philomela

philomela [CL as pers. name in myth., (transf.) nightingale < φιλομήλη], ~mena [LL < φιλουμένη] 1 nightingale; b (dist. from luscinia); c (w. ref. to quality of song); d (fig.). filomella, luscinia GlC F 190; 9‥ lucinia, vel ~mela nightegale WW; 10‥ ~mella, nihtegale WW; concinant hi et totius musice melos pro viribus expleant, nemo eorum ~menam equabit aut psitacum J. Sal. Pol. 761B; esse queunt in ea [sc. aula] ‥ / pica, monedula, grusque, ciconia cum philomena D. Bec. 2211; hec ~mena, roissenol Gl. AN Glasg. 21vc; phylomena, laverche, alowe Teaching Latin I 23; 1290 duobus garcionibus qui detulerunt duas filomenas quas magister Ernaldus Lupi misit domine Alianore Househ. Eleanor 63; accipe cor vel oculos ~mene et pone sub cervicali vel pulvinari ‥ et dummodo ibi fuerit non dormiet Gad. f. 10. 1.  b luciniam amo et merulam ‥ et potissimum ~menam, que optate tempus jocunditatis tota deliciarum plenitudine cumulat Map NC IV 3 f. 44v..  c hic canit omnis avis, dum ventilat aura suavis: / pica loquax, murule, turdi, turtur, philomele, / instar habent cythare, dum certant garrulitate! Greg. Eli. Æthelwold 6. 10; et philomena pio que tristia pectora cantu / mitigat V. Merl. 157; similiter iste est in metrico philomena, quia ~mena optime avium cantat et metrum consisitit [sic] in cantu Gerv. Melkley AV 134; ~mela significat religiosos super duros ramos, id est austeritates religionis, habitantes et Deum in choris nocturnis laudantes O. Cheriton Fab. 41; philomena, rauca repelleris J. Howd. Ph. 42; s1456 cum ‥ consuescunt ‥ ~mene dulcius ‥ cantare Reg. Whet. I 264.  d scripserunt ‥ hanc artem Matheus Vindocinensis plene, Gaufroi Vinesauf plenius, plenissime vero Bernardus Silvestris, in prosaico psitacus, in metrico ~mena Gerv. Melkley AV 1; sola burse philomena / sua dulci cantilena / mentem movet judicis Walt. Wimb. Van. 32; cantet bursa bene, psallat philomena crumene Id. Scel. 38. 2 (as place name) Philomelium (Akshehir). fugiens ‥ Alexio imperatori ‥ ad ~menam urbem obviavit Ord. Vit. IX 10 p. 552.