superfluus

sŭperflŭus, a, um, adj. [superfluo], running over, overflowing (post-Aug.). *

• I Lit.: flumina campis, Plin. Pan. 82, 5. —
• II Trop.
• • A Superfluous, unnecessary: invenissent forsitan necessaria, nisi et superflua quaesissent, Sen. Ep. 45, 4; Mamert. Grat. Act. ad Jul. 30: leges, Eutr. 10, 8: cura, Vulg. Eccl. 2, 26: superfluum et vanum orare pro mortuis, id. 2 Macc. 12, 44: multa superflua legisse memini, Vop. Aur. 5: species, Capitol. Ant. 8, 7.—
  • B That is left over, remaining: fructus superfluos restituere, Dig. 36, 1, 58, § 7: bonorum superfluum restituere, ib. 36, 1, 58, § 1.—Plur. subst.: sŭperflŭa, ōrum, n.: corporis, i.e. excrements, Cael. Aur. Tard. 5, 4, 67.— Adv., superfluously. ( α ) Form sŭper-flŭē, Mart. Cap. 3, § 310; Imp. Hon. ad Symm. Ep. 10, 72 med.; Aug. Gen. adv. Manich. 2, 7; Hier. Ep. 27, 1. —
  • • • • β sŭper-flŭō, Cod. Just. 5, 51, 6; 7, 34, 2; Aug. Ep. 28.

super-fluus, a, um (2. superfluo), überflüssig, I) adi., a) überflüssig = über das gewöhnliche Maß hinausgehend, caro, Veget. mil. 1, 6. – u. über die gewöhnliche Zahl hinausgehend, überzählig, subst., superflui, Überzählige, überzählige Mannschaft, Veget. mil. 3, 17. p. 102, 8 u. 13; 3, 18. p. 103, 10 L². – u. einen gewissen Betrag übersteigend, mehr betragend, sumptus, der Mehrbetrag der Kosten, Papin. dig. 6, 1, 48. – b) überflüssig = unnötig, leges, Eutr. 10, 8: species imperatoriae, Capit. Anton. Pius 7, 10: futuri notio, Aur. Vict. de Caes. 38, 5: cura, Vulg. eccl. 2, 26 u.a.: multa superflua in eodem legisse memini, Vopisc. Aurel. 5, 1: superfluum forte videatur, quae vosmet ipsi vidistis, iterare, Mamert. grat. act. Iul. 30, 1: superfluum videretur et vanum orare pro mortuis, Vulg. 2. Mach. 12, 44. – v. Pers., ne sim superfluus (wir »etwas Überflüssiges tuend«), si conatus fuero docere, quod scis, Augustin. epist. 266, 4. – c) überflüssig = nach gewissen Abzügen noch übrig, id quod superfluum est, Scaevol. dig. 26, 1, 81 (79): sup. fructus (Plur.), Papin. dig. 36, 1, 58. § 7. – II) subst.: a) superfluum, ī, n., das Überflüssige, der Mehrbetrag, Überrest, Überschuß, bonorum, Papin. dig. 36, 1, 58. § 1; ex superfluo faciam, Hieron. epist. 89 extr. – b) superflua, ōrum, n., das Überflüssige, der Abgang, corporis, von den Exkrementen, Cael. Aur. de morb. chron. 5, 4, 67. – ➳ Plin. pan. 82, 5 Keil superfusa; Sen. ep. 45, 4 Haase supervacua; Sen. ep. 95, 54 Haase sapervacuum.

superfluus [CL] 1 surplus to one's needs, unnecessary, superfluous; b (w. inf. or quod). c (abl. as adv., also de ~o, ex ~o) superfluously. quod nunc ‥ stolidis et ~is [gl.: i. multiplicibus] adinventionum argumentis addere et amplificare contendit Aldh. VirgP 56; certum est quod nonnumquam Romani ~as litteras judicent que hoc motu carent, ut H, K, Q Abbo QG 11 (25); nec vero quisquam ~am me operam dicat insumere, si clarissimi omnium sua aetate regum gesta propono W. Malm. GR V 449; appellatio ‥ quandoque est necessaria, quandoque ~a, quandoque prohibita Ric. Angl. Summa 37 p. 81; 1226 non in ~as et inutiles prodigatur expensas Reg. S. Osm. II 57; videtur quod fides infusa sit inutilis et ~a, ex quo sufficit fides adquisita Ockham Quodl. 231.  b cui displicet vel ~um videtur quod haec rogatu fratrum undecumque collegi Bede TR pref.; c789 plura scripsissem vobis, si ~um non videretur eos ammonere de virtutibus ‥ Alcuin Ep. 5; at de personali injustitia ~um est disputare quod ad illum non attigerit Anselm (Orig. Pecc. 21) II 160; quia nichil ad presentem pertinent tractatum, de eis loqui judicavi ~um Petrus Dial. 24; supervacaneum ‥ est et omnino ~um, tam inter eloquentes arida, quam inter scientes usitata proferre Gir. TH intr.; ~um ‥ est imponere obliquitatem ascendentem, plica carente Haudlo 128.  c potest autem et ex ~o quod beatificandos dicit steriles et non parientes de his intellegi qui se ipsos in utrolibet sexu castraverunt propter regnum caelorum Bede Luke 615A; juxta litteram notandum quia non frustra neque ex ~o scriptum est ‘fuit vir unus’ Id. Sam. 501C; nichil ‥ remedii ex ~o providerat W. Malm. GP V 216; luminaria ipsa de ~o ‥ nonnisi nostris usibus deputantur Pull. Sent. 741D; c1165 opinantur ‥ omne tempus effluxisse ~o quod non ‥ in curialibus nugis ‥ exercetur J. Sal. Ep. 143 (209 p. 316). 2 that remains after something has been taken, excess, surplus, (as sb. n.) balance, surplus. Abiathar unus qui percutientis gladium evasit omnes qui persecutioni illi saevissimae superesse potuerint Christi confessores exprimit. unde recte Abiathar pater ~us interpretatur Bede Sam. 663A; lunam ~am, quae juxta naturae rationem in fine anni debuerat intercalari, plerique ubilibet intercalant Id. TR 11; cum ‥ ~um inter partes, vel partium differentia, sit 10 preter 2 res, adjecto hoc ~o, erit totum 110 dena. et 2 census exceptis 22 rebus, que omnia equantur 54 denariis Rob. Angl. (I) Alg. 150; 1251 rex ~um illius extente perdonavit predicto fratri suo CalCh I 352; multiplicati fuerant panes ut querentibus et petentibus sufficientia cum ~o respondebat suis Blakman Hen. VI 20. 3 excess, waste (also as sb.): a (of rubbish or sim.); b (of bodily waste or outgrowth). a ipse ~a ciborum abstergens W. Malm. GR II 192; fluvialibus rivis per officinas monachorum decurrentibus qui ‥ quicquid invenerint ~um portant in exitum Id. GP II 95.  b ut ei comodare parumper / dignetur modicum secet unde superflua cultrum / unguibus Wulf. Swith. II 554; undam ~i humoris ore rejecit W. Malm. GP IV 181; is ‥ languore correptus, ventre constipato, nullo purgationis remedio nature ~a deponere prevalebat Mir. Fridesw. 26; cibus ‥ ~us et indigestus pulsum debilitat Bart. Angl. III 24; [caliditas est] inferiorum ad superiora reductiva et attractiva ~orum consumptiva et sordium purgativa Ib. IV 1. 4 very great, excessive. b that exceeds (spec. number or limit). c exceeding what is proper. d (w. ref. to style) prolix, verbose. e (abl. as adv.) excessively. c705 in cotidianis potationibus et conviviis usu frequentiore ac prolixiore inhoneste ~is Aldh. Ep. 8; per pluviarum inundationem ~am R. Cold. Godr. 238; a1278 bona fide vobis promitto quod hujusmodi negocii expedicionem cum ~a securitate et cum summa fidelitate procurabo Ann. Durh. 153; conscius ~e difficultatis que non potest excludi audiendo et legendo Bacon CSTheol. 26; 1362 ad cooperiend' domum gallin' discoopertam turbine venti ~i MinAc 840/23 m. 2; 1460 eidem, per ~am oneracionem terrarum de G., eo quod dicte terre tantum assedantur pro quinquaginta marcis in anno ExchScot VII 3.  b alium annum posuerunt diminutum, sc. trecentorum quinquaginta trium dierum; et alium ~um, sc. trecentorum quinquaginta quinque dierum Bacon Tert. 220.  c quanta fraudis sollertia daemones et actus ejus et verba ~a et ipsas etiam cogitationes ‥ replicaverint Bede HE III 19; clericus non debet esse ‥ ~us in vestibus Ælf. Ep. 2. 175; emendaturi ~a que ille increpasset W. Malm. GR I 83; sunt ‥ in penuria parci, in copia ~i Gir. DK II 5; 1374 si predicetur contra ~as expensas superborum et vestes eorum scissas breves Brinton Serm. 34 p. 143.  d lectorem ammoneo ne me ~um judicet qui de natura arborum ‥ latius explanare voluerim Bede Cant. 1077B; 796 nec me ~um in his litteris aestimes, sed devotum Alcuin Ep. 111; jam vero ~uus essem si dicere affectarem quam sedulus fuerit preces in altum porrigere W. Malm. GR I 49; quorum singillatim exitus si commemoravero, fortasse ~us non ero Ib. III 248.  e ultra dictas cxxvj libras ‥ summa totalis exitus dccccxxxviij librarum ‥ eis ~o provenirent [sic] Meaux III 204n. 5 (numerus ~us) number the sum of whose factors is greater than the number itself. c798 legimus ‥ parium numerorum alios esse perfectos, alios esse inperfectos; item et inperfectorum alios esse ~os, alios exiguos Alcuin Ep. 133; [numerus] ~us vel abundans est cujus partes multiplicative reddunt summam majorem toto, ut duodenarius, quia unitas et binarius et ternarius et quaternarius et senarius constituunt sexdecim Neckam NR II 173; parcium numerorum alii dicuntur ~i alii diminuti. ~i sunt quorum partes simul ducte plenitudinem suam excedunt Bart. Angl. XIX 121; numerorum alius perfectus, alius diminutus, alius ~us Mens. & Disc. (Anon. IV) 64. 6 (in gl.). insicivus, -a, -um, i. non in tempore secatus vel immaturus vel ~us Osb. Glouc. Deriv. 530.

sŭperflŭus, a, um, débordant, superflu, excessif : Vulg. Eccl. 2, 26 || de reste : Papin. Dig. 36, 1, 58.