pedatura
pĕdātūra, ae, f. [pes],
- the space or extent of a foot, Veg. Mil. 3, 8; Inscr. Grut. 896, 14; Inscr. Don. 168, 1; ib. cl. 13, n. 29.
pĕdātūra, ae, f. [1. pedo],
- a prop of a vine: VINEAE, Inscr. Grut. 215, 2.
1. pedātūra, ae, f. (pedo, are), I) = ποδισμός, die Abmessung nach Füßen, Gromat. vet. 216, 1; p. 217, 9; 252, 10 u.a. – II) ein nach dem Fußmaße bestimmter Raum, Veget. mil. 3, 8. p. 83, 17 L.2 Notit. dign. orient. c. XXX VI. p. 452 Boeck. Corp. inscr. Lat. 6, 10235; 13, 4139 u. 7613.
2. pedātūra, ae, f. (1. pedo), die Weinstütze, Corp. inscr. Lat. 10, 114.
pĕdātūra, æ, f. , mesure par pieds ou par pas : Grom. 216 || espace mesuré par pieds ou par pas : Veg. Mil. 3, 8.
PedaturaIdem proinde quod alibiest Area certo pedum dimensu comprehensa, quam posteri dixerunt Picturas et Pitteras corruptissime.
Areadicitur, ut in Charta ann. 1098. ex Tabul. S. Albini Andegav. :
Dedit etiam Aream terre ad domum monachorum edificandam.
Singulæ centuriæ, dividentibus Campidoctoribus et Principiis accipiunt Pedaturas.Idem paulo ante
podismumdixit, ut et lib. 2. cap. 7. lib. 3. cap. 15. pro dimensione pedibus facta, seu spatio certo pedum numero definito. Ita
Pedaturamusurpant veteres aliquot inscriptiones pag. 556. et 996. 14. et Agrimensores. Nec aliud significat, si non fallor, apud Flodoardum in Testamento S. Remigii Archiep. Remensis, lib. 1. cap. 18. et 23 :
Delegoque benedictæ filiæ meæ Hilariæ Diaconæ ancillam nomine Nocam, et vitium Pedaturam, quæ suæ jungitur vineæ, quam Catusio facit, dono.Hoc est spatium vitibus plantandis idoneum, aut vitibus consitum, aliquot pedum numero finitum, vicinum vineæ Hilariæ Diaconæ. Frustra enim sunt, qui
Pedaturamhoc loco pro vinearum pedamento et statumine accipi putant, nisi fallar : quod verba
quam Catusio facit, omnino declarant, quæ ad
pedaturamreferuntur, de quorum notione mox dicturi sumus. Neque perinde aliter accipienda vox
Pedaturain antiqui testamenti fragmento apud Gualterum in Tabulis Siculis pag. 58 :
Hoc amplius ab hæredibus meis volo præstari Reip. Petelinorum, corpori Augustalium, ex prædiis meis palum redicam omnibus annis sufffciens Pedaturæ vineæ, quam Augustalibus legavi.Ubi
palus redicalegatur ad statumina
pedaturævineæ, id est,
Pedaturævocis interpretationem, quam pro solita modestia uti dubiam proposuit Vir eruditissimus, mire firmat illustratque Testamentum Ermentrudis apud Mabillonium Liturg. Gall. pag. 462 :
Dono tibi, dulcissime fili,.... vineæ Pedaturas duas, sitas in monte Maurilioni, quas Theodaharius et Garimundus colunt. Vineæ Pedatura tertia, sita in monte Metobaure, cum vinitore Guntrachario... Vineæ Pedatura quarta, sita Taurimaco, quem Imnerdus colit cum vinitore Munegisilo. Vineæ Pedatura quinta, sita in monte Vultoricino, quemEx quibus haud obscurum est perSevila colit, cum vinitore... Vinea sita in monte.... quem Habundantius colit.... Vinea, quam Agila femina tenuit, et vineam, quam Imnacharius colit... Vineaplantas, qui sunt secus vineam Sevilam, dulcissimo nepoti meo Berterico habere præcipio.
Pedaturamsignificari spatium vitibus consitum, ubi vineæ pedamentis fulciuntur : alias vero nude vineas dici, quod hoc adminiculo careant.
Pedaturasporro militares, de quibus Vegetius, quæ scilicet militibus assignantur ad consistendum in castris, vel alibi, referendum quidam censent quod habetur in Notitia Orientis cap. 151. et 152 :
De cohortibus quintæ Pedaturæ inferioris vel superioris legionum Herculiæ, et Joviæ ;ita ut
de munitione ex aggeribus et pedamentis factahaud recte, opinor, interpretatur. Ita etiam
Εἰ δὲ δῆμός ἐστι ἐν τῇ πόλει, δέον κᾀκείνους συμμίξαι ἐν ταῖς τοῦ τείχους πεδατοῦραις.Hinc apud Senatorem lib. 5. Ep. 9.
Pedatura murorumaccipitur pro ea mœnium parte, in qua consistunt milites ad eorum custodiam, quam
deambuletur. Vetus Chronicon Veronense, apud Hieronymum
dalla Cortelib. 4. Histor. Veron. pag. 178 :
Anno Dom. Incarn. 798. Notitia qualem Pedaturam murorum Veronensis civitatis pars domus Episcopii S. Zenonis prædictis temporibus facere solita fuerit tempore Regis Pipini.Et infra :
Et de hisHabetur eadem Notitia apud Ughellum tom. 5. ubi anni 818. esse dicitur.(muris) cum suis sociis pars Episcopii quartam partem Pedaturæ accepit, et opus illud perfecit.
Pedatura. Testamentum Burgundofaræ ann. 633. in Tabular. Fare-monast. :
Et ut festi dies ante sanctum altare solemnius recolantur, dare volo vineas, id est Pedeturas duas, in Cavaniaco villa in Kalente.Testam. S. Irminæ ann. 698. apud Marten. tom. 1. Ampliss. Collect. col. 10 :
Similiter dono ad jam dicta loca Sanctorum vineæ Pedeturam unam in monte Viennensi cum vinitore nostro Alithfrido.Ubi
Pedecurammendose edidit Miræum tom. 1. pag. 244.
Pedatura. Annales Francorum Bertiniani ann. 868 :
Idem Rex ad Pistas medio mense Augusto veniens, annua dona sua ibidem accepit : et Castellum mensurans, Pedituras singulis ex suo regno dedit.Polyptychus S. Remigii Remensis :
Helmegaudus ingenuus... facit Pedituram in tecto pertic. 2. in sepe perticas 2. ad curtem claudendam pertic. 2.Alibi :
Facit Pedituram in circuitu hortorum pertic. 1.Quibus locis
peditura in tectoet
in circuitu hortorum, est pedum limitatus et finitus numerus in domus tecto reficiendo, vel ad claudendos hortos, ad quod tenetur qui operas debet, ubi
Pedituradefinitur ad perticas duas. Idem Polyptychus Remensis :
De scuria facit plenam perticam, et omni tempore ipsam mensuram restaurat.Rursum :
Facit Pedituram in circuitu horti pertic. 1.Neque aliter accipi videtur
Ad casas Dominicas, stabulare,Editio Heroldi habet(edit. Heroldi fœnile, granicam, vel tuninum recuperandum, Pedituras rationabiles accipiant, et quando necesse fuerit omnino componant.stabulumpræfert)
petoritas, et ad marginem,
pedituras. Cujus § sensus, ad ea ædificia nominata,
recuperanda, i. reficienda, vel de novo
componenda, i. ædificanda, iis qui debent operas dominis suis,
rationabiles pediturasesse dandas, id est, moderatum pedum spatium, intra quod operentur. Ch. Caroli C. Reg. in Tabul. Dervensi :
Et in villa Brais mansas cum Ecclesia, et Peditura de pratis, quas homines monachorum faciunt, qui de eorum villis ad hoc idem agendum more solito conveniunt.Charta Dudonis Abbatis Dervensis ex Tabulario ejusdem Ecclesiæ :
Ut neque suis neque successorum suorum temporibus quisquam vel ministralium vel officialium aliquam vim vel malam consuetudinem contra nostrum decretum inferre audeat, neque mensuras imponere, augere, vel minuere, neque carropera extorquere, neque pastum equorum, vel canum aut ursorum requirere, seu Pedituram vel aliqua opera contra morem exigere, etc.
operisrusticorum rationem illustrant Acta Murensis Monasterii pag. 45 :
Quantum enim hereditatis unusquisque possidet, tantum dat et census, et quantum census dat et arat, et secat fœnum, et metit sepitque, et pullos dat, et lini resticulas. Cum autem debent arare, cum virga metitur eis, qua et mansi solent metiri, et ipsa virga signata est secundum uniuscujusque rationem, et ubicunque signum occurrerit, ibi parvum lignum figitur in terra, et ipsi tamen in prima scissura et seminatione arant. Semen enim quod seminat et metit, et fœnum quod secat, sæpe debet obtendere. Cumque illi prædicitur ut secet fœnum, si statim crastina die vel ipsa non incidit, et venerit pluvia, judicium inde patitur.
Quare dedisti mihi possessionem sortis et funiculi unius,interpretatur :
Quare nobis dedisti in hæreditate sortem et Pedaturam unam ?
UbiΚαὶ τούτων ζητηθείσης τῆς γενικῆς γραφῆς ἐν τῷ καταλογισῷ, καὶ μὴ εὑρεθείσης, ἐχωρίσθησαν τοῦ ἱερατεύειν , Horum quæsita est generis scriptura in Pedatura, et non est inventa.
Pedaturaest
Pedatura, certum agri spatium definitum. Charta Archembaldi Borboniensis Domini ann. 1217. pro libertatibus Villæ-franchæ :
Præpositus de Villa-Franca potest accensare Pedationes hermes,(i. eremas) quæ non reddunt fructus domino, etc.