creta
creta, Cretan earth, pipe - clay, chalk
- I Prop., Plin. 35, 17, 57, § 195 sq.; Cato R. R. 39, 2; Varr. R. R. 1, 7, 8 al.; esp. used for cleansing garments, Plaut. Aul. 4, 9, 6 (718).—Hence, trop.: creta est profecto horum hominum oratio, i. e. removes all trouble from the mind, Plaut. Poen. 5, 2, 10 (970) sq.— Also used as a cosmetic, Hor. Epod. 12, 10; Mart. 6, 93, 9; 8, 33, 17 al.; for seals, Cic. Fl. 16, 37; cf. cretula, for marking the goal in a race-course, Plin. 8, 42, 65, § 160; for the making of earthen vessels, Col. 3, 11, 9; Plin. 14, 20, 25, § 123 et saep.—Poet.: rapidus cretae Oaxes, turbulent, Verg. E. 1, 66 Rib. (dub. al. Cretae; v. Forbig. ad loc.). —
- II From its whiteness is borrowed the trope for something favorable or lucky (opp. carbo), Hor. S. 2, 3, 246; imitated by Pers. 5, 108.
~a vel cimola,hwit heard stan
mons Salisberie ‥ / est ibi defectus limphe sed copia crete
in cujus terra ~a ad rogum effoditur
in stipendiis ‥ operariorum ad quareram ~e ad traendam ~am pro fundamento faciendo
ad cariend’ ‥ credam
in vij petris ~e emptis pro pictura nove camere
frang[entibus ] ~um pro calce inde faciendo
nomina rerum pertinencium clerico: ‥ hoc regulare,a rewler ; hec †crota, A.calke
~a argentea,spærstan
~a, ‥þoe
stercorare agros ‥ aut ~a [gl.: ] letificaremarl
marle , ~a, glis
~a, i. ‥, currus, ‥ velcræt
- 1. witte klei; krijt;
- 2. slijk;
- 3. (poët.) schmink, make-up [umida];
- 4. (bij wagenrennen) krijtlijn als finish.
- Creta, Cretan earth, pipe - clay, chalk, as a cosmetic, H.; for seals, C.; for cement, V.; eaten by serpents, V.: rapidus cretae Oaxes, turbulent, V.: cretā notati, i. e. with a mark of approval, H.
-
…iudices, deprehendi ac teneri, ut in hoc Asclepiade. haec quae est a nobis prolata laudatio obsignata erat creta illa Asiatica quae fere est omnibus nota nobis, qua utuntur omnes non modo in publicis sed etiam in privatis…
Cicero, pro Flacco
-
…; potestatem, deinde Syriam esse nostram, Ciliciam teneri, Cyprum per Ptolomaeum regem nihil audere, praeterea Cretam Metelli virtute esse nostram, nihil esse unde proficiscantur, nihil quo revertantur, omnis sinus, promunturia, litora…
Cicero, pro Flacco
-
…nuper fixa tabula est qua civitates locupletissimae Cretensium vectigalibus liberantur, statuiturque ne post M. Brutum pro consule sit Creta provincia. tu mentis compos, tu non constringendus an Caesaris decreto Creta post M. Bruti decessum potuit liberari…
Cicero, Philippicae
-
…potuit liberari, cum Creta nihil ad Brutum Caesare vivo pertineret at huius venditione decreti ne nihil actum putetis provinciam Cretam perdidistis. omnino nemo ullius rei fuit emptor cui defuerit hic venditor. et de exsulibus legem quam fixisti Caesar…
Cicero, Philippicae
-
…bene gesta triumpharent, ; propterea triumpharint ;. rogas quae castra viderit ; qui et miles in Creta hoc imperatore et tribunus in Macedonia militum fuerit, et quaestor tantum ex re militari detraxerit temporis quantum in me…
Cicero, pro Plancio
-
…, ut ad nos pleraeque confluant, qui miseris et laborantibus negare nihil possumus. admonuisti etiam, quod in Creta fuisses, dictum aliquod in petitionem tuam dici potuisse ; me id perdidisse. Vter igitur nostrum est cupidior dicti…
Cicero, pro Plancio
-
…, alterius auditus. num igitur Brutus exspectavit decreta nostra, cum studia nosset neque enim est in provinciam suam Cretam profectus in Macedoniam alienam advolavit ; omnia sua putavit quae vos vestra esse velitis ; legiones conscripsit novas, excepit…
Cicero, Philippicae
-
…facile concedimus. nostra igitur laudatio, quam ille temporis causa nobis datam dicit, datam quidem confitetur, consignata creta est ; in illo autem testimonio quod accusatori dicitur datum ceram esse vidimus. hic ego, iudices, si…
Cicero, pro Flacco
-
…in legiones distribuerat ; his Antonianos milites admiscuerat. praeter has expectabat cum Scipione ex Syria legiones ii. sagittarios Creta, Lacedaemone, ex Ponto atque Syria reliquisque civitatibus iii milia numero habebat, funditorum cohortes sexcenarias ii, equites…
Julius Caesar, Civil War
-
…et propinquitatis et adfinitatis coniunctus, sed ita magnis amoris ut illae necessitudinis causae leves esse videantur. fuit in Creta postea contubernalis Saturnini, propinqui sui, miles huius Q. Metelli ; cui cum fuerit probatissimus hodieque sit ,…
Cicero, pro Plancio
(sc. terra). Chalk or clay; so called from its abundance in the island of Crete (Creta), and so in Greek Κρητικὴ γῆ. The creta proper was simply chalk; creta Eretria was a species of earth found near Eretria in Euboea and used in medicine as an astringent; creta Sarda was fuller's earth, used in cleaning garments (see Fullo); creta Cimolia was a better kind of the same; and creta Selinusia (from Selinus in Sicily) furnished women with one of their numerous face-powders. (See Cerussa; Fucus.) Of some species of creta, vessels were made, on which see Fictilé. From the whiteness of chalk, it was spoken of tropically as denoting luck, contrasted with carbo (Pers.v. 108 with the commentators). The feet of slaves exposed for sale were chalked (Juv.i. 111), possibly to aid in tracking them if they escaped; hence gypsati pedes in Tibull. ii. 3, 60. The word cretati is sometimes applied to candidates for office, from the white robes they wore=candidati. See Ambitus.