dotare

dotare [CL] 1 to dower (a bride); b (fig.). DB I 154v (v. dos 2a); s1183 (v. dotarium); mulier ‥ jus suum in hec verba proponet: ‘peto terram istam sicut pertinentiam illius terre ‥ unde maritus meus ~avit me ad hostium ecclesie die quo me desponsavit’ Glanv. VI 8; 1199 (v. desponsatio 1a); 1236 Matillis ‥ petit ‥ maneria ‥ ut dotem suam, unde ‥ R. quondam vir suus eam nominatim ~avit ad hostium ecclesie, quando eam desponsavit, per cartam suam CurR XV 1855; 1241 (v. 2 bancus 4); 1294 de quo redditu ~ata fuit post mortem ‥ mariti sui SelPlMan 83; 1475 (v. assieta 2); 1559 ne qui prelati ‥ filias suas baronibus ‥ de patrimonio Christi ~ent aut in matrimonio collocent Conc. Scot. II 155.  b ~ata, gewelgod GlP 612; anima mea, ‥ candidata caelesti lavacro, ~ata Spiritu Sancto Anselm (Medit. 2) III 80; animam sibi desponsat et fide sue incarnationis ~at Alex. Cant. Dicta 20 p. 190. 2 to endow: a (eccl.); b (acad.); c (civic). a sustinet ecclesiam / quam pater ille pius ‥ / ‥ / fundavit, struxit, dotavit, et inde sacravit Wulf. Swith. pref. 61; possessiones quibus illud oratorium et ~aretur et ornaretur et ditaretur Ailr. Ed. Conf. 771C; c1164 cum terra ‥ de qua prefata ecclesia ~ata est Regesta Scot. 239; quam cito [monachi] in immensum ditari ceperant et ~ari Gir. IK I 3; 1327 reges ‥ ecclesiam ‥ de regia munificentia ~averunt Lit. Cant. I 219; cum ecclesie et collegia alia ex donacione fidelium sint ditata et dotata, potuerunt fideles ditando et ~ando ecclesias talem legem imponere quod a nullo vivente ‥ tollerentur bona collata ecclesiis ‥ absque causa ‥ manifesta Ockham Pol. II 627; 1345 cum dominus W‥. cantariam ‥ faciendam ~averit, fundaverit et in scriptis ordinaverit Mem. Ripon I 154; 1378 ad ~andum unum monachum, qui habitabit in eadem cella FormA 267; 1424 licet ‥ cantariam ‥ in certis redditibus ‥ ~asset Ib. 68.  b 1284 cum nobilis mulier ‥ domum ‥ variis proventibus ‥ ~averit atque ditaverit Deeds Balliol 281; 1412 cum ‥ absurdum ‥ foret eum [custodem librarie] minori prerogativa ~ari quem major ordinis dignitas perillustret StatOx 218.  c Johannes fuit primus rex Anglie qui umquam ~avit Quinque Portus Anglie de libertatibus et consuetudinibus quas usque ad moderna tempora clamant tenere Knighton I 198. 3 (p. ppl.) endowed (fig.), gifted. Zebedeus, ~atus GlC Interp. Nom. 337; qui in fortes columnas ecclesie poterant excrevisse, subtilis ingenii capacitate ~ati, studiorum gymnasia derelinquunt R. Bury Phil. prol. 6.