si
si, if, when, inasmuch as, since
si2, if ever, if at any time; see quando
si3, if only, if indeed
there’s no way I could leave even if I wanted to
if it had happened differently
they marched out of the camp to see if they could find any provisions
- I Prop.
- a With indic.; so in gen., in conditions which are assumed to be true, with the verb in pres. or perf.; less freq. in imperf or pluperf.; and in conditions which may probably become true, with the verb in fut. or fut. perf. (Madv. Gram. § 332; Zumpt, Gram. § 517).
- α Pres.: SI IN IVS VOCAT, Fragm. XII. Tab. ap. Gell. 20, 1, 25, and ap. Porphyr. Hor. S. 1, 9, 65: SI MORBVS AEVITASVE VITIVM ESCIT ... SI NOLET, etc., id. ap. Gell. l. l.: spero, si speres quicquam prodesse potis sunt, Enn. ap. Fest. p. 333 Müll. (Ann. v. 410 Vahl.): si vis, dabo tibi testes, Cic. Rep. 1, 37, 58: si voltis, id. ib. 1, 28, 44: si placet, id. ib. 2, 44, 71; 1, 21, 34: si tuo commodo fleri potest, id. ib. 1, 9, 14: si studia Graecorum vos tanto opere delectant, id. ib. 1, 18, 30: si populus plurimum potest, id. ib. 3, 14, 23: si Massilienses per delectos cives summā justitiā reguntur, inest tamen, etc., id. ib. 1, 27, 43; cf. id. Off. 3, 8, 35: quid est, Catilina, quod jam amplius exspectes, si nec privata domus continere voces conjurationis tuae potest? si illustrantur, si erumpunt omnia? id. Cat. 1, 3, 6: si pudor quaeritur, si probitas, si fides, Mancinus haec attulit, id. Rep. 3, 18, 28: Si quaerimus, cur, etc., id. Brut. 95, 325. —Strengthened by modo: magnifica quidem res, si modo est ulla, Cic. Div. 1, 1, 1: deliget populus, si modo salvus esse vult, optimum quemque, id. Rep. 1, 34, 51: quae (virtus) est una, si modo est, maxime munifica, id. ib. 3, 8, 12; id. Tusc. 2, 4, 33; id. de Or. 2, 43, 182: si quisquam est facilis, hic est, id. Att. 14, 1, 2: si ulla res est, quam tibi me petente faciendam putes, haec ea sit, id. Q. Fr. 1, 2, 3, § 11: SI AGNATVS NEC ESCIT, GENTILIS FAMILIAM NANCITOR, Fragm. XII. Tab. in Collat. Leg. Mos. et Rom. 16, 4: quae (libertas), si aequa non est, ne libertas quidem est, Cic. Rep. 1, 31, 47; 1, 32, 49: id si minus intellegitur, ex dissensionibus percipi potest, id. Lael. 7, 23: BACANALIA SEI QVA SVNT, EXSTRAD QVAM SEI QVID IBEI SACRI EST ... FACIATIS VTEI DISMOTA SIENT, S. C. de Bacch. fin.: dicito, si quid vis, non nocebo, Plaut. Am. 1, 1, 235 (387): si qui sunt, qui philosophorum auctoritate moveantur, Cic. Rep. 1, 7, 12: si quid generis istiusmodi me delectat, pictura delectat, id. Fam. 7, 23, 3: si aliquid dandum est voluptati, id. Sen. 13, 44; four times repeated, id. ib. 11, 38.—So esp. after mirum est or miror, as expressing reality (= quod or cum; cf. Gr. εἰ): noli mirari, si hoc non impetras, Cic. Verr. 2, 2, 11, § 29: ecquid mirum est, si tam ab amico animo pacem petit? Curt. 4, 11, 4: miraris, si superbiam tuam ferre non possumus? id. 8, 7, 14.— With a negative conclusion, to denote that, although the condition is true, or is conceded, a certain inference does not follow: nec, si omne enuntiatum aut verum aut falsum est, sequitur ilico esse causas, etc., Cic. Fat. 12, 28: nec. si non obstatur, propterea etiam permittitur, id. Phil. 13, 6, 19: si veniam meretur qui inprudens nocuit, non meretur praemium qui inprudens profuit, Quint. 5, 10, 73: nec ideo ignis minus urere potest, si in materiam incidit inviolabilem flammis, Sen. Ben. 5, 5, 1.—
- β Imperf.: ea si erant, magnas habebas omnibus, dis gratias, Plaut. As. 1, 2, 17 (143); Cic. Rep. 1, 27, 43: si quis antea mirabatur, quid esset, quod, etc., id. Sest. 1.—
- γ Perf.: SI MEMBRVM RVPIT NI CVM EO PACIT TALIO ESTO, Fragm. XII. Tab. ap. Fest. s. v. talio, p. 363 Müll.: si animum contulisti in istam rationem, etc., Cic. Rep. 1, 23, 37: si Roma condita est secundo anno Olympiadis septimae, etc., id. ib. 2, 10, 18: quos (tyrannos) si boni oppresserunt, recreatur civitas: sin audaces, fit illa factio, id. ib. 1, 44, 68; cf. id. ib. 1, 42, 65: si ita sensit, ut loquitur, id. ib. 3, 21, 32; 1, 27, 43: si modo hoc in Lycurgi potestate potuit esse, id. ib. 2, 12, 24: si modo in philosophiā aliquid profecimus, id. Off. 3, 8, 37: si quis eorum (servorum) sub centone crepuit, nullum mihi vitium facit, Cato ap. Fest. s. v. prohibere, p. 234 sq. Müll.: si quid sceleste fecit, Plaut. As. 2, 2, 27 (283): si quam opinionem jam vestris mentibus comprehendistis, etc., Cic. Clu. 2, 6: si quando regi justo vim populus attulit regnove eum spoliavit, etc., id. Rep. 1, 42, 65; cf. id. ib. 1, 38, 59; id. Lael. 7, 24.—After mirum est or miror, to express a reality (cf. α, supra): minime mirum, si ista res adhuc nostrā linguā inlustrata non est, Cic. de Or. 2, 13, 55; id. Deiot. 4, 12: quid mirum, si haec invitus amisi? Tac. A. 12, 37: miraris, si eo tempore matrona dicere potuit, escende? Sen. Contr. 2, 13, 1: minime est mirandum, si vita ejus fuit secura, Nep. Cim. 4, 4.—Very often followed by certe, profecto, etc., to express a conclusion, as certain as the unquestionable assumption: quod si fuit in re publicā tempus ullum, cum, etc., tum profecto fuit, Cic. Brut. 2, 7: si quisquam fuit umquam remotus ab inani laude, ego profecto is sum, id. Fam. 15, 4, 13: etenim si nulla fuit umquam tam imbecillo mulier animo, quae, etc., certe nos, etc., id. Fam. 5, 16, 6: si umquam in dicendo fuimus aliquid, tum profecto, etc., id. Att. 4, 2, 2; id. Mil. 2, 4; 7, 19.—Esp. with a negative conclusion (v. α fin. supra, and cf. quia, etsi): non, si tibi ante profuit, semper proderit, Cic. Phil. 8, 4, 12: non, si Opimium defendisti, idcirco te isti bonum civem putabunt, id. de Or. 2, 40, 170: neque enim, si tuae res gestae ceterorum laudibus obscuritatem attulerunt, idcirco Pompeii memoriam amisimus, id. Deiot. 4, 12: nec, si capitis dolorem facit, inutilis hominibus sol est, Quint. 5, 10, 82.—
- δ Pluperf.: si improbum Cresphontem existimaveras, etc., Enn. ap. Auct. Her. 2, 24, 38: nec mirum, eos si orationes turbaverant, Liv. 32, 20, 2 (Trag. v. 156 Vahl.): si hoc ita fato datum erat, ut, Liv. 30, 30, 3.—So esp. in indef. clauses of repeated action: plausum si quis eorum aliquando acceperat, ne quid peccasset pertimescebat, whenever, Cic. Sest. 49, 105: si quando nostri navem religaverant, hostes succurrebant, Caes. B. C. 2, 6: si quando suis fortunis forte desperare coeperant, id. B. G. 3, 12.—
- ε Fut.: SI VOLET SVO VIVITO ... SI VOLET PLVS DATO, Fragm. XII. Tab. ap. Gell. 20, 1, 45; cf.: si voles advortere animum, comiter monstrabitur, Enn. ap. Varr. L. L. 7, § 89 Müll. (Trag. v. 386 Vahl.); and: alte spectare si voles, etc., Cic. Rep. 6, 23, 25: si jam eminebit foras, id. ib. 6, 26, 29: si me audietis, id. ib. 1, 19, 32: si mutuas non potero certum est sumam fenore, Plaut. As. 1, 3, 95 (247): id persequar, si potero, subtilius, Cic. Rep. 2, 23, 42; cf. in the foll. ζ: nihil (offendet) si modo opus exstabit, id. ib. 5, 3, 5: si quid te volam, ubi eris? Plaut. As. 1, 1, 96 (111): si quod aliud οἰκεῖον reperies, Cic. Att. 1, 10, 3.—
- ζ Fut. perf.: si te hic offendero, moriere, Enn. ap. Cic. Att. 7, 26, 1 (Trag. v. 301 Vahl.): si nostram rem publicam vobis et nascentem et crescentem ostendero, Cic. Rep. 2, 1, 3: tum magis assentiere, si ad majora pervenero, id. ib. 1, 40, 62: expediri quae restant vix poterunt, si hoc incohatum reliqueris, id. ib. 1, 35, 55; 1, 24, 38: pergratum mihi feceris, si de amicitiā disputaris, id. Lael. 4, 16: accommodabo ad eam (rem publicam), si potuero, omnem illam orationem, etc. ... quod si tenere et consequi potuero, etc., id. Rep. 1, 46, 70; so, si potuero, id. ib. 2, 30, 53; id. Brut. 5, 21: si potuerit, id. Off. 3, 23, 89: si modo id exprimere Latine potuero, id. Rep. 1, 43, 66: si modo interpretari potuero, id. Leg. 2, 18, 45: si ne ei caput exoculassitis, Plaut. Rud. 3, 4, 26 (731): si quid vos per laborem recte feceritis ... Sed si quā per voluptatem nequiter feceritis, etc., Cato ap. Gell. 16, 1, 4: de iis te, si qui me forte locus admonuerit, commonebo, Cic. de Or. 3, 12, 47.—
- b With subj.; so in gen. of conditions assumed in statement, but implied not to be actual; the verb in pres. (rarely perf.) implies that the condition is still possible; in the imperf. and pluperf., that it is known to be unreal (Madv. Gram. § 347 sqq.; Zumpt, Gram. § 524).
- α Pres.: si habeat aurum, Plaut. Bacch. 1, 1, 12 (46): abire hinc nullo pacto possim, si velim, id. ib. 2, 2, 2 (180); so, si velim, Cic. Rep. 3, 10, 17: cum ipsi auxilium ferre, si cupiant, non queant, id. ib. 1, 5, 9: si singulos numeremus, id. ib. 3, 4, 7: si jus suum populi teneant, id. ib. 1, 32, 48: si Scipionis desiderio me moveri negem, id. Lael. 3, 10: si ad verba rem deflectere velimus, id. Caecin. 18, 51: si quis varias gentes despicere possit, videat primum, etc., id. Rep. 3, 9, 14.—In expressing a wish (poet. for utinam), usu. with O: O si angulus ille accedat, qui, etc., Hor. S. 2, 6, 8; 2, 6, 10: O mihi praeteritos referat si Juppiter annos, Verg. A. 8, 560; also alone: si nunc se nobis ille aureus arbore ramus Ostendat nemore in tanto! would that, yet if, if however, id. ib. 6, 187: si quā fata aspera rumpas, Tu Marcellus eris, id. ib. 6, 882; cf. β, infra.—
- β Imperf.: qui si unus omnia consequi posset, nihil opus esset pluribus, etc., Cic. Rep. 1, 34, 52: quae descriptio si esset ignota vobis, explicaretur a me, id. ib. 2, 22, 39: si ullum probarem simplex rei publicae genus, id. ib. 2, 23, 43: quod non fecissent profecto, si nihil ad eos pertinere arbitrarentur, id. Lael. 4, 13; cf. id. Verr. 2, 5, 51, § 133; v. Zumpt, Gram. § 525: SEI QVES ESENT, QVEI SIBEI DEICERENT, S. C. de Bacch (twice). —Also with O, expressing a wish (poet.): O si solitae quicquam virtutis adesset, Verg. A. 11, 415; and without O: si mihi, quae quondam fuerat ... si nunc foret illa juventus, id. ib. 5, 398.—
- γ Perf.: SI INIVRIAM FAXIT ALTERI, VIGINTI QVINQVE AERIS POENAE SVNTO, Fragm. XII. Tabularum ap. Gell. 20, 1, 12: si jam data sit frux, Enn. ap. Prisc. p. 724 P. (Ann. v. 412 Vahl.): perii, si me aspexerit! Plaut. Am. 1, 1, 164 (316): victus sum, si dixeris, id. ib. 1, 1, 272 (424): Romani si casu intervenerint, Caes. B. G. 7, 20, Cic. Rep. 3, 5, 8.—
- δ Pluperf.: si aliter accidisset, Cic. Rep. 1, 4, 7: tum magis id diceres, si nuper in hortis Scipionis affuisses, id. Lael. 7, 25: mansisset eadem voluntas in eorum posteris, si regum similitudo permansisset, id. Rep. 1, 41, 64: si id fecisses, id. Phil. 2, 2, 3; 2, 15, 38; 2, 36, 90: si quis in caelum ascendisset, etc., id. Lael. 23, 88: si aliquid de summā gravitate Pompeius remisisset, id. Phil. 13, 1, 2.—
- c Ellipt.
- α With pron. indef: istae artes, si modo aliquid, valent, ut acuant ingenia, Cic. Rep. 1, 18, 30: aut nemo, aut, si quisquam, ille sapiens fuit, id. Lael. 2, 9; id. Or. 29, 103.—
- β In a negation, usu. si minus, si contra (= sin minus, sin aliter): plures haec tulit una civitas, si minus sapientes, at certe summā laude dignos, Cic. Rep. 3, 4, 7: educ tecum omnes tuos: si minus, quam plurimos, id. Cat. 1, 5, 10; id. de Or. 2, 16, 68, in this sense less freq. si non: utrum cetera nomina digesta habes an non? Si non ... si etiam, id. Rosc. Com. 3, 9: si haec civitas est, civem esse me: si non, exsulem esse, etc., id. Fam. 7, 3, 5; Plaut. Rud. 4, 3, 104 (1041) sq.; id. Ps. 3, 2, 87 (876); id. Poen. 5, 2, 24 (984); Hor. Ep. 1, 1, 66; 1, 6, 68; Liv. 28, 29, 4: hic venit in judicium, si nihil aliud, saltem ut, etc., Cic. Verr. 2, 1, 58, § 152; so, si nihil aliud, Liv. 22, 29; 30, 35; 45, 37 fin., Curt. 4, 6, 28: si aliud nihil, id. 2, 43.—
- γ With forte: intelleges esse nihil a me nisi orationis acerbitatem et, si forte, raro litterarum missarum indiligentiam reprehensam, perhaps, Cic. Q. Fr. 1, 2, 2, § 7; cf.: vereor, ne nihil sim tui, nisi supplosionem pedis imitatus et pauca quaedam verba et aliquem, si forte, motum, id. de Or. 3, 12, 47.—
- 2 With quod, and if, but if, if however, if: quod si in philosophiā tantum interest ... quid tandem in causis existimandum est? Cic. Or. 16, 51: quod si fuit in re publicā tempus ullum ... tum profecto fuit, id. Brut. 2, 7: quod si exemeris ex rerum naturā benevolentiae conjunctionem, nec domus ulla nec urbs stare poterit, id. Lael. 7, 23; id. Rep. 3, 4, 7: quod si non hic tantus fructus ostenderetur et si ex his studiis delectatio sola peteretur: tamen, etc., id. Arch. 7, 16; id. Cat. 2, 5, 10; id. Rosc. Com. 18, 54.—
- B In partic.
- 1 In subject or object-clauses, si with subj. sometimes takes the place of an inf.: apud Graecos opprobrio fuit adulescentibus, si amatores non haberent, Cic. Rep. 4, 3, 3: summa gloria constat ex tribus his; si diligit multitudo, si fidem habet, etc., id. Off. 2, 9, 31: unam esse spem salutis docent, si eruptione factā extremum auxilium experirentur, Caes. B. G. 3, 5: illud ignoscere aequum erit, si ... ne tuam quidem gloriam praeponam, etc., Liv. 28, 41, 1; Nep. Ages. 4, 3: infinitum est, si singulos velim persequi. Sen. Q. N. 5, 17, 5; id. Tranq. 16, 2 (cf. si after mirum est, I. a. fin. supra).—
- 2 In subst. clauses, to denote a doubtful assumption or future event (cf. quod): dixerunt, in eo verti puellae salutem, si postero die vindex injuriae ad tempus praesto esset, Liv. 3, 46: adjecerunt, Scipionem in eo positam habuisse spem pacis, si Hannibal et Mago ex Italiā non revocarentur, id. 30, 23; 35, 18.—
- 3 Si with a relative takes the place of a relative clause, to express a class the existence or extent of which is doubtful: mortem proposuit, non eis solum qui illam rem gesserunt, sed eis etiam si qui non moleste tulerunt, i. e. if such there were, whether few or many, Cic. Phil. 13, 18, 39; id. Verr. 2, 1, 4, § 9: dixit errare, si qui in bello omnis secundos rerum proventus expectent, Caes. B. G. 7, 29: errat, si quis existimat facilem rem esse donare, Sen. Vit. Beat. 24, 1; Cic. Off. 2, 13, 44; Liv. 42, 31.—
- 4 In syllogistic reasonings: si oportet velle sapere, dare operam philosophiae convenit. Oportet autem velle sapere, etc., Cic. Inv. 1, 36, 65: si enim est verum, quod ita conectitur: si quis oriente Caniculā natus est, in mari non morietur, illud quoque verum est: si Fabius oriente Canicula natus est, Fabius in mari non morietur, id. Fat. 6, 12.—
- 5 = etiamsi, with foll. tamen, even if, although, albeit (class.): quae si exsequi nequirem, tamen, etc., Cic. Sen. 11, 38; cf.: quae si causa non esset, tamen, etc., id. Mur. 4, 8; and: quae si dubia essent, tamen, etc., Sall. J. 85, 48.—
- II Transf., in dependent clauses expressing an interrogation or doubt, it is nearly = num, but forms a looser connection, if, whether, if perchance (class., but very rare in Cic.): ibo et visam huc ad eum, si forte est domi, Plaut. Bacch. 3, 5, 4 (529); Ter. Eun. 545; id. Heaut. 170; cf. id. Phorm. 553: jam sciam, si quid titubatum est, ubi reliquias videro, Plaut. Men. 1, 2, 33 (142); cf. id. Merc. 1, 2, 44 (154): fatis incerta feror, si Juppiter unam Esse velit urbem, Verg. A. 4, 110; Plaut. Mil. 4, 8, 52 (1362): primum ab iis quaesivit, si aquam hominibus in totidem dies, quot frumentum imposuissent, Liv. 29, 25; 39, 50: id modo quaeritur, si (lex) majori parti et in summam prodest, id. 34, 3; cf. id. 40, 49 fin.: jam dudum exspecto, si tuom officium scias, Plaut. Poen. prol. 12: hanc (paludem) si nostri transirent, hostes exspectabant, Caes. B. G. 2, 9; id. B. C. 2, 34; cf.: Pompeius eadem spectans, si itinere impeditos deprehendere posset, id. ib. 3, 75: non recusavit quo minus vel extremo spiritu, si quam opem rei publicae ferre posset, experiretur, Cic. Phil. 9, 1, 2; cf. id. de Or. 2, 85, 398: statui expectandum esse si quid certius adferretur, id. Fam. 15, 1, 2: Philopoemen quaesivit si Lycortas incolumis evasisset, Liv. 39, 50: expertique simul, si tela artusque sequantur, Val. Fl. 5, 562: Helvetii nonnumquam interdiu, saepius noctu, si perrumpere possent, conati, Caes. B. G. 1, 8 fin.; cf.: temptata res est, si primo impetu capi Ardea posset, Liv. 1, 57.—
- B With ellipsis of a verb or clause on which the condition depends (cf. I. c. supra): ei rei suam operam dat, si possiet illam invenire (to see) whether he can, Plaut. Cist. 1, 3, 37 (148): L. Minucium cum omni equitatu praemittit, si quid celeritate itineris proficere possit, to see, to try, Caes. B. G. 6, 29 fin.: circumfunduntur hostes, si quem aditum reperire possent, id. ib. 6, 37: fame et inopiā adductos clam ex castris exisse, si quid frumenti in agris reperire possent, id. ib. 7, 20, 10; cf. id. ib. 7, 55 fin.; 7, 89 fin.; id. B. C. 3, 8 fin.; 3, 56: pergit ad speluncam, si forte eo vestigia ferrent, Liv. 1, 7: saxa volvebant, si quā Possent tectam aciem perrumpere, Verg. A. 9, 512: ad Gonnum castra movet, si potiri oppido posset, Liv. 42, 67, 6: haud aspernatus Tullius, tamen, si vana adferantur, in aciem educit (that he might be ready) if, etc., id. 1, 23, 6: milites in praesidio erant, si quo operā eorum opus esset, id. 27, 28, 5: alii offerunt se, si quo usus operae sit, id. 26, 9, 9: ille postea, si comitia sua non fierent, urbi minari, i. e. (that he would attack it) if, etc., Cic. Att. 4, 3, 3: Carthaginiensibus in Hasdrubale ita, si is movisset Syphacem, spes omnis erat, Liv. 29, 35, 9; 5, 8, 9: consul aedem Fortunae vovit, si eo die hostis fudisset, id. 29, 36, 8: erat Athenis reo damnato, si fraus capitalis non esset, quasi poenae aestimatio, Cic. de Or. 1, 54, 232: quattuor legiones Cornelio, si qui ex Etruriā novi motus nuntiarentur, relictae, to meet the case, that, to be ready, if, etc., Liv. 6, 22: is in armis tenuit militem, si opus foret auxilio, id. 5, 8: ut patricios indignatio, si cum his gerendus esset honos, deterreret, id. 4, 6, 10; 1, 40, 2; 24, 36.—
- B Si ... si, for sive ... sive, whether ... or: si deus si dea es, Cato R. R. 139; cf.: hostiam si deo, si deae immolabant, Gell. 2, 28, 3.
siqua ex his evenire in terra vestra cognoscitis, nullo modo vestrum animum perturbetis(
si haec nova doctrina certius aliquid attulit, merito esse sequenda videtur
quid prodest homini totum mundum lucrare si anima ejus detrimentum patietur [= ]Matth. xvi 26
sic ‥ citius ‥ desiderium nostrum perficiet, si ‥ quod ipse vult nos desiderare perspiciet
si qualia volo non possum, qualia possum volo
qui literas docent ‥ revellant si que sunt mala gramina primum, ne virtus recenter sata inutilibus suffocetur herbis
si longe citra satietatem manum non suspendas, mors in januis
numquam divitibus ‥ siqua deliquissent, reticebat
nullam potentibus saeculi pecuniam ‥ siquos hospitio suscepisset, umquam dare solebat
siquis sacerdotum ‥ deveniret ‥ vicani verbum vitae ab illo expetere curabant
si plus opus esset, de pecunia ejus conducebatur
siquis eam [treuuam ] infregisset, inde prepositus regis accipiebat communem emendationem
aperuit episcopus fenestram ‥ et sonitum manu faciens ‥ siqui foris esset, ad se intrare praecepit
quatinus bona ipsius ‥ facias sequestrari ‥ quousque ipsius coram nobis approbatum fuerit, si quid fecerit, testamentum, et quid et cetera
oportet me, pater, facere siquid jusseris(
imperfecta est patrum castitas, si eidem non et filiorum adcumuletur
si quis episcopus ‥ vitium habuerit ebrietatis ‥ deponatur
possum ‥ si voluerit Dominus
hsi quis ‥ successorum ‥ meorum ‥ hanc meam donationem servare voluerit, servetur ei desuper benedictio ‥. hsi autem ‥ homo ‥ surrexerit qui hanc meam donationem ‥ infringere ‥ temptaverit, sciat se ‥
sic [] ‥ nostrum ‥ donum ‥ infringere probaverit, noverit se ‥ : si [quis] CD 1133
siquis ‥ inde ramum ‥ portaverit ‥ solvet regi c sol'
si volueris [] ‥ opere perpetuo sepulturam decorare, mitte pro chorea gigantum : si volueritis Flor. Hist. I 245
in vigilia Epiphanie dictus prior ‥ cum sociis tenentur esse in capitulo, et in die Epiphanie ad missam et in refrectorio ad prandium si sit dies piscium, sin autem nequaquam
si quis cum moniali fornicari vellet, et ea consentire nollet, jejunet unum annum(
si quis cum femina fornicari velit, et ea consentire nolit
siquis ‥ hoc infringere ‥ praesumeret jus, sit ‥
si quis hoc ‥ contra hanc donationis cartulam ‥ venire nititur, sit ‥
si non omnes
[] si non omnes by virtue of a writ of
aliter ad certificationem, et formatur super le ‘Si non omnes’
vobis mandamus quod si vos omnes premiss' faciend' commode interesse non possitis, tunc vos tres vel duo ‥ ad premiss' fac' ‥ procedatis
cum ‥ vobis mandaverimus quod si vos omnes ‥ interesse non possetis ‥
(saw'st thou ever siquispatched on Paul's church dore ‥ ?
praedixisse quia, si pacem cum fratribus accipere nollent, bellum ab hostibus forent accepturi
ut, si quid minus haberet meriti a beato Cudbercto, suppleret hoc castigans ‥ dolor
cumque diutius ibidem ipsum expectassent ‥ cepit archidiaconus ‥ de ipso hesitare ‥ recolens ‥ ipsum aliquando dixisse quod si nisi ei tunc adhesisset, ad quendam fratrem suum qui in Hungaria fuerat querendum iret
ferunt quidam ‥ vovisse eum quod ad pontificalem niteretur gradum ‥ illum promovere, si meruisset incolumis ad portum pervenire
quod ‥ renunciaret ‥ juri suo, et papatui, si et quando antipapa ‥ consimiliter renunciaret
sunt innumerabilia quae, si quis ad exploranda pennis volare posset, edita rumoroso sermone tam ficta probaret, ut ‥
ut postquam hoc dedicerim liberius consentissem si non aliorum inventione me prius miscuissem
etiam si possem ‥ te adire ‥ rex tamen et ‥ abbas noster ‥ nolunt ‥
nec ‥ destitissent scriptores optimi, si non desiissent imperatores electi
hic in tantam amicitiam Romanorum inciderat, ut, si vellet, tributum eorum posset detinuisse; gratis tamen reddidit
si vero fandi copiam haberet, arte [nigromantica ] sua seipsum liberaret. statim autem ipsum [nanum ] sub equi pedibus contrivit
quid mercedis dare velis ei, siquis sit, qui ‥
nott [v. l. ], haud, minus, minime, ne, nequaquam, non, nec, neque, si (ut ‘si intrabunt in requiem meam’, si i. non)adds or nouȝht
si quo minus, et eo minus vivit
magni fieri possumus, si magnanimi
salva sanctarum animarum reverentia, si tamen multae inventae sint quae arduis caeli id temporis a sanctis angelis veherentur
in aevum servituri, si tamen non continuo trucidarentur
si quo minus autem id videatur factum quoad ecclesiam de E., ignoscat filio si placet paternitas vestra, si tamen in hac parte debeam ‥ argui negligentie
‘si quo minus, dixissem vobis quia vado parare vobis locum’ []. si alicubi, nisi in domo patris mansiones multae essent, dixissem utique vobis ‥ Joh. xiv 2
si quominus, †olioquin [l. alioquin ]
nimirum dives flamma cruciatus ‥ audit apud inferos non solum munera negari, verum nec penas per merita mitigari, dum dicitur ‘recepisti bona in vita tua’ []. nam si quominus ex anteactis bonis apud inferos torqueretur, quodammodo recepisset bona post vitam suam Luc. xvi 25
‘si quo minus, dixissem vobis ‥’ [], id est, si non essent predestinati, dixissem ‥ Luc. xiv 2
nostre siquidem pene, sic etiam et vestre, limitate sunt; ultra quod progredi transgredi est. et nos si quo minus, rex noster proprius nostrum in suorum penis supplebit imperfectum
siquominus, A.wythoute lesse
percussit dominum suum ‥ in fronte ‥ ita quod incerebravit eum, unde, si alium ictum non habuisset, inde mortuus esset
asserens quod si totus mundus in maligno positus fuerat, seipsos murum pro domo Israel opponere deberent
that of , quamvis, si, ut, quamquam, licet
o ‥ si intimo puri cordis palato gustare possemus ‥ quam sapido affectu dictum sit
cum ‥ oculos circumferrem, si forte alicunde quid auxilii ‥ adveniret
intrant ad diverticula, si forte facies coeli sit ei [? l. eis ] propitia
se captum et exspoliatum, vestesque suas, si quid forte in eis quod tolli posset inveniretur, discussas
mane facto evigilantes custodes ‥ platearum diverticula ‥ rimantur, si forte quem persequebantur comprehendere possent(
probandi si sint vera an instructa mendacio ‥ ea
qui ‥ interrogavit si voluisset tali hospiti ministrare
interrogavi unumquemque eorum ‥ si consentirent ea ‥ custodire(
haec capella, si fuit dedicata vel non, haud nescit
sed nescitur a juratoribus si desponsavit eam vel non
offert domino regi j m. ut attingatur si ita sit necne
adoro dolium unus et nescio / si lambens aliquid liquoris capio
quousque discussum fuisset ‥ si ‥ secta debebatur ad hundredum ‥ vel non
ita quod ‥ discussum sit si tales fovee rationabiliter facte sint an non(
- 1. (in conditionele bijzinnen) (a) als, indien, wanneer, voor het geval dat; — in een feitelijke constatering (realis) staan hoofd- en bijzin in de indic.: fides nobis habebitur, si existimabimur adepti coniunctam cum iustitia prudentiam; — in een zuivere veronderstelling (potentialis) staan hoofd- en bijzin in de conj. praes. of pf.: si deus te interroget, quid respondeas?; si quid scriptum sit obscure, de re dubites; — in een veronderstelling die in strijd is met de werkelijkheid of de mogelijkheden (irrealis) staan hoofd- en bijzin in de conj. impf. of plqpf.: Sicilia, si una voce loqueretur, hoc diceret (Cic.); (b) indien althans, in zoverre als; ➤ delectus habetur, si hic delectus appellandus est;
- 2. (in concessieve bijzinnen, meestal m. conj., vaak gevolgd door tamen in de hoofdzin) ook al, zelfs indien (= etiamsi);
- 3. (in wenszinnen, m. conj., meestal o si) (poët.) als eens (= utinam); ➤ o mihi praeteritos referat si Iuppiter annos! (Verg.);
- 4. (in afh. vr., m. conj.; ihb. bij verba v. afwachten en proberen, maar ook wanneer de notie ‘proberen’ uit de context gehaald moet worden) of (soms), of misschien; ➤ Helvetii, si perrumpere possent, conati telis repulsi hoc conatu destiterunt (Caes.); quaesiverunt, si incolumis evasisset (Liv.); Minucium praemittit, si (om te zien of) quid celeritate itineris proficere possit (Caes.);
- 5. (in smeekbeden, verzekeringen, verwachtingen) zo waar als; ➤ si vos semper colui, di immortales, opem mihi feretis;
- 6. (bij mirari en mirum esse) dat; ➤ minime miror, si eis fidem non habetis;
- 7. (bijna causaal) nu het zo is dat, daar (= siquidem); ➤ quid est, Catilina, quod iam amplius exspectes si erumpunt omnia;
- 8. combinaties: si forte of soms, of misschien; si iam indien werkelijk; si maxime als inderdaad; si modo als tenminste; si vero als dan echt; si minus als niet, zo niet; si nihil aliud tenminste; nisi si behalve wanneer; si quis, si qui = (ii) qui wie eventueel: captivorum si qui ad eos pervenissent; quod si (= quodsi) maar indien, als dus; (perinde) ac si (m. conj.) precies zoals (wanneer);
- 9. (pre- en postklass.) sī . . . sī = sive . . . sive.
若。使。倘。雖然。因爲。如同。— ne pro Si non. — non pro Nisi. — pro Sive. Fuge si potes 爾若能逃卽逃可也。Expectationem vinces si hoc statueris 汝若定此即越人之望。Sese cum iis, si obsides sibi dentur, pacem facturum 若付人作當頭彼卽平和。Roma delectus habetur, si hic delectus appellandus cum ultro se offerunt omnes 茲若被選則于羅瑪亦被選盖入官者皆自竄入也。Quid est, quod jam amplius expectes, si erumpunt omnia 倘各事皆露汝尙何望耶。Dii tibi, si quid usquam justitiae est, praemia digna ferant 宇宙間若有公義神其報汝。Si est boni Consulis ferre spem patriae, succurre saluti 總官旣應護本國今汝便拯执之可也。Quaesivit si incolumis amicus evasisset 詢其友曾脫禍否。Saepius noctu, si erumpere possent, conati 夜時屢勉庶能撞出。
Suggest a Translation
See an image
Ge Anseric sires de Monreal, fais savoir à tous ces qui verront ces lettres, que je ay rendu Hugon de Bourgogne mon chastel de Monreal sans nul Si.
Nepos Hudonis dapiferi Guillelmi supradicti regis, homo secularis, Si totus catholicus, etc.
- SOVO-, as a conditional particle.—With indic., in conditions assumed as true, or (with fut.) which will probably be fulfilled, if, when, inasmuch as, since: si vis, dabo tibi testīs: si voluntas mea, si industria, si aures patent omnibus: magnifica quaedam res, si modo est ulia: si quisquam est facilis, hic est: si aliquid dandum est voluptati: istae artes, si modo aliquid, valent ut acuent ingenia: educ tecum omnīs tuos; si minus, quam plurimos: auferat omnia oblivio, si potest; si non, utrumque silentium tegat, L.: ignosce, Caesar, si rex cessit, etc.: non, si Opimium defendisti, idcirco, etc.: aut nemo, aut si quisquam, ille sapiens fuit: si Athenienses, sublato Areopago, nihil nisi populi scitis ac decretis agebant, etc.: si vis erat, si fraus, si metus: si neglegentiam dices, mirabimur: di persequar, si potero, subtilius: pergratum mihi feceris, si de amicitiā disputaris.—Esp. with pluperf., in indef. clauses of repeated action: plausum si quis eorum aliquando acceperat, ne quid peccasset pertimescebat, whenever: si quando forte suis fortunis desperare coeperant, Cs.—With subjpraes. or perf., in conditions assumed as possible, if, even if, though: satis facere rei p. videmur, si istius furorem vitemus: si ad verba rem deflectere velimus: rem facias, rem, Si possis, recte; si non, quocumque modo rem, H.: innocens, si accusatus sit, absolvi potest.— With subjimperf. or pluperf., implying that the condition is contrary to fact, if: servi mei, si me isto pacto metuerent, domum meum relinquendam putarem: quod ne fecissent profecto, si nihil ad eos pertinere arbitrarentur: Si mihi, quae quondam fuerat . . . si nunc foret illa iuventus, V.— Followed by tamen, even if, although, albeit: quas si exsequi nequirem, tamen, etc.: quae si dubia essent, tamen, etc., S.: si aliter accidisset: si quis in caelum ascendisset, etc.—In the parenthetic phrase, si forte, perhaps, perchance: vereor, ne nihil sim tui, nisi supplosionem pedis imitatus et aliquem, si forte, motum.—With subj.(rarely indic.), in place of an inf, if, when, that: apud Graecos opprobrio fuit adulescentibus, si amatores non haberent (i. e. amatores non habere): illud ignoscere aequum erit, si . . . ne tuam quidem gloriam praeponam, etc., L.—In dependent questions, if, whether, if perchance: ut illum quaeram, Idque adeo visam, si domist, T.: fatis incerta feror, si Iuppiter unam Esse velit urbem, V.: primum ab iis quaesivit, si aquam hominibus . . . imposuissent, L.: statui expectandum esse si quid certius adferretur.—In expressing a wish (poet. for utinam), usu. with O, if only, would that, O that: o si angulus ille accedat, qui, etc., H.: Si nunc se nobis ille aureus arbore ramus Ostendat nemore in tanto!would that, V.—With a relat., to express a class vaguely or doubtfully, if there be any such, whoever they may be: mortem proponit . . . eis etiam si qui non moleste tulerunt: dimissis, si qui parum idonei essent, L.—In clauses of purpose, if, in order to, to try whether, to see if, that if possible: Minucium cum omni equitatu praemittit, si quid celeritate itineris proficere possit, to see whether, Cs.: neque ullum munus despiciens, si in Caesaris complexum venire posset, Cs.: pergit ad speluncam, si forte eo vestigia ferrent, L.—In clauses of contingency, against the case that: haud aspernatus Tullius, tamen, si vana adferantur, in aciem educit, in order to be ready, if, etc., L.: ille postea, si comitia sua non fierent, urbi minari, i. e. threatened an attack if, etc.: erat reo damnato, si fraus capitalis non esset, quasi poenae aestimatio: quattuor legiones Cornelio, si qui ex Etruriā novi motūs nuntiarentur, relictae, to be ready, in case, etc., L.
- (old sīquidem), conj, if only, if indeed: actumst, siquidem haec vera praedicat, T.: O morem praeclarum, si quidem teneremus!: siquidem . . . si minus, O.— Since indeed, since, inasmuch as: Siquidem ille ipse non volt, T.: siquidem Homerus fuit ante Romam conditam.
-
…, si vivere honeste non possunt, perire turpiter velint, aut cur minore dolore perituros se cum multis quam si soli pereant arbitrentur. Quintum genus est parricidarum, sicariorum, denique omnium facinerosorum. quos ego a Catilina non…
Cicero, in Catilinam
-
…improbi verum etiam imperiti, si in hunc animadvertissem, crudeliter et regie factum esse dicerent. nunc intellego, si iste, quo intendit, in Manliana castra pervenerit, neminem tam stultum fore qui non videat coniurationem esse factam…
Cicero, in Catilinam
-
…novae proferuntur, verum auctionariae ; neque enim isti qui possessiones habent alia ratione ulla salvi esse possunt. quod si maturius facere voluissent neque, id quod stultissimum est, certare cum usuris fructibus praediorum, et locupletioribus his et…
Cicero, in Catilinam
-
…se id contendere et laborare ne ea quae dixissent enuntiarentur quam uti ea quae vellent impetrarent, propterea quod, si enuntiatum esset, summum in cruciatum se venturos viderent. Locutus est pro his Diviciacus Haeduus Galliae totius factiones esse…
Julius Caesar, Gallic War
-
…M. Laecae domum ; convenisse eodem compluris eiusdem amentiae scelerisque socios. num negare audes quid taces convincam, si negas. video enim esse hic in senatu quosdam qui tecum una fuerunt. O di immortales ubinam gentium sumus…
Cicero, in Catilinam
-
…nisi decedat atque exercitum deducat ex his regionibus, sese illum non pro amico sed pro hoste habiturum. Quod si eum interfecerit, multis sese nobilibus principibusque populi Romani gratum esse facturum id se ab ipsis per eorum nuntios compertum…
Julius Caesar, Gallic War
-
…non timeo de his qui dissimulant, qui Romae remanent, qui nobiscum sunt nihil dicimus quos quidem ego, si ullo modo fieri possit, non tam ulcisci studeo quam sanare sibi ipsos, placare rei publicae, neque id…
Cicero, in Catilinam
-
…sponte faciebas exire ex urbe iubet consul hostem. interrogas me, num in exsilium non iubeo, sed, si me consulis, suadeo. quid est enim, Catilina, quod te iam in hac urbe delectare possit in…
Cicero, in Catilinam
-
…agnoscas odium omnium iustum et iam diu tibi debitum, dubitas quorum mentis sensusque volneras, eorum aspectum praesentiamque vitare si te parentes timerent atque odissent tui neque eos ratione ulla placare posses, ut opinor, ab eorum oculis aliquo…
Cicero, in Catilinam
-
…. Ex eo die dies continuos V Caesar pro castris suas copias produxit et aciem instructam habuit, ut, si vellet Ariovistus proelio contendere, ei potestas non deesset. Ariovistus his omnibus diebus exercitum castris continuit, equestri proelio…
Julius Caesar, Gallic War