gignere

gignere [CL] 1 a (of male) to beget. b (of female) to produce (issue); c (of both parents); d (fig.). e (pass.) to be born. f (p. ppl. genitus as sb. m. or f.) son, daughter (also fig.). a vir quidam in populo genuit de conjuge natum Mir. Nin. 285; qualem se filium patri spirituali exhibuerat, tales erga se quos genuerat filios carnales invenit Gir. EH I 40 p. 291; spado virginem opprimit [cf. Sirach xx 2], et prolem in oppressione non querens, corrumpit, non ~it P. Blois Ep. 25. 89C; maritus ejus mox genuit ex ea filium Canon. G. Sempr. 81v; 1285 idem Johannes genuit Johannem, nunc mortuum Reg. Malm. I 259. b mulier tres menses debet se abstinere a viro suo ‥ sive masculum sive feminam genuerit Theod. Pen. II 12. 3; mater ‥ se ‥ monstrum ~uisse gemebat Gosc. Transl. Mild. 27; Maria ‥ quae Filium Altissimi genuisti Anselm (Or. 5) III 13; Ib. III 23 (v. 1 flos 10); ut ‥ cum [Matildis] filium genuisset ipsi ‥ baptizandum ‥ commendaret V. Gund. 37; malefica ‥ asportetur cum liberis ex ea genitis, ad loca deserta V. II Off. 7; ~ere ‥ et concipere potest mulier, sed nulla tenus procreare Fortescue NLN II 19. c S. Fougères Vitalis 358 (v. editio 1a). d me pater et mater gelido genuere rigore Aldh. Aen. 44 (Ignis) 1. e ~itur, nascitur GlC G 95; quid ad te pertinet qua stirpe sim genitus? Bede HE I 7 p. 19; si quis antequam matrem suam pater desponsaverit fuerit genitus vel natus, utrum talis filius heres sit legitimus? Glanv. VII 15. f heu fidei nati miseri sunt sub pede strati, / suntque doli geniti domini super alta locati D. Bec. 714; est genitor Veneris Bachus; Veneris genitique / et genite Bachi sumus omnes Ib. 956; rex prescriptam genitam Brachani ‥ legitimo sibi sociavit conjugio (Cadoc 1) VSB 28; 1461 Henricus, heres genitusque Johannis (Vers.) Reg. Whet. I 414. 2 (theol., of God) to beget. b (p. ppl. genitus as sb. m.) the Son. c (w. ref. to the Word). Patrem itaque nullus facit sive creat aut ~it. Filium ‥ pater solus non facit sed ~it Anselm (Mon. 52) I 68; solum ‥ verbum genitum, quia solum Filius et proles est Ib. (Ib. 56) I 68; Filius genitus a Patre, Deus de Deo, ‥ unus idemque Deus et ~ens et genitus Ad. Scot QEC 3. 807D; est Pater qui general et Filius qui ~itur et Spiritus Sanctus qui procedit Bart. Angl. I 2; Verbum non gignitur ab intelligentia sed a memoria, igitur ‥ Pater non ~et Verbum formaliter intelligentia ut ‘quo’ sed ut est memoria Duns Ord. II 300. b Xriste, Dei Genite Wulf. Poems 18; laus, honor, et virtus Patri Genitoque perhennis / Spirituique Sacro Id. Swith. I 1075. c quero de verbo divino an verbum in divinis dicat proprium persone genite Duns Ord. VI 64; si dicatur quod Verbum est quasi genitum vel procedit et ~itur secundum racionem quamvis non secundum realem emanacionem vel gignicionem, contra: illud quod non ~itur nisi secundum racionem non ~itur realiter ex natura rei. igitur ‥ Ockham Sent. IV 229. 3 (w. ref. to spiritual relationship) to produce or adopt (as child). mulierem dicit ‘‥ quia spiritales filios Deo ~ere nunquam desinit Bede Hom. II 13. 156; p793 patres ‥ qui vos genuerunt in Christo Alcuin Ep. 286; talibus ornatam monilibus filiam Jerusalem visum est divino Dunstano ‥ spiritualem ‥ posse sobolem ~ere Gosc. Edith 76; coram fecit adesse filios quos Deo genuerat et eos ‥ monuit Dominic V. Ecgwini I 17; Paule mater, et te ipse genuit. pone ‥ mortuum filium tuum ante pedes Christi, matris tuae, quia filius ejus est Anselm (Or. 10) III 41; convocavit amicas que multos ei postea in sua castitate genuerunt amicos Canon. G. Sempr. 46. 4 (of plant) to bring forth, produce; b (w. inanim. subj.). pampinus immensus dum gignit palmite botros Aldh. VirgV 178. b pallida purpureas / ut gignit glarea gemmas Aldh. VirgV 164; quilibet punctus solis ~it pyramidem sui luminis cujus basis est in medio Peckham Persp. I 7 p. 74. 5 (of place) to give birth to, produce; b (of time or season); c (of abstr.). Nilus ‥ omnia monstra ferarum similia ~it Lib. Monstr. II 21; insula ‥ ~it et lapidem gagatem Bede HE I 1 p. 10 (v. gagates 1a); 799 se tibi Austria ‥ quae novum Arrium, id est Albinum, genuisti ‥ ad evertendam ‥ fidem catholicam Ep. Alcuin. 182 p. 306; hec terra ‥ pluvios abunde ~it et nutrit Gir. TH I 6; gyrofalcones quos borealis ‥ regio ~it Ib. I 23. b Hoelus ‥ et Guslwanus quibus meliores preterita secula non genuerant G. Mon. X 10; quos res ~it et parturit aestas nutrit ‥ Gir. TH I 6. c o virginitatis fecunditas, quae tantum ~it filium Gosc. Edith 76; si unum ‥ genuerit lex nature regem justum ‥ Fortescue NLN I 5. 6 (w. abstr. obj.) to give rise to, cause. b (w. ref. to intellectual construct). utinam ‥ mundi oblectamenta aeternae beatitudinis non ~ant detrimenta Aldh. PR 142; hec palus, quod transeuntibus tristitiam ~it Styx meruit appellari Alb. Lond. DG 6. 3; papaver soporem ~it Ib. 7. 1; gignit eis odium dilecti fructus egestas Walt. Angl. Fab. 27. 21; ratio ‥ naturalis quam post sensualitatem secundam ~it humana natura Fortescue NLN I 31. b verba ‥ primae conjugationis activa vel neutralia, quae prima persona dactilum ~unt Aldh. PR 138; hii ‥ sunt ‥ heresum precones / ‥ qui favore populi gignunt questiones Peckham Def. Mend. 555. 7 (phil.) to generate, produce. cum non sit memoria ~ens aut intelligentia genita Anselm (Mon. 60) I 71; nulla res est que se ipsam faciat vel ~at Duns Ord. II 151; quero de noticia genita, que sit causa ~ens vel racio ~endi eam; et quero utrum pars intellectiva proprie sumpta ‥ sit causa totalis ~ens actualem noticiam vel racio ~endi Ib. III 245; Duns Ord. III 357 (v. gignitio 2a); dicere vero est ~ere verbum T. Sutton Quodl. 417. 8 (casus ~endi, gram.) the genitive case. Cf. genetivus. iris est herba, quae ab officinis in ~endi casu ireos dicitur Turner Herb. B2.

gignere

Saved

Recent