talea

tālĕa, ae, f., a slender staff, a rod, stick, stake, bar (syn.: virga, stipes).

• I In gen.: taleae pedem longae ferreis hamis infixis totae in terram infodiebantur, Caes. B. G. 7, 73: ferreae, iron rods, used as money by the Britons, id. ib. 5, 12; Plin. 16, 6, 8, § 23. —
• II In partic.
• • A In agricult.,
  • • 1 A cutting, set, layer for planting, Cato R. R. 45; Varr. R. R. 1, 40, 4; Col. 4, 31, 2; 4, 33, 4; Pall. Mart. 10, 11; Plin. 17, 10, 11, § 61. — *
    • 2 Transf., a scion, twig, sprig, Ser. Samm. 12, 167.—
  • B In archit., a small beam used for binding together the joints of a wall, Vitr. 1, 5.

tālea, ae, f., I) das Stäbchen, der Setzling, Steckling, das Setzreis, Scriptt. r.r. u. Plin. – II) übtr.: A) = jedes Reis, Ser. Samm. 167. – B) jedes abgeschnittene, stabförmige Stück, a) ein oben mit einem eisernen Haken versehener kurzer runder Pfahl oder Pflock, den man im Kriege in die Erde schlug, um die feindliche Reiterei zu fangen, die Barre, taleae ferreis hamis infixis etc., Caes. b.G. 7, 73, 9. – b) ein kleiner Balken, die Fugen der Mauern zusammenzuhalten, Vitr. 1, 5, 3. – c) talea ferrea, ein längliches Stückchen Eisen, ein Eisenstäbchen, als Geld bei den Britanniern, die Barre, Caes. b.G. 5, 12, 4.

talea [CL], tallia [cf. ME talie, AN taille] 1 (long and thin) branch (of tree), cutting, shoot. b blade (of grass). c (pl., ? transf.) some part of the body, (understood as) loins. inde dyathalon de ramis et talia ut in Passionario vel dyathalon i. de ramis, et talea ut in Palladio Alph. 181.  b blade of an herb, talea, -e Levins Manip. 8 (corrig. at p. 239).  c Deus ‥ / undique me defende potentia: / ‥ cladum carsum madianum talias [gl.: lendana] (Laidcenn Mac Baíth Lorica) Cerne 86 (cf. Nunnam. 123: lendenu); 11‥ talios, lendene WW Sup. 473. 2 wooden stick marked with notches to record an account and typically split into two matching halves, tally, (also) either of the matching halves of such a stick, foil; b (recording number or quantity of material goods or sim.); c (recording amount of money, expense, or account). serviens camerariorum ‥ taleas de thesauro contra vicecomitem ‥ ministrat et cum oportuerit ‥ mutat ‥ in talea, apposita eidem contratalea vicecomitis Dial. Scac. I 5H; a1300 singule grosse recepciones debent recipi per talliam et eciam solvi, ita quod ‥ fiat j tallia per se cissa et divisa in accopam et anticopam [id est] taliam et contrataliam FormMan 14; 1327 ostendit j talliam ‥ que non allocatur ei quod contratallia non reperitur in custodia camerariorum LTR Mem 99 r. 147d. (v. contratalea).  b c1130 de tot arboribus ‥ de quot garantizaverint eos monachi ‥ per suas taillias (Regesta 1951) EHR XXIV 221; 1215 mandamus ‥ quod permittatis fidelem nostrum ‥ capere per scriptum et tailliam meremium et buscam in foresta nostra Cl 195a; 1243 assignetis ‥ aliquem virum discretum ad recipiendum bladum quod ad nos mitti debet ‥ una cum baconibus ad nos mittendis per talliam inter vos et ipsum factam de numero quateriorum et baconum Liberate 20 m. 9; item ad ipsum [senescallum] veraciter scire quot panes ‥ fiant ‥ item habere debet folium tallie tripartite de blado et braseo pistori liberato per prepositum Fleta 161; illi qui necessaria capiunt ad carucas vel mortuum boscum tallias accipiunt a forestariis in signum quod fuerunt licenciati, ne impediantur Feod. Durh. 232.  c s1189 ut ‥ monachos ‥ ordinaret qui redditibus omnibus thesaurariis a conventu constitutis per taleas responderent Gerv. Cant. Chr. 453; 1230 de denariis provenientibus de bosco quem vendiderint, penes se habeant unam talliam et ipsi per quorum visum hoc fecerint aliam talliam Cl 359; accidit ut frater A. ‥ vellet audire computum fratrum Londonie ‥ cumque audivit quod tam sumptuose processissent ‥ projecit omnes tallias et rotulos Eccleston Adv. Min. 9. 3 tally recording amount of money, material goods, or sim. given on credit by a creditor to a debtor, (also) either of the foils of such tally serving as receipt of debit or credit (esp. in phr. per ~am): a (for purchase of material goods); b (recording monetary loan or unspec. debit); c (handed in or traded to third parties, cf. 3b infra). d (~a alba) white or blank tally, not marked and thus convertible into tally for any amount. a 1209 in liberatis Johanni decano ‥ de purchasiis, xx s. per j talliam Crawley 189; si denarii non redderent quod facerent tailliam et quamdiu ipsa femina haberet talliam non possent plus capere de cervisia PlCrGlouc 108; ejus [officium] est lac per talliam recipere et per numerum lagenarum Fleta 173; 1446 tallia et indenture, vid. in expensis coquine, xxxv l., iv s., xlii d. Feod. Durh. 211; c1452 debet pandoxatoribus ‥ prout in talliis continentur MunAcOx 655; c1530 in candelis emptis pro extraneis ‥ de uxore Willielmi B. per tallium ‥ iv s. ij d. Househ. Bk. Durh. 17.  b c1166 debita ejusdem Willelmi Cade inventa in taleis sine cartis (KR Misc.) EHR XXVIII 224; 1206 per tallias et scripta recipiant que in usus officiorum suorum sunt expendenda Vis. York 450; 1227 solvit in taleis, set non detulit taleas KR Mem 9 m. 3d.; 1234 Josceus ‥ petit versus Rogerum ‥ xxiiij l. et xij s. et iij d. quos ei debet et injuste detinet ut dicit, et quos accomodavit in denariis, et unde ostendit scriptum et taylliam BNB II 639; 1287 cum debita Philippi ‥ eciam cum v taliis antiquis et xv taliis novis Gild Merch. II 153; ubi debitum fuerit prestitum aut per talliam quam probare tendit vel per talliam sigillatam sive per scriptum Cust. Fordwich 25; 1523 pro majori securitate solucionis ejusdem summe fiende ‥ idem defendens ‥ fecit unam talliam vocatam a score, et illam ut factum suum prefato querenti deliberavit Law Merch. II 136.  c 1275 quam quidem talliam predictus H. ‥ eis tradidit in extremis suis ad exigendam pecuniam predictam SelPlMan 146; 1283 de taliis vacantibus venditis, xxij s. vj d. Dom. S. Paul. 174.  d c1274 dictus Joccus debet respondere regi de hoc, quod pecuniam suam per albas tallias mutuo tradidit Christianis SelPlJews 82 (cf. ib. 82n. 1). 4 (official) tally recording the sums received at the Treasury of Receipts of the Exchequer. b foil of tally given to a creditor of the Exchequer for purposes of issue and equivalent to a cheque payable to bearer, to be cashed from the Exchequer itself, which retained the other foil, or to be presented to it as evidence of payment, or to be traded to other parties almost as currency. c (pl., transf.) the Exchequer. 1127 illi quatuor solidi qui inde de redditu accipiebantur antequam eam habebant ponantur in talea mea, et ipsi inde sint quieti Regesta 1490; 1130 receperunt compotum iiij l. et iiij s. que posite fuerunt in thesauro sine talea Pipe 129; s1167 franguntur tallie omnisque ejusdem pecunie memoria de rotulis eraditur Chr. Battle f. 89; marescalli cura est taleas debitorum quas vicecomes reddiderit, que tamen annotantur in rotulo, mittere seorsum in forulo suo Dial. Scac. I 5F; legittime ‥ talee longitudo in summitate indicis ad summitatem extenti pollicis est. illic terebro modico perforatur. ‥ hac autem ratione fit incisio. in summo ponunt m. li. sic ut incisio ejus spissitudinis palme capax sit, c. li. ut pollicis, xx. li. ut auricularis, libre unius incisio quasi grani ordei tumentis, solidi vero minus, sic tamen ut ex conscissionibus loco vacuato modicus ibi sulcus fiat. denarius facta incisione nullo dempto signatur. Ib. I 5I; de corulis rite tallas Ussher ibi scindit, / postea de stipite camerator folia findit; / scissor ligniculi nisi sit de munere tutus / deficient coruli nec erit cultellus acutus Vers. Exch. 61; 1526 uni clericorum ad tall’ jungend’ ‥ uni officiar’ in recepta predicta ad tall’ scribend’ et declaraciones faciendas ‥ uni clericorum ad tall’ scindend’ et examinand’ SP Hen. VIII 37 (L. & P. Hen. VIII IV no. 1939) .  b item sunt ad scaccarium liberationes constitute que statutis terminis sine brevi regis solvuntur qualis est liberacio naucleri, custodis scilicet navis regie ‥ . de qua et consimilibus talee fiunt a camerariis quia de hiis brevia non habent. miles ‥ argentarius horum recauta habet, id est contrataleas. Dial. Scac. I 6K; 1296 inter ceteras tallias de Scaccario (LTR Mem 68 r. 12d.) Hist. Exch. 710 (v. contratalea); 1364 computat liberatum domino Ricardo ‥ receptori Regine per unam talliam xvi die Octobris Banstead 343; s1337 in estate sequenti rex cepit lanas de tota terra Anglie, per tallias corulinas, et parvula brevia scripta, imposito precio ix marcarum ad saccum per manus mercatorum Knighton II 1; 1444 pro domino de Bourchier per restitutionem unius tallie ‥ nunc levate per manus Ricardi Wode (ReceiptR) Arch. LXII 379.  c quod autem hodie dicitur ad scaccarium olim dicebatur ad taleas Dial. Scac. I 1A. 5 measured piece of metal sliced or cut from ingot in coining. p1280 nunc dicendum est de tallia monete. est autem tallia scissio vel divisio argenti prout in partes equalius scindi potest, ita quod in pondere et numero constituto ad marcam conveniant et ad libram RBExch 1001. 6 measured piece (of cloth), (vendere ad ~am, per ~am, or sim.) to sell material goods (esp. fabric or cloth) in measured pieces or small quantities, retail (cf. retallia). c1160 (1301) pro tingendis pannis suis vel vendendo ad taleam (CalCh III 7) Gild Merch. II 378; c1200 nemo nisi sit de burgo corium viride emat in burgo nec aliquod tallium faciat BBC 213; 1230 veniunt apud Roffam et ibi volunt vendere pannos ad tallium LTR Mem 11 m. 12 (2); 1251 vendiderunt contra libertatem carte sue in foro de Montegomer’ pannum per talliam (IMisc 5/12) Gild Merch. I 46; 1313 emebat et vendidit per talliam tanquam concivis et non est de libertate Leet Norw. 57. 7 arrangement or settlement of hereditary succession to property (restricting it to descendants of spec. person or couple), law of succession, entail, (Sc.) tailzie. p1364 tenet modo ratione tallii, quare feoffavit per patrem tenere de se per servitium xij d. Pipe Cloyne 9; 1392 [to descend to him ‥ by virtue of an entail] virtute ejusdem tallie [thereof by his great-grandfather] CalPat 190; noveritis me tenens [sic] in tallia dedisse ‥ Nicholao Birecomb totum statum meum omnium terrarum et tenementorum ‥ meorum ‥ in Sandford ‥ usque ad terminum Hock’ proximo futurum AncD A 8540; 1459 volo ‥ quod feoffati mei ‥ inde faciant statum dicte uxori mee habendum ad terminum vite sue, remansurum inde Ricardo filio meo progenito ‥ in tallia secundum finem de S. in curia domini regis levatum Test. Ebor. II 242; s1315 parliamentum statuit ‥ ubi certam talliam pro successione regi de consensu statuum ordinavit Bower XII 24; limitatum ‥ feudum sive talliatum, quod lineam directam aliqua ex parte in successione secat et propinquiorem ‥ excludit, quales sunt apud nos omnes tallie sive feuda provisionalia. unde tallie nomen deducatur varie sunt doctorum opiniones. alii enim a voce gallica tailler, ‥ alii ab adjectivo talis Jus Feudale 58. 8 tax, exaction, tallage, tail. TRE valebat lii l., modo similiter, et tailgia xx s. (Lincs) DB I 339va; TRE et modo valet vj l. tailla xl s. (Lincs) DB I 360vb; 1110 prohibeo ne te intromittas de terra monachorum ‥ neque incisione neque de taillio Regesta 942; quid de talliis et exactionibus, quid de obventionibus placitorum et ceteris improbis extorsionibus loquar? P. Blois Ep. 102. 319D; 1237 [form of talliage] taillia CalCh I 229; 1279 clamat ‥ terciam partem cujusdam consuetudinis que vocatur talliorum PQW 745; 1313 cum ‥ questis, talhis, leudis, pedagiis RGasc IV 1155; cum ‥ talhiis Ib.; c1320 a burgensibus exacciones et tallias insuetas extorsit Trevet Ann. 166; predari nunc taxis vel talliis, nunc pedagiis sive subsidiis Wycl. Ver. III 57; 1451 ab omnibus et singulis gabellis, taliis, subsidiis, exactionibus, et pedagiis perpetuo exempti Mon. Hib. & Scot. 385; 1529 absolvendi tallias seu contributiones ‥ debitas Form. S. Andr. I 318.

tālĕa, (12) æ, f. , ¶ 1 pieu, piquet : Cæs. G. 7, 73, 9 ¶ 2 bouture, rejeton : Cato Agr. 45 ; Varro R. 1, 40, 4 || solive, tenon pour retenir deux murs ensemble : Vitr. Arch. 1, 5 ¶ 3 talea ferrea *Cæs. G. 5, 12, 4, lingot de fer [monnaie des Bretons].

talea , ae. f.
可栽之木條。小銅片。埋釘。墙之交木條。

Suggest a Translation
See an image

tālea ae, f

• TEC-, a slender staff, rod, stick, stake, bar: taleae pedem longae, Cs.: ferreae, iron rods(used as money), Cs.