fovea
fovea, a small pit
fŏvĕa, ae, f. [kindred with favissae], a small pit, esp. for taking wild beasts, a pit fall (syn.: scrobs, specus: fossa, etc.).
- I Lit.
- A In gen.: (humor) ut in foveam fluat, Lucr. 2, 475: (cadavera) Donec humo tegere ac foveis abscondere discunt, Verg. G. 3, 558.—Transf.: genitales feminae, i. e. the womb, Tert. Anim. 19.—
- B In partic., a pitfall, pit (class.): tetra belua, quae quoniam in foveam incidit, etc., Cic. Phil. 4, 5, 12; Lucr. 5, 1250; Hor. Ep. 1, 16, 50; id. A. P. 459: anates in foveas delapsae, Plin. 10, 38, 54, § 112.—
- II Trop., a snare (Plautin.): ita decipiemus fovea leonem Lycum, Plaut. Poen. 1, 1, 59 (187); id. Pers. 4, 4, 45 (603); cf.: ex iisdem foveis emergentes, conspiracy, Amm.14, 9, 1,
fovea, ae, f. (verwandt mit fundo), die Grube, I) im allg., Lucr. 2, 476. Verg. georg. 3, 558. – II) insbes., a) die Fallgrube für das Bild, uri foveis capti, Caes.: iacens in fovea lupus, Phaedr.: in foveam incĭdere, Cic. – bildl., in foveam decĭdere, Lact., paene in foveam decĭdere, Plaut.: alqm foveā decipere, Plaut.: in quam foveam luxus et superbiae successuum continuatione pervenit, Macr.: irrefutata haec tamquam foveam praetergressa est, Lact. – b) am menschl. Körper, genitales feminae foveae, v. Mutterleib, Tert. de anim. 19. – c) die Lücke in einer Schrift, Tert. adv. Marc. 5, 13.
est ibi [sc. Guent ] ~ea a qua ventus inflat per omne tempus sine intermissione ‥ ut nemo potest sustinere neque ante ~eae profunditatem
ut ‥ ingens postis super eum caderet, et in quandam ~eam dejecit confregitque pene omnes costas ejus ex uno latere
sevissimus carnifex percussus ‥ dira conscientia longius puerum abducit, obturata ~ea
ipsa per scapulas apprehensa, in ~eam projecit lutosam
facta ‥ cruce ac ~ea praeparata in qua statui deberet
sedebat in ~ea quadam in solo ‥ oratorioli sui, ‥ cogitans quia pulvis est
assumpto ligone vel sarculo, cepit altius terram in profundo effodere et, ~ea pergrandi facta, dolium ipsum infra ejus speluncam occulere
quem tot amfractus et ~eas vulpium obstruere non taedeat
mansio nostra fovea struccionum [cf. ], Is. xiii 21 Jer. l 39
leopardus ‥ facit ~eam subterraneam [], duplex orificium habentem, unum per quod intrat et aliud per quod exit : Trevisa a cave under erþe
in [autumpno ] serpentes [querunt ] ~eas ubi colligunt vitam propter hyemem
vulpes attrahunt in ~eam quicquid rapere possunt
sicut enim vulpis, resonantibus undique silvis, / de fovea foveam querit et intrat eam
vulpes se abscondunt in ~ea et avis in nido tuetur se. homo autem non abditis manet ~eis
ex tertia parte versus Silkestonam per luporum ~eam et per arborem quandam que vocatur anglicelind et per morosum fontem
vade in crastino ad ~eam Greit confessoris nobis cognitam(
sicut vulpes foveas habent [cf. ] ut latenter catulos pariunt et nutriunt, ‥ ita diaboli faciunt ~eas et multiplicant peccata in corde celantisMatth. viii 20
~ea vel nidus diaboli
ecce draco ille magnus, serpens antiquus, ‥ demum nunc de ~ea lubrici erroris exire cogitur
onusto ventre se in soporis ~eas submiserunt
puteis altis ~eisque profundis campos exasperans, ‥ naturalem difficultatem ‥ arte munivit
quia foderunt mihi ‥ ~eam in precipitium atque in necessitate mea ‥ adversum me steterunt
ignorancia sacerdotum populum precipitat in ~eam erroris
non tam confessores quam ~earum diaboli confossores
homo qui non diligenter previdet sibi de ~ea et puteo, faciliter cadit in eum
set, Deo disponente, [Scoti ] cecidere in ~eam quam nobis paraverunt
malefactores ‥ dum ‥ fugam caperent ad ecclesiam pro presidio, in ~eam perdicionis ceciderunt quam ecclesie paraverant
quamvis inclusus saevis tortoribus esset / egregius vates [sc. Danihel ] foveam retrusus in atram
ut leo, si includitur in ~eam, impeditus vim suam non perdit sed exercere non potest
ebrietatem quasi inferni ~eas fugite
se cum gregibus suis in ~eam mortis eterne precipitant
profundam perditionis ~eam
cecus episcopus ‥ qui cecum populum ducet in ~eam culpe et pene [cf. ]Matth. xv 14
unam acram ‥ que est super ~eam judiciariam
ivit nocte quadam in domum evacuationis ‥ ubi filius Edrici ducis in ~ea secretaria delitescens ‥ regem inter celanda cultello bis acuto percussit
de cameris necessariis que sunt in domibus civium ita statutum est ‥ quod ~ea in tali camera facta, si vallata est muro lapideo, apertio dicte ~ee debet distare spatio duorum pedum et dimidii a terra vicini sui
de quibuscunque ~eis aquam mundam sive immundam recipientibus
pro expensis factis ‥ clausura ~earum palacii domini regis in Linlithqw
[pater mortuus ] absolutus ‥ usque ad ~eam veniens incidit, que sponte super eum clausa est
venerabile illud corpus ‥ in loco sepulchri ‥ honorifice collocatur, nec tamen lapis ~ee superponitur donec ‥
dum sacerdos ad ~eam accederet ut mortuum parochianum sepeliret
plura corpora defunctorum simul in eadem ~ea tradebantur ecclesiastice sepulture
duo magni leones ‥ ungulis suis terram fodientes ‥ fecerunt †foream [l. foveam ], in qua ‥ corpus ‥ sepultum est
duo seculares ipsi qui ~eam fecerunt accipiant corpus et collocent in sepulchro
queque meta continet quatuor perticatas et ad ~eam suam vij pedes
ad ~eas quasdam civitatis
summa ‥ et precipua et omnium municionum fortitudo et tutela solet esse ~ea ‥ nam inaccessibilis est locus sic munitus nisi aggere, navigio, vel ponte talis ~ea transeatur
preceptum est villate de B. quod obstipuebit predictam ~eam
Bertholdus le Lokesmyth extra Ludgate edificatus est unum redditum super fomam [MS: foviam ] regis extra Ludegate. ‥ isti prenominati tenent domos super dictam fomam [MS: foviam ], que est domini regis
castrum habens ~eam in girum, si aqua sit in ~ea, castrum est sine periculo contra hostes. ‥ sed si habeat profundam ~eam, ‥
foviam magnam
replentur ‥ ~ee aquis in quibus pisces et reptilia diversi generis nutriuntur, ‥ nam in ~eis foventur et servantur aque, nunc fluxibiles, nunc stative
~eam aquaticam ipsam venellam includentem ‥ cum terra impleverunt pro communi passagio ‥ habendo
cecidit in quadam ~ea ‥ submersa
~ea infra villam ‥ reservatur pro equis aquandis
ad faciendum ‥ stagnum seu ~eam in dicto nostro prato
pro mundacione unius ~ee pro oviculis
gentes nostre inter duo brachia fluminis erant, et fecerunt Sarasceni de uno brachio ad alium ~eam quandam retro exercitum nostrum, flumenque tam magnum excrevit quod gentes nostre in aqua erant usque ad braccarios et cinctoria(
de walliis, landiis, watergagiis, seweris, ~eis et gutteris, pontibus et aliis impedimentis ‥ infra precinctum marisci
in factura unius ~ee ibidem pro j molendino fluviali
terra que est intra ~eam que circumdat gravam
heremum Johannis evangeliste ‥ cum omnibus pertinentiis ‥ infra circuitum ~earum et extra
percussit ‥ damum cum quadam hachia ad pyc sicut voluit transisse quandam ~eam et eum occidit
incipient ad le Kerrom Brige abuttantes super le more de Yolton que se extendunt ad crucem juxta le Crostile de Yolton vocatam Ayk Crosse ut signatur per ~eam in pastura
per longum illius ~ee quousque perveniatur ad Brykwege
ad hayam faciendam super ~eam
quedam ~ea non mundata inter terram B. et S. in defalta domini ad nocumentum patrie
in mundacione et escuracione foverarum circa gardinum apud Westminster iiij li. xij s.(
pro reparacione ~earum pratorum de F.
de ‥ peciis terre ‥ per metas lapideas et ligneas ac fossas vel ~eas limitatis
cor habet tres distincciones sive foliculos ad modum quarundam bursarum, in quarum supprema recipitur aer, in quarum infima recipitur sanguis, in quarum media, que ~ea appellatur, fit aeris et sanguinis commixtio
fŏvĕa, (13) æ, f. , excavation, trou, fosse : Lucr. 2, 475 ; Virg. G. 3, 558 || fosse [pour prendre des animaux], trappe : Cic. Phil. 4, 12 ; [fig.] traquenard, piège : fovea decipere aliquem Pl. Pœn. 187, faire tomber qqn dans un piège, cf. Pl. Pers. 594 || ventre (sein) de la mère : Tert. Anim. 19.
- 1. (poët.) kuil;
- 2. valkuil voor het wild; ➤ ursos -is capere; iacens in -a lupus; in -am incidere.
Quicumque Foveam invenerit, libere fruatur ea.
fovens. Epitaphium Tassilonis Ducis Bavariæ :
Vide Fossa 3.Conditur hac Fovea, quem, pie Christe, bea, Tassilo Dux primum, post Rex, Monachus sed ad imum, Idibus in ternis decesserat iste Decembris.
Bassefosse. Synodicon Raphaelis Archiepisc. Nicosiensis Græci sub ann. 1252. cap. 19 :
Et ex hoc contingit, eos(Clericos) capi per milites, in Foveas mitti, et alias tractari turpiter contra Ecclesiasticam libertatem.
Constructis in ipsa domo Foveis et receptaculis aptis ad prisonarios custodiendos et tenendos.
fovea ae, f
- a small pit: (cadavera) foveis abscondere, V.—A pitfall, pit: belua, quae in foveam incidit, etc.: metuit foveam lupus, H.