scalpo
scalpo, to scratch
- To cut, carve, scrape, scratch, engrave (class.; syn. caelo), said of surface work, = ξέειν; sculpo, of deeper work, high relief, or statuary, = γλύφω: ad pingendum, ad fingendum, ad scalpendum apta manus est, Cic. N. D. 2, 60, 150: Phidiam tradunt scalpsisse marmora, Plin. 36, 5, 4, § 15: marmora ac scyphos, id. 35, 11, 40, § 128 (Sillig, sculpsit): gemmas, id. 37, 10, 65, § 177: flores et acanthi eleganter scalpti, Vitr. 2, 7, 4.—Poet.: sepulcro querelam, to carve, Hor. C. 3, 11, 52.—Transf., to scratch: terram unguibus, to scratch, dig, Hor. S. 1, 8, 26; Col. 7, 5, 6: exulceratam verrucam, Suet. Dom. 16: nates, Pompon. ap. Non. 516, 26: caput uno digito, Juv. 9, 133: scalpendo tantum ferreis unguibus, Plin. 13, 7, 14, § 56.—*
- II Trop., in mal. part., to tickle, titillate: tremulo scalpuntur ubi intima versu, Pers. 1, 21.
- 1. (poët.; postklass.) krabben, omwoelen [caput uno digito; terram unguibus];
- 2. (in hout of steen) snijden, graveren, beitelen, hakken [scyphos; gemmam; querelam sepulcro];
- 3. (metaf.) (Pers.; August.) prikkelen, opwinden [tremulo intima versu].
Scalponem nempe argenteum cum ducentis solidis tulit, atque ipsi Principi detulit.Ubi legendum esse
Scaptonemautumat Cl. Editor. Vide Scapton.
- SCARP-, to scratch: terram Unguibus, H.: caput digito, Iu.—In art, to cut, carve, engrave(of surface work): ad scalpendum apta manus est: nostri memorem sepulcro Scalpe querelam, carve, H.
-
…contractio facilis facilisque porrectio propter molles commissuras et artus nullo in motu laborat. itaque ad pingendum fingendum, ad scalpendum, ad nervorum eliciendos sonos ad tibiarum apta manus est admotione digitorum. Atque haec oblectationis, illa necessitatis ,…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…rursus thebaica polituris accommodatur et quae fit e poro lapide aut e pumice. signis e marmore poliendis gemmisque etiam scalpendis atque limandis naxium diu placuit ante alia. ita vocantur cotes in cypro insula genitae. vicere postea ex armenia…
Pliny the Elder, Natural History
-
…et deauravit eam intrinsecus auro mundissimo domum quoque maiorem texit tabulis ligneis abiegnis et lamminas auri obrizi adfixit per totum scalpsitque in ea palmas et quasi catenulas se invicem conplectentes stravit quoque pavimentum templi pretiosissimo marmore decore multo porro aurum erat…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…media columna ex descriptione invenietur. In simis, quae supra coronam in lateribus sunt aedium, capita leonina sunt scalpenda, disposita ; ita ;, uti contra columnas singulas primum sint designata, cetera aequali modo disposita…
Vitruvius, de Architectura
-
…tui in medio pacti tui posuerunt signa sua in tropeum manifesta in introitu desuper in saltu lignorum secures et nunc scalpturas eius pariter bipinne et dolatoriis deraserunt miserunt ignem in sanctuarium tuum in terram contaminaverunt habitaculum nominis tui dixerunt in cordibus…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…ismenian choraulen multis fulgentibusque uti solitum, comitante fabula vanitatem eius indicato in cypro sex aureis smaragdo, ubi erat scalpta amymone, iussisse numerari et, cum duo relati essent, male, hercules, factum dixisse, multum enim…
Pliny the Elder, Natural History
-
…alae autem alterae in media parte templi se invicem contingebant texit quoque cherubin auro et omnes parietes templi per circuitum scalpsit variis celaturis et torno et fecit in eis cherubin et palmas et picturas varias quasi prominentes de pariete et egredientes…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…pathicus tibi derit amicus stantibus et salvis his collibus undique ad illos convenient et carpentis et navibus omnes qui digito scalpunt uno caput, altera maior spes superest ; tu tantum erucis inprime dentem. gratus eris ; tu tantum erucis…
Juvenal, Satires
-
…etiam smaragdos solitos. confirmat hanc eandem opinionem edictum alexandri magni, quo vetuit in hac gemma ab alio se scalpi quam ab pyrgotele, non dubie clarissimo artis eius. post eum apollonides et cronius in gloria fuere quique Divi…
Pliny the Elder, Natural History
-
…aliena negotia curo excussus propriis. olim nam quaerere amabam, quo vafer ille pedes lavisset Sisyphus aere, quid scalptum infabre, quid fusum durius esset. callidus huic signo ponebam milia centum ; hortos egregiasque domos mercarier unus cum…
Horace, Satires