zelare

zelare [CL cf. ζηλοῦν] 1 to love (person) jealously. qui ex nimio amore ~at uxorem suam, non ferens quod alicui aliquod signum amoris demonstret Andr. S. Vict. Hept. 132. 2 to have ardent fervour for (esp. protection or promotion of person or cause), be zealous for; b (intr., w. pro); c (w. ut or inf.); d (pr. ppl. as adj. or sb.). e (pass., also w. dir. obj.) to be filled with ardent fervour, be zealous (for). ~emus ‥ domum Dei Bede Hom. II 1. 118A; 1172 quid ‥ facient miseri ~antes legem, videntes justitiam opprimi? Ep. J. Sal. 305 (307 p. 746); 1177 rex noster ‥ super omnia desiderabilia hujus mundi ~atur P. Blois Ep. 66. 198C; 1249 rector ecclesie de P. ‥ vir ut estimo ~ans animas Ad. Marsh Ep. 34; [Frisones] castitatem multum ~ant, impudiciciam severius puniunt Eul. Hist. II 75; 1439 ~antes admodum ‥ honorem et exaltacionem ejusdem [abbatis] Bekynton I 12.  b c1236 nos qui tenemur ferventius ~are pro domo Domini Gros. Ep. 21; 1299 vos pro promocione dictorum negociorum ~atis Reg. Cant. 327; 1305 pro illorum libencius zalamus honore a quibus nos majora cognoscimus servicia recepisse RGasc III 445b; c1341 quam sinceris affectibus amor paternus pro statu ~averit regni pacifico J. Mason Ep. 207; 1369 archiepiscopus cunctique satrapi sui fortiter ~ant pro secularibus tuendis Lit. Cant. II 492; cardinales ‥ divisi sunt in partes ‥ ~antes utrique pro suis compatriotis Meaux II 317.  c perficere ‥ ~at similem suam, tam in his que pertinent ad hominem exteriorem ‥ quam in his que spectant ad interiorem Ad. Scot Serm. 421B; 1302 pacis dulcedinem ‥ assequi ~antes (Ep.) Chr. Rams. app. 376; 1302 ~antes ‥ ut ‥ [ecclesia B.] preservetur a noxiis et optatis semper proficiat incrementis Reg. Cant. 440.  d electus ‥ contra quem sui fratris ~antes consurrexerunt ministri Byrht. V. Osw. 449; qui decoris sacri ‥ observator ~antissimus est J. Ford Wulf. 57; 1331 peticionem ‥ Deo placidam et cunctis pie ~antibus acceptam Lit. Cant. I 373; c1402 universitas nostra, vestre sanctitatis ~antissima proles FormOx 212; justum mors †dicat [l. ditat], †zelalis [l. zelans] hereditat aurum J. Foxton Cosm. 44. 1 p. 97.  e ~us est legem Domini ut Finees [cf. Num. xxv 11] Dominic V. Ecgwini I 4; 1188 quia zelo ~ati sunt pro domo Domini, quasi reipublice estimati sunt inimici Ep. Cant. 227; 1223 rex ‥ insinuans quod ‥ sue ~etur ecclesie libertatem Mon. Hib. & Scot. 21a; 1228 volumus experiri ‥ devotionis affectum ‥ qualiter honorem ~amini matris vestre (Lit. Papae) Reg. S. Osm. II 149; 1285 Moysi ‥ principatui resistentes quos ‥ vivos devoravit inferus ut clareat quantum ~etur Dominus pro reverentia exhibenda prelatis Peckham Ep. 645 p. 896; 1440 quantumcumque ‥ pro rectificacione eorum ‥ ~ati simus Bekynton I 84; contigit ut ‥ rex fastu regio ~atus ‥ non aperiret portas (Adomnán V. S. Columbae) Bower IV 12. 3 to envy, be jealous of. b (pass.) to be filled with envy, be jealous (of, in quot. w. dir. obj.). s1190 in animo regis Francie perseveravit ‥ emulatio, et regis Ricardi gesta preclara ~ans ‥ servabat pectore vulpem Itin. Ric. II 21.  b rumoribus auditis de ‥ athletis qui ‥ in oriente contra ethnicos ‥ triumpharunt, occidui proceres invictam probitatem et insperatos eventus eorum ~ati sunt Ord. Vit. X 20 p. 117; Scyllam ‥ Glaucus ‥ amavit. hunc Circe ‥ diligebat, ~ataque Scyllam fontem in quo lavari solebat venenis infecit Alb. Lond. DG 11. 8.