senior
sĕnĭor, ōris, v. senex.
senior, s. senex.
monachus furatus vestem vel aliquam rem ij annis ut supra peniteat, si junior sit: si ~ior, anno integro
dicitur ejus soror quia ~ior erat
concedo meo ~iori filio Edwardo
fratres suos aetate, quamvis non gratia, ~iores anticipans
~iori filio Eustachio hereditas paterna obtigerat
Justinus ~ior an. viii
Eduardus ~ior ‥ suscepit ex uxore Edgiva filias multas
H. ‥ ponit loco suo Willelmum de Buk’ ~iorem
an mitis Moyses est Jhesu micior? / an vita sanctior an innocentior? / dampnavit scelera tunc terra junior / et favet sceleri nunc terra senior
dominus H. Despenser ~ior, comes Wyntoniensis
de Diota Webster ~iore et Diota Webster juniore
juvenior, id est ~ior in juventute
superest adhuc frater quidam ~ior monasterii nostri
debet abbas ‥ providere unum ~iorem religiosum atque prudentem
exortatione ‥ aldermannorum meorum et ~iorum [(AS: ] sapientum regni meiyldestan
anilis, ~ior, antiquas, antiquatus
elder Anglice, ~ior, etman homo dicitur: sed E litera in A soni causa mutata, aldermani vocantur
a ~ioribus et coaetaneis suis justo colebatur affectu
incumbit fessus nunc baculo senior
ego Eadmundus rex mando et precipio omni populo ~iorum [(AS: ] ac juniorumyldrum
Cantuariensem archiepiscopatum dedit rex cuidam ~iori, nomine Lanfranco, scientia et religione famoso ‥
hic ~ior,a nald man
qualiter ~io in sexagesino sue etatis anno
omnes namque quos ~ior de Musse vita reputaverit indignos eodem modo procurat perimendos
si nondum adhuc annis ordine tamen sacri ministerii, ~ior esse coepisti. nam presbiter ~ior Latine interpretatur: ut significet moribus esse debere senes
actum est ‥ cum consensu totius familiae vel etiam hoc ipsum ~iorum manibus signaculo crucis Christi firmantes
reverendis coepiscopis, ~iori Domnaldo, Donato, ac caeteris in Hiberniae insula pontificali eminentibus dignitate
adjuro te, creatura aquae, per Deum ‥ et per duodecim prophetas et per viginti quatuor ~ores, qui assidue Dominum laudant(
plus non accipit quam decretum est a ~ioribus
decernit sacra synodus ‥ sicut ante statutum fuit a ~ioribus ejus
~ior,aeldra
in hoc quinque libri retinentur codice Moysis / bella ducis Josue, seniorum et tempora patrum
ego Offa ‥ rex Anglorum ~iorum meorum magisterio edoctus et exemplo roboratus
inquisitus si fuerit aliquis de furto ‥ et noluerit confiteri magistro, ~iori vel misso ~ioris, ista erit ratio(
cum consensu et consilio ~iorum meorum
cum ‥ archiprefecto, proconsulibus, consulibus, et ~ioribus ‥ civitatis Rigensis ac communitate ejusdam(
hoc ‥ donum ‥ perstrinximus cum sacerdotibus et ~ioribus populi more testium subscribendo
quid sit prepositus et prefectura, et quid(alderman , quod Latine ~ior populi sonat
statuit ut nullus presumeret interesse eleccioni novi majoris [] nisi ~iores et boni ac valentes de communitate civitatis ‥ item quod nullus inferat convicium seu obloquium ‥ majori, ~iori, aut alicui bono et valenti de communitate of London
majorem, reliquos seniores his duodenos [gl.: xxiiij ]aldermen
me Nicholaum Blakburn, ~iorem, civem, et mercatorem Ebor’
conventus ecclesiae sancti Martini Londonie ‥ omnibus ~ioribus gilde sellariorum, amicis et confratribus suis salutes et orationes in Christo
tunc perrexit episcopus ‥ cum suis secum ~ioribus ‥ et Tomeƿorðie et suas libertates et castulas ante nominatorum terrarum secum habentes
omnes ‥ ~iores Cantuariensis aecclesiae subscripserunt et plures alii
caveat ipsius ecclesie ~ior [(AS: ] ne eum pascant interimealdor
frater hec abbati retulit et ~ioribus
domine papa et vos o ~iores audite me
absque assensu conventus aut ~iorum domus consilio
ordinatum est ‥ ut, secundum institutionem et regulam domus que scholarium de Merton nuncupatur, qui[a ] in ea ~ior seu vice-custos nominatur, explens et procurans ea que ad officium suum pertinent
dicte universitatis ~iores, et honoris ejusdem precipui zelatores
ea mulcta esto quam magister et ~iores justam designaverint
~ioribus spiritalibus inoboediens fuisti
adveniente ‥ rege ‥ tota ‥ gens ‥ in adventu ~ioris ‥ gavisa est
monachi vero ~iorem suum semivivum colligentes ‥ domum reportaverunt
audiens igitur ~ior illius quod ipse servus in vinculis teneretur
hoc manerium tenuerunt viij teigni, et unus eorum, Alli homo regis Edwardi, ~ior aliorum fuit
sanctus ~ior, magister noster, valde letus est(
dulcissime frater atque serenissime ~ior
noli, ~ior, manibus nares capere, quia dolor non permittit(
sĕnĭŏr, (10) ōris, v. senex.
Veteres principes, antiqui principes, senes, Seniores.
Nullus Regem metuit, nullus Ducem, nullus Comitem reveretur. Et si fortassis alicui ista displicent,..... statim seditio in populo, statim tumultus exoritur, et in tantum unusquisque contra Seniorem sæva intentione grassatur, ut vix se credat evadere, si tandem silere nequiverit.Lib. 10. cap. 2 :
CumConventus apud Marsnam ann. 851. in Annalib. Francor. Bertinian. :Seniori urbis nunciata fuissent, quæ puer horum gesserat, etc.
Sicut per rectum unusquisque in suo ordine et statu suo Principi et Seniori esse debet.Annales Francor. Fuldenses ann. 887 :
Invitaveruntin Annuntiatione Herardi Archiep. in Synodo Suessionensi ann. 866. cap. 6. Sueno Aggonis in Histor. Danica pag. 11. de Uffone :Arnolfum filium Karlomanni Regis, ipsumque ad Seniorem elegerunt, et sine mora statuerunt ad Regem extolli. Dominus et Senior noster Carolus Rex, etc.
Corrogato itaque cœtu Procerum, totiusque regni Concilio celebrato, Alamannorum Regis ambitionem explicuit, quid in hac optione haud eligenda facturus sit, indagatione cumulata, Senior sciscitatur, etc.Et pag. 13 :
Uffo dum orationem complesset, a collateralibus Senior sciscitatur, etc.Saxo Grammaticus lib. 10. pag. 195 :
Senior Regis adventum opperiens, etc.
Naturales Seniores, id est, legitimi domini, in Charta ann. 1126. ex Tabular. Major. Monast.
Bouchetom. 2. Hist. Provinc. pag. 41. ubi multa cum ex Italia, tum ex Burgundia aliisque regionibus profert exempla.
SenioremChristum vocat S. Columbanus, quem vulgo alii
Dominum: quomodo nos etiam dicimus
nostre Seigneur.
Senor. Charta Athonis Garseani pro Monaster. S. Mariæ Maon. inter Concil. Hisp. tom. 3. pag. 136 :
Ego Atho Garseanus, Sennior de Tena et de Jacca, etc.
Signor, in Ch. Gallica ann. 1257. ex Tabul. S. Apri Tull. Hinc nostris
Chascune desdittes parties joira des héritages dessus devisez, et en sera chascun mis à Seigneur.
Nos Trudoinus et Salomon advocati Autscindanæ abbatissæ, nec non et Seniorissæ nostræ, sicut nobis præcepit simulque injunxit,... donamus, donatumque in perpetuum esse volumus ad monasterium Anianum, etc.Vide infra Signoressa.
Seigneur d'un tel lieu. Vetus Charta in Chronico Besuensi pag. 575 :
Sig. Fulconis Senioris Bellimontis. Sig. Gisleberti Senioris Reseiæ. Sig. Vallonis Senioris Beriæ, etc.Pag. 591 :
Odo Montissabionis Senior, etc.Adde pag. 587. 617.
A Senioribus loci nostri, id est, a dom. Reginaldo Allobroge et filiis ejus, etc.
Dura tibi videntur præcepta Senioris : quanto tibi duriora erunt consilia deceptoris ?Ita serm. 13. 14. et alibi non semel, et in Formula 32. ex Baluzianis.
Eumdem venerabilem virum Petronacem sibi Seniorem statuerunt.Vide Senex.
Cum S. Martyris conjux B. Valeria Senioris ejus victoriam, quam inspectante Deo apud Ravennam promeruit, Mediolani comperisset, etc.Helgaudus in Roberto Rege pag. 66. ubi Constantia Regina sic
Dominum suum, id est, conjugem compellat :
Heu Senior bone, quis inimicorum Dei vos aureo vestitu deturpavit honesto ?Infra pag. 73. de eadem Constantia :
Quod reliquum fuit,Chronicon Besuense pag. 587 :in quibus debuit, distribuit.... juxta utile sui Senioris velle.
Albordis matrona pro remedio animæ quondam Senioris sui nomine Eremberti,.... tradidit, etc.Charta cujusdam Adalbergæ, Carolo Rege regnante, apud Sammarthanos in Abbat. S. Sergii Andegav. :
Alodum juris mei, quem Senior meus Frotmundus in dotalitium mihi dimisit, dono, etc.
Si mulier maritum suum causa fornicationis veneno interfecerit, aut quacumque arte perire facit, quia dominum et Seniorem suum occidit, sæculum relinquat et in monasterio pœniteat.Epist. Nicolai I. PP. ad Hermentrudem Franc. Regin. ann. 863. apud Miræum tom. 1. pag. 133. col. 2 :
Apud vestrum Seniorem, venialem, vobis juvantibus, vigorem obtineat.Tabul. Burgul. ann. 996 :
Pictavorum Comitissa Emma.... humiliter deprecata est quatenus donationem quam olim Senior suus piæ recordationis Odo Comes de curte Burguliensi concesserat, etc.
Volons et ordenons, que se nostre fille Jeanne avoit plusieurs autres enfans masles de nostre chier fius le Duc de Bourgoigne son Seigneur, etc.Et infra :
Et ainsi mesme ordenons et volons des enfans maales de nos chieres filles Isabel et Marguerite, lesquiex il auront des Seigneurs qu'ils ont maintenant, etc.
Establis en droit par devant nous ledit Michel et Jannete sa femme, ladite femme ou l'auctorité et assentement dudit Michel son Seigneur qui li a donné povair, etc.
du Guesclin:
Occurrit crebro in Tabul. S. Cyrici Nivern. num. 10. 19. 49. in Stabilimentis S. Ludovici, apud Christinam Pisanam in lib.Li uns fu son Seigneur, l'autre oncle l'appella.
du Tresor de la Cité des Dames, 1. part. cap. 13. 14. 22. etc. Vide Baro, et Dominus 7.
Seigneuretiam pro
Beaupere, socer, usurparunt. Lit. remiss. ann. 1386. in Reg. 129. Chartoph. reg. ch. 146 :
Icellui Freminet trouva Jehan Jasset gendre dudit Henry, et lui dist et donna à entendre, comment icellui Henry son Seigneur lui mandoit, etc.Aliæ ann. 1417. in Reg. 170. ch. 33 :
Le suppliant gendre de Pierre Fontan, dist et déposa pour et à l'entention dudit Pierre Fontan, son Seigneur ou sogre.Vide infra in Siriaticus.
Et suadente, sive exhortante, Episcopo suo Drogone, licet coacte, Senior Cantor ibi sublimatur,id est,
Præcentor. Infra :
Eum Seniorem Sacerdotem suumque confessorem præesse constituit.Et n. 50 :
Drogo Archiepiscopus et Senior Capellanus subscripsit. Mater et Senior civitatis Ecclesia,in eadem Vita n. 24. 44. 46. et in Actis Episcop. Cenoman. non semel :
Senius altare, ibid. n. 46 :
Senior Basilica, in Vita S. Leutfredi sæc. 3. Bened. part. 1. pag. 592.
Et sumus residentes in ista civitate Luceriæ ad Seniorandum, judicandum, et regendum.Apud Camillum Peregrin. de Ducatu Benevent. pag. 81.
Senior, dominus vel potius advocatus. Charta conventionis inter Mironem et Petrum Abbat. S. Victoris Massil. ann. 1050. apud Marten.
Hunc locum S. Sebastiani teneant monachi S. Victoris ad servitium Dei, et S. Sebastiani, vel nostrum, secundum regulam S. Benedicti, sive possibilitatem illius locï, excepto quod illud locum S. Sebastiani non liceat eis alium Senioraticum facere, nec proclamare, nisi nos aut filiis nostris, cui nos dimiserimus ipsum locum.
Senioriseu domino, ratione
senioraticiseu dominii debetur. Charta ann. 1015. inter Probat. tom. 2. novæ Hist. Occitan. col. 169 :
Quantum in istas adjacentias concluditur totum et ab integrum dono Deo et S. Petro,.... sine ullo servitio et ullo Senioratico.Judicium Curiæ Barcinon. ann. 1165. in Append. ad Marcam Hisp. col. 1340 :
Præcipue quia ipse in eis Senioraticum vel adempramentum et mandamentum habet districtum.Ibid. col. 1341 :
Comes respondebat nullum Senioraticum ei in sua familia nec dedisse, nec recognoscere.Vide in Stacamentum.
Dono tibi fideli meo Guillelmo Raymundi Dapifero, urbem Tortosam, ut tu teneas ipsam zudam, et habeas Senioraticum de ipsa civitate, etc.Alia Guillelmi de Montecatano apud eumdem cap. 5. n. 6 :
Facio hominium vobis.... de toto illo Senioratico de Biarno, quod ego ibi per me vel filios meos ibi consequi potero.Alia Ildefonsi Regis Aragon. apud eumdem lib. 9. cap. 9 :
Dono quoque vobis illud Senioraticum, quod ego habeo et habere debeo in Borderas.
Segnorage, in Libertatibus villæ Perusiensis ann. 1260. apud Thomasserium pag. 98.
Et mandat vobis noster senior, quia, si aliquis de vobis talis est, cui suus Senioratus non placet, et illi simulat, ut ad alium seniorem melius, quam ad illum accaptare possit, veniat ad illum, et ipse tranquillo et pacifico animo donat illi commeatum.Adde tit. 18. cap. 6. Edictum Pistense cap. 31 :
Indeque ad terram suæ nativitatis, et ad Senioratum suum quisque redeat, etc.Charta Caroli Calvi pro Barcinonensibus apud
Diagolib. 2. cap. 4 :
Et si aliquis ex ipsis hominibus, qui ab eorum aliquo adtractatus est in sua portione collocatus, alium, id est, Comitis, aut Vicecomitis, aut Vicarii, aut, cujuslibet hominis Senioratum elegerit, liberam habeat licentiam abeundi.Concilium Trosleianum ann. 909. cap. 6 :
Nequaquam seniorum ab eis tollemus dominium, quasi ipsi nomen Senioratus in rebus sibi a Deo concessis habere non debeant.Synodus Ravenn. sub Joan. VIII. PP. cap. 11 :
Illos, qui pro diversis suis excessibus se conveniendos legaliter timent, aliumqve Senioratum confugiunt, etc.Beda in Vita S. Dunstani :
Jussit eum ablata dignitate etiam omni honore privari, et sibi Senioratum, ubi vellet, sine se suisque conquirere.Charta Ludovici Regis Burgundiæ ann. 996 :
Quoniam quidem et sagacitas principum nostrorum omnimodis volumus, ut comperiat prælibati Monasterii rectores, videlicet Abbatem Adalricum, ejusdemque Monachos sub nostri regiminis apice atque tuitionis defensione constitutos, et ex hoc deinceps nostro Senioratui, inclytiCharta ann. 1107. in Tabulario Ecclesiæ Gratianopolitanæ fol. 36 :Archiepiscopi (Viennensis) commissu grata nostra pietate adhibitos, ut cujusquam valetudinis audacia non præsumat illis quicquam inferre mali, etc.
Et habuit inde Morardus pro prædicta terra et pro dominatione sive Senioratu, quem in manu prædicti Episcopi dimisit, etc.
Vigorem regium ac Seniorale, et super vestros, et super impugnantes potestatem vestram optatis habere, etc. Senioralis reverentia,in Synodo apud Vermeriam cap. 1.
Senioraticum. Testam. ann. 1156. inter Probat. tom. 2. novæ Hist. Occit. col. 558 :
Raimbaldum filium meum in aliis bonis meis hæredem mihi facio, scilicet de castro Omellas cum suis pertinentiis et Senioriis, villis, mansis, etc.Charta ejusdem anni ibid. col. 560 :
Vendimus... totam illam Senioriam quam habebamus in castro de Vinza cum omnibus pertinentiis suis.Testam. Bernardi D. de Turre apud Baluz. tom. 2. Hist. Arvern. pag. 498 :
In dicta Senioria et dominio dicti castri et dicta fortaricia.... heredem instituo.Litteræ Henrici VII. Reg. Angl. ann. 1507. apud Rymer. tom. 13. pag. 161 :
Sub obedientia et jurisdictione dominii sive Senioriæ Veneciarum, etc.Vide Signoria.
Ego Roncelinus dominus et vicecomes Massiliæ vendo rectoribus pro tota communitate Massiliæ octavam partem totius dominii seu Sennoriæ Massiliæ, sive in justitiis, terris, etc.Charta Michaelis Arelat. Archiep. ann. 1214. ex Bibl. Reg. :
Concedimus in feudum castrum Belliquadri cum tota Sennoria sua, etc.Vide Senhoria 2.
Adjunxerunt autem supradictæ donationi Senioritatem piscatoriæ opere factæ, medietatem parationis.Charta ann. 1538. apud Rymer. tom. 14. pag. 596 :
Residens infra hoc regnum nostrum, seu infra aliqua alia dominia nostra, Senioritates aut patrias vel marchias eorumdem.
Senioraticum, Seigneurie. Charta Guillelmi D. Montispessulani ann. 1109 :
Detis omnes castros vestros de terris vestris, et omnes forcias, et Seniorivos, et potestativos, quæ modo habetis.
Ego prædictus Bernardus de Comange et uxor mea Dias.... donamus tibi Bernardæ filiæ nostræ et viro tuo Rogerio de Biterri jamdictum castrum de Murello et ipsum Seniorivum. Super taschis et Seniorivo,in Tabul. Prioratus S. Johan. Tolos.
Omnes forcias, et Sennorivos, et potestativos, quæ modo habetis vel in antea aliquo modo habebitis.Infra legitur
Sennorias.
Senioresdicuntur in Edicto Marcellini Notarii, qui Synodo Carthag. præfuit, et in
Decuriones et primates civitatisvocat. Hist. Miscella
Senioresappellat, qui Theophani
Remp. 12. delectis viris ex optimatibus committentes, qui ob nimiam ætatem, quod senes essent, Seniores sunt vocati.Lex Wisigoth. lib. 1. tit. 1. § 1 :
Videntibus cunctis Sacerdotibus, Senioribusque Palatii, atque Gardingis.Lib. 3. tit. 1. § 4 :
Ut quicunque ex Palatii nostri primatibus, vel Senioribus gentis Gothorum, etc.Salomon Constantiensis Episcopus in Lexico :
Veteres Principes, antiqui principes seniores.
Approbantibus palatii mei Principibus et Senioribus Arnulpho et Pipino.
Caput Senior, pro Dominus superior, apud Lobinell. tom. 2. Hist. Britan. col. 182. Consule Valesium in Notit. Gall. pag. 484. Vide etiam Majores, Primates, Primi, Senatores,
etc.
Jacobus Senior Scotiæ et Joannes de Soules venerunt, etc. Invenit plegium de relevio suo... Jacobum Seniorem Scotiæ.
Qua ex causa necessario apud nos fit, ut per singulos annos Seniores et præpositi in unum conveniamus ad disponenda ea, quæ curæ nostræ commissa sunt.Prudentius in Pass. S. Hippolyti :
Hippolytum Presbyterum antea vocaverat Paulinus Epistola 4. ad Amandum :Offertur Senior nexibus implicitus.
Deservimus altario Dei, et mensis salutaribus ministramus, jam nomine officioque Seniores, sensu autem adhuc parvuli, et sermone lactentes.
Tu Domine super hunc famulum ill. quem Presbyterii honore dedicamus, manum tuæ benedictionis infunde, ut gravitate actuum, et censura vivendi probet se esse Seniorem.Præfat. ad vesperum Natalis Domini ibid. pag. 337 :
Sanctificet Ecclesiam, ædificet Sacerdotes,(i. Episcopos) exaltet Seniores, inlustret Levitas, etc.
præsente vel absente Abbate omnium fratrum disciplina et omnis cura Monasterii pertinebat,..... ex quibus unus tempore suo præsens in Monasterio semper erat ad præstandum Abbati solatium, vel obsequium advenientibus fratribus, etc... Alius cum fratribus erat, tempore suo exiturus cum ipsis ad omnia opera, et omnem necessitatem, providens, ne quid contra disciplinam facerent, etc.Hi Dorotheo
Senioresnon bini semper ; sed interdum terni erant in Monasteriis. Quippe in Synodo Carthaginensi, habita ann. 527. habetur libellus supplex Petri cujusdam Abbatis, subscriptus ab
ipso Petro Abbate, Fortunato Presbytero Monasterii, et
a Victore, Vincentio, et Gentio Senioribus Monasterii. Sed et ad duodecim excrevisse interdum pro Monachorum numero legimus. Scribit enim Trithemius
ex quibus,. Vide Sempectæ.inquit, 12. ad minus in omni scientia scripturarum doctissimi, dicebantur Seniores : quorum consilio Abbas in quotidianis necessitatibus utebatur, ut opus non esset universam fatigare congregationem. Quoties vero ex his 12. quispiam, vel ad aliud Cœnobium missus, vel morte fuisset sublatus, ex doctioribus et sanctioribus mox alius in ejus locum Rectoris et Seniorum electione constituebatur
senior ōris,
- comp.of senex.