pedes
pedes, a foot-traveller, walker
cavalry and footsoldiers
- I In gen.: etiam si pedes incedat, on foot, afoot, Liv. 28, 9, 15: cum pedes iret in hostem, Verg. A. 6, 881: silvā pedes errat in altā, Ov. M. 14, 364.—Esp., apposit.: etiam si pedes incedat, Liv. 28, 9, 15: Macedones sciverunt ne (Alexander) pedes venaretur, Curt. 8, 1, 18: ipse equo desiluit, pedesque per nives ingredi coepit, id. 5, 6, 14: agmen circumibat pedes, id. 7, 3, 17.—
- II In partic.
- A A foot-soldier: postulavit ne quem peditem ad colloquium Caesar adduceret, Caes. B. G. 1, 42: equitum et peditum copiae, foot-soldiers, foot, Pomp. ap. Cic. Att. 8, 12, C, 1: tria milia et septingenti pedites ierunt, Liv. 35, 40, 5.—
- 2 Collect., in sing., foot-soldiers, infantry. cum pedes concurrit, Liv. 30, 34: in pedite robur, Tac. Agr. 12: simul pedes, eques, classis apud praedictum amnem convenere, Tac. A. 1, 60; id. H. 4, 70.—
- 3 Transf.: equites pedites, as a general designation for the entire people; cf. colloq. Engl. horse, foot, and dragoons: equitum peditumque prolem describunto, Cic. Leg. 3, 3, 7: omnes cives Romani equites peditesque, Liv. 1, 44: Romani tollent equites peditesque cachinnum, Hor. A. P. 113.— In sing.: quodvis genus hominum ibi videas, equitem, peditem, Plaut. Poen. 4, 2, 10 (832).—
- B A land-soldier (opp. to a marine, classicus): classicae peditumque expeditiones, Vell. 2, 121, 1.
dumque pedes pergit per mundi crimina fallax
~es, pedester pedibus pro equo utens
~ites,poyners
~es,peoner
versus Soldanum gressus festinatos direxi ‥ una cum quatuor ~itis, qui illuc gratia peregrinandi venerant
quietanciam ‥ de pultura servientium, exceptis tantum sex forestariis ~itibus
abbas habeat ‥ ferrarium ‥ ~item(v.
Ebreorum falanx duodecies quinquagenis expeditionum milibus et ~itum turmis procedens
nec ‥ prius abstitit ‥ et laudabiliter importunus, donec ex equite ~item faceret
dux Normannorum ~ites sagittis armatos et balistis in fronte locavit, item ~ites loricatos in ordine secundo constituit
videbat ‥ eos [sc. spiritus ] fere semper ~ites et expeditos, et quasi sub forma venatorum
me ‥ remisisse ‥ servicium unius ~itis, quod in exercitu facere debuerunt pro terra sua de Wal.
~ites ‥ in una linea disponuntur ‥ ~es directo tramite incedit, nisi cum injurias suas in hoste persequitur
quadraginta ~itos de validioribus et potentioribus civitatis illius, aketonis, haubergettis, bacinettis, et cirotecis ferreis armatos, ‥ ad nos ‥ venire faciatis
monachos ‥ excommunicavit, deinde ablatis equis ‥ ~es indecenter redire compulit
ad stabilitionem vero mittebat vicecomes xxxvj homines ~ites
rex ipse Haraldus ~es juxta vexillum cum fratribus suis duobus stabat
æðelheah ~es sessor subscripsit
clerici, juvenes et ~ites, quibus de gracia cancellarii concessum
armigeri, pedites bachantes cornua sumant / potibus alternis, ne de te prava loquantur
garcio ‥ sive pedes [gl.: ]þeonet, garcun
page ‥ pedes, ~itis
eques equitem pedestrem pedes prendit pariter(
de scaccorum ludo ‥ ~ites ‥ in una linea disponuntur
nec est differentia inter regem et ~item pauperem
octo nobilibus, octo pedites copulantur(
- 1. voetganger, iem. te voet;
- 2. (milit.) infanterist; ➤ equitum et peditum copiae; — (coll.) voetvolk, infanterie;
- 3. plebejer (omdat de plebejers te voet in het leger dienden en de patriciërs te paard); ➤ equites peditesque patriciërs en plebejers, adel en volk.
Pedum, Episcopale scilicet ; occurrit in Vita S. Eremberti Episcopi Tolosani cap. 8.
Caballeroapud Hispanos seu equiti et nobili opponitur. Constit. Ms. Petri III. reg. Aragon. ann. 1356 :
Ne de cetero in recipiendis securitatibus et obligationibus Peditum et rusticorum materia infamiæ eis detur,... mandamus... quatenus ab aliquo rustico seu Pedite, prætextu cujuscumque obligationis seu securitatis, nullum homagium recipiatis. Pietaille,plebecula, apud Philip.
Mouskes:
Mais li tellier et la Pietaille Disoient que ci ert il sans faille.
- pes, a foot-traveller, walker: si pedes incedat, on foot, L.: cum pedes iret in hostem, V.: pedes per nives ingredi coepit, Cu.— A foot-soldier: ne quem peditem ad conloquium adduceret, Cs.: tria milia et septingenti pedites ierunt, infantry, L.—Singcollect., foot-soldiers, infantry: occiso pedite nostro, S.: cum pedes concurrit, L.: in pedite robur, Ta.: equitum peditumque prolem describunto, of horse and foot, i. e. the whole people: omnes cives Romani equites peditesque, L., H.
-
…est ex eo die quintus. Interim saepe cum legati ultro citroque inter eos mitterentur, Ariovistus postulavit ne quem peditem ad conloquium Caesar adduceret vereri se ne per insidias ab eo circumveniretur ; uterque cum equitatu veniret alia ratione sese…
Julius Caesar, Gallic War
-
…proelio cotidie contendit. Genus hoc erat pugnae, quo se Germani exercuerant equitum milia erant VI, totidem numero pedites velocissimi ac fortissimi, quos ex omni copia singuli singulos suae salutis causa delegerant cum his in proeliis versabantur ,…
Julius Caesar, Gallic War
-
…; aperto latere legiones circumvenire, pars summum castrorum locum petere coepit. Eodem tempore equites nostri levisque armaturae pedites, qui cum iis una fuerant, quos primo hostium impetu pulsos dixeram, cum se in castra reciperent ,…
Julius Caesar, Gallic War
-
…ordines in locum aequum deducit. Dein remotis omnium equis, quo militibus exaequato periculo animus amplior esset, ipse pedes exercitum pro loco atque copiis instruit. Nam uti planities erat inter sinistros montis et ab dextra rupe aspera ,…
Sallust, Catilina
-
…perpetuum imperium libertatemque se consequi videant. His constitutis rebus Aeduis Segusiavisque, qui sunt finitimi provinciae, decem milia peditum imperat ; huc addit equites octingentos. His praeficit fratrem Eporedorigis bellumque inferri Allobrogibus iubet. Altera ex parte Gabalos…
Julius Caesar, Gallic War
-
…Antonio in mentem ; eaque suo quaeque loco, ubi plurimum proficere et valere possent, ut ab imperatore equites pedites levis armatura, sic ab illo in maxime opportunis orationis partibus conlocabantur. Erat memoria summa, nulla meditationis suspicio…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…licebat. atque hic vir impediri etiam animi aciem aspectu oculorum arbitrabatur, et cum alii saepe, quod ante pedes esset, non viderent, ille in infinitatem omnem peregrinabatur, ut nulla in extremitate consisteret. traditum est etiam…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…veniebant neque imperio parebant Germanosque Transrhenanos sollicitare dicebantur. Haec civitas longe plurimum totius Galliae equitatu valet magnasque habet copias peditum Rhenumque, ut supra demonstravimus, tangit. In ea civitate duo de principatu inter se contendebant, Indutiomarus et…
Julius Caesar, Gallic War
-
…perfamiliaris et tristis exiret, Mane, quaeso, inquit, Charmide noster ; nihil illinc huc pervenit. ostendit pedes et pectus. ac tamen hic mallet non dolere. Haec igitur est nostra ratio, quae tibi videtur inconstans…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…tuis litteris non multum opus fuisse propter tuas res ita contractas ut quem ad modum scribis, nec caput nec pedes. equidem vellem uti pedes haberent, ut aliquando redires. vides enim exaruisse iam veterem urbanitatem, ut Pomponius…
Cicero, Epistulae ad Familiares