fovere

fovēre [CL] 1 to make or keep warm; b (w. ref. to incubation). c to warm by close contact. d to heat, cook (over fire). c794 in pannoso paupere Christus non despiciatur, sed in domum deducatur, ~eatur, et reficiatur Alcuin Ep. 32; fotus, ‥ calefactus, caleficatio GlH F 575; nudam fovet Floram lectus P. Blois Carm. 8. 3; dicitur ‘Deus’ ab operacione actuali, sc. a ~ere vel ardere vel videre Duns Ord. II 143; Siccav. PN 181 (v. eductio 4).  b Hwætberht Aen. 57 (v. 1 fotus 1b); omni quippe sententia primos homines in paradiso velut gallina ova in nido fovebat Hon. GA 608A; videmus in ovo galline quod ‥ ex levi calore ~etur Quaest. Salern. N 62; brodyn, as byrdis, ~eo, ‥ defetifico ‥ PP.  c lectum quem diu ~erat aspernatus W. Malm. Wulfst. I 15.  d in testa capitis latronis cujusdam decollati super ignem de lignis quercum bullitis, varios ~erunt pulveres, unguenta, et pixides, ac eciam candelas de pinguedine in dicta testa bullita Proc. A. Kyteler 2. 2 to provide physical ease or comfort, to soothe, relieve. b (in bad sense) to pamper, indulge. fotus, recreatus GlC F 261; ~us, i. nutritus, refectus, recreatus, ‥ GlH F 575; tu me ‥ amore foves L. Durh. Hypog. III 8 (v. dulcifluus 3); color viridis pre ceteris coloribus maxime ~et oculos AncrR 48.  b dicitur de anachoritis quod fere quelibet habet avem [? l. anum] ad ~endum suas aures [ME: an old quene to feden hire earen], garulam ad garulandum omnes narraciones que sunt in terra, rikoletam ad fabulandum quicquid vidit et audit AncrR 24. 3 (med.) to treat with soothing ointment; b (fig.). fota, confortata vel sealf GlH F 574; fotus, ‥ gelacnod GlH F 575; 10‥ fotam, sealfode WW; cum ‥ corpus ejus [sc. Herodis] oleo calidiori ~eri medicis placuisset, ‥ (Petrus Comestor Hist. Evang. 17) M. Par. Maj. I 88.  b virginis valitudinem ‥ velut caelesti medicamine fotam incolomitati pristinae restituit Aldh. VirgP 45; aliquem post lumina prendere visum / caecata, et reducem post nubila cernere lucem, / hunc praeter solum, patris medicamine fotum Wulf. Swith. II 511. 4 to embrace, caress. c705 quasi nutrix gerula dilectos alumnos extensis ulnarum sinibus refocilans sic caritatis gremio fotos clementer amplexus est Aldh. Ep. 9 (12); maluit sponsare juvenculam cujus quotidie blanditis ~eretur quam ‥ B. V. Dunst. 7; ulnis, sinu, osculis ~ere certatim gestiunt Gosc. Edith (II) 47; mutuis se ~ent amplexibus Pull. Sent. 948C (v. exsaturare). 5 to minister to the needs of (person), to tend, foster (other). b to keep alive, tend (fire; also of fuel). c (in phr. ~ere ignem, larem or sim.) to keep a fire burning, i. e. to keep house, dwell. de singulis quae terra ~et mortalium nutrix aut quondam ~isse fertur Lib. Monstr. I pref; ~et, nutrit, pascit, vel gehliwyþ GlH F 614; nullatenus aliquid creatum potest exire creantis et ~entis immensitatem Anselm (Mon. 14) I 27; ille fovevatur [i. e. fovebatur] celestibus excubiis, sanctissime domine sustentatus ulnis W. Malm. Mir. Mariae 148; Ric. Hex. Stand. 37b (v. elemosina 1c).  b terre cespites ‥ qui ‥ focum ~ent W. Cant. Mir. Thom. V 38; mulieres ignem suppetente materia ~ent et nutriunt Gir. TH II 34; ve prunis etiam et ipsis follibus / inani ventulo focum foventibus Walt. Wimb. Carm. 539; scintilla ‥ non statim domum conburit sed jacet et ignem ~et [ME: kechð mare fur & fustreð forð] et auget ex minori ad maius AncrR 112.  c 1281 in ecclesia ubi citatus ~et larem vel amplius conversatur Conc. Syn. 908 (cf. Lyndw. 81 s: ‘~et larem’, i. e. ubi habet domum in qua moratur et ~et ignem); 1326 pro cariagio molarum de quolibet ~ente larem quad. in subsidium BB St. Davids 152; 1406 proclamacio in plenis comitatibus ac aliis locis ubi persone predicte domos et hospicia et sua habent et larem ~ent ‥ puplice fiat Cl 255 m. 2; 1414 quilibet parochianus ‥ adultus et conjugatus et larem ~ens infra ‥ limites parochie (Reg. Exon.) MS Devon RO Chaunter 9 f. 291; 1518 Johanna D. moram fovens [? l. faciena] in domo magistri M. est conjugata; non tamen adheret uxori sue [sic], ut deberet Vis. Linc. I 4. 6 to give encouragement to, befriend. b to take the side of. c to love, cherish. a800 me, licet minus dignum in filii dignitatem suscepisti, familiaritate ~isti, ammonitione roborasti Alcuin Ep. 190; apostolorum, Domine, beatorum precibus ~eamur [gl.; ve sie aholpeno], quorum magisterium cognovimus exequendum Rit. Durh. 30; Anselm IV 208 (v. evangelicus 2b); s1343 magnates terre [Britanny] qui adheserant regi Anglie in sua guerra et ipsum ~erant Knighton II 28; 1447 (v. defectus 3a).  b erat ‥ secularium legum peritus ‥ sed nullius causam ~ebat pro munere et nisi justum ease cognosceret P. Cornw. Rev. I 6 f. 25vb; 1202 non ‥ in hoc conflictu finis est equanimiter expectandus, ‥ ut vel neutri faveatur omnino vel uterque pariter ~eatur Ep. Innoc. III 13.  c astriferas ego nocte fovebo latebras Aldh. Aen. 35 (Nycticorax) 4 (cf. WW: 9‥ ~ebo, ic lufige); ~et, diligit GlC F 257; c1108 ut paterna dilectione eos ~eas (v. filiastrinus). 7 to promote, encourage (activity, feeling, result, etc.). hinc aciem sextam torpens accidia ducit, / otia quae fovet et somnos captabit inertes Aldh. VirgV 2667; W. Malm. GP V 218 (v. episcopaliter); preliorum fomes multiplicibus causis fotus palam prorupit Ord. Vit. XI 20 p. 224; unde ~eatur insatiabilis ambitio dominorum R. Niger Mil. III prol. p. 161; causam suam sibi exposuit, rogans ut antique familiaritas gratia sub mutue vicissitudinis obtentu eam ~endam susciperet Chr. Battle f. 126; Mir. Cuthb. Farne 12 (v. 1 famelicus c); ve ve vobis scelerati, / qui favetis pravitati, / qui fovetis scelera Walt. Wimb. Van. 124; 1320 (v. excessus 5b); Chr. Westm. 152 (v. erga 5b); s1400 Owenus de Glendore ‥ cum Britonibus et Wallicis sibi faventibus ~it guerram contra regnum Anglie Chr. Northern 280.