machinatio
machinatio, a contrivance, mechanism, mechanical artifice
māchĭnātĭo, ōnis, f. [machinor], artificial contrivance, mechanism, machinery (class.).
- I Lit.: cum machinatione quadam moveri aliquid videmus, ut sphaeram, Cic. N. D. 2, 38, 97: data est quibusdam bestiis machinatio quaedam, et sollertia, power of contrivance, design, id. ib. 2, 48, 123.—
- B Transf. (abstr. pro concreto), a machine, engine: tantae altitudinis machinationes, Caes. B. G. 2, 31: tanta, id. ib. 2, 30; 4, 17: navalis, id. B. C. 2, 10: tale machinationis genus, Liv. 37, 5.—
- II Trop., a trick, device, machination, contrivance; artifice, fraud: judex tamquam machinatione aliqua tum ad severitatem, tum ad remissionem animi est contorquendus, Cic. de Or. 2, 17, 72: dolus malus est omnis calliditas, fallacia, machinatio ad circumveniendum, fallendum, decipiendum alterum adhibita, Dig. 4, 3, 1; 14: per machinationem obligatus, by artifice, by fraud, ib. 45, 1, 36.
māchinātio, ōnis, f. (machinor), I) die kustmäßige Vorrichtung, maschinenartige Einrichtung, um etw. in Bewegung od. ins Werk zu setzen, das mechanische Getriebe, der Mechanismus, plaustrorum, Vitr.: machinatione quādam moveri aliquid videmus, ut sphaeram etc., Cic.: data est bestiis machinatio quaedam, Cic. – übtr., künstliches, listiges Mittel, Kunstgriff, List, im Guten u. Bösen, Cic. u. ICt. – II) meton., eine mechanische Vorrichtung, eine Maschine, zu Belagerungen, Caes. u.a.: Wasser herbeizuleiten, Auct. b. Alex.: navalis, womit Schiffe gezogen werden, Schiffsmaschine, Caes.: machinationes (Gerüste) praeparare, Vitr.
aedificia ‥ venerabiliora et pretiosiora nova sua ~one facere
(?for 991; 11c) quicquid humana incipit ~o inchoare oportet primitus pantorum Conditori commendare
eratis plebs usus belli ignara, que ceteris negociis ut in terris colendis diversisque commercii ~onibus intendebant [v. l. intendebatis ]
multimodis ~onibus aggressi sunt choream deponere; alii funes alii vestes alii scalas paraverunt
jussit ~ones innumeras fieri et menia civitatis prosternere
aliqua mala ~one minuere vel infringere [sc. hanc nostram donationem ]
viros ‥ tuis fraudulentia plenis ~onibus robustissime resistere valentes
timet sibi regnum ‥ tam pravis ~onibus perturbari
non ‥ cessat impietas ~onum, diffugia tergiversationum, calliditates cavillationum ‥
xl s. ‥ fideliter et sine fraude et omni ~one persolvet
suis perniciosis ~onibus jura nostre sedi apostolice actenus usitata subtrahere moliuntur
~o, †dolor [l. dolus ], excogitatio
commenta, i. tractiones, machinamenta ‥, ~ones, ficta, fraudes
māchĭnātĭō, (13) ōnis, f. (machinor), ¶ 1 disposition ingénieuse, mécanisme : Cic. Nat. 2, 87 ; 2, 123 ¶ 2 machine, engin : Cæs. G. 2, 31, 2 ; 4, 17, 3 ; Liv. 37, 5 ¶ 3 [fig.] machination, artifice, ruse : Cic. de Or. 2, 72 ; Dig. 4, 3, 1.
- 1. het vervaardigen v. werktuigen of apparaten;
- 2. mechanisme, het mechanisch aandrijven; ➤ machinatione movere alqd;
- 3. (meton.) machine [navalis scheepsmachine om schepen de zee in te trekken];
- 4. (metaf.) kunstgreep, list.
māchinātiō ōnis, f
- machinor, a contrivance, mechanism, mechanical artifice: machinatione quadam moveri aliquid.—A machine, engine: tantae altitudinis machinationes, Cs.: navalis, Cs.: tale machinationis genus, L.—Fig., a trick, device, contrivance: (iudex) tamquam machinatione aliquā contorquendus.