lineamentum
lineamentum, a line, stroke, mark
līnĕāmentum (līnĭā-), i, n. [linea], a line or stroke made with a pen, with chalk, etc., a mark, line.
- I Lit.: in geometria lineamenta formae, etc., lines, Cic. de Or. 1, 41, 187: lineamentum, longitudinem latitudine carentem, id. Ac. 2 (Luc.), 36, 116. —
- B Transf.
- 1 A feature, lineament: quae conformatio lineamentorum, Cic. N. D. 1, 18, 47: lineamenta hospitae, id. Verr. 2, 2, 36, § 89: lineamenta oris effingere, id. Div. 1, 13, 23: habitum oris lineamentaque intueri, Liv. 21, 4: corporis, id. 26, 41.—
- 2 In plur., of the works of artists, designs, drawings, delineations: adumbratorum deorum lineamenta, Cic. N. D. 1, 27, 75: operum lineamenta, id. Verr. 2, 4, 44, § 98.—
- II Trop., a feature, lineament: animi lineamenta sunt pulchriora quam corporis, Cic. Fin. 3, 22, 75: numerus quasi quandam palaestram et extrema lineamenta orationi attulit, id. Or. 56, 186: Catonis lineamentis nihil nisi eorum pigmentorum, quae inventa nondum erant, florem et colorem defuisse, sketches, outlines, id. Brut. 87, 298.
līneāmentum (in den besten Hdschrn. līniāmentum), ī, n. (linea), die Linie-, der Zug mit der Feder oder Kreide usw., der Federstrich, Federzug, die Federzeichnung, der Strich, I) eig.: lineamentum longitudo latitudine carens, Cic. Acad. 2, 116: in geometria lineamenta, Cic. de or. 1, 187: omnes pilas columnasque notaverat cretā, quae lineamenta (Kreidestriche) evicerunt spississimam noctem, Petron. 79, 4. – II) übtr., im Plur., die Umrisse, 1) die Umrisse, Konturen, Skizze, Grund- und Hauptzüge, Züge einer Zeichnung, einer Statue, cedo mihi istorum adumbratorum deorum lineamenta et formas, Cic.: tu illius aeris temperationem, tu operum lineamenta sollertissime perspicis, Cic. – numerus quasi extrema lineamenta orationi attulit, rundet die Rede gleichsam ab, Cic. or. 186. – dah. Skizzen, Umrisse = nicht gehörig ausgearbeitete Schrift, Catonis, Cic. Brut. 298. – 2) die Umrisse, Grundrisse des Körpers, bes. des Gesichts, die äußere Gestalt, Züge a) übh.: unguium lineamenta (an den neugeborenen Bären), Solin.: similitudo oris vultusque et lineamenta corporis, Liv.: erat et oris et corporis lineamentis persimilis, Iustin.: ut homunculis similem fingeret deum, lineamentis tantum extremis, non habitu solido, Cic.: animi lineamenta sunt pulchriora quam corporis, Cic. de fin. 3, 75. – b) prägn., die Gesichtszüge, lineamentorum qualitas matri ac filio similis, Iustin.: lineamentorum filiae similitudo, Iustin.
de linamento vel candela
columellas, diversis linimentis
liniamentis, signis
ejusdem [Adam ] ‥ protogenis ‥ per diversa quinque †tonarum [l. zonarum ] liniamenta pullulante prosapia
zonarum
liniamentis
solent ‥ artifices imaginum ‥ pulcherrima membrorum liniamenta fabrefactis cultibus decorare
formetur usque ad perfecta liniamenta omnium membrorum
an nescis prophetas dixisse Deum caput, oculos, nares, manus, brachia et universa corporis liniamenta habere
per singula corporis linementa
Jupiter caliditate et humiditate inplendo tenuia, corroborat fetum, et tunc aptior redditur ad exitum, ~is completis totius corporis et corroboratis
integritatis clamide qua angelicae puritatis liniamento velut domestica soliditate adsciscebatur
Deus ‥ talibus non subjacet liniamentis [sc. quattuor elementis ]
argilla et cera ‥ facilius et fidelius effigiantur ad imprimentis arbitrium, si nulla prius in se susceperint ~a formarum
magnum pietatis sacramentum juxta verbum Domini in cruce in cunctis partibus et ~is suis consummatum est
consideremus universum corpus materie et omnia linamenta corporis illius prosequamur
liniamenta
liniamenta et ablutiones abstergentes
parietes cancelli sine ~o cementi
līnĕāmentum (12) (līnĭā-), ī, n. (linea), ligne, trait de plume, de craie : Cic. de Or. 1, 187 ; Ac. 2, 116 || pl., linéaments, contours, traits : Cic. Nat. 1, 75 ; operum lineamenta Cic. Verr. 2, 4, 98, les contours (la ligne) de ces œuvres dʼart, cf. Cic. Or. 186 || dessin du style : Cic. Br. 298 || traits [du visage] : Cic. Div. 1, 23.
- 1. lijn, streep;
- 2. plur. (a) omtrekken, contouren, schets, ontwerp v.e. tekening, beeld e.d. [deorum; operum]; ➤ numerus quasi extrema -a orationi attulit het ritme vervolmaakte als het ware de redevoering; (b) gestalte, (gelaats)trekken [corporis; animi]; ➤ ut homunculis similem fingeret deum, -is tantum extremis, non habitu solido (Cic.).
Linea 3.Series cognationis et affinitatis.
Lineamentum affinitatis, in Synodo Tolet. II. tom. 2. Concil. Hisp. pag. 266.
Liniamenta generis, in vet. Collectione Canonum Pœnit. tom. 11. Spicil. Acher. pag. 68.
līneāmentum (līniā-) ī, n
- linea, a line, stroke, mark: in geometriā lineamenta, formae, etc.: liniamentum, longitudo latitudine carens.— A feature, lineament: conformatio liniamentorum: habitum oris lineamentaque intueri, L.: animi liniamenta sunt pulchriora quam corporis.—Plur, designs, drawings, delineations: adumbratorum deorum.—Fig., a feature, lineament: numerus quasi extrema liniamenta orationi attulit, finish: Catonis liniamenta, outlines.