leuca
†† leuca (leuga), ae, f. [a Celtic word, whence the Fr. lieue], a Gallic mile of 1500 Roman paces, a league: Λεύκη μέτρον τι Γαλακτικόν, Hesych.: leuca finitur passibus mille quingentis, Isid. Orig. 15, 16: cum et Latini mille passus vocent, et Galli leucas, et Persae parasangas, et rastas universa Germania, Hier. in Joel, 3, 18: exinde non millenis passibus sed leugis itinera metiuntur, Amm.15, 11, 17: quarta leuga signabatur et decima, id est unum et viginti millia passuum, id. 16, 12, 8; cf. also Inscr. Orell. 1018; 1019; 5063.
leuca, s. leuga.
1 leuca et leuga, æ, f. , lieue, mesure itinéraire des Gaulois : Amm. 15, 11, 17 ; Hier. Joel 3, 18.
Lew, vel, ut pronunciant
Leo.
Λεύγη, μέτρον τι Γαλατικόν.Jornandes de Rebus Geticis :
Leuga autem Gallica mille et quingentorum passuum quantitate metitur.Vita S. Remacli cap. 20 :
Dicitur autem Leuca apud Gallos spatium mille quingentorum passuum, id est 12. stadiorum.Vetus Agrimensor. :
Miliarius et dimidius apud Gallos Lewam facit, habentem passus mille quingentos.Adde Isid. lib. 15. cap. 16.
Qui locus exordium est Galliarum ; exindeque non millenis passibus, sed Leugis itinera metiuntur.Tabula Peutinger. :
Lugdunum caput Galliarum ; usque hic Leugas.Vide Rasta. Ita perinde
Angarias cum carro faciant usque 50. Leugas.Gilo Parisiensis lib. 4. Viæ Hieros. :
Emensisque tribus Leugis, aliisque duabus.
Mensura terram metentium apud Francos constat de duobus millibus passuum. Ingulphus pag. 910.
Banleucain cit. Chartis Sigeberti, Caroli, et apud Ivonem Carnot. ut observavit Sirmondus ad Goffridum Vindocin. Charta fundat. Monasterii de Bello in Anglia a Will. Notho, apud Prynneum in Libertat. Angl. tom. 1. pag. 1192 :
Concedo etiam eidem Ecclesiæ Leugam circumquaque adjacentem liberam et quietam ab omni geldo, et scoto, et hydagio, et denegeldis, et opere pontium, et castellorum, et parcorum, etc.
Si quis alicui Meldis ad mercatum venienti infra Leugam ejusdem villæ forisfecerit, audito inde clamore, communia inde ei auxilium conferet.
banleucausurpatur. Hisce prædictis addo verba Jo. Marianæ lib. de Ponderib. et mensuris cap. 21 :
Leuca duplex est : legalis quinque millium virgarum, nempe continens passus 3000. pedes 15000. Leuca communis et usitata unius mensuræ non est, sed variæ pro regionum varietate. Consentiunt tamen auctores quatuor fere Italica millia efficere. ildefonsus de viris illustribus in Asturio, Complutum Toleto distare ait ferme 60. passuum millibus : et sane 15. hodie Leucæ recta numerantur.Infra :
Leuca(Toletana) continet.... passus 5000... pedes 25000.
Infra Leucatam villæ, apud Bromptonum pag. 1183. Charta Edw. III. Reg.
De bosco de Shepehet continente unam Leucatam in latitudinem, et dimidiam in longitudine.Le Roman
de Garin:
Alibi :D'une Loée les peut-on bien oir.
N'est loin d'ilesques que demi Loée.
Lieue de moulin.
Leugavel
Leouga, a Celtico
Leougvel
Leak, lapis ; quod ejusmodi spatia itineraria lapide distinguerentur sic dicta ; unde hunc usum Gallis notum fuisse ante Romanorum invasionem probabile mihi videtur.
Lieue, eadem acceptione. Arest. ann. 1333. 2. Dec. in Reg.
Olimparlam. Paris. :
In camisiis et brachis in pilorio semel apud Soigny,... in die qua tenetur ibi plenum mercatum, per spatium unius Leucæ tenebuntur.Lit. remiss. ann. 1352. in Reg. 81. Chartoph. reg. ch. 543 :
Hora tarda spatio fere duarum Leucarum, noctis, etc.Aliæ ann. 1358. in Reg. 86. ch. 412 :
Die Martis post Natale Domini circiter duas Leucas in nocte, etc.Aliæ ann. 1376. in Reg. 109. ch. 191 :
L'exposant estant couchié en son lit avec sa femme, vint environ trois Lieues de nuit un appellé Jehan Coanne à l'huys dudit exposant.Aliæ ann. 1380. in Reg. 118. ch. 431 :
Doubtant que ledit chastel ne fust escheliez celle nuit par lesdiz Anglois,... se releva environ une Lieue devant le jour, etc.Denique aliæ ann. 1400. in Reg. 155. ch. 391 :
Pour ce qu'il estoit bien tart environ deux Lieues ou heures de nuit, etc.Libert. Engolism. ann. 1373. tom. 5. Ordinat. reg. Franc. pag. 679. art. 3 :
Le Dimenche devant Pasques fleuries,.... le maire fait sonner à journée kaulte le grand sain de la commune bien l'alent d'une Lieue.Ubi ita legendum pro
Lalent.