cugus
Cocu, vel
Coucou, Cornard, Occitanis
Couyoul, nostris olim
Couz. Lexicon Lat. Gall. :
Niminvir, Couz, c'est de qui sa femme fait avouterie.Usatici Barcinonenses MSS. cap. 67 :
Si quis... appellaverit aliquem Cugus, propter bannum emendet ad Principem 20. unciis auri.Usatica Regni Majoric. ann. 1248 :
Si quis dixerit alicui Cugus, vel Renegat, et statim ibi aliquod damnum acceperit, non teneatur respondere alicui domino, vel ejus locum tenenti.Johannes de Condato MS :
OccitanisCe fu li Kuqus de pute aire.
Cougot, idem valet ac
Cagot, Cafart, iners, piger : cujusmodi sunt viri, quorum uxores mœchantur, iis tacentibus, quos ideo
Argasvocabant Longobardi. Vide in Arga,
Cogul, qui vault autant à dire, selon le langaige du pais, comme coulz ou couppault ; et est l'une des greigneurs injures que l'en puist dire à homme marié audit pais de par de-là.Vide supra Copaudus.
Cucus, pro
Cucu-lus inferior ætas dixit, uti in Glossario Arabico-Lat. restituit Meursius, pro
Tucus.
Quand du Cucu oient Ie cri, Ne sorent quel oisel ce fu, Mais que tostens disoit Cucu.
Κόκκυξ, εἶδος ὀρνέου, ὃ παἐ ἡμῖν κοῦκκος.
Cocu, sed
Couxdicebant ; ita ut
Cocu, vox sit
Couxrepetita,
Apud Philippum Bellomanerium quæstio proponitur de eo, qui alium interfecerat, quod sibi exprobrassetPlusieurs l'aiment pour sa beauté, Et par amour complait à tous, Garder donc ne peult feauté, A son mary, mais le fait Coux, etc.
Vide quæ de vocis etymo conjectarunt viri doctissimi Ægidius Menagius, et Octav. Ferrarius in voce Becca.Suis-je mis à la Confrairie Saint Arnoul le Seigneur des Coux.
Statuimus, quod si quis uxorem, quæ nondum 15. annum explevit, defloratam exiens de terra nostra per 7. annos reliquerit, si postea forte eam accusaverit, id est, Cucussum fecerit, non teneatur, nec pœnam aliquam patiatur.Infra :
Et hac ipsa ratione ipse accusatus, id est, Cucuciatus fuerit, etc.
Raptusdicitur. Usatici Barcinonenses MSS. cap. 99 :
De rebus et possessionibusAlibi :Cucuciorum , si maritis nolentibus erit factaCucucia , ipsi et eorum seniores æqua portione habeant partem totam adulterantium conjugum. Si vero, quod absit, maritis volentibus, et præcipientibus sive assentientibus fuerit facta ipsaCucucia , illorum talium jus et justitiam habeant integriter illorum Seniores.
Cum vero ambo simul fuerint, et eamCharta Raimundi Comitis Paliarensis ann. 1055. edita a Stephan. Baluzio :(uxorem) maritus sæpe et sæpius aggravaverit et molestaverit, vel male inductam secum habuerit, et hac ratione ipse accusatusCucutiatus fuerit, nullo modo ipsa increpetur, aut in aliquo puniatur.
Valentiam filiam vestram in conjugio accipio, et vobis manifeste convenio, ut eam semper cum honore teneam, sicut homo debet tenere suam legitimam uxorem, et nunquam eam dimittam, dum vixero, nisi propterCucuciam , quam ipsa mihi faciat, et ipsaCucucia mihi sit probata a me legaliter, et manifeste convicta, et non sit facta per meum assensum, nec per meum consilium, nec per meum stabilimentum.
de BelpinMilitis, qua Gaucerando
de Pinosvendit villam
de Piin Ceritania ann. 1238 :
Et ostem, et cavalcatas, et sequis, etAlia Rogerii Comitis Fuxensis 13. Kl. Madii 1250 :Cucucias , et exorquias, et homicidia, et intestationes, et arsinas, etc.
Enfranquimus omnes et singulos homines et feminas de valle de Meranges et eorum proles in perpetuum de exorquia, intestia, arsena, etAlia ann. 1304 :Cucugia , .... et de questis... justitiis, monetaticis, exceptis exercitibus et cavalcatis, etc.
Item pronuntiamus, quod Vicarius Ceritaniæ det tertiam partem de his, quæ habebunt ratione justitiarum, exorquiarum,Cogociarum et arsinarum ab hominibus Ceritaniæ, etc.
Scilicet Cogocias, homicidia, adulteria, furta, etc.Alia anni 1068. col. 1144 :
Cum baucias, Cugucias et exerquias et homicidiis, et omnia placita quæ pertinent ad seniorem majorem.Alia anni 1141. ibidem col. 1288 :
Incendia atque homicidia, ruptiones(f. atque Cucucias et omnia placita, etc.raptiones)
Ego Minimill D. de Plano de Curtis accipio per te Oliba Comitem meum Seniorem ad fevum... meum alod de Placurt... et ego Oliba Comes... et sic totum dono et firmo et laudo, videlicet homicidias, Cugucias, firmancias et justitias, quæ ibi esse possunt, etc. Facta est scriptura 5. Kl. Aug. an. 22. regnante Leutario filio Lodenarii.In alia Charta,
Cuguciavidetur reddi per
raptum virginum et viduarum. Michael Carbonellus in Chron. Hisp. fol. 97 :
Especialment los enfranqui quels vene los usos e costums mals : ço es intesties, exorquies, Cucucies, e arsies ; hon encara lo bovatge, rebotvage, e herbage a tots aquells, qui volgueren e comprar ne pogueren.Vide tom. 8. Spicilegii Acheriani pag. 268. 270.