candeo
candeo, to be brilliant, be glittering, shine, glitter, glisten
Frieze-Dennison Vergil
- I Lit.
- A Verb finit.: candet ebur soliis collucent pocula mensae, Cat. 64, 45: ubi canderet vestis, Hor. S. 2, 6, 103: stellarum turba crasso lumine candet, Manil. 1, 753. —
- B Part. and P. a.: candens, entis, = candidus, shining, dazzling, white, bright, glowing: candens lacteus umor, the bright, milky fluid, Lucr. 1, 259: marmor, id. 2, 767: lucidus aër, id. 4, 341: lumen solis, id. 6, 1196: lumen, id. 5, 720: luna, Vitr. 9, 4: ortus, Tib. 4, 1, 65.—Comp.: candentior Phoebus, Val. Fl. 3, 481.—Sup.: sidus candentissimum, Sol. 52.—
- 2 Esp., = albus, white: ut candens videatur et album, Lucr. 2, 771: lana, Cat. 64, 318: lacerti, Tib. 1, 8, 33: umeri, Hor. C. 1, 2, 31: vacca, Verg. A. 4, 61: taurus, id. ib. 5, 236: cygnus candenti corpore, id. ib. 9, 563: candenti elephanto, i.e. ivory, id. ib. 6, 895: saxa, Hor. S. 1, 5, 26: lilia, Ov. M. 12, 411: candida de nigris et de candentibus atra facere, id. ib. 11, 315 al.—
- II Transf., to glow with heat, be glowing hot (sometimes also in prose).
- A Verb finit.: siccis aër fervoribus ustus Canduit, Ov. M. 1, 120; Col. 1, 4, 9.—
- B Part. and P. a.: ut calidis candens ferrum e fornacibus olim Stridit, as the glowing iron taken from the hot furnace hisses, Lucr. 6, 148; imitated by Ov. M. 9, 170: candenti ferro, Varr. R. R. Fragm. ap. Charis. p. 100 P.: Dionysius candente carbone sibi adurebat capillum, Cic. Off. 2, 7, 25: candentes laminae, id. Verr. 2, 5, 63, § 163 (al. ardentes); Hor. Ep. 1, 15, 36: aqua candens, Col. 6, 5, 2 (while Veg. 1, 17, 14, calens aqua). —
- 2 Trop., glowing with passion, excited (very rare): cum viscera felle canduerint, Claud. Cons. Mall. Theod. 226: numquam Stilicho sic canduit ora, id. Laud. Stil. 2, 82 (both of these examples are by some referred to candesco).
- 1. glanzend wit zijn; glanzen, stralen; ➤ ortus candens stralende zonsopgang; villa candens glanzend van marmer; circus candens de Melkweg; luna candens; lumen candens;
- 2. gloeiend heet zijn, gloeien; ➤ carbo candens; ferrum candens.
- CAND-, to be brilliant, be glittering, shine, glitter, glisten: ubi canderet vestis, H.— Fig., to glow, be hot: aer fervoribus ustus Canduit, O.
-
…perque hiemes aestusque et inaequalis autumnos et breve ver spatiis exegit quattuor annum. Tum primum siccis aer fervoribus ustus canduit, et ventis glacies adstricta pependit. Tum primum subiere domus domus antra fuerunt et densi frutices et vinctae cortice…
Ovid, Metamorphoses
-
…pueris florere videmus frondiferasque novis avibus canere undique silvas, hinc fessae pecudes pingui per pabula laeta corpora deponunt et candens lacteus umor uberibus manat distentis, hinc nova proles artubus infirmis teneras lasciva per herbas ludit lacte mero mentes perculsa…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…cum caelum suspexissemus statim nos intellegere esse aliquod numen quo haec regantur. ex hoc illud etiam aspice hoc sublime candens, quem invocant omnes Iovem quasi vero quisquam nostrum istum potius quam Capitolinum Iovem appellet, aut hoc perspicuum sit…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…ipsi necesse est. Quid enim censemus superiorem ilium Dionysium quo cruciatu timoris angi solitum, qui cultros metuens tonsorios candente carbone sibi adurebat capillum quid Alexandrum Pheraeum quo animo vixisse arbitramur qui, ut scriptum legimus, cum uxorem Theben…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…in Macedonia consul esset et essemus in castris, perturbari exercitum nostrum religione et metu, quod serena nocte subito candens et plena luna defecisset. Tum ille, cum legatus noster esset anno fere ante, quam consul est declaratus…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…numen praestantissimae mentis quo haec regantur quod ni ita esset, qui potuisset adsensu omnium dicere Ennius aspice hoc sublime candens, quem invocant omnes Iovem illum vero et Iovem et dominatorem rerum et omnia motu regentem et, ut idem…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…et capillum patris. et tamen ab is ipsis, cum iam essent adultae, ferrum removit instituitque, ut candentibus iuglandium putaminibus barbam sibi et capillum adurerent. cumque duas uxores haberet, Aristomachen civem suam, Doridem autem Locrensem…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…, qui meliora Omitto illa, sunt enim praeclara sit sane deus ipse mundus. hoc credo illud esse sublime candens, quem invocant omnes Iovem. Quare igitur pluris adiungimus deos quanta autem est eorum multitudo mihi quidem sane multi…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…omnibus quam opes mag nas habere hunc igitur Ennius, ut supra dixi, nuncupat ita dicens aspice hoc sublime candens, quem invocant omnes Iovem planius quam alio loco idem cui quod in me est exsecrabor hoc quod lucet quicquid…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…et longe tantae securum Amphiona molis obruit inque tuo posuit caput, Iphite, transtro. Iam summas caeli Phoebus candentior arces vicerat et longas medius revocaverat umbras tardior hine cessante viro quae proxima Tiphys litora quosque dabat densa trabe Mysia…
C. Valerius Flaccus , Argonautica