lunaticus
lūnātĭcus, a, um, adj. [1. luna].
- Living on the moon: homines, Lact. 3, 23, 13.—
- II = σεληνιακός, σεληνόπληκτος, epileptic, lunatic, moon-struck, crazy: mancipium, Dig. 21, 1, 43, § 6; Vulg. Matt. 4, 24; 17, 14; Acron. ad Hor. A. P. 454; App. Herb. 64, 1: oculus, that is blind at certain times, blind in moonlight, Veg. Vet. 2, 18.—As subst.: lūnātĭcus, i, m., a crazy person, lunatic: lunaticus est et male patitur, Vulg. Matt. 17, 15.
lūnāticus, a, um (luna), I) auf dem Monde lebend, homines, Lact. 3, 23, 13. – II) dem Mondwechsel unterworfen, a) v. Pers. = σεληνιακός, σεληνόπληκτος, epileptisch, mit der Epilepsie behaftet (s. Isid. orig. 4, 7, 6), Paul. dig. 21, 1, 43. § 6. Vulg. Matth. 4, 24 u. 17, 15. Acro. Hor. de art. poët. 454. Ps. Apul. herb. 58, 1 u. bes. 64. 1. Vgl. Obbarius in der Zeitschr. für das Gymnasialw. 12, 72 ff. – b) v. Lebl., oculus, das zu gewissen Zeiten dunkel wird, mondblind, Veget. mul. 3, 18 in. – III) nur einen Monat dauernd, übtr. = kurz dauernd, flüchtig, umbra, Ps. Augustin. solil. 2, 3: vita mea (Ggstz. sempiterna tua), ibid. 12, 2.
lunaticis ‥ diebus
hinc est quod ~i dicuntur qui singulis mensibus pro lune augmento cerebro excrescente languescunt
item experimento scimus quod luna inter omnes substantias celestes maximam significationem habet super humida et frigida. unde dicuntur quidam ~i quia in defectu lune patiuntur diminutionem cerebri, cum cerebrum sit substantia frigida et humida
fetus ‥ quem concepisti nullum hactenus habuit incrementum. est enim proles ~a, cursum quippe lune sequitur in crescendo eandemque cum illa disposicionem habet
numquid ~us es, aut similiter amens?
ipse fuit ~us et impotens sui
in maniacis et melancolicis et ~is
Johannes mercator est plegius Thome filii sui, qui est in parte ~us, quod decetero se bene habebit inter vicinos suos
quidam ~us percussit seipsum cum cultello suo ‥ et obiit ratione plage sue
ex diversis infirmitatibus aut egretudinibus sibi contingentibus ~us et freneticus devenit
isti sunt ~i qui offeruntur Domino ad curandum, modo cadentes in aquam sollicitudinum, modo in ignem cupiditatis
lūnātĭcus, a, um, ¶ 1 qui vit dans la lune : Lact. Inst. 3, 23, 13 ¶ 2 lunatique, maniaque, épileptique : Paul. Dig. 21, 1, 43, 6 ; Ps. Apul. Herb. 65, 1 ¶ 3 qui ne dure quʼun mois Ps. Aug. Solil. 11 ¶ 4 subst. m. , un fou : Vulg. Matth. 4, 24.
Lunaticus, Epilepticus.Apuleius lib. de
Ad Lunaticos qui cursum Lunæ patiuntur. Brito in Vocab. :
Epilepsia fit ex melancholico humore quoties exuberavit, ad cerebrum reversus fuerit. Hæc passio caduca dicitur, eo quod cadens æger spasmos patiatur. Hos etiam Lunaticos vulgus vocat, quod per Lunæ cursum comitentur hos insidiæ dæmonum.
non vere Lunaticos, sed qui putabantur Lunatici ob dæmonum fallaciam, qui observantes lunaria tempora creaturam infamare cupiebant, ut in creatorem blasphemiæ redundarent.
Odo Cluniac. lib. 4. de Vita S. Geraldi cap. 3 :Dicitur a Luna Lunaticus hac ratione, Quod certis mensis temporibus fuerit ille. Ast Lymphaticus est, cerebrum cujus malus humor Turbat et illidit, sed non sub tempore certo. Est Energumenus quem dæmon possidet unus. Sunt Arrepticii vexati dæmone multo. Is Maniticus est qui se perimit sine causa.
Ancilla cujusdam viri Lamberti Lunatica per somnium monita est.Constantinus Presbyter lib. 2. Vitæ S. Germani Episcopi Autissiodor :
Hujusmodi dæmonio vexabatur, quod per menstruum tempus redeuntibus incrementis Lunaribus, captivos suos caduca allisione prosternit.Alexander Iatrosoph. lib. 1. Passion :
Cum servus ejus Lunaticus coram eo cecidisset.Occurrit non semel apud Firmicum lib. 3. cap. 3. 5. 6. lib. 4. cap. 1. 2. etc. Vide Cæsarium in Questionibus Theologicis quæst. 50. Silvestrum Girald. in Topogr. Hiberniæ distinct. 2. cap. 3. Scorsum ad Homil. 23. Theophanis Ceramei, Nic. Fullerum lib. 2. Miscell. sacr. cap. 17. et Turnebum lib. 11. Advers. cap. 5.
Etiamsi Lunaticus sit, id est, stultus : stultus quippe ut Luna mutatur.Hoc sensu
mulier, dicitur apud Gauterium Cancellar. de Bellis Antioch. pag. 451. Existimabant quippe olim veteres Lunam dementes aut dæmoniacos facere. S. Audoenus leg. 2. Vitæ S. Eligii cap. 15 :Lunatica
Deus ad hoc Lunam fecit, ut tempora designet, et noctium tenebras temperet, non ut alicujus opus impediat, aut dementem faciat hominem, sicut stulti putant, qui a dæmonibus invasos a Luna pati arbitrantur.Quo spectant, quæ habentur in Consultatione Zachæi et Apollonii lib. 1. cap. 30 :
A quibusdam(dæmonibus) sub incremento Lunæ augetur insania, et tanquam de plenitudine luminis captorum labes veniat, sub quadam mali dimensione aut exaggeratur, aut incipit.
Lunage, eodem sensu, in Mirac. MSS. B. M. V. lib. 1 :
Ibidem lib. 2 :Au siecle es sos, fax et Lunages, A Dieu soutiex, discrés et sages.
Qui moult fu lourdiaus et Lunages, Et moult lorgnes et moult sauvages.