stringere

stringere [CL] 1 to bind (fast), tie (up); b (of bonds). c (transf.) to secure (pact or agreement). tortores buculam deglobere byrsa / mandant, ut crudo stringantur tergore membra / martiris ardentem passuri lumine solem Aldh. VirgV 1204; tute ipse catenam qua ~ngaris nexuisti Adel. QN 4; manus iniciunt in Dominum tuum ‥ illas dulces manus vinculis ~ngunt Ailr. Inst. Inclus. 31 p. 669; daemones ‥ alii mihi linguam ~ngebant, alii oculos meos claudebant Alex. Cant. Mir. 21 (II) p. 198; 1211 in ij tonellis vini emptis ‥ et in ipsis ligandis, ~ngendis, carcandis, cariandis Pipe Wint. 173; valebit ‥ / rinosceronta flectere, / loroque suo stringere / ut maneat presepibus J. Howd. Cyth. 132. 4.  b lingua ‥ pontificum Judaeorum quam diffidentiae vincula ~nxerant Bede Luke 324D; me ‥ ~ngebant vincula socialis gratie Ailr. Spec. Car. I 28. 531D.  c federa cum mundo sua frater apostata stringit Gower VC IV 1135. 2 to gird, encircle (with belt, also fig.). zonis aureis pectora ~ngere est cunctos mutabilium cogitationum motus per solius Dei amoris vincula restringere Bede Apoc. 178C; praeter zonas latas ‥ quibus ~ngebantur Gir. TH III 26. 3 to attach by binding, connect, or join (to) (also fig.). b to tie up (horse). c (pr. ppl. as sb., mus.) liquescent. adhuc erant gentilitati non solum sed etiam et non licitis ~cti conjugiis V. Greg. p. 88; superumerale ~ctum erat balteo ut in sequentibus ubi pontifex induebatur apertius indicatur Bede Tab. 474A; tota ‥ mente cum eo [sc. Augustino] vos in fervore fidei ~ngite (Lit. Papae) Id. HE I 32; 1323 in uno vomere empto x d. in eodem ~ngendo j d. MinAc 918/17; 1432 promittimus ‥ et singuli nostrum promittunt in fide et professione qua ecclesie predicte ~ngimur et singuli nostrum ~nguntur Lit. Cant. III 160.  b striga ‥ castrense vocabulum est, intervallum turmarum significans, in quo equi ~nguntur Bede Orth. 52; fluvio transvadato descendens ad equum suum ~ngendum et involucrum suum ‥ equandum et firmandum comperit se corrigiam ‥ dilapsam amisisse Gir. RG II 21.  c ceteros libros [chori] corrigi ‥ in ligaturas atque ~ngentes ut omnis dissonantie materia ex nunc cesset Ord. Exon. I 22. 4 to fasten or gather (clothing), (in quot. p. ppl. as adj., of clothing) closely gathered, tight-fitting; b (w. ref. to Exod. xxviii 4). illius manicae cecidere solo tenus ambae, / quae fuerant tam permodico sinuamine strictae, / ut faceret laceras ulnarum acerrime carnes Wulf. Swith. II 1132; prolixis ‥ nimiumque ~ctis camisiis indui tunicisque gaudebant Ord. Vit. VIII 10 p. 324; illorum vestes sunt ~cte, quatenus expediti reddantur pugne Hon. GA 614D; 13‥ allutarius ‥ habeat estivalia, crepidas sive botas largas tentone minutas ad opus hominum vel †stricas [MS: ~ctas] ad opus feminarum (Nominale) Neues Archiv IV 342; 1363 quidam equidem tunicas nimis curtas, quidam superius nimis ~ctas induere non verentur Doc. Eng. Black Monks II 66.  b ‘lineam ~ctam’ i. lineam ‥ quam habemus quando missas facimus in modum pallii Comm. Cant. I 312; tunica et linea ~cta, i. e. camisia, totum corpus operiunt Bede Tab. 466C. 5 to grasp or hold tightly, clasp, compress, squeeze (also absol. or w. internal acc.). b (fig., of bodily condition) to grip, afflict. comparati jumentis insipientibus ~ctis ‥ morsibus rationis frenum offirmantes Gildas EB 22; ~ngentes continuo manum ne abiceret [baculum pastoralem], traxerunt [eum] ‥ in ecclesiam W. Malm. GP I 48; nihilominus tuis inherebo vestigiis, Jesu meus, ~ngam manibus, premam labiis Ailr. Jes. III 27; brachium ‥ manu apprehendens ita fortiter ~nxit ut unguium ‥ vestigia manifestis apparerent vestigiis Found. Waltham 4; quotidie ad prandium veniens ‥ quod ei dabatur ad vescendum intra fissuras ungularum, quas pro manibus gestabat, ~ngens ori apponebat Gir. TH II 21; vir sanctus, manum archidiaconi manu sua tenens et ~ngens Id. RG III 2; Ioab tenens mentum Amase tanquam osculaturus ~ngit ferrum in viscera ejus Ad. Dore Pictor 160; 1266 ~nxit eum manibus quantum potuit in gutture ita quod fere strangulavit eum IMisc 13 (21); scutifer ‥ progrediens ad patrem familias domus, ~ngens ipsum per capicium, abstracto dagerio Favent 17; s1401 vidue, pupilli, et orphani ~ngunt nunc manus, fluunt lacrime per maxillas Ad. Usk 66.  b infirmi, variis stricti languoribus omnes Wulf. Swith. I 1473; sese cruciatque peragrans / atria sanctorum, donec tortura misellum / stringeret ingenti per singula membra dolore Ib. II 275. 6 to pull or draw (bonds or sim.) tight, tighten. b (p. ppl. as adj., of bonds, binding, or sim., also transf.) tight, restrictive. perniciter ~cta ligamina ut stuparum putamina rumpuntur Aldh. VirgP 35; manus ‥ ferreis vinxit ligaminibus, adeo ~ctis ut ‥ lacerarent brachiorum carnes Lantfr. Swith. 38; Christi laxat stricta vincula Cerne 168; vidi ‥ corrigiam ‥ ~ctam et arctam, bufoni circulariter ‥ circumpositam Gir. TH I 31; [sponsus] miscet colloquia, jungit oscula, ~ngit amplexus Bald. Cant. Serm. 2. 51. 439A; in tota vita hominis dum nodus necessitatis solvitur, alius ~ngitur Ib. 20. 5 517B; ut ‥ cilicium ~ngeretur fortius et continuata punctione caro majus sustineret supplicium V. Edm. Rich P 1785A.  b ~ctissimis loricis et catenis ferreis vinctus liberatus H. Reading (I) Adjut. 1347D; corpus vestrum in ~ctissima exterius custodia coarctantes Ad. Scot Serm. 198C. 7 to constrict (passage or opening), make narrow. b (p. ppl. as adj.) constricted, narrow; c (transf., of woman physically unable to consummate marriage). d (p. ppl. as sb.) strait. navium ‥ multitudine operiunt illud fretum quod ~ctum est ne castrenses sibi aliquatenus procurarent Ord. Vit. XIII 37 p. 112; diccio gallice dictata habens sillabam primam vel mediam in ‘e’ ~cto ore pronunciatam requirit hanc litteram ‘i’ ante ‘e’ pronunciari, verbi gracia, bien, dieu Orthog. Gall. S 1.  b 671 de his prolixo ambitu verborum ratiocinari ~cta epistularis angustia minime sinit Aldh. Ep. 1; pro quo ~ctior fiat publica via DB I 1rb; 1200 in vico quodam ~cto CurR I 209; botas ‥ fratrum, si eorum usui nimis fuerint ~cte, camerarius tenetur mutare Cust. Westm. 151; 1308 ittinera versus Colecestr' ‥ sunt ita ~cta ‥ quod homines vix audent equitare vel pedibus ire propter latronum insidias (JustIt) EHR XL 416; 1321 illa porta nimis ~cta fuit juxta cursum aquae Thamisiae ‥ et ‥ debet esse tanti spatii juxta aquam ‥ sicut existit juxta stratam regiam MGL II 367; mattulas longas et ~ctas Cust. Cant. 195 (v. mattula).  c idem ‥ dicendum de ~cta quae nec arte nec natura potest fieri habilis, vel si per infirmitatem fiat inhabilis irrecuperabiliter, quod de frigido et maleficiato dictum Rob. Flamb. Pen. 15; [impedit] matrimonium frigiditas, ut naturaliter frigidus ‥ vel puer non septennis vel ~cta Gros. Templ. 16. 3.  d s1381 apud Gades Herculis, quas moderni vocant ‘~cta de Marrachia’ Wals. HA I 453. 8 (p. ppl. as adj.): a (of cloth, net, or sim.) closely knit or woven. b (of friendship or sim., also transf.) intimate, close. c (of rule or procedure, or sim.) stringent, strict. a 1243 pro aurifragiis latis et ~ctis Liberate 20 m. 17; 1321 capa ‥ cum aurifrigio albo ~cto Invent. Ch. Ch. 54; 1343 panem de frumento per medium ~cti cribri cribratum [sic] Eng. Clergy 269; 1375 in ‥ uln' panni lanei lati (et) ~cti Ac. Durh. 180; 1420 pro j virg' di' panni striate [l. ~cti] pro ij paribus caligarum Househ. Ac. 658; 1450 vij duoden' de alb' strict', vij duoden' de strict' colorat' Cl 300 m. 18d.; quocumque tempore anni per recia nimis ~cta in grossis rivis destruunt salmunculos seu alios pisces nimis juvenes BBAdm I 225.  b quem ‥ in Britannicam expeditionem duxit, volens ejus [sc. Haroldi] manum explorare, simul et ~ctiori consilio apparatum ostentans suum W. Malm. GR III 236; 1496 facere et firmare ‥ amicitiam, ligam, et intelligentiam ~ctam vel minus ~ctam ‥ inter nos ‥ et eosdem serenissimos principes Foed. XII 637a.  c ~ctis parsimoniae legibus vitam solitariam degens Aldh. PR 114; 751 monachos ‥ sub regula ‥ Benedicti viventes, viros ~ctae abstinentiae Bonif. Ep. 86; c1164 cum sit juris ~cti transactio G. Foliot Ep. 148; 1292 computum rationabilem ac ~ctum [v. l. astrictum] ‥ examinent MunAcOx 58; pagani ‥ de ~cto jure non fuerunt in testimonium ‥ admittendi Ockham Dial. 591. 9 to confine, restrain, hold securely. b (med.) to restrain, inhibit, to stem or staunch (flow or source of flow). c to restrain, inhibit (process, act, or sim.). d (p. ppl. as adj.) restricted, limited. e to constrain, compel (to). haec etenim linea, manus ac brachia debet ~ngere sacerdotis, ne quid nisi utile faciant, pectus ne quid inane cogitet Bede Tab. 480C; per tres menses in castro ‥ eos in carcere ~nxit Ord. Vit. VIII 24 p. 413; 1275 mulierem latronissam ‥ in prisona posuerunt et ~nxerunt Hund. I 313a.  b zingnites ‥ valet contra nyctalopam et sanguinem ~ngit [Trevisa: stauncheþ] Bart. Angl. XVI 104; visum acuit, lachrimas ~ngit Gilb. III 136. 1; [pluviales] rigore nimio menstrua ~ngunt Gros. Hexaem. IV 13; paliurus ‥ radix et folia ejus stiptica sunt, ita ut fluentem ~ngit [sic] ventrem Alph. 136.  c carnis illecebram ense continentiae ~ngant Bede Cant. 1125B; lege non ~ngitur Spiritus sancti donum Id. Hom. II 19. 208C; quid igitur ~nget larga misericordiae tuae viscera, domina, contra nos, ut nolis salvari nos? Eadmer Excell. B. M. 579A; 1140 ~ngitur ejus appetitus ad infima sed in superna dilatatur G. Foliot Ep. 2; nunc vox ~ngitur, nunc frangitur, nunc impingitur, nunc diffusiori sonitu dilatatur Ailr. Spec. Car. II 23. 571B; tussis stringatur, sputum deforme tegatur Garl. Mor. Scol. 42.  d locum tuum potes licite mutare, si ad vitam volueris ~ctiorem et ordinem sublimiorem te transferre Ad. Scot OP 505D; [pulsus] dicitur ‥ parvus, occultus, et ~ctus quando ad centrum redit Bart. Angl. III 23; s1316 carnes ‥ communes et ad vescendum licite ~cte erant nimis Trokelowe 95.  e non se in infimis carnalium rerum voluptatibus relaxare, sed ad superna potius desideria electi ~ngere atque exaltare contendunt Bede Gen. 128C; subjectus populus designatur qui jugo legis ad subjectionem ~ngebatur Hon. Spec. Eccl. 1043C; extrahe radices que mortis sunt genitrices, / strictis [gl.: coactis] nature vitiis volo parcere jure Garl. Mor. Scol. 39; sopor ad lectum strinxerat ire virum Gower VC I 130. 10 to compress (in speaking or writing), to summarize, (p. ppl. as adj.) brief. non solum dilucidare sensus, verum sententias quoque ~ngere (Lit.) Bede Apoc. 134A; excerpta ‥ ad sensum quidem verborum ‥ sed brevioribus ~ctisque comprehensa sermonibus Id. HE V 17; tamen ~nge paucis plura Alcuin Rhet. 24; incipit exigui praefatio stricta libelli Wulf. Swith. pref. 395; totum molesta verborum brevitate ~ngi non poterat H. Bos. Thom. VII 2; cum brevi non potuisset ~ngi sermone quod sensibus et doloribus dilatatum est Id. Ep. 3. 1428B; si temptarem omnes disserere / laudes ejus et stilo stringere / oceanum haberem bibere J. Howd. Ph. 395. 11 to bare, unsheathe (sword or sim.). stricto mucrone Aldh. VirgV 1255; projecto ‥ ense quem ~ctum tenuerat Bede HE I 7; angelum ‥ vidi evaginatum gladium ~ngere et huc illucque rotare W. Malm. GR III 264; enses / non loculos stringit Hanv. VI 325; ~ctis gladiis in thalamum patris ‥ devenerunt Natura Deorum 87; corybantes qui cum ~ctis pinguntur gladiis Alb. Lond. DG 2. 3. 12 to pull or strip off, pluck, remove. ‘abiete’ enim quatuor syllabas habet breves; ~nge illud, et fit ‘ab’ positione longa Bede AM 123 (cf. ib.: ‘fluvio’ anapestus est, sed si facis ~ngendo unam syllabam ‘fluv’, alteram ‘io’ ‥). 13 to touch (lightly or in passing), brush. c744 divino ac virgineo caritatis osculo ~ngende sorori ‥ salutem Bonif. Ep. 65; ~nxit brachium regis cum digito et exivit vermis magnus Descr. Constant. 261.