senium
senium, old age, senility, decline
- Lit., the feebleness of age, decline, decay, debility (cf. senectus; class.): tardigemulo senio oppressum, Laev. ap. Gell. 19, 7, 3: opus perfectum, quod omni morbo seniove careret, Cic. Univ. 5 fin.; (with aegritudo) id. Tusc. 3, 12, 27; cf.: senio debilis, Phaedr. 3, epil. 16: senio vel aliquā corporis labe insignes, Suet. Aug. 38: senio confectos gladiatores, id. Calig. 26 fin.: senium Galbae et juventa Othonis, Tac. H. 1, 22: principis, id. ib. 2, 1: curvata senio membra, id. A. 1, 34: fessus senio, id. ib. 2, 42: fluxa senio mens, id. ib. 6, 38; cf.: torpor mentis ac senium, Sen. Ben. 7, 26, 4; Sil. 16, 14: ita se ipse (mundus) consumptione et senio alebat sui, by its own consumption and decay, Cic. Univ. 6: lunae, i. e. waning, Plin. 7, 48, 49, § 155: lentae velut tabis, Liv. 7, 22, 5: senium repellere templis, decay, Sil. 3, 20: senium defendere famae, the growing old, passing away, Stat. Th. 9, 318: passus est leges istas situ atque senio emori, Gell. 20, 1, 10.—
- II Transf.
- A Concr., an old man, old fellow (very rare; anteclass. as an epithet of abuse): senex ad aetatem refertur, senium ad convicium. Sic Lucilius ait: At quidem te senium atque insulse sophista, Don. ad Ter. Eun. 302. And on account of its personal signif. with a masc. pron.: ut illum di deaeque senium perdant, qui hodie me remoratus est, Ter. l. l. (cf. scortum, II. fin.).—Once in Silius, without an odious access. signif., for senex, Sil. 8, 467.—
- B (Effectus pro causā.) Peevishness, moroseness; vexation, chagrin, mortification; grief, trouble, affliction produced by decay (syn.: maeror, aegritudo, etc.; class.): mors amici subigit, quae mihi est senium multo acerrimum, Att. ap. Non. 2, 23: hae res mihi dividiae et senio sunt, Plaut. Stich. 1, 1, 19 (19); cf.: id illi senio est, id. Truc. 2, 5, 13 (460): odio ac senio mihi nuptiae, Turp. ap. Non. 2, 33: luget senatus, maeret equester ordo, tota civitas confecta senio est, Cic. Mil. 8, 20: senio et maerore consumptus, Liv. 40, 54; Pers. 6, 16: surge et inhumanae senium depone Camenae, peevishness, moroseness, Hor. Ep. 1, 18, 47; cf.: triste morum, Sen. Hippol. 917: en pallor seniumque! Pers. 1, 26.—Plur.: quot pestes, senia et jurgia emigrarunt, Titin. ap. Non. 2, 18.☞ The words ille senius, in Cic. de Or. 3, 38, 154, are doubtless corrupt; v. Orell. and Ellendt ad loc.
corpora dum senio corrumpit fessa vetustas
cum longo confectus ~io sciret imminere diem recessus sui
si ‥ litteralibus studiis aut pro ~io vel etiam pro nimia inusitati ingenii tarditate proficere non valeret
imbecilles autem appellantur qui vel ~io confecti, vel aliqua incommoditate gravati impediuntur
mundo senescente et tanquam in decrepite etatis ~ium jam vergente
sen[i ]um,la veylesse
unus viridariorum ‥ foreste ‥ adeo languidus et ~io contractus existit quod ‥ laborare non potest
Cudberctus totam ab infantia usque ad ~ium vitam miraculorum signis inclitam duxit
diversis modis una mors omnes Geroii filios rapuit, nec ullum ex eis ad ~ium usque pervenire permisit
a virilitate vero usque ad ~ium
- 1. ouderdom, aftakeling; ➤ morbo seniove carere; curvata -o membra;
- 2. (poët.) oudheid, duur [mundi];
- 3. (metaf.) het wegkwijnen, afnemen, verval [lunae];
- 4. (meton.) (a) ergernis, ontstemming, leed(wezen); ➤ civitas -o confecta; (b) knorrigheid, zwaarmoedigheid, droefgeestigheid; (c) (Sen.) traagheid.
Senectutedistinguit Joannes de Deo, Doctor Decretorum Bononiensis in Pœnitentiario lib. 1. cap. 7. ita ut
Senectussit a 60. annis usque ad 80.
Seniumvero, post 80. annos.
- senex, old age, senility, decline: quod (opus) omni senio careret: senio confectus. —Waste, decay: se ipse (mundus) consumptione et senio alebat sui, by its own waste and decay.— Vexation, grief, trouble, affliction: tota civitas confecta senio est: senio consumptus, L.—Gloom, moroseness: inhumanae senium depone Camenae, H.—An old man(poet. for senex, with pronmasc.): Ut illum di deaeque senium perdant, T.
-
…est qui si occeperit ludum iocumque dices Illum alterum fuisse praeut quae dabit huius rabies. Ut illum Di Deaeque senium perdant qui me hodie remoratus est, Meque adeo qui restiterim ; tum autem qui illum flocci fecerim. Sed…
Terence, Eunuchus
-
…quidem certe nihil pertimescendum. sed ita est, iudices, ut, si gladium parvo puero aut si imbecillo seni aut debili dederis, ipse impetu suo nemini noceat, sin ad nudum vel fortissimi viri corpus accesserit, possit…
Cicero, pro Sestio
-
…te pervelim quam ob rem qui ex municipiis veniant peregrini tibi esse videantur. nemo istuc M. illi Catoni seni, cum plurimos haberet inimicos, nemo Ti. Coruncanio, nemo M. Curio, nemo huic ipsi nostro…
Cicero, pro Sulla
-
…contexerant, ut essent ab ictu telorum remiges tuti ; has sagittariis tormentisque conpleverunt. tali modo instructa classe omnium seniorum, matrum familiae, virginum precibus et fletu excitati, extremo tempore civitati subvenirent, non minore animo ac fiducia…
Julius Caesar, Civil War
-
…esse mortem, quam immortalitas consequatur. iam sensus moriendi aliquis esse potest, isque ad exiguum tempus, praesertim seni post mortem quidem sensus aut optandus aut nullus est. sed hoc meditatum ab adulescentia debet esse, mortem ut…
M. Tullius Cicero, De Senectute
-
…non sunt illi eiulatus et gemitus Philoctetae tam miseri, quamquam sunt acerbi, quam illa exsultatio Athamantis et quam senium matricidarum. tu cum furialis in contionibus voces mittis, cum domos civium evertis, cum lapidibus optimos viros foro…
Cicero, de Haruspicum Responso
-
…stupris Koch, improb. Zielinsk. tibi iam maiora Halm tibiamaiora P tibi at ac tc maiora P BHbk senium P rell. somnium bk insania Jeep furis B rell. praeter GE fureris fueris P haberes HMbk prob .…
Cicero, de Haruspicum Responso
-
…nescio quo pacto in senectute, quod equidem adhuc non amisi, et videtis annos. sed tamen est decorus seni sermo quietus et remissus, facitque persaepe ipsa sibi audientiam diserti senis composita et mitis oratio, quam si ipse…
M. Tullius Cicero, De Senectute
-
…sermonem tribuimus non Tithono, ut Aristo Cius, parum enim esset auctoritatis in fabula, sed M. Catoni seni, quo maiorem auctoritatem haberet oratio ; apud quem Laelium et Scipionem facimus admirantis, quod is tam facile senectutem…
M. Tullius Cicero, De Senectute
-
…usque ad hanc aetatem oratorum fuit, in qua naturalis inesset, non fucatus nitor. phalereus enim successit eis seni bus adulescens eruditissimus ille quidem horum omnium, sed non tam armis institutus quam palaestra. Itaque delectabat magis Atheniensis…
M. Tullius Cicero, Brutus