scrinium
scrinium, a case, chest, box, book-box, letter-case, desk, escritoire
scrīnĭum, ii, n. [scribo].
- Lit., a case, chest, or box for keeping books, papers, letters, etc.; a book-box, letter-case, escritoir (not in Cic.; syn.: capsa, cista): Flaccum praetorem scrinium cum litteris, quas a legatis acceperat, eodem afferre jubet, Sall. C. 46, 6: epistularum, Sen. Ira, 2, 23, 4; Plin. 7, 25, 26, § 94: vigil calamum et chartas et scrinia posco, book-boxes, Hor. Ep. 2, 1, 113; id. S. 1, 1, 120; Ov. P. 1, 1, 24; id. Tr. 1, 1, 106; Cat. 14, 17; Juv. 6, 257; Mart. 1, 3, 4; 1, 67, 6; 4, 33, 1; 6, 64, 10; Val. Max. 6, 5, 6 al.—Under the later emperors there were four kinds of public scrinia, namely, memoriae, epistularum, libellorum, and epistularum Graecarum, Cod. Th. 6, 26; Cod. Just. 12, 19; cf. Salmas. Lampr. Alex. Sev. 31.—
- II Transf., a case or casket, in gen.: unguentorum, Plin. 7, 29, 30, § 108; 13, 1, 1, § 3.
scrīnium, iī, n. (ahd. scrīni, nhd. Schrein), die zylinderförmige Kapsel, Papiere Bücher, Salben usw. aufzubewahren, Sall., Hor., Plin. u.a. – Bei den späteren Kaisern gab es in der Hofkanzlei besondere scrinia memoriae, epistularum, libellorum u. epistularum Graecarum.
arca vel ~ium,scrin
theca, ~ium, repositorium, reconditorium
dic arcas, thecas, cistas, vel scrinia, capsas
vas vel locus ubi libri vel thesauri servantur ‥ ~ium item, A.a screne
ligularium, ~ium ubi ligule reponuntur
abbas extrahens de ~io suo septem scripta apostolica cum bullis pendentibus
prior misit quoddam ~ium cum cartis, inter quas reperiuntur due carte de rege Ricardo
pro ij scruniis de corio ‥ pro rotulis et aliis memorandis Garderobe Regine imponendis ‥
licet ipsa ~ia integra ‥ apparerent, tamen omnia monimenta ‥ ignis calore ‥ sunt ‥ penitus concremata
quam dulcis vita fuit dum sedebamus quieti inter sapientis ~ia, inter librorum copias
nonnulli viri magni ‥ quibus litere nauseam creant, libros egregios eis oblatos statim in ~iis recondere et tanquam perpetuo carceri tradere
monasteriorum aperiebantur armonia, reserabantur ~ia et cistule solvebantur et per longa secula in sepulcris soporata volumina expergiscunt attonita
pontificum epistulas, perscrutato ‥ sanctae ecclesiae Romanae ~io ‥ invenit
de ~io ecclesiae vestrae exemplare jubetis et mihi transmittere
ex Romano ~io allatis epistolis que essent illi necessarie operi
juxta tenorem scriptorum que in ~iis Cantuar’ ecclesie studiose requisita reperimus
quo vera latent scrutatus scrinia
ordinationis ‥ in ~iis episcopi reposite verba sunt hec
sua ipsorum quae Westmonasterii custodiuntur ~ia, seu, ut vocant, recorda
Cuthberti Tunstalli, quem sacris ~iis nuper ingenti omnium gratulatione praefecit
Thomas Crumwell, secretarius noster ‥ rotulorum sive ~iorum nostrorum magister et custos
evertunt congestos regum thesauros ‥ extrahunt thecas et ~ia divitiarum ‥ vasa gemmea
plurimos esse inter ‥ canonicos qui redditibus innumeris locupletes ‥ non modicas pecunias suis quivissent ~iis inferre
in roberia ceperunt ~ium suum in quo fuerunt quinque firmacula aurea et tres anuli aurei et quinque pepla serica et quinque solidi
in ~iis autem vasa et vestimenta ‥ quorum in altaris ministerio usus erat continebantur
colligitur hoc pretium pompose decorato ~io, circumfertur claustro a sacerdotibus
in gazophilacio ‥ ecclesie est in ~io stola sancti Johannis Oris Aurei
intendebat ‥ ut mausoleo eruta [ossa ] locarentur in ~io
~ium cum reliquiis quod gradatum feretrum vocabant
constituit ut ‥ corpus Dominicum in ipso ~io veneranter reponeretur et ‥ usque ad papilionem in cemetorio ‥ deportaretur
decem ~ea cum reliquiis diversorum sanctorum sigillata diversis sigillis
mulier miserrima ad ~ium viri sancti ‥ accedere consueta, non tamen afferre quicquam sed auferre parata ‥. labiis et lingua feretro firmiter adhesit
corpus tunc terra opertum est, sed postea in ~io argenteo et inaurato locatum
ossa et reliquias ‥ regine Margarete ‥ in ~io abiegno, auro gemmisque redimito ‥ levaverunt
tuque Sophiae / scrinea sacrae / arca fidei
gratiarum actiones ‥ quas non ignoratis me semper in cordis ~io servare
in scrinia mentis / digna venire parum
vestre consciencie ~ium verecundia rubricaret
adjacentes ‥ planicies ‥ rupturam quoque pontis ‥ in prudentis mentis ~ia recolligunt et reponunt
screne, ~ium ‥ ventifuga
ad officium hospitarii pertinet ‥ ignem sine fumo, et ~ia
te [sc. Plutum ] catenis vinctum tenent, clausum ~eis ferreis
scrīnĭum, (12) ĭī, n. , coffret, cassette [boîte cylindrique où lʼon serrait les livres, les papiers, les lettres] : Sall. C. 46, 6 ; Sen. Ira 2, 23, 4 ; Hor. Ep. 2, 1, 113 ; S. 1, 1, 120 || coffret de toilette : Plin. 7, 108 || bibliothèque, archive : Lampr. Al. Sev. 31.
Quatuor Scrinia sunt, primum quod dicitur Libellorum : secundum Memoriæ : tertium Dispositionum : quartum Epistolarum : unde et quatuor Antigrafei sunt.... nam magistri.Ubi quidam reponunt, seu
Scriniorum Magistri. De hisce quatuor scriniis agunt passim Notitia utriusque Imperii, Cod. Theod. et Justin. et Scriptores alii.
Scriniarius ab epistolis, Scriniarius a libellis, in antiquis Inscriptionibus, quas laudat Salmasius ad Lampridii Alexandrum cap. 31.
Augustavocat Symmachus lib. 4. Epist. 53.
SacraSidonius carm. 5. erant
Scrinia Magistratuum, de quibus in iisdem Codd. tit. de Numerariis, etc. ubi multa Cujacius, et Jacobus Gotofredus commentantur.
scriptorumvices agebant. Papias :
Scriniarius Curæ militaris, apud Senatorem lib. 11. Epist. 24.
Scriniarius actorum,eodem lib. Epist. 22. Sed de Scriniariis vide Cujacium, Gothofredum, et alios passim.
ChartariumRomanæ Ecclesiæ vocat Hieronymus in lib. 2. adv. Rufinum. Scrinii Ravennatis Ecclesiæ meminit idem Anastasius in Nicolao Pontifice :
Cautiones et indiculos, qui soliti sunt ab Archiepiscopis Ravennatibus in Scrinio fieri, more Felicis decessoris sui falsavit.
Scrinium. Memor. Potestat. Regiens. ad ann. 1226. apud Murator. tom. 8. col. 1105 :
Et etiam in ipso anno voluit comburi domus Communis, et plura Scrinea fuerunt combusta cum scripturis quæ intus erant.
Primiscriniusdicebatur. Vide in hac voce.
Scrinia sunt vasa, in quibus servantur libri vel thesauri ; unde apud Romanos illi, qui libros sacros servant, Scriniarii nuncupantur. Sergius ScrinariusEcclesiæ Romanæ, apud Anastasium in Constantino PP. pag. 65. ubi alii codd. habent
Scriniator.
Benedictus Scriniarius, in Charta ann. 729. apud Miræum tom. 1. pag. 129.
Petrusin Placito ann. 999. apud Murator. tom. 2. part. 2. col. 502.Scriniarius,
Zacharias Scriniarius,in Bulla Marini PP. ex Tabul. Solemniac.
Hanc autem epistolam ideo more solito scribi non fecimus, quia et Legatus vester sustinere non poterat, et ob festa Paschalia Scriniarios nostros, eo quod debitis vacabant occupationibus, habere, ut debuimus, non valuimus.Vide Joannem Sarisber. Epist. 111.
Scriniarius Ecclesiæ Ravennatis,apud Anastasium in Stephano IV. PP. pag. 96.
Scriniarius, in Bulla Urbani II. PP. ann. 1097. inter Instrum. tom. 6. novæ Gall. Christ. col. 27 :
Scriptum per manum Petri Scrinarii sacri palatii.Occurrit præterea in Ord. Rom. Cencii Camer. apud Mabill. tom. 2. Musei Ital. pag. 168. et seqq.
Nicolaus Scrinarius S. Romanæ Ecclesiæ, in Bulla Stephani PP. ann. 896. inter Probat. tom. 2. novæ Hist. Occitan. col. 30.
De Scriniis Regum sexaginta argenti librarum rata pondera deferret.Charta Humberti Episc. Gratianopol. ann. 1034. apud Mabill. tom. 4. Annal. Bened. pag. 730 :
Mirum in modum deliberavi, et admodum delegi monasterium fieri ex sanctæ sedis Scrinio, illudque pulchre confici ex ecclesiasticis rebus.Oberti Stanconi Annal. Genuens. ad annum 1270. apud Murator. tom. 6. col. 551 :
Porro Rex Carolus naufragio afflictis afflictionem accumulans, extorsit ab omnibus quidquid ex dicto exstitit naufragio recuperatum, post triduum dicens, quod ex Regis Guilelmi constitutione et longa consuetudine hoc debebat suis Scriniis applicari.
Si quis tamen hoc donum meum infringere vel in aliquo diminuere voluerit,.... in Scrinio regali mille marcas auri persolvat.
Tanculfus sacrorum Scriniorum prælatus, in Anonym. Vita Ludov. Pii cap. 40.
Sic hodie thesaurarii orti a paupere domo, filii parvi mercatoris, statim quod posuerunt pedem in Scriniario et manus in pecunias, faciunt sicut de cera.
Arca testamenti a Sacerdotibus portabatur, et Scrineum vel feretrum cum reliquiis a portitoribus portatur.Cap. 70 :
Cum circa Monasterium Scrinium vel feretrum cum cantu et compulsatione ferimus, quasi cum Arca Hierico, cum sono tubarum et clamore populi circuimus.Adde cap. 73. Gervasius Dorobernensis de Cantuariensi Ecclesia :
Septem quoque Scrinia, auro et argento cooperta, et multorum sanctorum reliquiis referta sustentabat.Chronicon Casin. lib. 3. cap. 57 :
Scrinium argenteum super altare cum nigello librarum 8. Scrinium eburneum magnum, etc.Charta Joannis Archiep. Capuani ann. 1301 :
Scrinia duo coloris viridis pro Scapella. Arca vel Scrinium reliquiarum,apud Gillebertum Lunicensem Episcopum de usu Ecclesiastico.
Quod venerabile S. præsulis Hidulfi corpus usque adillud tempus ibidem arca saxea servabat, .... decrevit levare tumulo ac apparato locare in Scrinio.Et pag. 187 :
Tandem sacrasReliquias nitido involventes pallio, ligneo recondidere Scrinio.
Guiartde S. Ludovici cadavere :
Vide Screo.En un Escrin fort et serré Refurent ses os enserré.
Coffre, olim
Escrin. Litteræ Johannis Franc. Reg. ann. 1360. tom. 3. Ordinat. pag. 479 :
Nisi reperta fuerit dicta res in Scrinio vel archa firmitatis, de quibus clavem deferat dominus vel domina domus.Chron. Senoniense apud Acher. tom. 3. Spicil. pag. 332 :
Detulit enim quicquid Episcopo abstulerat, saumarios, Scrinia in quibus episcopalia, oleum sacrum, chrisma, et sandalia ferebantur.MS. :
etSi ot tous plains de fins besans, Deux grans Escrins assez pesans.
de blanche FloreMS. :
MS. :J'ai Escrins a metre joiax, J'ai boites de cuir a noiax.
Un Escrin d'or prist Medea, Voiant Jason le defferma, etc.
Et Scrineis et archis tam magna sunt plurima, ut unum nequaquam, aut vix possint duo robusti viri portare.Occurrit etiam in Statutis Vercell. lib. 2. fol. 27. v°. Computus ab ann. 1333. ad ann. 1336. tom. 2. Hist. Dalph. pag. 278 :
Item, cuidam bastasio, qui portavit Scrineos de galea usque ad dominum quando erat apud Isclam, gr. 111.Ibid. pag. 279 :
Item, pro una barca quæ portavit duos Scrineos domini de portu Olibani usque Nicziam, taren. 1. gran.Pluries occurrit in Computo ann. 1379. ex Schedis Cl. V.x.
Navis cum Scrinis sive seris et sine aliqua supellectili, 11. den.
scrīnium ī, n
- cf. Germ. Schrein, Engl. shrine, a case, chest, box, book-box, letter-case, desk, escritoire: scrinium cum litteris eodem adferre, S.: scrinia posco, H.: in promptu scrinia habet, O.
Scrinium
A circular box or case for holding books, papers, etc. It must have closely resembled the capsa, yet Pliny (H. N. xvi. 84) distinguishes between them; whence it has been surmised that the scrinium was a capsa divided into compartments. See capsa.