crusta
crusta, a hard surface, rind, shell, crust, bark
crusta, ae, f. [cf. crudus], the hard surface of a body, the rind, shell, crust, bark, etc.
- I In gen.: luti, Lucr. 6, 626; cf. soli, Dig. 39, 2, 9: panis, Plin. 19, 8, 53, § 168: glandis, id. 15, 28, 34, § 112: piscium, id. 9, 28, 44, § 83: locustarum, id. 9, 30, 50, § 95: ulcerum, the scab, Cels. 5, 9; cf. id. 5, 10: fluminis, a covering or crust of ice, Verg. G. 3, 360 et saep.—
- II In partic., t. t. of plastic art, inlaid, chased, or embossed work on walls or vessels, plasterwork, stucco-work, mosaic work: parietis, Plin. 35, 12, 45, § 154; cf. id. 36, 6, 7, § 48: quae (vasa) probarant, eis crustae aut emblemata detrahebantur, Cic. Verr. 2, 4, 23, § 52; Plin. 36, 6, 6, § 47; 36, 6, 7, § 48: capaces Heliadum crustae, Juv. 5, 38; Dig. 34, 2, 32, § 1.—*
- B Trop.: non est ista solida et sincera felicitas; crusta est et quidem tenuis, plaster- or outside-work, Sen. Prov. 6, 3; cf. tectorium.
crūsta, ae, f. (verwandt mit crūdus, cruor), die Kruste, d.i. die harte, trockene Oberfläche eines sonst weichen Körpers, deutsch zuweilen auch Borke, Rinde, Schale, Schicht, a) übh.: α) an lebl. Ggstdn.: aquae decoctae crassis obducunt vasa crustis, Plin.: crustae si occupent intus vasa, Plin. – mollis luti concrescere crustas, Lucr.: limus interdum in crustam indurescit, Frontin.: ita suscitantur in ea structura crustae, duae frontium (der Futtermauern) et una media farturae (der Füllung), Vitr. – crustā teguntur glandes, cute uvae, Plin.: caryotae (Datteln) assiduo vapore torrente crustam verius quam cutem inducunt, Plin.: concrescunt subitae currenti in flumine crustae (Eiskrusten, Eisrinden), Verg.: crustis pruinarum diffractis, Eisdecke, Amm. – v. Diamant, friari in parvas crustas, Plin. – v. Marienglas (lapis specularis), findi in tenues crustas (Lagen), Plin. – β) an Tieren: sunt autem tria genera piscium, primum quae mollia appellantur, dein contecta crustis tenuibus, postremo testis conclusa duris, Plin.: locustae crustā fragili muniuntur, Plin. – b) die Erdkruste, härtere obere Erdschicht, omnis umor intra primam crustam (terrae) consumitur, Sen.: si ex fundo tuo crusta lapsa est in meum fundum, ICt.: si crusta iam cum terra mea coaluit, ICt. – c) die Kruste, Rinde des Backwerks, cr. pultis, Varro LL.: cr. panis (Ggstz. mollia panis), Plin.: cr. panis rustici, Plin.: cr. inferior, Plin. – d) (als mediz. t. t.) die verhärtete Oberfläche der Geschwüre, der Schorf (griech. ἐσχάρα), cr. alba, Scrib.: cr. matura, Cels. – crustae cadunt, decĭdunt, Cels.: ubi crusta ex auricula procidit, Cels. – si crusta est, Cels.: sin ea ulcera plures crustas habent, Cels.: inducere crustam (von Heilmitteln), Cels.: crusta qualis super ulcera innascitur, Cels.: sive ex medicamentis sive ex ferro crustae occalluerint, Cels.: resolvere crustas od. crustas a vivo (von Mitteln), Cels.: donec resolvuntur (sich ablösen) crustae, Cels. – e) (als t. t. der Kunst) die eingelegte Arbeit, α) die Stukkaturarbeit (Stuckarbeit) und Musivarbeit an Wänden und Fußböden, auch die einzelne Musivtafel, -platte, crustae parietum, Plin.: crustae marmoreae, Vitr. u. ICt.: tenues crustae, et ipsā quā secantur laminā graciliores, Sen.: vermiculatae ad effigies rerum et animalium crustae, Plin.: crustae Numidicae (aus numidischem [weißem und purpurrotem] Marmor, zB. Alexandrina marmora Numidicis crustis distincta sunt), Sen. de ben. 4, 6, 2. – secare marmor in crustas, Plin.: parietes crustā marmoris operire totos domus suae, Plin.: excīdere crustas parietum od. crustas veteribus parietibus, Plin. u. Vitr. – β) die dünnen furnierartigen Platten oder Steifen mit und ohne zälierte Arbeit, die an Gefäße von Gold oder Silber an- und herumgelegt wurden, halberhabene Arbeit, halberhabener Zierat, Basrelief (ital. riporto di basso relievo, verschieden von emblema, w. s.), cymbia argentea aureis crustis illigata, Paul. dig. 34, 2, 32. § 1: omnia (vasa, argentum caelatum) deferuntur; quae probarant, iis crustae aut emblemata detrahebantur, Cic. Verr. 4, 52: meton., capaces Heliadum crustae, Becher mit Basreliefs aus Bernstein, Iuven. 5, 38. – bildl., non est ista solida et sincera felicitas; crusta est et quidem tenuis, ist Außenwerk, äußerlicher Schein, Sen. de prov. 6, 4.
defluentibus circa eum semifractarum ~is glacierum
resoluto gelu, impetu glacialium ~arum [] pontes effracti sunt : †crustatarum Eul. Hist. III 50
~is confractis glacialibus
in lacus medio ~a pratum fecit, que ‥ tempore herbe tondende ‥ ad terram trahitur
cadaverum frusta ~is ac si gelantibus purpurei cruoris tecta
escara est ~a sive de scabie sive combustione nata
ex cujus fundo ~a prolapsa est
titubant templi tremibundis marmora crustis
~ae sive tabulae marmoris vel parvae petrae, unde et marmorati parietes dicuntur crustati
~is,stansticcum
ij patenas argenteas ‥ cum ij urceolis ‥ et †~o aureo columnis deliciis iiijxx xvj
lithostrata tessellis et ~is elaborata
talenta vel ~a aut jocalia avide ‥ emunxit
a copbande , cru[s ]ta, crustula diminutivum ‥,a plate , †braccea [l. bractea ] ‥ ~a ‥ , lamina
a carte band , ~a, crustula diminutivum;a clowte of yrne , ~a, ~a ferrea ‥
nec tamen exhaustis cessaret sportula [pane referta ] crustis
ergastula ‥ / in quibus exiguae caperent nutrimina crustae
non ~as sed micas de pane puerorum edunt catelli
oblationes fidelium tales fiant ut panis sit, non ~a
~e,hlafes ‥, ~is,herstinghlafum
ova ‥ mappa teneantur / vel crusta dempta ponantur pane cavato
accipe ~am panis siliginis que de furno exierit; et, si ita non inveneris ~am tostam, ad ignem tere
in mensis justi pandetur copia crusti [(gl.: abundancia panis ]
de panibus: ‥ hoc † ~rum,a crust
a croste of brede , ~a, cru[s ]ticula, ~us, ~um, crustulum et crustellum
1 crusta, (13) æ, f. (κρύσταλλος, κρύος), ce qui enveloppe ou recouvre : crusta luti Lucr. 6, 626, couche de boue ; crusta panis Plin. 19, 168, croûte de pain ; crusta piscium Plin. 9, 83, écaille des poissons ; concrescunt crustæ Virg. G. 3, 360, il se forme une croûte de glace || lame, feuille, revêtement : Plin. 37, 60 ; crusta marmoris Plin. 36, 48, placage en marbre || bas-relief, ornement ciselé : Cic. Verr. 2, 4, 52 ; capaces Heliadum crustæ Juv. 5, 38, amples revêtements des Héliades = coupes ornées dʼincrustations en ambre || [fig.] non est ista solida et sincera felicitas, crusta est et... Sen. Prov. 6, 4, ce nʼest pas là un bonheur solide et sûr ; cʼest un placage et...
- 1. korst, schaal [panis; fluminis ijskorst];
- 2. inlegwerk van marmer; beslag van goud of zilver.
Nulla mima gemmis, nulla sigillatis sericis, aut textis utatur auratis, his quoque vestibus noverint abstinendum, quas Græco nomine a Latino Crustas vocant, in quibus alii admixtus colori, puri rubor muricis inardescit.Sic videntur appellatæ crustæ, quod ut crustati parietes dicuntur, qui subinde crustis marmoreis exornantur, ita ejusmodi vestes assutis in
crustarummodum segmentis vel limbis distinguerentur. Nam
Crustænon modo de marmoribus dicuntur ; sed etiam de vasis auri et argenti, quæ interdum
Emblematavocantur, uti usurpat Tullius Orat. 5. in Verrem, et Paulus JC. in leg. 32. § 1. D. de Auro, arg. leg. (34, 2.) :
Cymbia argentea Crustis aureis illigata.Vide Crustum, Purpura.
Et in aqua communi de Buiescourt supra molendinos de FullieresQuæ in recentioribus Registris Gallice redduntur,(habemus) Crustam unam cum helchia.
une Crouste avec une huche. Vide supra Crosta.
crūsta ae, f
- CRV-, a hard surface, rind, shell, crust, bark: fluminis, a crust of ice, V.—Inlaid work, chasing, embossed work, stucco, mosaic: eis (vasis) crustae detrahebantur: capaces Heliadum crustae, chased cups, Iu.
CRUSTA
CRUSTA[CAELATURA; EMBLEMA. ]
Crusta
A figure in low relief as distinguished from one in high relief, which was called emblema ( Verr. ii. 4, 23). See caelatura; emblema.