vinagium
concedo ‥ ut ‥ possideant ~ia omnium vinearum ‥ hac conditione sc. quod pro unoquoque arpento vinee ‥ iiij s. ‥ recipiam de vineis dico que ~ia debent
homines ‥ capitales, vineas, vinatica, census et terragia, et quidquid habetis in castro Brane
de ‥ x sol. de veteri vinag’ baill’ de Danfront
quieti ‥ ab equitatu, servitio, fouagio, passagio, vignagio
inmunes ab omnibus consuetudinibus ‥ ut de ~io et aliis, ita etiam quod de vino de predictis vineis collecto non reddat capellanus benagium neque aliam consuetudinem
~io, fossagio, exercitu
item est ibi portagium. item est ibi vinata [? l. vinat’ i. e. vinaticum ]. pro istis faciunt ‥ mediam cartalem avene et viij caternos vini
quod ‥ dux ‥ faceret et haberet assaiam et assisam panis, ~i, et cervisie
mulier ab inflammatione nimia sanatur sumto ~io(
L. de C. ceca illuminatur, oculis ad portam monasterii ~io lotis
ornamenta ecclesie s. Martini, viz. ‥ j vinagium [? l. vinagerium ]
j vinegerium
Et per ipsum S. Juliano cum maxima balsami quantitate, et cum quinque palliis pretiosis, et Vinagiis argenteis et deauratis, et acerra argentea, cujus materia artificium superabat, destinavit.
Les droits de vinages deuz pour et au lieu de censives sur vignes, se doivent paier à bord de cuves, et ne peut tirer le detenteur son vin, sans avoir premierement paié ledit Vinage, etc.Ejusdem
Vinagiimeminit præterea Consuetudo Remensis art. 161. et Silvanectensis art. 263. Charta Gaufredi Comitis Andegavor. pro Abbatia S. Sergii :
Dono ergo.... Vinagium ex quatuor arpennis vinearum dominicarum.Alia ejusdem Comitis in Hist. monasterii S. Nicolai Andegav. pag. 10 :
Perdonavi quoque Vinagium omnium vinearum suarum, quamdiu ipsi vel Condonati eorum ipsas coluerint, etc.Charta Gaufridi Andegavorum Comitis ann. 1135. ex Archivo Regio :
Notum sit omnibus,... quod Gaufridus Andegaviæ Comes, Fulconis venerabilis Hierosolymitanorum Regis filius, concessit omnibus hominibus Andegaviæ, quod debitores Vinagii sui, unoquoque arpento suæ terræ, unde ipse Vinagium habere debebat et solebat, per singulos annos proxima die post festum S. Michaelis pro Vinagiis suis census ei reddant. Quod si illa die non reddiderint, proxima die sequenti et censum, et consuetam Vinagii legem persolvent. Ac si nec censum nec legem reddere voluerint, Comes de vinea sive de terra suum velle faciet.Alia ejusdem Gaufredi Comitis Andegav. ann. 1136. pag. 71 :
Vinagium omnium vinearum suarum, et foragiumAlia ann. 1162. in Hist. Castilonea pag. 26 :omnium terrarum suarum eidem Ecclesiæ concedo.
Septem modios vini de Vinagio meo de Motana ad mensuram Castellionis, et illud vinum jure perpetuo possidendum concedo.Alia anno 1209. ibid. pag. 36 :
Et sex modios vini in Vinagiis ejusdem villæ.Charta Guillelmi Episcopi Laudunensis in 31. Regesto Tabularii Regii :
Vinagia villarum Lavalli et Novienti, videlicet 80. modios, et 4. sextaria, et dimidium vini annui reditus.
Recognoverunt se vendidisse ecclesiæ B. Medardi Suessionensis decem et septem sextarios Vinagii, scilicet undecim ollas et dimidium vini super vineam, etc.
Sciendum est etiam, quod si forte contingat, quod homines prædicti velint solvere Vinagium suum in vindemiis, et nos ea capere voluerimus, ipsi debent ea afferre in curiam nostram apud Aisiacum, nec tenemur ea recipere ante medium Martium, nisi voluerimus. Neque possumus homines compellere ad ea solvenda ante medium Martium. Et qui die medii Martii in solutione Vinagii defecerit, emendaret nobis per 7. sol. et dimid. monetæ patriæ, et nihilominus reddere teneretur Vinagium, et nos vinagii forum apponemus, secundum quod consuevimus. Et sciendum, quod omnia Vinagia debent esse ab albo vino, sano, legali, et pagabili.Libertates concessæ a Galchero Comite Regitestensi ann. 1255. villis de
Contuli adhuc eisdem et concessi, quod quicunque in dictis villis sub ista libertate et assisia manserit, vel venerit, quod ibi remaneat, et qui voluerit, libere recedat, et de omnibus, quæ reliquerit, ubicunque gaudeat absolute, ita tamen, quod duos solidos dictos assisiæ solvet, et adhuc solvet Vinagium, sicut aliquis extraneus, salvo intercursu, si aliquis sit, etc.Eadem habentur in Charta Libertatum Maceriarum concess. ab Hugone Comite Regitestensi ann. 1233. Vide Alexandrum III. Epist. 32. apud Sirmondum, Sammarthanos in Archiep. Turonensib. pag. 771. 772. in Episc. Andegav. pag. 125. Monast. Anglic. tom. 2. pag. 980. etc.
Vinagia seu census vinearum, in Charta Phil. Pulcr. ann. 1306. ex Lib. rub. Cam. Comput. Paris. fol. 285. r°. col. 1. et in Chartul. Regalis loci ch. 12.
Scilicet vineas, prata, nemus, census, Vinagines, vel quasdam alias res, etc.Ita edidit Michael Cosnierus ad Vitam B. Roberti de Arbresello pag. 178. sed vereor, ne legendum sit
vinagia. Regestum Ludovici Regis Siciliæ et Ducis Andegav. fol. 55 :
Les Vinaiges desdits lieux, qui se paient en moustoisons.Tabularium magnum Corbeiensis monasterii :
Tout li roage et li forage de ledite ville sont sien(à l'Abbé) et li Vinages, chest à savoir de tous les vins, qui sont amené en ledite ville et vendu.
Item les cens et Vinages de Chaudefossé, etc.Terrarium Insulæ Adami :
Au lieu de Parmain il y a deux grands pressoirs à vin, banniers, dont a le droit de Vinage à raison de quatre seaux du vin y pressuré.
Quisque equus harum trium villarum ad submonitionem advocati debet Vinagium ; et debent ire in Belvacensi territorio citra Isaram, ita quod illi qui duxerint carrum vacui redibunt, et alii vinum adducent.
Petebant ut ampulla cristallina, in qua dictæ erant Reliquiæ, perfunderetur vino ; et bibentes multi ab infirmitatibus suis curati sunt...... Venit quædam mulier petens sibi dictum Vinagium fieri.Mirac. B. Edmundi Cantuar. apud Marten. tom. 3. Anecd. col. 1893 :
Mulier ab inflammatione nimia sanatur sumto Vinagio.... Lijart de Castellione super Sequanam cæca illuminatur, oculis ad portam monasterii Vinagio lotis.Exstat in Ritualibus antiquis
Benedictio vinagii. Vide Vinaticum 3.
Item debetInfra :(sacrista) semper esse paratus ad faciendum sanctum Vinagium cum Reliquiis S. Mummoli.
Quando sacrista vel ejus vicarius benedicet vinum vel aquam cum reliquiis, etc.
Item pro Vinagio forestæ de Vernone, quinquaginta solidos.Charta ann. 1310. in Lib. rub. Cam. Comput. Paris. fol. 324. v°. col. 2 :
Pour les Vinaiges des chevaus d'ilecques, dont chacunz resseanz qui a cheval, doit à la S. Martin d'iver quinze deniers.Charta ann. 1343. ex Chartul. S. Vinc. Laudun. :
Seront tenu de envoier un vallet au lieu dou droit Winage, pour dire à nos Winigeurs qu'il passent ou rapassent par lesdiz faux travers ou passages.Vide Vinagium in Guida.
Qu'aucuns esleus et commis ne pourront avoir ne prendre sur fermier quelconque, ne autres, douze deniers pour livre pour Vinage.Lit. remiss. ann. 1383. in Reg. 123. Chartoph. reg. ch. 181 :
Icellui Chaucial fit le marchié,..... et ce fait ledit Roussel envoia querir un pichier de vin pour le Vinage ; lequel ilz beurent tous ensemble.Aliæ ann. 1479. in Reg. 205. ch. 235 :
Le suppliant dist à icellui Glaude qu'il estoit content lui laisser lesdiz pourceaulx pour quarente solz, parmi ce qu'il paieroit pinte de vin pour le Vinaige.Vide supra Stilus 2.