letum
letum, death, annihilation
their children met their death in the war
- death (ante-class., and in the class. period mostly poet.): ollus apparet in funeribus indictivis, cum dicitur: ollus leto datus est (qs. was given up to oblivion), Varr. L. L. 7, § 42 Müll.—The phrase leto datus, dead: leto dare, to kill, often occurs: sos leto datos divos habento, Cic. Leg. 2, 9, 22: quorum liberi leto dati sunt in bello, Enn. ap. Non. 15, 13 (Trag. v. 378 Vahl.): qui te leto dabit, Pac. ib. 355, 18 (Trag. Rel. p. 79 Rib.); Verg. A. 5, 806; 11, 172; 12, 328; Ov. H. 2, 147: utrumque largus leto dedit ingenii fons, Juv. 10, 119; Phaedr. 1, 21, 9; 3, 16, 18: letum inimico deprecer, Enn. ap. Gell. 6, 16, 10 (Trag. v. 162 Vahl.): emortuus leto malo, Plaut. Aul. 4, 5, 1 (661): letum sibi consciscere, id. Mil. 4, 6, 26 (1241): responde, quo leto censes ut peream, id. Merc. 2, 4, 15 (483): leto offerre caput, Lucr. 3, 1041: mortis letique potitus, id. 4, 766: eodem sibi leto, quo ipse interisset, esse pereundum, Cic. Div. 1, 26, 56: turpi leto perire, id. Att. 10, 10, 5: ferre (alicui), Verg. A. 11, 872: leto sternendus, id. ib. 8, 566: sibi parere manu, id. ib. 6, 434: ostentant omnia letum, Cat. 64, 187: leto jam mala finissem, Tib. 2, 6, 19: leto adimere aliquem, to save from death, Hor. C. 3, 22, 3: leto se eripere, Verg. A. 2, 134: pari leto affici, Nep. Reg. 3, 2: me pessimo leto adficere, Liv. 22, 53, 11: novo genere leti mergi, id. 1, 51, 9; 2, 40, 10: oppetere, id. 45, 26.—
- B Personified: consanguineus Leti Sopor, Verg. A. 6, 278. —
- II Transf., of inanim, subjects, ruin, destruction (poet. for interitus): tenues Teucrum res eripe leto, Verg. A. 5, 690; cf.: tum me, Juppiter Optime Maxime, domum, familiam remque meam pessimo leto afficias, Liv. 12, 53, 11.
letotenus servanda condentes abdunt
dicens se spreta pace sequestra ~o tenus pugnaturum
sed gracilis grandes soleo prosternere leto, / quod letum proprii gestant penetralia ventris
[Christum ] victorem loeti ac vitae
in hoc aerumnoso dejectus saeculo ~um promeruit perpetuum
‘abba pater’, prout infit Christus dum loetum lueret crucis [] Marc. xiv 36
ne oblivionis ~o deleatur, et ob hoc inter posteros altercationis scrupulus oriatur, ego Alienors ‥ significo tam presentibus quam futuris quod ‥
- 1. dood; ➤ turpi leto perire; pro patria -um oppetere; -o absumi; -um ferre de dood (met zich mee)brengen, veroorzaken;
- 2. (Verg.) (metaf.) ondergang, vernietiging; ➤ Teucrum res eripe -o.
In Leto et sanguine nihil habetCharta Ludovici VII. Regis Franc. ann. 1156. in 30. Regesto Archivi Regii Ch. 399 :Advocatus... et si debitor Leti vel sanguinis in tali loco erit, vel ad talem dominum confugerit, ut advocatus Letum vel sanguinem habere non possit, etc.
Nos quoque concedimus jure perpetuo,Vide Lethum.(Monasterio S. Crispini Suession.) scilicet manum mortuam, et sanguinem, et Letum, et licentiam accipiendi uxores in hominibus B. Crispini extra castrum Bistisiaci manentibus.
Et faciebant sibi parari sæpe ingentia prandia tam Præpositi quam servientes sine licentia Capituli ; Leta capiebant, et de hominibus Ecclesiæ relevationem terrarum, de conjungendis feminis, venditiones, et plurima carricia faciebant, quod non licet, exceptis duobus, etc.Alia ann. 1218. ibid. num. 228 :
Dicimus etiam quod percipiant de Valeiensibus tam pro præbenda Abbatis, quam pro annualibus in denariis de chamera, ita etiam quod Leta et relevamenta sint de chamera.Vide Levamen.
- LI-, death, annihilation: Milia multa dare leto, V.: turpi leto perire: leto sternendus, V.: calcanda semel via leti, H.: sine sanguine, O.: puellas adimis leto, save from death, H.: pari leto adfectus est, N.: novo genere leti mergi, L.—Person.: consanguineus Leti Sopor, V.—Ruin: tenuīs Teucrūm res eripe leto, V.
-
…de grege natus habendus. Nec finire licet tantos mihi morte dolores, sed nocet esse deum, praeclusaque ianua leti aeternum nostros luctus extendit in aevum Talia maerentem stellatus submovet Argus ereptamque patri diversa in pascua natam abstrahit. Ipse…
Ovid, Metamorphoses
-
…vis causaque volgo conficeret, nisi materies aeterna teneret, inter se nexus minus aut magis indupedita ; tactus enim leti satis esset causa profecto, quippe ubi nulla forent aeterno corpore, quorum contextum vis deberet dissolvere quaeque. at…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…. Redditus his primum terris, tibi, Phoebe, sacravit remigium alarum, posuitque immania templa. In foribus letum Androgeo tum pendere poenas Cecropidae iussi miserum septena quotannis corpora natorum ; stat ductis sortibus urna. Contra elata mari…
Vergil, Aeneid
-
…. Nec superum rector mala tanta Phoronidos ultra ferre potest natumque vocat, quem lucida partu Pleias enixa est, letoque det imperat Argum. Parva mora est alas pedibus virgamque potenti somniferam sumpsisse manu tegimenque capillis. Haec ubi disposuit…
Ovid, Metamorphoses
-
…habitant Morbi, tristisque Senectus, et Metus, et malesuada Fames, ac turpis Egestas, terribiles visu formae Letumque, Labosque ; tum consanguineus Leti Sopor, et mala mentis Gaudia, mortiferumque adverso in limine Bellum, ferreique…
Vergil, Aeneid
-
…et Metus, et malesuada Fames, ac turpis Egestas, terribiles visu formae Letumque, Labosque ; tum consanguineus Leti Sopor, et mala mentis Gaudia, mortiferumque adverso in limine Bellum, ferreique Eumenidum thalami, et Discordia demens…
Vergil, Aeneid
-
…, sibi in somnis quaesturam petenti Ti. fratrem visum esse dicere, quam vellet cunctaretur, tamen eodem sibi leto, quo ipse interisset, esse pereundum. hoc, ante quam tribunus plebi C. Gracchus factus esset ,…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…causa ; huic in tabellis tris huius modi versiculos datos Ignaris homines in vita mentibus errant Euthynous potitur fatorum numine leto. Sic fuit utilius finiri ipsique tibique. his et talibus auctoribus usi confirmant causam rebus a diis inmortalibus iudicatam…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…, alteram uxorem. septem praeterea coniunctae lecticae amicarum sunt ; an ; amicorum. vide quam turpi leto pereamus et dubita, si potes, quin ille, seu victus seu victor redierit, caedem facturus sit .…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…pse viduus pe stes excipio a nxias Amo re mortis te rminum anquire ns mali ; Sed lo nge a leto nu mine aspello r Iovis, Atque hae c vetusta, sae clis glomerata ho rridis, Lucti fica clades…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes