pensa
pensa, ae, f. [pendo],
- a day's provisions, a ration for a day, Edict. Diocl. p. 19.
pēnsa, æ, f. (pensus), ration de vivres pour un jour : Diocl. 7, 15 [v. impensa § 2 ].
Poids. Chronicon. Normannor. ann. 869 :
Carolus cum Normannis in 4. millium libris argenti ad Pensam eorum paciscitur.Edictum Pistense cap. 13 :
Et sine fraude, tam in Pensa, quam in purgatione denarios concambient.Adde cap. 14. Adhalardus in Statutis Corbeiensib. lib. 1. cap. 6 :
Separet inde primo illos provendariosLib. 2. cap. 8 :(panes) qui per Pensas semper æqualiter et habentur et liberantur.
Similiter ut ipsi provendarii eadem qualitate et quantitate cibi et potus, sicut ceteri provendarii nostri sustententur : id est, ut Pensam secundum cæterorum consuetudinem per mensem, similiter panem et potum secundum eorum consuetudinem accipiant.
Ad opus provendariorum qui illas Pensas accipiunt, debet per singulos menses 10. baccones accipere, ad 10. Pensas faciendum, de singulis bacconibus singulas Pensas facere.Guerardo his locis
Pensæsunt
Porcina, pro cibariis menstruis erogata.Annona Statuta pro victu quotidiano in Edict. Diocletian. de pret. rerum. Vide Forcellinum.
Cum sui corporis Pensa, et aliis donariis quæ illuc devoverat, venit.Ubi Bollandistæ
Pensam corporisinterpretantur tantum frumenti, quantum pendet alicujus corpus ; quod oblationis votivæ genus usitatissimum esse in Belgio observant.
Pondoet
Pondus. Flodoardus lib. 1. Hist. Remensis cap. 20 :
Et ut picem religiosis annuatim locis Ecclesiæ Remensis administrarent instituit, quibus et Pensam tribuit,... cum qua suum quoque persolvunt debitum.Idem lib. 2. cap. 3 :
Victus Pensam pauperibus erogabat.Charta Geraldi Morinensis Episc. ann. 1084. in Chronico Andrensi pag. 809 :
ComesTeloneum(Gisnensis dedit) sedem molendini cum stagno apud Gisnes, et Pensam caseorum singulis annis.
De pensa anguillarum, pensa adipis, pensa caseorum, pensa butiri, pensa ceræ, pensa filorum, etc.
De prædicta gregaria caseorum PensasCharta Leduini Abbat. S. Vedasti ann. 1036 :xxx. per libraslxxii.
De Pensa alarum,ii. den.
Pensaplerisque in locis libra cum quadrante constare solet ; alicubi vero longe majoris ponderis exstitisse colligitur ex Charta ann. 1345. tom. 3. Gall. Christ. inter Instr. col. 123. ibi enim duæ
Pisæbutyri sex libras valere dicuntur, et
una Pisa et dimidia casei 45. solidos.
Pensa, nude, in Decretis Ladislai Regis lib. 1. cap. 14. 29. 42. lib. 2. cap. 3. 4. 6. 8. lib. 3. cap. 29. ubi Molnerus ait ita appellari nummum pretii 40. denar. interdum florenum.
Pensæ ferri et aquæ, in iisdem Decretis S. Ladislai lib. 1. cap. 28.
Poise, eadem notione, in Statutis Scabinor. Maceriarum ad Mosam :
Et de chascune Poise de fer, c'est assavoir de sept cens pesant,Chartul. Gemmet. tom. 1. pag. 19 :xii. den. Paris.
Pour chacune piece de vin, de harenc, Poise de sel... den. Tour.
Et ipsos alodes qui fuerunt de Elderico et fratre suo Argemiro reddere illis faciatis ; et apprehendere faciatis de illos Pesas decem de dinarios Ausonæ aut Barcinonæ aut Gerundæ.
Operarii debent habere de quolibet Peso 20. marcarum et ontiarum duarum, 10. solidos... et de dicto Peso poterint facere, etc.
Auri purissimi decem libras, ac argenti probatissimi pondo viginti ad Pensum nostri Palatii solvere cogatur.Ubi Charta Ludovici Pii, apud eumdem pag. 736. habet
ad pondus nostri Palatii. Libertates Regni Majoricæ MSS. :
Vicarius, bajulus, vel sagio non possit cognoscere de falsitate Pensi vel mensurarum.Leo Ost. lib. 1. cap. 57 :
Cochlearia argentea 3. Penso libræ unius.
Isti solvunt de ferro Pensasxxxiii. de fumlone modiosviii .
pensamibi pondus 100. librarum esse opinatur.
Super perceptione 10. librarum, et 8. Peisarum casei, etc.
De qualibet Peisa butiri, casei, cepi, sive uncti venalium, unum obolum.
Item quod quælibet talea mensualis, quæ posita erat in Bergomo de soldisStatuta Pallavic. lib. 2. cap. 61. fol. 123 :xxii. impendendis super quolibet Pense salis, etc.
Si veroAdde Statuta Riper. cap. 12. fol. 3. etc.dicta res ponderata, fuerit minoris ponderis uno Pense, etc.
Lex vero et Pensus illius monetæ sit in potestate bajuli mei, et non in vestram, neque de eo, videlicet de Penso et lege respondeatis mihi.
Statuo etiam quod teneant rectas Pesas et rectas libras et rectas mensuras.Habetur etiam art. 37.
Pees, in Foris Beneharn. :
Un quintar de biscuyt, et 10.
Peses de formatge, apud Raimundum Montanerium cap. 200.
Caseorum Pisas viginti duas.
Item in eadem parochia OostkerekaOccurrit ibi non semel.viii. Pisæ caseorum, et denarii de vitulis, de terra Herradi, Pisæ caseorum, etc.
Pisa caseorum, et butyri.In alia Willelmi Atrebatensis Advocati in Probat. Hist. Guinensis pag. 238 :
Ad pictantiam Conventus tres Pisas caseorum Flandr. singulis annis, etc.Occurrit apud Willelm. Thorn pag. 1777. 1931. 2073. 2074.
Librare, in Gloss. Arabico Lat. Gall.
pensisseu ponderibus pensitatur, passim in Curiis generalibus Catalaniæ.
pensasexigit, in Consuetudinibus Barcinonensibus MSS.
Pensatores panis, in Statutis Vercell. lib. 3. fol. 51. recto.
Homines vero ipsorum in abbatia ubilibet commorantes in Liebenwerde Pensam debitam ab antiquo secundum consuetudinem annis singulis solvere non obmittent.
Pensam statutam ad victum fratrum conductores nostri deferre nullo vehiculo possunt.
Nihil tibi restat, nisi ut cum puellis ingenio lanarum facias Pensam, cum sis eunuchus.
Et Pensas justo libramine damnat degeneres.