coaptare

coaptare [CL] 1 to fit (things) together. b to fit on or in, attach; c (fig.). d to adapt, adjust. e to apply, direct. f to offer, expose. parietes ‥ tabulis minus diligenter ~atis ‥ compositi Bede CuthbP 46; picturam competenter sibi invicem ~abitis, ostendentes hoc modo nec visa ab auditis nec audita a visis in aliquo dissidere Ad. Scot TT pref. 793B; [artifex] sedens et cum scalpro parvas imaginulas diligentissime ~ans Chr. Evesham 44; 1301 lapis ad ictum ‥ ita cavatur ut mensura ulne in longitudine possit ~ari (Lit. Regis) Rish. 202; rota ‥ cui ~atur una rota 12 dencium Wallingf. (Horol.) I 510.  b 9‥ ~at, i. †conjungat, geþæslæcþ WW; jussit feretralem equorum lateribus machinam ~ari Osb. V. Dunst. 4; monachus ‥ moriens ‥ protulit pallium, ‥ quod sibi ‥ more quo sciebat ~avit W. Malm. GP V 260; [precepit] arma et exuvias adinstar Romanorum ~are ‥ ad deludendum adventantium visus Ælnoth Cnut 127A; 1336 membra capiti naturaliter ~antur Lit. Cant. II 138; 1447 pro octo duodenis albi lanei ‥ pro vestibus lusoribus ‥ ~andis ExchScot 266.  c scalam eburneam ‥ erectam in altum ad propugnacula ~asti Gir. Symb. 24; 1293 sperantes arborem [sc. archiepiscopum defunctum] jam precisam in structura celestis Jerusalem ~atam illorum consorcio ‥ meruisse aggregari DCCant. Register/Q f. 14a; presumpcionis pennas Icarias inexpertis lacertis fragiliter ~antes R. Bury Phil. 9. 152.  d litterarum cum lusibus / odas coaptem usibus Carm. Aldh. 4. 8; pellis a lupo retracta priori se forme ~avit Gir. TH II 19; c1205 si ‥ angelus sine situ presens est, ‥ utpote in corpore visibili assumpto ‥ sibique miris modis ~ato Gros. Ep. 1 p. 12; homo ‥ poterat ‥ sic regimen sui corporis ad illum [anni] cursum ~are Eul. Hist. I 436.  e o videns et videntis oculatum animal [cf. Apoc. iv 6], quod, ne ‥ offendat ullatenus, et ante et retro jam sibi oculos ~abat! H. Bos. Thom. III 3.  f [Thomas] caput protensum ferientibus ~avit W. Cant. V. Thom. II 41. 2 to appropriate. b to win. c to adopt (as model). 798 (13c) [Cenulfus] cenobium ‥ suis usibus ~avit CS 291.  b s1312 ut regis benevolenciam sibi ~aret Trokelowe 74.  c 1325 secundum apostolum [cf. II Tim. iv 3] ~ant sibi superiores auribus prurientes et sub vana fiducia majorum a rectitudine vie declinant Lit. Cant. I 150. 3 to join (battle). s823 ~atum est bellum adversus Brittannos Æthelw. III 3 (cf. ib.: s836 ~antes arma adversus Ecgbyrht). 4 to apply (words or notions). b to refer, relate (events). c to associate. d to liken, compare. ~at similitudines quas superius dicit de corpore ad hoc quod dixit ‘corpus unum est et membra multa’ Lanfr. Comment. Paul. (1 Cor. xii 19) 198; verbum ‥ aut imago ad alterum est, quia non nisi alicujus verbum est aut imago; et sic propria sunt haec alterius, ut nequaquam alteri ~entur Anselm (Mon. 38) I 56; duo dicuntur que duobus sequentibus ~antur Dial. Scac. II 3B; si bene dicta notes et rebus verba coaptes Vinsauf PN 1842; ut ‥ rerum visibilium similitudinibus allegorice locuciones ‥ formentur et sic carnalibus et visibilibus spiritualia et invisibilia ~entur Bart. Angl. I proem.; [J. de Whethamstede] taliter omnes ‥ ecclesie [S. Albani] patres ‥ honoris tramite antecessit ut merito eidem ~entur significata ‥ agni ‥ et aquile Reg. Whet. I app. 454.  b defectus solis ‥ rerum eventibus curiositas humana ~at J. Sal. Pol. 418c.  c quibus coloribus ~antur xij lapides preciosi Upton 103.  d psalmiste ‥ oracula ‥ ‘eloquia Domini’ [Psalm. xi 7] ‥ argenti metallo ‥ simillima collatione ~asse noscuntur Aldh. Met. 2; 1452 officiales et milites manibus ~antur Bekynton I 267. 5 (refl.) to conform, comply. b to become similar. c (p. ppl.) conformable, compliant. si taliter vestris et fortibus et infirmis vos ~atis, ‥ omnes ‥ Deo adquiretis Eadmer V. Anselmi I 22; 1198 pontificis ‥ industria ‥ miro moderamine se temporum vicissitudini †cooptante Gir. RG (Lit.) III 5 p. 96; 1238 nos ipsius mansuetudini et justitie ~are ‥ cupientes MunAcOx 6; 1247 satagens se suo nomini actibus ~are ut, sicut vocabatur Aedmundus, sic se vel a criminum labe mundum vel e mundo abductum ‥ probaret (Lit. Papae) M. Par. Maj. VI 123; 1265 dominus R . ‥ et dominus W. ‥ se nostris beneplacitis ~arunt (AncC VIII 19) RL II 291; [Hieronymus] se ~avit aliis translatoribus Bacon Tert. 92; s1318 pronunciavit quod ‥ rex vellet omnino adherere et ~are se consilio et auxilio ‥ baronum suorum Ann. Paul. 282.  b [peccatrix] ‘se totam mactat lachrymis calicique coaptat’ Gir. GE I 50 p. 141.  c c1335 ad ea ‥ que nobis †percipienda [? l. precipienda] decreveritis nos semper reperiet ‥ vestra paternitas devocius ~atos FormOx 89.