mancipare

mancipare [CL] 1 to assign, grant, put in possession (of): a (w. property or abstr. as obj.); b (w. person as obj.). a 789 hanc ‥ terram tibi tradendam et possidendam et aecclesiae usui ~andam ‥ concedo CS 257; quidquid terra nostra possidet vobis ~atum censemus Osb. Bawdsey clvi; eidem gubernaculum ‥ totius ecclesie magisterium ~avit P. Blois Serm. 644C; Westsaxoniam, Cantiam, Essexiam, et Suthsexiam sub suo dominio ~avit Flor. Hist. I 428; terram Dacorum adivit, et eam subjectam fecit; regem in bello occidit et totam illam terram suo dominio ~avit Eul. Hist. II 243; 1401 ne ‥ periat plantacio divino cultui ~ata Cl 249 m. 15.  b ut rex eum jam suis daret consiliis et negociis principalibus ~aret W. Dan. Ailred 3. 2 to hand over: a to devote (to); b to consign (to); c (absol. in gl.). a ~andum et altario [l.altaria] sanciendum Theod. Laterc. 19; qui Deo fideliter serviunt aeterna luce donabuntur, et qui impietati ~antur cum hac vita perdunt bona quae amabant Bede Prov. 970; omnia corporis nostri membra ~emus ad ejus implendam voluntatem Id. Hom. I 3. 14; 786 ab omnibus qui sacro cultui ~antur Alcuin Ep. 3 p. 21; studiosus literarum, ad causarum actiones et curas officiorum unus sum ~atus L. Durh. Hypog. 63; c1182 dilectis in Christo filiabus monialibus de W. divino ibidem servitio ~atis Ch. Chester 202; ~atus fui arti tinctorie Whittington Vulg. 67.  b in comparatione loliorum quae flammis sunt ~anda Bede Luke 356; vilioribus servilis conditio ~etur J. Sal. Pol. 397A; 1219 sub custodia Walteri de G. teneatur carceri ~atus Pat 185; adjudicati fuerunt prisone in qua ferris erant ~ati State Tri. Ed. I 32; ne crebrius peccando ac se perdicioni mansipando Cust. Cant. 262; quos indifferenter omnes per paucitatem nostram agonizantem pro justitia vel fuge capcioni vel gladio ~avit G. Hen. V 14; in penis hujusmodi †manicipatum [MS: mancipatum] Ad. Usk 62.  c ad ~andum, ad liberandum GlC A 263; ~o, abaundoner Garl. Unus gl. 165. 3 to take into one’s hands (in order to control), to command, subdue. b (effectui ~are or sim.) to put into effect. Ini ‥ simili provinciam illam adflictione ‥ ~avit Bede HE IV 15 p. 236; ~atus, vinctus GlC M 116; accipe ergo volatile volans submersum et ~a ut tibi respondeat Dastin Ros. 13; rex iter suum arripuit versus Hiberniam ad illorum rebellionem indomitam, si posset, ~andam V. Ric. II 126.  b minas effectui ~avit W. Malm. GP I 19; propositumque suum effectui ~are curarent Gir. EH I 12; Ad. Marsh Ep. 8 (v. 1 effectus 1a); 1289 nisi mandatum nostrum ‥ festino effectu ~etur RGasc II 451b. 4 (dep.) to conform with, obey, serve. oratorum pedes qui rethoricae artis regula continentur et prosae urbanitate ~antur Aldh. PR 112; omnia nomina vel verba quae ‥ huic regulae legitime ~antur Ib.; ancillare, servire, obsecundare, obsequi, ministrare, famulari, ~ari, clientare Osb. Glouc. Deriv. 60; ~or, -aris, dicitur pro servire Ib. 335.