grossus

grossus, i, m. and f.,

• an unripe fig, Cato R. R. 94; Cels. 5, 12; Plin. 23, 7, 63, § 125; 17, 27, 43, § 254.

grossus, a, um, adj. [kindred with crassus],

• thick (late Lat.): virga, Cassiod. Hist. Eccl. 10, 33.—Comp.: vestis grossior, Sulp.Sev. Dal. 1, 21; Vulg. Ezech. 41, 25; 1 Reg. 12, 10; 2 Chron. 10, 10.—Sup., Cassiod. in Psa. 29, 12; cf.: grossus παχύς, Gloss. Philox.—Hence, adv. only comp.: gros-sĭus, more roughly: definire, Aug. de Duab. Anim. 11, 15.

1. grossus, ī, c., eine Feige, die den Winter über hinter dem Blatte nachwächst (ὄλυνθος) und wie die im Frühling vor dem Blatte ansetzende (πρόδρομος) selten reif wird und abfällt, die Spätfeige, die unreife Feige (vgl. Cassiod. in cantic. 2, 13), Cato r. r. 94. Cels. 5, 12. Plin. 17, 254. Macr. sat. 3, 20, 5. Vulg. cant. cantic. 2, 13.

2. grossus, a, um, dick, virga, Cassiod. hist. eccl. 10, 33: grossior vestis, Edict. Diocl. 7, 51. Sulp. Sev. dial. 1, 21, 4 (u. so im Kompar. auch Vulg. 1. regg. 12, 10; Ezech. 41, 25; 2. chron. 10, 10): grossiores (inscriptiones), Plin. n. h. praef. § 24: grossiori stilo, Acro Hor. ep. 2, 1, 244: textrina grossissima, Cassiod. in psalm. 29, 12. – übtr., grossa corda, rauhe, Augustin. in psalm. 113. serm. 1. § 4.

1 grossus [CL] , immature fig. cum humanae sit naturae caricis, quae post ~os maturescunt, nutriri Aldh. PR 114; ~os vocant primitivas et immaturas ficus atque inhabiles esui Bede Cant. 1111; †grossa, fructus cujusdam arboris Osb. Glouc. Deriv. 264.

2 grossus [LL; for range of use cf. ME gret & gros] 1 stout, thick (in girth); b (of part of body). c (of chest) deep. grossaque prosternens mox ligna securibus uncis Aldh. Aen. 56 (Castor) 4; [sudes] ad modum humani femoris ~ae Bede HE I 2; suscepturus judicium aut sola ~iori virga super staminiam verberetur et prostratus sedeat aut pluribus gracilioribus virgis et nudus sedeat Lanfr. Const. 174; sub obtuso ~ioris chorde sonitu Gir. TH III 11 (v. gracilis 3b); s1194 (v. candela 1c); vectis taxeus quadrus nec multum ~us Ad. Eyns. Hug. I 13 p. 40; 1253 [chorde] que sunt ita ~e sicut corda quam rex mittit ei Cl 180; xxiiij colpuni ~i et longi Cust. Cant. 379 (v. colpo); Odington 84 (v. fistula 2e).  b vel angustior compes tibias ~iores circumplecti non poterat vel catena laxior graciles tibias non contingebat W. Malm. GP III 101; ut minimus digitus [Arthuri] ‥ ~ior videatur lumbis magni Cesaris W. Newb. HA proem. p. 16; abbas Samson ‥ naso eminente, labiis ~is Brakelond 131; nulla pinguedo adeo ~a est in corpore sicut pinguedo renum Gilb. I 68. 2 (v. disglobare).  c pectus amplum et ~um ‥ pectus strictum et subtile M. Scot Phys. 36 (v. 13 infra). 2 (of person) stout, thick-set; b (in name). corpore autem brevis et ~us Ord. Vit. VIII 1 p. 262; cujus statura est curta et ~a significat hominem vanum ‥ M. Scot Phys. 101; ejus uxor tam ~a quod ‥ Ad. Usk 128 (v. giganteus 2a).  b c1080 isti sunt testes hujus rei: ‥ Godefridus ~us Text. Roff. p. 212; Willelmus filius ~ae DB II 52b; Willelmus ~us tenebat de Roberto DB II 276b; Hugoni Dirgane, id est ~o Ord. Vit. X 6 p. 32 (v. diger); 1169 Philippo clerico Oeni ~i Pipe 108; s1137 Ludovico ~o regi Francorum mortuo Diceto Chr. 249; 12‥ his testibus ‥ Gaufrido ~o [etc.] Feod. Durh. 3; a1316 per Feliciam ~am Cart. Osney III 129. 3 (anat., of internal organs) large, thick. si ~i nervi [AS: greatan sinwe] truncentur ‥; si graciles nervi truncentur (Quad.) GAS 87; gutta sciatica dicitur dolor qui nascitur ex humoribus descendentibus in nervum ~um qui est inter lacertos ~os coxe sive hanche [ME: into þe grete senewe þat is bytwene þe grete brawnes of þe hanche] Bart. Angl. VII 57; sura dicitur ~a carnositas tibie SB 41; varix est vena ~a que apparet in popliti Ib. 42. 4 swollen, abnormally distended. 1234 viderunt ‥ puerum recenter circumcisum et habentem membrum suum ~um et valde inflatum et sanguinolentum CurR XV 1320; elevationes dure ~e Gilb. IV 205. 2 (v. ervum a). 5 great with child, pregnant; b (of animal). 1238 invenit eam ~am et impregnatam ita quod ‥ expulit eam a lecto BNB III 244; 1277 de uxoribus Moss’ et Cok’ ‥ ut possent esse in villa quia ~e, xl s. KR Ac 249/22.  b 1356 sues ~e et habentes porcellos Doc. Bev. 19. 6 (of animal) fat, fattened. alius presbyter ‥ in sexaginta porcos grandes et ~os est condemnatus Gir. JS 1 p. 138. 7 large in overall size. b (in name). macula ‥ in modum pisi ~issimi habens figuram Herm. Arch. 24; multas et ~as lacrimas effundere Canon. G. Sempr. 80; erupit sudor ita quod uxor ‥ vidit ‥ ~as guttas Ib. 150v; oculi ~i tam rotunditate quam colore bovini Gir. TH II 21; nasum valde ~um et valde eminentem Brakelond 154v; 1221 (v. 3 clavus 1c); de ~is welkes Cust. Westm. 76 (v. conchylium a); 1273 de stauro ibi facto ciiijxx ~is piscibus, lxxij quar. grossi salis, et casei (AcWardr) Oxnead app. 333; 1299 pecia rumbi ~a et crassa pro iiij d. et alie prout valent MGL II 119; 1300 pro ij lastis allecis et cc ~is piscibus AcWardr p. 144; ingenia ad projiciendum petras ~as super castrum Trokelowe 121; mures ~i navim sequentes usque ad introitum ipsum [Gwipertum] corrodebant Eul. Hist. I 383; s1378 vina aliaque mercimonia ~iora que secum opportune tollere non valebant Wals. HA I 366; 1420 de ‥ ~is baleisis (v. balasius).  b c1497 tractatus magistri R. ~i capitis [i. e. Grosseteste] de principio Libr. Cant. Dov. 218. 8 (spec.) belonging to larger category of a thing (dist. from smaller category): a (w. ref. to livestock) larger livestock, cattle. b (w. ref. to fish). c (w. ref. to wood) standard tree. d (w. ref. to ship). e (w. ref. to gun) ‘great gun’, mangonel. f (w. ref. to bell). a a1200 etc. (v. averium 2e); c1230 (v. 1 duna a); 1293 †gressas [l. grossas] bestias PQW 203b (v. bestia 3); ~as bestias Ib. 208a; 1302 ~a animalia que sunt weyf et strey Ib. 109b; s1322 Scotis patrias spoliantibus et ‥ animalia ~a ‥ patrie secum abducentibus G. Ed. II Bridl. 80; 1326 (v. gyrus 3b); c1380 quod nullus carnifex ‥~as bestias in Oxonia mactet FormOx I 254; communam ‥ ad octo ~a animalia Meaux I 176.  b Bracton 14 (v. balaena a).  c si quis nemus alterius sine licentia comburat ‥, solvat omne ~um lignum [AS: great treen] v solidis (Quad.) GAS 57; 1216 etc. (v. 1 boscus 3a); 1221 quod habere faciatis ‥ xx ~a fusta ‥ tum postes ‥ furchias ad ‥ horreum ‥ construendum Cl 457a; 1282 ad ~as et parvas arbores (v. 1 copator); 1368 pro acuacione et posicione ‥ securium pro ~o meremio colpando, xx d. Ac. Durh. 569; 1373 pro uno †gorsso ligno et quibusdam cordis ‥ ad reparacionem trone ExchScot 398; G. Hen. V 3 (v. caeduus a); 14‥ dum tamen de ~is arboribus in hac parte non agatur Reg. Brev. Orig. 44b.  d 1315 in municione ~arum navium nostrarum RScot I 148a; breve pro cxx ~is navibus habendis super mare MGL I 651; 1440 unam nuper ~am navem multis non parvi valoris mercantiis onustatam Bekynton I 192.  e 1418 pro gunnis ~is (v. 2 gunna b).  f ? c1190 tertia pulsatio per aliquam ~arum campanarum Stat. Lichf. 21. 9 (de ~a littera or sim., w. ref. to liturg. book) in large, formal script. c1240 ymnarium in ~a littera, ‥ unum benedictionale ad opus ‥ prioris in ~a littera (Catal. librorum) MonA III 186n; 1245 de ~a littera (v. expositorius 2); [T. de Marlebarwe] fecit magnum psalterium ‥ et de ~a littera librum de ordine officii abbatis Chr. Evesham 268; c1400 item j psalterium de ~a littera Invent. Norw. 14. 10 (as sb.) large, thick silver coin (var.): a (~us Turonensis) gros Tournois, first issued c1266, equiv. to 12 deniers Tournois. b (other). c Flemish groot. d English groat, equiv. to 4d. e Scottish groat. a 1277 c m. ~orum Toronensorum [sic] et c m. sterlingorum Law Merch. III 139; 1281 mittimus c li. sterlingorum in sterlingis vel ~is Turonensibus Reg. Heref. 274; 1282 (v. denarius 2a); 1309 cum ‥ recepisset communes monetas currentes, sc. ~um Turonen’ pro †uni [l. viij] Turonen’ et duabus partibus unius Turonen’, et sterlingum pro iiij Turonen’, et ~um Turon’ argenteum vulgaliter vocatum a la flour et alo ‥ S. Jers. XVIII 7; a1314 jurabis quod non expendes in incepcione tua ultra tria milia Turonensium ~orum StatOx 35.  b 1282 ij [d.] Romanorum ~orum (v. denarius 2a); 1313 sexaginta et octo ~os Parisensium de auro RGasc IV 906 (cf. Chanc. Misc. 24/3/6: lxviij flor’ auri de massa); unus Venetus ~us [valet] unum sterlingum cum obolo S. Sim. Itin. 16; Ib. 38 (v. byzantus 1); 1362 v ~os Ludowycos (v. 10d infra); 1392 summa totalis de Francford in partibus Boemie usque huc ixm ccclxv ~i boemici qui faciunt in sterlynges lxxj li. viij s. ix d. Ac. H. Derby 204; in partibus Pymond’ ‥ j gr’ imperialis Ib. 241; 1466 ~os papales viginti octo Pri. Cold. 211.  c c1367 iij ll. ~orum de Flandria Cal. Pl. Mem. Lond. II 80; 1428 ix li. xj s. v ~i ~orum monete Flandrie extendentes ad jcxj li. ij s. x d. monete Scocie ExchScot 436; 1442 ij ~os doctos stoters Bronnen 1251; 1469 in c li. ~orum monete Flandrie ExchScot 662; 1482 summa xx li. ~orum monete Flandrie Reg. Aberbr. II 187.  d s1351 fecit insculpi novam monetam, sc. ~um et dimidium ~um, sed ‥ erant minoris ponderis quam correspondens summa sterlingorum Wals. HA I 276; 1362 tres ~os monente [sic] currentis in Anglia et v grossos Ludowycos precii ij s. viij d. PlRExch 416 m. 4d. (cf. (v. 2 grota b)); s1377 quod a qualibet laica persona ‥ perciperet unam ~am vel iiij d. Wals. HA I 323; 1383 quesita ‥ utrum mallet habere xx ~os argenti quam xl d., que nobis respondit quod equipollent IMisc 228/10 m. 9; 1407 ~a controfacta ad modum cune nostre super ipsum inventa fuerunt Cl 256 m. 25; duces [offerunt] media nobilia, comites vero ‥ quadrantes de auro, barones ‥ ~os de argento W. Say Lib. Reg. Cap. 61; a grote of sylver, octussis, ~um CathA; 1505 unoquoque nobile [sic] valente xx ~os bone et legalis monete Anglie RScot II 565a.  e 1397 cum ‥ stabilitum existat quod ~us de moneta Scocie in valorem j d. de moneta Anglicana, dimidius ~us hujusmodi monete Scocie in valorem j d. de dicta moneta Anglicana ‥ tantummodo currant Cl 240 m. 11d. (cf. RParl III 409b); 1441 de lucro cone argenti fabricate in ~is per eundem [monetarium] ExchScot 102; 1464 xiiij unciarum argenti fabricati in ~is xij deniorum et vj denariorum Ib. 292 (v. denarius 4b); 1487 unius libre argenti ‥ monetati in ~is et dimediis ~is Ib. 549. 11 great (as larger or more important of pair): a (of oats); b (of tithes); c (of vair) grover. d (of meat) red meat, esp. beef. a 1286 (v. avena 1b); 1300 ~e avene ‥ minute avene Fabr. Exon. 10.  b 1245, 1315 (v. decimus 4d); 13‥ ~os fructus, viz. decimales garbales Cart. Lindores 150.  c 1256 quando opus fuerit de ~o vario et scendallo Cl 1; 1287 ~i varii (v. grisus 2b); 1303 cloca ‥ furrata de ~o vario Ac. Exec. Ep. Lond. 56; 1331 (v. ermina b).  d 1250 sex fercula ~e carnis de coquina abbatis die carnis privii CurR 139 m. 17; 1346 in perdicione providencie facte in cignis et ~is carnibus non expendite Rec. Leic. II 68; 1358 in ~is carnibus (v. 25c infra); caro ~a, grete flesche WW. 12 great in extent. sulcantem ~um pelagus velis prosperis Boso V. Pont. 436; habebunt ‥ molendinum cum Midelhope ‥ usque ad ~am petariam Reg. Dunferm. 218; 1346 ad villam Carantane ‥ que ‥ ita ~a sicut Leycestria reputatur (Lit. confessoris Regis) Ad. Mur. Chr. 213. 13 (of sound) resonant, full-bodied. ~ae depromo murmura vocis Aldh. Aen. 75 (Crabro) 2; pulmonis complexio si fuerit calida, vox est ~a, anhelitus magnus, pectus amplum et grossum; si pulmo fuerit frigide complexionis, vox est subtilis, anhelitus parvus, pectus strictus et subtile M. Scot Phys. 36; vox quidem ~a est quando sonorum nimis cedit et redit cum virtute propria sed cum mora magna Ps.-Gros. Gram. 27; ~iores mute, sc. B D G Ib. 28 (v. D 1). 14 (of yarn) coarse, thick. b (of cloth) heavy, woven from coarse, thick yarn. c (of hair) coarse in fibre or texture. d (of fleece, w. ref. to wool of older sheep). mus ut flumen transiret auxilium peciit a rana. illa vero fingens ei velle subvenire ligavit sibi mutuo pedes ~o filo J. Sheppey Fab. 2.  b in tactu ‥ cum aliquis pannum ‥ novum contrectat ‥ ut sciat utrum sit asper vel lenis an ~us sive subtilis Simil. Anselmi 32; 1253 viij ulnas ~i russetti (v. hucia c); 1326 quattuor ulnas panni ~i et lati Melrose 362; ‘curtum et ~um facite mihi sudarium, ne luto inquinetur.’ quod est dicere secundum vulgare Gallicorum, ‘Curt le fetes pur le croter’ Latin Stories 10; roba de ~o et rudi panno Holcot Wisd. 120; s1415 ~o lineo Ad. Usk 128 (v. apparentia 4c); 1514 pro xij ulnis ~ioris lini Ac. Durh. 160.  c pili ‥ ~i M. Scot Phys. 27 (v. ericius 5); pili ~i generantur ex cute grossa Bart. Angl. V 64.  d 1194 etc. (v. crispus 1c); 1209 de c s. de cccciiijxxix velleribus ~is ‥ et ccj velleribus agninis Pipe Wint. 50; 1248 idem r. c. de ccccxlj velleribus lane ~e ‥ idem r. c. de clvij velleribus lane agnine Rec. Crondal 60; 1270 de dcclxx velleribus lane ~e que fecerunt v pondera dim. et ij petras, ccxj velleribus lane agnine MinAc 984/2 r. 3; 1322 quia lane in partibus illis ita sunt ~e et miserrime quod nulli majores mercatores alienas lanarum ibidem emere exercent (Chanc. Misc. 138) EHR XXXI 600. 15 in large pieces, lumpy, coarse, sts. w. ref. to matter suspended in liquid. grassum M. Scot Lumen 245 (v. faeculentus 2); Ric. Med. Anat. 224 (v. egestio a); vidua volens domum ‥ mundare colligit primo ~iora [ME: al þe greste] et expellit AncrR 119; scofe sunt ~a corpora illa, sc. que abjiciuntur ab hiis qui colantur SB 38. 16 (of liquids or vapours) thick, heavy. secundum substantiam vini attenditur subtilitas et terrestreitas, sive grossities atque mediocritas, vinum substantialiter tenue et subtile album est et clarum et convenit stomacho ‥, vinum autem terrestre atque ~um †subtile est et optimum̄, [? l. subtili est contrarium; ME: greet wyn and erþy is contrarye to sotil wyne], stomachum enim gravat Bart. Angl. XVII 184 p. 958; Bacon VIII 203 (v. digerere 2b); philosophi ‥ quando volebant ascendere montes ‥, sumebant secum spongias plenas aqua ut possent ex eis attrahere aerem humidum et ~um; aliter deficeret eis alitus Itin. Mand. 10. 17 (phys. & med., of humours) ‘gross’, thick (as if w. suspended matter); b (transf.), of things infl. by humours); c (of things influencing humours, esp. diet). cutis in quibusdam animalibus est rara, in quibusdam spissa, secundum dominium humoris ~i vel tenuis. unde et pili grossi generantur ex cute grossa et tenues ex tenui Bart. Angl. V 64; podagra ‥ nascitur ex malis humoribus ad calcaneum descendentibus. qui si fuerint frigidi et ~i [ME: colde and þicke] nimia fit extensio et tumor Ib. VII 58; substantia invenitur spissa [in urina] cum flegma naturali sc. ~um in corpore dominatur Gilb. I 33. 2; quedam pars spermatis ‥ ponitur ~ior, quedam liquidior Ib. 66. 2 (v. disgregatio b).  b [caliditas] agendo ‥ in ~am substantiam eam mollificat dissolvendo ut patet in metallis calore liquefactis Bart. Angl. IV 1; per actionem frigiditatis partes partibus vicinius coadherent, totum ~ius efficitur Ib. 2; Ib. XIX 76 (v. generare 4); in quantitate ut esse ~um et subtile, amarum dulce Bacon VIII 21.  c qui tante frigiditatis stomachum habebant ut quicquid ~ius et indigestibilius sumpserant haud multum post prandium reicerent Adel. QN 7; lapis et arenule et alie superfluitates diverse in renibus generantur sepe et hoc precipue ex potu aque limose et ~a dieta [ME: of drinke of slymy watir and of grete diet] Bart. Angl. VII 54; caseata substantia lactis frigida est et ~a et ad digerendum dura Ib. XIX 72 (cf. ib. 73: vetus caseus est ‥ ad nutriendum ~us)); abstineat ab omni acrumine ~o et viscoso et mel[ancol]ico cibo Gilb. III 172. 2; cum ~iori dieta Gad. 10. 2 (v. avenatum). 18 coarse, unrefined: a (of wheat or sim.) whole. b (of food) rough, plain. c (of salt) unrefined; d (of other); e (fig.). a x modia frumentì et x modia ~ae annonae DB I 23 (v. annona 1a); si fit gruellum Anglicorum de farina avene ~a excorticata Gad. 22v. 2.  b panes qui legem designant hordiacii [cf. Joh. vi 9] fuisse referuntur, qui jumentorum ‥ rusticorumque est cibus servorum, quia incipientibus necdum perfectis auditoribus asperiora et quasi ~iora sunt committenda praecepta Bede Mark (vi 38) 193 (cf. id. Hom. II 2. 112 (v. 19b infra)); frater ille ‥ deliciosa non querens ‥ avidus erat comedo ~iorum H. Bos. Thom. III 16; quevis ~a vel delicata J. Godard Ep. 222 (v. deliciosus 1b); c1300 ad servientem suum de pane ~iori et cervisia serviencium tantum (Lit. abb.) EHR XXXIII 220; s1316 de ~o pane Trokelowe 95; panem ~um [ME: gruttene bred] AncrR 63; sanis ‥ convenit cibus ~us, infirmis cibus ‥ delicatus Birchington Arch. Cant. 13.  c 1273 ~i salis Oxnead app. 333 (v. 7 supra); 1330, 1429 (v. caldaria 2b); 1384 pro ‥ ij celdris salis ~i, iiij celdris ‥ salis minuti ExchScot 676.  d ferrum ~um Ac. Beaulieu 266; 1270 vj sperdut’ ~i ferri (v. esperduta); 1290 pro j pondere de cepo ~o pro ‥ candelis (AcWardr, Chanc. Misc. 4/5) Doc. Scot. I 140; thuris masculi, i. ~ioris SB 42.  e prose publica strata / admittit passim redas et plaustra, sed arta / semita versiculi non vult tam grossa Vinsauf PN 1856. 19 of inferior quality. b base, of a lowly or material nature. a1300 (v. chirothecarius a).  b v ‥ panes quibus multitudinem ‥ saturavit v sunt libri Moysi ‥ qui bene ordiacii fuisse [cf. Joh. vi 9] referuntur propter ‥ austeriora legis edicta et integumenta litterae ~iora que interiorem spiritalis sensus quasi medullam celabant Bede Hom. II 2. 112 (cf. id. Marc. 193 (v. 18b supra)); volo magis adorare temporalem regem quam crucem ligneam ‥ quantum ad materiam ~am in se (Sautry) Ziz. 408. 20 (w. ref. to person): a stupid, dull (of intellect). b uncouth (of speech). a obliviosus faciendorum, ‥ in ingenio ~us M. Scot Phys. 2; gramaticus rudis et sensibilis et ~us philosophus est Bacon XV 208; disciplinabiles ‥ in via Domini sunt filii episcopi et uxoris sue, sed ~iores legis Dei plus ignari sunt servi sive familia domus episcopi Wycl. Ver. II 185; ~i non intelligentes alium modum essendi materialis substancie ‥ sunt valde indispositi ad concipiendum arcana eucharistie Wycl. Conf. 117.  b gens est ‥ docilis ingenii, intellectus clari, ‥ idiomatis ~i magis aliarum Gallie nationum Bart. Angl. XV 123. 21 (of idea or sim.) rough, unsubtle. que est differencia inter hujus opinionis subtilis que videtur sequi rationem et prime que videtur ~a Duns Metaph. VII 20 p. 477. 22 (of solid matter) dense. Fishacre Quaest. 49 (v. densus 2a). 23 whole, entire. b of full value. c (in ~o) as a whole, in full. j ~am candelam et xij frustra candelarum Domus Reg. 129.  b 1205 quod ‥ mercatores forinseci ‥ non debeant ‥ merchandisas facere nisi de ~a et forti moneta que sit de lege et pondere denarii sterlingi Pat 54b.  c ut citius concipiatur quid ‥ libellus in ~o contineat parva ‥ tabula ‥ declarabit MGL I 529. 24 (w. ref. to land-holding): a (as sb. n.) an indivisible whole; b (w. de corona); c (w. per se) independent tenement, etc., not attached to manor or sim.. a 1287 nullum liberum tenementum in ~o est de appendiciis alterius liberi tenementi (CourtR Chester) Chetham Soc. NS LXXXIV 72; s1292 tenementa [etc.] de quibus aliqua tenementa exierunt de ~o et corpore regni Scotie Rish. 274; 1331 prebendarius ‥ manerium suum dedit et annexuit predicte prebende in ‥ perpetuam elemosinam ~o predicti manerii a [? l. et] libertatibus ‥ in manibus ‥ regis retentis PQW 22a; 1331 predictum hundredum est quoddam ~um et indivisibile Ib. 55a; 1343 ordinavit quod ‥ capella B. Marie de S. ‥ pro capella per se tanquam unum ~um ‥ haberetur (Stat. Sibthorpe) Eng. Clergy 262.  b 1292 wayf est quoddam ~um de corona et ‥ corone regis annexum PQW 687b; 1294 quoad wayf ‥ illud est quoddam ~um de corona ‥ quod ab ea separari non potest CoramR 141 m. 19d. (cf. Collect. Staffs VII 17).  c 1292 nec ‥ fuerunt [tenementa] de membris seu pertinenciis predicti manerii, immo quoddam ~um per se, et vocata fuerunt Cumberdale et Allerdale PQW 113b; 1342 abbas clamat predictam communam pasture sicut quoddam ~um per se Couch. Furness II 427; 1343 unus burgus in Cirencester in ~o per se habebatur Cart. Ciren. I 123; 13‥ seisitur de advocacione ecclesie ‥ ut de uno ~o per se Entries 497; 1351 unum mesuagium ‥ et xvij acre terre ‥ unum ~um per se existunt et nullo tempore fuerunt parcella manerii de B. IMisc 167/15 (Yorks) ; 1355 tam ‥ ea que ut unum ~um per se nuper dedimus ‥ quam alia feoda et advocaciones quecumque que manerio predicto aliquo tempore spectabant Pat 246 m. 18; 1371 dictus visus est unum ~um per se et non est parcella manerii IPM 222/16 (Chesham, Bucks) ; 1376 si iij acre vasti ‥ sunt parcelle maneriorum ‥ an ‥ sunt unum ~um per se et non parcelle maneriorum Cl 214 m. 3; 1396 non cognoscendo quod predictum castrum sit unum ~um per se Cart. Glam. 1390. 25 (in accounts) total, gross. b (in ~o) collectively, altogether. c (in ~o) for the whole job, inclusively. primitus in compoto anotande sunt ~e recepciones et apponende, sine quibus expense sumi non possunt aliqua racione. ‥ de qualibet ~a recepcione fiat summa in fine, similiter de qualibet particula una tallia FormMan 13; summe ~arum recepcionum debent particulariter poni Ib. 14; 1340 racio ‥ de rebus ~is et principalibus Ac. Durh. 201; s1347 infra dictam ~am summam ‥ contenta Meaux III 27.  b c1235 de v feodis Thome de B. x m. per manus senescalli sui in ~o Fees 438; 1273 de xliij li. xiij s. viij d. receptis in ~o de quibusdam vinis de recta prisa de xviij navibus applicantibus ad portus (AcWardr) Oxnead app. 332; 1275 recepit ‥ de burgo de Okhamton’ viij s. v d. ob. de vicesima, qui adhuc veniunt in sumonicione in ~o cum hundredo de Lifton’ Hund. I 76a; 1304 ad assidenda tallagia infra civitatem per capita vel in ~o MGL I 594 (cf. LBLond. C f. 83v); 1316 mandamus ‥ quod ‥ vicecomiti cc li. in ~o vel particulatim ‥ liberari faciatis RScot I 161b; s1347 summam ccliij li. et x s., ad quam bona temporalia nostra in ~o ‥ taxata fuerunt Meaux III 25; 1388 iiijc et ix arbores ‥ appreciati in ~o ad x li. xij s. ij d. IMisc 240/15; 1419 de affris iiij ‥ precium omnium in ~o iij li. Wills N. Country I 25; 1462 [appreciatores] dictas porciones panni simul et in ~o appreciati sunt ad xxiij s. MunAcOx II 692; 1470 valor in ~o omnium ‥ ornatuum et utensilium ‥ xx li. Reg. Whet. I 246; 1494 in stipendiis de brekeleyers et laboratorum per idem tempus ultra convencionem in ~o cum lathamis Lit. Cant. III 332.  c 1286 pro ij carectis conductis in ~o ad portandum ‥ doleum ‥ et viij peccas cere ‥ usque L. Rec. Wardr. 146; 1316 pro coperacione dicte camere in ~o vij s. Rec. Leic. I 316; 1339 (v. ejectare a); 1358 in grossis carnibus xxj d. ‥, in cuniculis viij d., ‥ item in feno pro xvj equis per diem et noctem in †~is [? l. in ~o] iiij s. Ac. Univ. Ox. 739; 1371 in expensis pro denudacione nove quarere ‥ viz. iij rodas in ~o xlvj s. viij d. Fabr. York 6; 1383 cuidam homini eradicanti monticulas talparum ‥ in ~o v s. MinAc 1209/15 m. 6d.; cuidam ‥ querenti virgas ‥ et wattellanti ‥ molendinum ‥ in ~o xv s. Ib. 816/11 m. 8 sched. 2; 1398 in stipendio ‥ cementarii ‥ emendantis ‥ defectus parietum stabuli et pinniantis subtus grundsella ‥ in ~o ad thascam una cum zabulo et petra ad idem emptis xij s. iiij d. Comp. Swith. 208; 1409 in sarracione meremii ‥ ex convencione cum ij sarratoribus facta, in ~o iiij s. j d. Ac. Forge Durh. 517; 1425 tegulatori capienti in ~o ad †copp[er]iendam ‥ domum, iiij li. j d. Ambrosden II 254; 1446 Ricardo W. pro factura ‥ nove rote ‥ cum emendacione de la faltrowe[etc.] ex convencione secum facta in ~o xvj li. viij d. Ac. Durh. 630; 1531 soluti eisdem pro falcacione clausure ‥ ex convencione in ~o xviij s. Househ. Bk. Durh. 11. 26 (w. ref. to buying and selling) wholesale. b (in ~o, in ~um, per ~am) in bulk, wholesale. c (?) at a discount (at wholesale price). d (as sb. n.) a gross (144); cf. grossare 4b. 1306 mercandisare omnes ~as mercandisas CalCh III 73 (cf. ib. 76: ~as mercandisas exercere); 13‥ si quis vendiderit aliquas ~as merchandisas maletout et parvam custumam ‥ regis ‥ auferendo Iter Cam. Artic. p. 317.  b 1221 quod emant et vendant in ~o sicut facere ‥ solent per alios dies quam in die mercati SelPlCrown 89; 1222 quod ‥ instaurum emas et bladum in ~um Cl 507; 1242 de blado vendito tam in ~o quam per quarteria Pipe 141; a1266 ne quis presumat vendere carnes ‥ nisi in ~o (Morpeth) BBC 247 ; 1289 de quolibet dolio vini quod in ~o vendetur, vj d. RGasc III 581; r. c. de xxxv li. xij s. iij d. de blado abbacie vendito in ~o preter sustentacionem conventus Reg. S. Aug. 319; 1293 (v. detalea); 1311 in ~o vel per particulas ‥ vendere MunCOx 17; 1336 quod nullus mercator extraneus vendat in burgo aliquod mercimonium nisi in ~o RScot I 429a; de carnificibus calumpniandis: ‥ quod faciunt lardarium in ~o et illud vendunt minute tabernando contra leges ‥ burgi Iter Cam. 8; APScot I 61 (v. denariata 1a); 13‥ de venditione bladi, et quod naves conducentes victualia stent absque conditione in ~o per j diem MGL I 249 (cf. ib. 261: sanz rien vendre en groos); c1375 (v. 1 dragetum); 1449 de iij x. ix d. de pellibus cclxxj agnorum de morina ‥ ut extra venditis in ~o Crawley 478; 1451 (v. emere 1f); 1559 quod nullus ‥ mercimonia extra ‥ regnum ‥ facta seu crescencia per ~am seu per retaliam, viz. in grosse or by retayle, ‥ vendicioni exponere ‥ presumat (Pat) Gild Merch. II 87.  c 1390 pro iij virgis taffate ‥ pro pensels lancearum, ‥ virga ad x d., ij s. vj d., et pro iij virgis taffate de blodeo, emptis in ~o pro portatoribus ‥ pensellorum, ij s. iiij d. Ac. H. Derby 34.  d 1381 unum ~um ciroticarum, sex ~a de pointes RScot II 34a; 1421 pro j fardello cum v pannis ‥ et pro j ~o points EEC 474; 1423 shoppa: ‥ de j groc’ cultellorum ‥ dictorum penyware, iiij s. Test. Ebor. III 96; 1449 pro iiij ~is ligularum ExchScot 370; 1509 cum ‥ j dossena pannorum depictorum, ij ~is spectakilles, j ~o et dim. ledder bages EEC 562 (cf. ib. 563: ix ~a spectakils). 27 (w. ref. to argument or sim.) general, broad. b (in phr. ~o modo) in summary. ut patens est in ~o exemplo: ignis calefacit aerem sibi proximum ‥ J. Blund An. 293; posui ‥ intentionem ~am istius scientie nobilissime Bacon Tert. 53 (cf. ib. 282: aperiam ~am declarationem errorum predictorum).  b ideo hic ubi exemplariter declaro corruptionem orthographie in Grecis vocabulis ~omodo, negligo gratis ordinem dictum prosequi Bacon Gram. Gk. 68; c1350 quicumque litigare volentes ‥ ~o modo et ydiomate ‥ communiter intelligibili factum proponant StatOx 95; 1516 si comparuerit actor ~o modo, hos est nulla juris solempnitate requisita ‥ Ib. 332. 28 a great, important. b (of error) gross, crass. a erat ‥ rex Henricus multarum ~arum et pinguium elemosinarum, occultus autem Map NC V 6 f. 69a; 1201 (c1320) fiat ‥ unum commune sigillum ad serviendum in ~is negociis tangentibus communitatem dicti burgi [Ipswich] Gild Merch. II 119; 1296 sunt ibidem lx opera ~a, ut in falcacione, messione ‥; item sunt ‥ opera parva, ut trituracio, fodicio et hujusmodi IPM 77 m. 2 3b; ? 13‥ petit ‥ communitas quod predicta forma quoad ~iora officia et operabilia inviolabiliter observetur ne aliquis ‥ contra provisionem ‥ in libertatem civitatis admittatur MGL I 495; crastinum vero diem consiliis vexaverunt nichil agitando, et ideo non secundum dies procedam sed solum acta ~iora parliamenti tangam Favent 15; de hymno ‥ cantando ‥ propter ~am [v. l. graciosam] expeditionem regis Elmh. Metr. Hen. V (tit.) p. 164.  b in ‥ errorem ~um ‥ credo Pelagium cecidisse Wycl. Dom. Div. 239. 29 angry, insulting; b (w. verbum). 1339 Thomas de H., ‥ iratus ‥ Johanni ~o animo dixit quod ipse mentitus fuit et ipsum cepit per gulam SelCKB V 111.  b ~a verba inter se habere Latin Stories 109; 1269 Willelmus ‥ vilibus verbis et ~is vilificavit Alexandrum Rec. Leic. I 108; s1376 convenit ‥ Petrum ‥ super accusacione domini de L. verba ~a et ampullosa Chr. Angl. 80.

1 grossus, a, um, gros, épais : Cassiod. Hist. eccl. 10, 33 || -ior Vulg. Ezech. 41, 25 ; -issimus Cassiod. Psalm. 29, 12.

2 grossus, (15) ī, m. , figue qui nʼarrive pas à maturité : Cato Agr. 94 ; Cels. Med. 5, 12.

*grossus, a, um. adj. v. crassus.


Suggest a Translation
See an image

grossus , i. m.
未熟之無花果。

Suggest a Translation
See an image