contrarietas

contrārĭĕtas, ātis, f. [contrarius],

• opposition, contrariety (late Lat.), Macr. Somn. Scip. 2, 14, 26; 2, 15, 30; Sid. Ep. 4, 12.

contrārietās, ātis, f. (contrarius), die Gegensätzlichkeit, der Gegensatz, dah. auch der Widerspruch, Plot. Sacerd. de metr. 3, 11. § 11. p. 546, 1 K. Prisc. 14, 24. Macr. somn. Scip. 2, 14. § 26 u. 15. § 30. Serv. Verg. Aen. 1, 4 u. oft bei a. Spät.

contrarietas 1 opposition, antagonism, dispute; b (of natural forces). nulla labentium rerum ~ate territi Bede Hom. I 16. 261C; 800 quorum [inimicorum Christi] ~as debito fine ‥ periit Alcuin Ep. 209; 1101 abbas ‥ quiete teneat silvam suam ‥ et nullus ei super hoc aliquam ~atem faciat (Ch. Hen. I) Chr. Rams. 219 (= Regesta II 528a); quidam episcopi ‥ virum Dei falsis calumniis exagitare et ~atibus perturbare ceperunt Eadmer Wilf. 46; si quid inter eos [sc. comitem et cancellarium] ~atis emerserit, fideliter terminabunt Devizes 34; 1201 inter me et vos nihil ~atis incidit RChart 102b; [in capitulo] nullus ‥ aliquod verbum duplicitatis aut ~atis proferre debet Cust. Westm. 190; 1331 hujus oppinionis est frater H. ‥; et alii fratres sunt oppinionis contrarie. tandem, propter istam ~atem, hoc diffinitum est ‥ ut queratur consilium vestrum Lit. Cant. I 370; 1336 de terra ecclesie de A. ‥ existente in manu regis per ~atem et rebellionem rectoris Cal. Scot. III 390; s1456 quanta ‥ fiet contradiccio ac eciam ~as cum [manerium] ad manus devenerit potenciores? Reg. Whet. I 219.  b c1220 si ventorum ~as ‥ canonicis ‥ fuerit impedimento Reg. S. Thom. Dublin 9; s1261 tanta fuit nivis ‥ continuatio per quindenam quod nunquam ‥ talem videres temporis et aeris ~atem Flor. Hist. II 462; 1270 pretextu ~atis aure ‥ sub aure melioris expectacione moraturus Cl 290; 1294 cum ‥ navis ‥ in portu ‥ ob temporis ~atem causa tranquillitatis habende applicuisset Cl 111 m. 7. 2 conflict, discrepancy, inconsistency (of doctrine or sim.). b contrary opposition (log.), opposite. absit ut scriptura sancti concilii aliqua inter se ~atis oppositione dissideat! Lanfr. Corp. & Sang. 414D; licet aliqua scripturarum testimonia ‥ ~atem quamdam pretendunt J. Cornw. Eul. 1076; cum [sacra scriptura] una in se eademque semper sit et a se nunquam per ~atem discordet Ad. Scot TT 629D; cancellarius, pudenda mandatorum principis ~ate perspecta, integram ‥ distulit actionem Devizes 28v; 1237 quod discordia magna et dogmatum ~as et ‥ rituum quos tradiderunt patres immutatio materia sint sepis que separat ea que prius unita fuerant (Lit. Constantinop. Archiep.) M. Par. Maj. III 452; 1312 ordinaciones non procedunt ‥, quia in diversis punctis sibi adinvicem contrariantur et ideo tolluntur in ~ate (Objecta in Ordinationes) Ann. Lond. 212; licet episcopis ‥ condere statuta ‥, nisi statutorum et scripture sacre ~as clamet oppositum Wycl. Ver. I 403; s1417 cum ‥ compertum fuisset ‥ quod ‥ pro ecclesia de E. xx s. ‥ persolvissent ac ‥ iiij li. ‥ solvere consuevissent, ex ~ate ipsa ‥ thesaurarius et barones attoniti ‥ extiterunt Meaux III 312; 1441 propter varias ambiguitates, excepciones, ~ates [ed. 1885: †contraritates] Cart. Glam. 1577.  b [Deus] est ‥ similium similitudo et dissimilitudo dissimilium, oppositorum oppositio et contrariorum ~as Eriug. Per. 517B; sicut avarum a largo, ita et prodigum quadam ~ate differre censuerunt qui duo unius opinati sunt esse contraria J. Sal. Pol. 715A; ~as est in eis que sunt activa et passiva ad invicem, ut in calido et in frigido J. Blund An. 293; quoad hoc quod est principium agendi et patiendi, cedet in locum penalem ~as ‥; sed ~as, ut est reducta per unionem ad non-~atem, remanebit in gloria, quia hoc erit maxime gloriosum, summam pacem esse inter ea que sunt natura contraria Hales Qu. 1309; in omni genere est reperire distantiam que est a non-esse in esse; ergo in omni erit reperire ~atem Bacon VIII 32; ~as est inter album et nigrum, diversitas est inter album et dulce Ib. XI 250; ~as ‥ binario famosissimo continetur, id est corporeo et incorporeo Ps.-Gros. Summa 310; s1424 versus monasterium cum ~ate vultus [the opposite of the facial expression] in qua recesserat ‥ perrexit Amund. I 182; neque diferunt inter se fontes naturales ac calidi in substancia foncium, sed tantum in ~atibus accidentalibus, calido sc. et frigido Chaundler Laud. 120.

contrārĭĕtās, ātis, f. (contrarius), opposition : Macr. Scip. 2, 14, 26 ; Sid. Ep. 4, 12.