servator
servator, a preserver, deliverer, a saviour
servātor, ōris, m. [servo].
- One who gives attention to any thing, a watcher, observer: Olympi, Luc. 8, 171: cruentus Bebrycii nemoris, watcher, prowler, Stat. Th. 3, 352.—
- II Pregn., a preserver, deliverer, savior (the prevailing signif. of the word; class.): Ba. An tu veneficus? Co. Immo edepol vero hominum servator magis, Plaut. Ps. 3, 2, 84 (873): rei publicae (opp. perditor), Cic. Planc. 36, 89; patriae, Liv. 6, 17; cf.: Romulidarum arcis servator, candidus anser, Lucr. 4, 683 Müll.: mei capitis, Cic. Planc. 42, 102: mundi, Prop. 4 (5), 6, 37: salutis, Ov. P. 4, 15, 41.—Absol.: servatorem liberatoremque acclamantibus, Liv. 34, 50 fin.: si servasti me non ideo servator es, Sen. Ben. 2, 18, 8; Servator, like the Gr. Σωτήρ, an epithet of Jupiter, Plin. 34, 8, 19, § 74; Inscr. Grut. 18, 6.—
- B With abstr. objects, an observer, fulfiller of any duty (poet.); rigidi honesti, Luc. 2, 389; cf. foederis, Claud. B. Get. 496.
servātor, ōris, m. (servo), I) der Beobachter, Olympi, Lucan.: nemoris, Auflauerer, Stat. – II) der Bewahrer, 1) = der Erhalter, Erretter, rei publicae (Ggstz. perditor), Cic.: Graeciae, v. Miltiades, Sen. rhet: mundi, Prop.: bonorum (Ggstz. malorum depulsor), Boëth.: salutis, Heiland, Erlöser, Ov. – als Beiname Jupiters, wie Σωτήρ, Plin. 34, 74. Corp. inscr. Lat. 9, 4852. – 2) = der Erfüller, foederis, Claud.: honesti, Lucan.
Domine Deus ‥ consilii defensor, legis ~or, monstrator viae
si amator veritatis ~or et justitiae exstitisses
juris servator sis, non fidei violator
cum dominum papam immotum et rigidi ~orem honesti invenirent
in ‥ constabularios et pacis ~ores cum gladiis ‥ insultum fecerunt
intellectus est capud regiminis, salus anime, ~or virtutum
septem hore canonice ‥ a ~ore nostro mysteriis consecrate
imago ~oris in cruce pendentis
Christus ipse ~or noster
solus in aede manens servator
nobilis quidam vir, et terrarum vel silvarum ad regem pertinentium ~or
rex ‥ / sub quo servator praecelsi pastor ovilis / eximium columen vigili tutamine mandris / praefuit
sum qui sumptuum ejus ~or fui(
quid est cerebrum? ~or memoriae. ‥ quid est pulmo? ~or aeris
Christiane legis ~ores(
pervigil hanc studeas cura servare perenni / nam servatores servat et ipsa suos
lex ‥ civitatis, inviolabilis justitia est a justissimo rege instituta, ac hujus ~ores, justi cognominantur
servātŏr, (12) ōris, m. (servo), ¶ 1 observateur, guetteur : Luc. 8, 171 ; Stat. Th. 3, 352 ¶ 2 sauveur, libérateur, conservateur : Cic. Planc. 89 ; 102 ; Liv. 6, 17 || Sauveur [épith. de Jupiter] : Plin. 34, 74 ¶ 3 observateur, qui se conforme à [gén.] : Luc. 2, 389.
In Panormitana autem parte loci Servatorem tui me sufficit elegisse.Eodem sensu occurrit in leg. si quis furem. de furtis. Vide supra Salvator 1.
Cum grege fœtoso satagunt exire gregatim, Custodesque boum nec non Servator equorum.
Serveur, pro vulgari
Boutique, Arca, ubi pisces servantur. Lit. remiss. ann. 1399. in Reg. 154. Chartoph. reg. ch. 520 :
D'un croq à pescheur osterentla serreure d'un Serveur, ouquel avoit grant quantité de brochereux ;.... ilz en mirent en une bote xxij. et le demorant ou Serveur de Jehan Tixier.
servātor ōris, m
- servo, a preserver, deliverer, a saviour: servatorem liberatoremque acclamantibus, L.: mei capitis: salutis, O.