talentum
talentum, a talent, half a hundred-weight (a Grecian standard of weight)
- I A Grecian weight, varying in different states, usually about half a hundred-weight (very rare): auri eborisque talenta, Verg. A. 11, 333: thynni, Plin. 9, 15, 17, § 44: turis, id. 12, 17, 40, § 80.—
- II A sum of money, likewise varying in amount.
- a The Attic talent, which is most usually meant, contained sixty minae, i. e. £243 15s. sterling ($1182.19 in American gold): cum legati ab Alexandro quinquaginta ei talenta attulissent, quae erat pecunia temporibus illis, Athenis praesertim, maxima, Cic. Tusc. 5, 32, 91: decem milia talantum, id. Rab. Post. 8, 21; Plaut. Most. 3, 1, 114 (645); 4, 2, 10 (894); id. Truc. 5, 60 (952); Varr. ap. Plin. 35, 11, 40, § 136: argenti, Verg. A. 5, 112; Hor. Ep. 1, 6, 34; id. S. 2, 3, 226; 2, 7, 89 al.; cf. Rhem. Fan. Pond. 37 sq.; Fest. p. 359.—Sometimes called also magnum, C.Gracch. ap. Gell. 11, 10, 6; Plaut. Truc. 4, 3, 71 (845); id. Most. 3, 1, 110 (641); id. Cist. 2, 3, 19 (561).—
- b Another talent of eighty minae, Liv. 38, 38.—
- c The Egyptian talent, Varr. ap. Plin. 33, 3, 15, § 52.
utrumque tamen et plumbum scilicet et aurum talenti habet mensuram
iniquitas ‥ que sedere dicitur super ~um plumbi onere gravi premit et opprimit humeros quibus incumbit
de hoc pondere legitur in Zacaria: vidi et ecce ~um plumbi portabatur [] Zach. v 7
~um autem triplicis esse mensurae traditur: minimum librarum quinquaginta, medium autem librarum septuaginta duarum, summum librarum centum viginti
~um quod ‘medius’ dicitur lx minas habet, quae faciunt lxxii libras
talentum ‥ est autem triplex; id est minor, medius, summus. minor quinquaginta, medius septuaginta duarum librarum, summus centum viginti constat
~um habet pondera lx quod facit libras lxxij
~um habet lx [minas ]
~is,pundum
corpus sui pontificis ‥ ponentes autem ~um illud preciosum in feretro
~um, pondus argenti
argenti tria magna talenta quotannis / accipit a sterili ‥ humo
pro hac donacione ‥ dederunt michi ‥ monachi octoginta marcas argenti ‥ dederunt eciam ‥ uxori mee unum ~um et ‥ filio ‥ meo unum ~um
reddendo inde annuatim ‥ duo ~a et decem pyra de sancto regulo
unam pallam pretiosam et duo monilia et duos anulos et duodecim ~a
sub pena unius ~i
ut si vita ac libertate velit potiri, lx argenti ~a persolvat, singulis ~is l librarum pondere appensis
condempnatus est ‥ in triginta talentis auri regi solvendis ‥ que summa se extendit ad tria milia librarum, videlicet pro quolibet talento c libras(
item iiij marbotini auri ‥ ponderis xij d. ‥ summa ponderum ‥ iiij marbotinorum seu ~orum auri
pro redemptione capitum suorum darent duobus regibus ducenta ~orum Saracenicorum millia
ecce aptas clara semper lucrare taltane [(i. e. ~a ]
jam late per populos auxit lucranda talenta
aureum feretro infixum quasi deosculans cum dentibus conabatur eripere ‥ dentem ~o herentem feretro conjunxit(
ipse est servus piger et malus qui pro retentione ~i quod accepit in exteriores tenebras missus est
quid ~um humo obruis?
ne cum servo torpente pro absconso in terra ~o damner
quarta fuit de ~o multiplicando, juxta illud Mathei xxv
[(alba brudata ] cum lunis et parvis ~is et frectis aureis ‥ cum rosis, lunis, stellis, et ~is
si vero ipsa signa rotunda fuerint et solida et aurea, tunc vero non pile sed ~a vocantur, Gallicebesauntes ‥ non est necessarium dicere colores in ~is, quia si non sunt aurei coloris, ~a non sunt.
in istis figuris pilarum, ‥ est sciendum quod tales possunt habere omnem colorem aureum. que si fuerint aurei coloris ~a vocari debent, quod speciale est in talentis, que semper coloris aurei sunt
creditorum vobis ~orum fidelissimae negotiationis officiis uberem fructum impendens
alius est qui ~um praedicationis accipit; alius sapientiae; alius divitiarum ‥ quidam forte alicujus artificii donum a Deo, horum omnium bonorum dispensatore
si ~um scientie sibi a Domino commendatum sponte et gratis expenderit, non est abbreviata manus Domini
de ~o scientie quod copiosius acceperat negociari cepit
pro mei negotiatione ~i
tu cui commissum est ~um familiaritatis regie et dignitatis potestatis judiciarie ‥ satagas ‥ leges contrarias legibus divinis ‥ ad conformitatem legum divinarum ‥ revocare
~um nobis commissum tempore nostri regiminis ‥ fecerimus augmentari
magnum ‥ ~um est principibus a Deo creditum
➳ gén. pl. talentum Cic. Rab. Post. 21 ; Liv. 30, 16, 12, etc. ; talentorum Suet. Cæs. 54.
- 1. (als gewicht) ca. 26 kg;
- 2. (als geldbedrag) ca. 2300 euro.
certum. Vide Isidor. Orig. lib. 16. cap. 25. sect. 22. ex Eucherio.
Ut si vita ac libertate velit potiri, sexaginta auri Talenta persolvat, singulis Talentis quinquaginta librarum pondere appensis.
Libraet
Marcasumitur, ut apud Annam Comnenam in Alexiade pag. 414. Neque aliter accipi apud Gregor. Turon. lib. 7. cap. 40. videtur :
Ferunt autem ducenta et quinquaginta Talenta argenti fuisse : auri vero amplius quam triginta.Speculum Saxonicum lib. 3. art. 51. § 2 :
Equus, cum quo quis dominum suum sequendo eidem inservit, Talento, id est 20. solidis coæquatur.
punt.
marcadicitur
ponderare, eodem lib. art. 45. § 3.
Talenta seu libræ,tit. 64. § 2.
Marca vel Talentum,in jure Saxonico cap. 26. § 1. Witikindus, et ex eo Conradus Usperg. :
Pro qua præsumptione condemnavit eum centum Talentis, omnesque Principes, qui ad hoc eum juvabant, dedecore canum, quos portabant usque ad urbem regiam, quæ dicitur Magedeburg.Vetus Charta apud Hubertum Leod. in Monumentis antiq. pag. 38 :
Pro præsumptione autem delicti, imperando dijudicamus, ut si liber est, 10. Talenta ; si ministerialis, 5. Talenta....... persolvat.Adde Matth. Paris pag. 547. et 567. Chronicon Montis-Sereni ann. 1171. et alibi non semel, Leges Opstalbomicas cap. 34. etc. Præterea quæ observamus ad Annam Comnenam pag. 400. At in Chronico Laurishamensi,
Talenta 18. et dimidium marcas 15. confecissedicuntur,
Pro septem marcis recipi debent sex Talenta denariorum usualium.Charta Pilgrini de Swarzenowe Ministerialis Austriæ ann. 1271. apud eumdem Ludewig. tom. 4. pag. 81 :
Unius Talenti redditus in Stranais libere tradidi, sex videlicet solidorum redditusCharta Stephani Waiwodæ Transsilv. ann. 1346. ibid. pag. 277 :et lx. denariorum redditus.
Promittimus... condonare mille marcas puri argenti ponderis Wiennensis aut duo millia Talenta latorum denariorum Wiennensium, et pro quocumque Talento sex pens. latorum den. Wienn. computando.Adde pag. 79. 80. 82. 100. 109. 119. 162. Dissertationem Christiani Schlegelii de nummis antiquis Gothanis, etc. editam Francofurti ann. 1717. p. 7. et 8. Chronicon Mellicense pag. 379. col. 2. ubi Schrambius
Talentumvertit per
Florenum, Vindemias Liter. Schannatti pag. 3. etc.
Unum Talentum auri valens septem solidos Turon. in Indice MS. Beneficiorum Ecclesiæ Constant. fol. 54.
Hontheimpag. 895 :
In oleo lxxviij. Talenta, in cera vij. cum dimidio Talenta, etc. Talentum magnum humuli..... Talentum magnum canabis,in Charta ann. 1522. tom. 5. Cod. diplom. Polon. pag. 184. col. 2.
Talentum cimini, Talentum piperis,in Consuet. MSS. Eccl. Colon. Vide Tabularium 6.
Talentum ceræ et talentum piperis, in chart. ann. 1244. apud Guden. Cod. Diplom. tom. 2. pag. 83.
Domus onerata in octo denariis Paris. pro fundo terræ erga priorem S. Eligii, et erga dom. nostrum regem in duobus Talentis, Gallice besans. Talentumseptem solidis æstimatur in Charta Guich. prior. S. Salvii ann. 1202. ex Tabul. S. Gauger. Camerac. :
Memoratum hospitale singulis annis die Natalis Domini Talentum unum septem solidorum Vallencenensis monetæ censualiter nobis persolvet.
Si quis igitur præsumtor temerarius, diabolico avaritiæ stimulo percussus, huic nostræ auctoritatis præcepto resistere, aut eum aliquatenus infringere temptaverit noverit se compositurum auri purissimi libras centum Talenta majora.
Talento, nostris olim
Talent. Testamentum Stephaniæ, Reginæ Navarræ, Garsiæ Regis uxoris, æræ 1098. apud Sandovallium in Episcopis Pampilonensibus pag. 61 :
Igitur si venerit ad aliquam de meas filias in Talentum Deo servire, et habuerit habitum, Deo devota permaneat, etc.
Et dou combatre sai-je bien, Que ceus de là n'en feront rien... Ce poez bien savoir sans faille Q'il n'en ont ore nul Tallant.
Entalenté, qui aliquid agere cupit, vult, decrevit, etc. :
L'OrdeneEntalenté fu de Buegue vengier, Par mautalant a brochié le destrier.
Aprez deux esperons li mit En ses deux piez, et puis li dit, Sire, tout autres i es maus, Que vos volez, que vos chevaus, Soit de bien corre Entalentez, Quant vos des esperons ferez.
au debat des deux fortunes d'Amour:
Huicce voci opponitur aliaSi recorde sa leçons en son lit Très ententiz Et d'en sçavoir du tout Entalentez.
Maltalent, mala voluntas. Guillelmus
Guiart:
Alibi :A grans flos de la ville saillent Mautalentis, et presque à guerre Vont les fouriers S. Loys querre.
Matth. Villaneus lib. 10. c. 9 :Courrouciez et Mautalentis.
Pieno di Maltalento. Detalenté de voler,de falcone qui volare renuit, in lib. de Falconaria, Jani
de Franchieres c.7. Ab
Atalenternon semel etiam usurparunt nostri pro Gratum habere, placere, velle, etc. MS. :
MS. :Rou oi la parole, mout lui Atalenta, Par conseil de ses homs les trieuves asseura.
Et infra :Mesgnié out belle et riche et gente, Qui à bien faire s'Atalente.
Moult m'Atalente et plaist leur estre.
Ratalenter, Gratum se exhibere, apud Guignevil. in Peregr. hum. gener. MS. ubi de Concupiscentia :
Quant je vuel, je fai le plaisant, Gracieuse et Ratalentant.
- , τάλαντον, a talent, half a hundred-weight (a Grecian standard of weight): auri eborisque talenta, V.—A talent (a Grecian standard of value, usu. of sixty minae, equal to about £233 sterling or $1132 in gold): quinquaginta ei talenta adferre: decem milia talentūm: argenti, V.: Mille talenta rotundentur, H.; cf. talentum ne minus pondo octaginta Romanis ponderibus pendat (i. e. the great talent of eighty minae), L.
-
…sed ut eodem. cum haec disseruissem, seducit me Scaptius ; ait se nihil contra dicere sed illos putare talenta cc se debere ; ea se velle accipere ; debere autem illos paulo minus. rogat ut eos ad ducenta…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…quotannis ante me fuerat in hoc quaestu. civitates locupletes ne in hiberna milites reciperent magnas pecunias dabant, Cyprii talenta Attica cc ; qua ex insula non ὑπερβολικῶς sed verissime loquor nummus nullus me obtinente erogabitur. ob haec beneficia…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…dedit, isdemque de rebus tu mecum egeras. omnia sum diligentissime persecutus. primum ab Ariobarzane sic contendi ut talenta quae mihi pollicebatur illi daret. quoad mecum rex fuit, perbono loco res erat ; post a Pompei procuratoribus…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…coactores solent ; in ; centesima, an decessionem de summa fecerit. si accessionem, undecim milia talentum ad Gabinium pervenerunt. at non modo abs te decem milia obiecta sunt sed etiam ab his aestimata. addo…
Cicero, pro Rabirio Postumo
-
…omnes, tum quod putatur ad bellum Parthicum esse venturus. ei tamen sic nunc solvitur, tricesimo quoque die talenta Attica xxxiii et hoc ex tributis. nec inde satis efficitur in usuram menstruam. sed Gnaeus noster clementer id…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…te accipere vetabat nisi decreto triumpho. in quo tu acceptam iam et devoratam pecuniam, ut in Achaeorum centum talentis, evomere non poteras, vocabula tantum pecuniarum et genera mutabas. Mitto diplomata tota in provincia passim data ,…
Cicero, in Pisonem
-
…vasari nomine in venditione mei capitis ascripseras, ex aerario tibi attributum Romae in quaestu reliquisti nonne, cum cc talenta tibi Apolloniatae Romae dedissent ne pecunias creditas solverent, ultro Fufidium, equitem Romanum, hominem ornatissimum, creditorem debitoribus…
Cicero, in Pisonem
-
…eo magis quod est contra illud iudicatum. redeo igitur ad crimen et accusationem tuam. quid vociferabare decem milia talentum Gabinio esse promissa. auctor videlicet perblandus reperiendus fuit qui hominem, ut tu vis, avarissimum exoraret, HS…
Cicero, pro Rabirio Postumo
-
…in mensem Martium sunt conlata, utique ad me tabellarios mittas. et heus tu genuarios a Caesare per Herodem talenta Attica L extorsistis in quo, ut audio, magnum odium Pompei suscepistis. putat enim suos nummos vos comedisse…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…. summa haec est. pro ratione pecuniae liber alius est Brutus tractatus quam Pompeius. Bruto curata hoc anno talenta circiter c, Pompeio in sex mensibus promissa cc. iam in Appi negotio quantum tribuerim Bruto dici vix potest…
Cicero, Epistulae ad Atticum
TALENTUM(τάλαντον) was the heaviest unit of weight in use among the Greeks; and as a talent of gold, silver, or copper was a definite amount of money, varying of course with the standard by which it was weighed, the word stood also for monetary units. A large number of talents were in use in different parts of Greece--the Euboic, the Aeginetan, the Phoenician, &c.--the weights of which will be found in the tables under PONDERAPollux (9.86) mentions several of these, and gives their value in proportion to the Attic talent. He also remarks that the talent of each district contained 60 minae of that district, and the mina 100 drachmae.
There were, however, one or two talents of a peculiar character which require special mention. The talent of gold of Homer (Hom. Il. 9.124; 18.507-Z2; 23.262-Z2) was certainly some quite small amount; and ancient writers conjectured that it was of the weight of a daric (128 grains), a view which modern investigations tend to confirm. Of somewhat greater value was a talent of gold mentioned by the poet Philelmon as consisting of three χρυσοῖ or gold staters. Possibly they may have been the equivalent of a talent of copper.
Like all other nations, the Greeks used various, talents for different classes of goods. The Babylonians, as we have set forth under PONDERAhad one talent for gold, one for silver, and one for goods. In Athens in historical times the emporic or commercial talent was quite differen from the talent of the mint, bearing to it a relation of about 3 to 2. And even for different sorts of heavy goods special weights were employed. Thus we hear of a talent for weighing wood (ξυλικὸν τάλαντον) as in use at Antioch and at Alexandria; and in all places the Attic weights seem to have been used for drugs. For abundant references to ancient authorities, see τάλαντον in the index to Hultsch's Metrologici Scriptores.
[P.G](τάλαντον; literally “a balance,” and “the thing weighed”). The Greek term for (1) the heaviest unit of weight;
(2) the designation of a sum of money consisting of a number of coins originally equal to it in legal weight and value. It was divided into 60 minae or 6000 drachmae. Among the different talents in use in Greece the most widely spread was the Attic, of which 1/6000 part (drachma) weighed 57 1/2 lbs. The intrinsic value of the metal contained in this sum of money was about $1180. The Aeginetan talent was worth about $1515. See mensura; numismatics.