machina
machina, a machine, engine
- I Lit.
- A In gen.: moles et machina mundi, Lucr. 5, 96: omnes illae columnae machinā appositā dejectae sunt, Cic. Verr. 2, 1, 55, § 145: torquet nunc lapidem, nunc ingens machina tignum, Hor. Ep. 2, 2, 73: trahuntque siccas machinae carinas, id. C. 1, 4, 2: frumentaria, Dig. 33, 7, 12.—
- B Esp.,
- 1 A platform on which slaves were exposed for sale: amicam de machinis emere, Q. Cic. Petit. Cons. 2, 8.—
- 2 A painter's easel, Plin. 35, 10, 37, § 120.—
- 3 A scaffold for building: de machinā cadere, Dig. 13, 6, 5; Plin. 19, 2, 8, § 30.—
- 4 A military machine, warlike engine: machinis omnium generum expugnare oppidum, Sall. J. 21: aut haec in nostros fabricata est machina muros, Verg. A. 2, 46: murales, Plin. 7, 56, 57, § 202: arietaria, Vitr. 10, 19.—
- II Trop., a device, plan, contrivance; esp. a trick, artifice, stratagem: at nunc disturba quas statuisti machinas, i. e. abandon your schemes, Plaut. Ps. 1, 5, 137 (551): totam hanc legem ad illius opes evertendas tamquam machinam comparari, Cic. Agr. 2, 18, 50: omnes ad amplificandam orationem quasi machinae, * Quint. 11, 1, 44: dolum aut machinam commoliar, Caecil. ap. Cic. N. D. 3, 29, 73: quantas moveo machinas! Plaut. Mil. 3, 2, 1 (813): aliquam machinabor machinam, Unde aurum efficiam, id. Bacch. 2, 2, 54 (232).
sive per linum sive aliam quamque ~am
rota, per girum quam trudit machina limphae
sumptis ~is et quibuslibet utensilibus quibus ad id perficiendum habebant opus
dum alii [operarii ] lapides comportant, alii cementum conficiunt, atque alii hoc et illos rotali ~a in altum subministrant
~am illam penalem, quegibet appellatur
augee ventose, suspirales fistule, pipe et alie ~e per quas tota aqua ‥ recipitur et currit
pro vectura et ammocione meremii et cujusdam ~e vocate le(craane
acies flammae ‥ populum ‥ infidelem non tam ferro igne ~is ‥ quam solis minis ‥ subjugavit
~am,searocræft ‥ ~is,wigcræftum
cum balistariis et artificibus ~arum multis
cum videret ‥ expugnandi difficultatem, ~as compaginari precepit
machina muralis sit in illis [sc. oppidis ] menia servans
arietes, vinee, vites ‥ et cetere ~e [gl.: ] bellimangunel, engins
mangonalia, fustibula et trebucheta ‥ et cados versatiles, que omnia sunt ~e [gl.: ] belliceengins
~e in quibus tam balistarii quam fundibularii in insidiis latitabant
Grecus dicit michana, Latinus ~a, ~a est fabrica et instrumentum expugnandi
~as petrarias
~is ad petras jaciendas(v. 2
comes de S. ‥ in ‥ turre pontis per parvam ~am casualem volantem interfectus est
unum tormentum A.(a gun oneratum cum quadam plumbea ~a vocataa slugg
cum ‥ persecutorum rabies ‥ catholicae fidei propugnaculum ‥ atrocis ‥ machinae [gl.: ] arietibus subrutum funditus evertere moliretursearecræftes
animarum nostrarum naviculae magnis miseriarum ~is ‥ quatiantur(
Augustinus ad ipsum ‥ regni caput ~am intendit salutis
ad expugnandam ‥ logice vetustatem et antiquorum sententias diruendas ~am [ed.: quandam argumentandi artificiosam methodum ] ‥ fecit
philosophi dum ingenii sui ~as suo quodam teomachie genere in altum erexerunt
omnia genera ~arum quibus contra poetas solius nude veritatis amatores obiciunt duplici refelluntur umbone
per parvam custumam remissam ‥ Petro machenarum
P. ~arum;
P. machenarum et aliis mercatoribus;
P.;machiner
P.;machinar
P.machener
machina celsa labat
machina quae hanc matrem sustinet ecclesiam
~a,weorc
inchoata novi templi ~a
quattuor ‥ postes solo infixi totam suspendunt ~am
ruinam minatur tota ~a [gl.: ] domusenginiment, engin, le autesse
clauso cubiculo intus strepere ‥ ardor ‥ ceperat; jam paries proximus ardebat, jam clausa ~a deintus reluxerat
[apes ] multiformem favorum ~am angulosis ‥ cellulis construunt
et mel lentescens cerarum machină clausum
incitega, ~a super quam amphora stat in convivio
anima humane ~e regina
vult epulas dare sera manus, sed corporis egri / perdita non reparans machina tota perit
quarum [sc. operationum naturalium ] defeccione humane ~e sequitur destruccio, et sic deficit homo
constructores suos hec obruit ~a
kyrie, machinae / conditor trinae
omnipotens totius machinae conditor(
deitatis opem machina trina tonat
tota celestis edificii ~a
volubilis machine firmando structuras
Deus omnipotens ‥ a quo processit praesentis machina mundi
conditor rerum a quo totius mundane ~e rite gubernacula reguntur
universalis ‥ mundi ~a in duo dividitur, in etheream et elementarem regionem
mundi ~a [] : Trevisa þe schappe of þe worlde
ut in opificis ‥ laudem tota ~a mundialis assurgat
super se ‥ ipsam caeli ~am contremescunt
ruisse super se ‥
tu scis quid machinam celestem torqueat
celsa celi ~a jam in annum 1486 ‥ volutata, in ipso estatis fervore ‥
creaturae ‥ / machina
saecli ruentis machinam
sub trifaria rerum ~a
num tibi quadripatens oboedit machina ruris? / tene jubente poli rutilabit dextimus axis?
sanctam ab omni magorum ~a illaesam ‥ Christi tutela protexit
secus evenit quam machina straba putabat
insidiarum ~as
doli ~am
cum [medicus ] omnes artis ~as ‥ incassum adhibuisset
bisternas ‥ fisicae artis ~as [v. l. mechinas ]
de ~a mulierum: mulier abstineat se a viro tres menses [etc. ]
- 1. machine, werktuig (om iets in beweging te zetten, op te hijsen, af te breken e.d.) [navalis scheepsmachine om schepen de zee in te trekken]; ➤ -as promovere; metaf.: omnes -as adhibere ad alqd alles in het werk stellen ten behoeve van;
- 2. ieder mechanisch werktuig, bv.: (a) rol; (b) hefboom; (c) windas; (d) wals;
- 3. machine in de oorlog = groot geschut, belegeringswerktuig (ook metaf.);
- 4. podium om slaven die te koop zijn te etaleren;
- 5. (bouw)steiger;
- 6. (postklass.) kooi;
- 7. bouwsel, structuur [mundi];
- 8. (metaf.) kunstgreep, list.
架。舉物車。滑車。妙機。賣奴之市。計謀。搭架。 Mundi machina 天地之妙機。 Machinari machinam 說騙。Adhibere omnes machinas ad tenendum adolescentem 用各法留幼年者。
Suggest a Translation
See an image
Qui in Machinis dæmonibus immolaverit, secundum canonicam institutionem, 10. annos pœniteat.At aliter legitur apud Cumeanum Abbatem de Mensura pœnitentiarum cap. 7 :
Qui immolat dæmonibus in minimis, uno anno pœniteat, qui in magnis, decem.Vide
Sortes Sanctorum, in Sors.
- , μηχανή, a machine, engine: columnae machinā appositā: Torquet lapidem machina, H.: Trahunt machinae carinas, H.—A military machine, warlike engine: oppidum machinis omnium generum expugnare, S.: in nostros fabricata muros, V.—Fig., a device, contrivance, trick, artifice, stratagem: legem tamquam machinam comparari: omnibus machinis oppugnari.
-
…de quo ego, cum cotidie rueret, verbum feci, iudices, numquam ; neque putavi, cum omnibus machinis ac tormentis, vi, exercitu, copiis oppugnarer, de uno sagittario me queri convenire. Acta mea sibi…
Cicero, pro Sestio
-
…ut se blanditiis et adsentationibus in Asuvi consuetudinem penitus immersit, Oppianicus continuo sperare coepit hoc se Avillio tamquam aliqua machina admota capere Asuvi adulescentiam et fortunas eius patrias expugnare posse. ratio excogitata Larini est, res translata Romam ;…
Cicero, pro Cluentio
-
…materies ulla advecta est ; tantum operis in ista locatione fuit quantum paucae operae fabrorum mercedis tulerunt, et manuspretium machinae. Vtrum existimatis minus operis esse unam columnam efficere ab integro novam nullo lapide redivivo an quattuor illas reponere nemo…
Cicero, in Verrem
-
…machinam commoliar scio quicquam ita omnes meos dolos fallacias praestrigias praestrinxit commoditas patris. quid ergo isti doli, quid machinae, quid fallaciae praestrigiaeque num sine ratione esse potuerunt o praeclarum munus deorum ; ut Phormio possit dicere cedo senem…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…tutorum ademisti. hoc orvs BONVM SVO CVIQVE FACITO. quid est suo cuique lapis aliqui caedendus et adportandus fuit machina sua ; nam illo non saxum, non materies ulla advecta est ; tantum operis in ista locatione fuit quantum…
Cicero, in Verrem
-
…laudandus essem si eius dignitati suffragatus viderer qui meae saluti opem et auxilium tulisset. desinant, desinant homines isdem machinis sperare me restitutum posse labefactari quibus antea stantem perculerunt. quod enim par amicitiae consularis fuit umquam in hac civitate…
Cicero, de Domo sua
-
…esse clamarent. etenim quid erat operis id quod vos vidistis ; omnes illae columnae, quas dealbatas videtis, machina adposita nulla impensa deiectae eisdemque lapidibus repositae sunt. hoc tu HS DLX milibus locavisti. atque in illis columnis…
Cicero, in Verrem
-
…honoris obiecto aciem boni ingeni praestringi posse confidunt. itaque ad reliquos hic quoque labor mihi accessit ut omnis adhibeam machinas ad tenendum adulescentem ne famam subeam temeritatis. quamquam quae temeritas est magis enim illum pro quo spopondi quam me…
Cicero, Epistulae ad Brutum
-
…illam tanti operis, qua construi a deo atque aedificari mundum facit ; quae molitio quae ferramenta qui vectes quae machinae qui ministri tanti muneris fuerunt ; quem ad modum autem oboedire et parere voluntati architecti aer ignis aqua terra potuerunt…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…incommodum esse amanti filio disputat quem neque quo pacto fallam nec quid inde auferam nec quem dolum ad eum aut machinam commoliar scio quicquam ita omnes meos dolos fallacias praestrigias praestrinxit commoditas patris. quid ergo isti doli, quid machinae…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum