δέω
δέω, to bind, tie, fetter
δέω2, δέω, lack, be in need of (+ gen.) (rare outside of certain fixed idioms)
Could not find δέω2 in Logeion dictionaries. Looking for closest alphabetic form.
- Αbind, tie, fetter, δεσμῷ τινα δῆσαι Il. 10.443, etc.; ἐνὶ δεσμῷ 5.386, etc.; ἐν πέδαις (v.l. ἐς πέδας) Hdt. 5.77; δῆσε δʼ ὀπίσσω χεῖρας . . ἱμᾶσιν Il. 21.30; δ. τινὰ χεῖράς τε πόδας τε Od. 12.50; δ. ἔκ τινος to bind from (i.e. to) a thing, ἐξ ἐπιδιφριάδος ἱμᾶσι δέδεντο Il. 10.475, cf. Hdt. 4.72; δῆσαί τινα ξύλῳ or ἐν ξύλῳ (cf. ξύλον II.2); ἐν κλίμακι Ar. Ra. 619; δ. κύνα κλοιῷ tie a clog to a dog, Lex Solonis ap. Plu. Sol. 24, cf. E. Cyc. 234; δ. τινὰ πρὸς φάραγγι A. Pr. 15; πρὸς κίονα, κίονι, S. Aj. 108, 240 (lyr.); δεδεμένοι πρὸς ἀλλήλους Th. 4.47; δεδέσθαι ἐν τῆ ποδοκάκκῃ Lex Solonis ap. D. 24.105.
- 2 alone, bind, keep in bonds, πῶς ἂν ἐγώ σε δέοιμι; says Hephaistos, pointing to the nets in which he had caught Ares, Od. 8.352; αὐτὸς δʼ ἔδησε πατέρα A. Eu. 641; δήσαντες ἔχειν τινάς Th. 1.30; δησάντων αὐτὸν οἱ ἕνδεκα Lex ap. D. 24.105, etc.
- 3 metaph., bind, enchain, γλῶσσα δέ οἱ δέδεται Thgn. 178; κέρδει καὶ σοφία δέδεται Pi. P. 3.54; ψυχὰ δ. λύπῃ E. Hipp. 160 (lyr.); later, bind by spells, τὸ στόμα AP 11.138 (Lucill.), cf. Tab.Defix. 96,108.
- 4 c. gen., hinder from a thing, ἔδησε κελεύθου Od. 4.380, 469.
- 5 Medic., harden, brace up, Hp. Off. 17, etc.
- II Med., bind, tie, put on oneself, ποσσὶ δʼ ὑπὸ λιπαροῖσιν ἐδήσατο καλὰ πέδιλα tied them on his feet, Il. 2.44, etc.:—Pass., περὶ δὲ κνήμῃσι βοείας κνημῖδας . . δέδετο he had greaves bound round his legs, Od. 24.228. (Cf. Skt. ditá ‘bound’, dā´ma ‘bond’.)
- Αlack, miss, stand in need of, c. gen., ἐμεῖο δὲ δῆσε . . ἀλκτῆρα γενέσθαι Il. l.c. (elsewh. Hom. uses δεύω, q.v.); παραδείγματος τὸ παράδειγμα αὐτὸ δεδέηκεν Pl. Plt. 277d, cf. X. Mem. 4.2.10.
- 2 freq. in Att., πολλοῦ δέω I want much, i.e. am far from, mostly c. inf. pres., πολλοῦ δ. ἀπολογεῖσθαι I am far from defending myself, Pl. Ap. 30d; πολλοῦ δεῖς εἰπεῖν Id. Men. 79b; π. δ. ἀγνοεῖν Id. Ly. 204e; π. γε δέουσι μαίνεσθαι Id. Men. 92a; also μικροῦ ἔδεον ἐν χερσὶν εἶναι X. HG 4.6.11, cf. Men. Georg. 25; τοσούτου δέω ἱκανὸς εἶναι λέγειν ὥστε . . Lys. 17.1; τοσούτου δέουσι μιμεῖσθαι Isoc. 14.17 (also τοσοῦτον δέω εἰδέναι Pl. Men. 71a); παρὰ μικρὸν ἐδέησα ἀποθανεῖν v.l. in Isoc. 17.42; simply ἐδέησα κινδύνῳ περιπεσεῖν Alciphr. 3.5: abs., πολλοῦ γε δέω I am far from it, Pl. Phdr. 228a; τοῦ παντὸς δέω A. Pr. 1006; παντὸς δεῖ τοιοῦτος εἶναι Pl. Sph. 221d (impers. πολλοῦ δεῖ, etc., v. δεῖ II.1. b): in part., παλαστῆς δεόντων τεττάρων ποδῶν IG 1(2).373.8; μικροῦ δέοντα τέτταρα τάλαντα D. 27.35; the part. is freq. used to express numerals compounded with 8 or 9, ἀνδράσιν ἑνὸς δέουσι τριάκοντα IG 1(2).374.413; δυοῖν δέοντα τεσσεράκοντα forty lacking two, thirty-eight, Hdt. 1.14; πεντήκοντα δυοῖν δέοντα ἔτη Th. 2.2; ἑνὸς δέον εἰκοστὸν ἔτος the 20th year save one, the 19th, Id. 8.6; δυοῖν δεούσαις εἴκοσι ναυσίν X. HG 1.1.5: later, the inf. stands abs., περὶ τὰ ἑνὸς δεῖν πεντήκοντα fifty save one, Arist. Rh. 1390b11: part. in gen., τροφαλίδες μιᾶς δεούσης εἴκοσιν Id. HA 522a31; πόλεων δυοῖν δεούσαιν ἑξήκοντα D.L. 5.27; ἑξήκοντα ἑνὸς δέοντος ἔτη Plu. Pomp. 79.
- 3 part. δέων, δέουσα, as Adj., fit, proper, ὁ καιρὸς οὐκ ἔστι χρόνος δέων Arist. APr. 48b36; τοῖς δέουσι χρόνοις IG 12(3).247.11 (Anaphe); ἡ δέουσα ἑκάστων χρῆσις Hierocl. p.61 A., etc.: esp.freq. in neut., v. δέον.
- 4 δεῖ impers., v. h. v.
- II Dep. δέομαι: contr. δῆσθε Sophr. 46, part. δεύμενος Id. 36: fut. δεήσομαι Pl. Phlb. 53b: aor. ἐδεήθην: always personal, and used by Hom. only in form δεύομαι (v. δεύω B):
- 1 abs., to be in want or need, require, mostly in part., κάρτα δεόμενος Hdt. 8.59; οἱ δεόμενοι the needy, opp. οἱ κεκτημένοι τὰς οὐσίας, Isoc. 6.67.
- b stand in need of, want, c. gen., Hdt. 1.36, etc.; τὰ σὰ δεῖται κολαστοῦ . . ἔπη S. OT 1148; ῥώμης τινὸς δ. ib. 1293; οὐδὲν δεῖσθαι τροφῆς have no need of . ., Th. 8.43; ἤν τι δέωνται βασιλέως if they have any need of him, ib. 37: c. inf., τοῦτο ἔτι δέομαι μαθεῖν Pl. R. 392d, cf. Euthd. 275d, etc.; τὰ πράττεσθαι δεόμενα things needing to be done, X. Cyr. 2.3.3; τὰ δεόμενα necessaries, IG 2.573.4; ἐπισκευάσαι τὰ δεόμενα parts needing repair, ib. 2(2).1176.15; τὸ δεόμενον the point threatened, Plb. 15.15.7; δεῖται impers., v. δεῖ.
- 2 beg a thing from a person, c. dupl. gen. rei et pers., τῶν ἐδέετο σφέων Hdt. 3.157, cf. Th. 1.32, etc.; μή μου δεηθῇς. ΘΗ. πράγματος ποίου; S. OC 1170: freq. with neut. Pron. in acc., τοῦτο ὑμῶν δέομαι Pl. Ap. 17c, cf. Smp. 173e, etc.: c. acc. cogn., δέημα, or oftener δέησιν, δεῖσθαί τινος, Ar. Ach. 1059, Aeschin. 2.43, etc.: also c. acc. rei only, ξύμφορα δ. Th. 1.32; δυνατά τινος Pl. Prt. 335e; δίκαια καὶ μέτρια ὑμῶν D. 38.2; διαπράξωμαι ἃ δέομαι X. An. 2.3.29: with gen. pers. only, δεηθεὶς ὑμῶν having begged a favour of you, D. 21.108: c.gen.pers. et inf., ἐδέετο τοῦ δήμου φυλακῆς πρὸς αὐτοῦ κυρῆσαι Hdt. 1.59, cf. Pl. Prt. 336a, etc.; δ. τινὸς ὥστε . . Th. 1.119; ὅπως . . Plu. Ant. 84: rarely c. acc. pers., ἐδέοντο Βοιωτοὺς ὅπως παραδώσουσι Th. 5.36: parenthetic, δέομαι I pray, LXX Ge. 44.18.
- = δήω (A), Alc. 102.
I tr., de animados
1 atar mediante ligaduras, poner ataduras c. ánimo de inmovilizar:
a) c. ac. de pers. y anim.
τὸν ... ὑπέδεισαν ... θεοὶ οὐδ' ἔτ' ἔδησαν
los dioses sintieron miedo de él y ya no lo ataron (a Zeus)πῶς ἂν ἐγώ σε δέοιμι;
Οὐρανίδας, οὓς δῆσε πατήρ
πατέρα
εἰ μή τις αὐτοὺς ἐπὶ ταῖς πληγαῖς ἔδησεν, οὐκ ἂν ἐτεθνήκεσαν
si no los hubieran atado una vez que los habían fustigado, no estarían muertos
• c. compl. circunst. indicando lugar: c. dat. loc. o de direcc.
βοέους δήσαις ... ἔντεσιν αὐχένας
τὸν δ' ... ἄνω κίονι δήσας
δήσας τοὺς ἀνθρώπους γυμνοὺς ταῖς ἁμάξαις
θεὸν δῆσαι βίᾳ φάραγγι πρὸς δυσχειμέρῳ
atar por la fuerza a un dios a un precipicio tempestuoso(τοὺς) ὑπὸ ζυγὰ δῆσα
(los) até (a los marineros) bajo los bancos de los remerosδεθεὶς πρὸς κίον' ἑρκείου στέγης
περιστερὰς ... δεδεμένας ἐν δικτύῳ
δεδεμένους ... πρὸς ἀλλήλους
atados entre sí
• c. dat. instrum. o giro prep. equiv.
μιν ... δῆσαν κρατερῷ ἐπὶ δεσμῷ
δήσαντες δὲ σὲ κλῳῷ
ἐξ ἐπιδιφριάδος ... ἱμᾶσι δέδεντο
estaban atados con correas a la lanza del carro (unos caballos)κύνα δάκνοντα παραδοῦναι κελεύει κλοιῷ τριπήχει δεδεμένον
δησμοῖσί τ' ἀεικελίοισι δεθέντες
κατωκάρα δεσμοῖσι δέδενται
• en v. med. mismo sent., c. gen.
Ἕκτορα ... δησάσκετο δίφρου ὄπισθεν
b) c. ac. de partes del cuerpo
ἐμὰς δῆσαι χεῖρας
παλάμας ἔδεεν
• en diversas construcciones: c. dat. instrum.
δῆσε δ' ὀπίσσω χεῖρας ... ἱμᾶσι
τὰ δὲ νήπια παιδία δέουσι τοῦ ποδὸς σπάρτῳ
δησάντων σ' ἐν νηῒ θοῇ χεῖράς τε πόδας τε
que te aten de pies y manos en la veloz naveχεῖρας ἱμάντι δεθείς
c) c. ac. int. no etim. y giro prep. c. περί y ac. echar alrededor de, atar en torno a
σειρὴν ... περὶ ῥίον Ὀυλύμποιο δησαίμην
ataría una cadena en torno a un pico del Olimpoπερὶ τοὺς αὐχένας σφέων ἔδησε (τὸν χαλινὸν τοῦ ἵππου)
les echó al cuello (la brida del caballo)τῷ δ' ... (ἱμάντας) δήσαντες
2 no siempre mediante una ligadura prender, apresar, encarcelar
Κορινθίους
δησάντων αὐτὸν οἱ ἕνδεκα
οὓς δέδεκε τὰ δικαστήρια
δεδέσθαι αὐτῷ ... προσήκει
merece ser apresadoἐδέθη ὑπὸ Χίων
δεσμὸν ... ἕλκεται δεθείς
οἱ δεδεμένοι
los prisionerosἦν ὁ Πέτρος ... δεδεμένος ἁλύσεσιν δυσίν
Pedro estaba prendido con dos cadenas
• abs. practicar un arresto, arrestar
ο[ὐ]δὲ [χρ]ήμ[α]τα δημιώσ[ω οὐ]δὲ δήσω
αὐτός τ' ἔδησα καὶ παρὼν ἐκλύσομαι
yo mismo di la orden de prisión y, estando presente, daré la de libertad
• c. giro prep. c. valor instrum.-loc.
κἄδησας ἐν δεσμοῖσι πανδήμου στέγης
ἐν κλίμακι δήσας (τοῦτον)
(ὅσους) ἐν πέδαις δήσαντες
(a cuantos) habiéndoles cargado de grilletesσε δήσω <'ν> τῷ ξύλῳ
χαλκέῳ ... ἐν κεράμῳ δέδετο
estuvo encerrado en una mazmorra de bronceαἱ ... πέδαι ... ἐν τῇσι ἐδεδέατο
ἐν τῷ ξύλῳ δεδέσθαι
Αἴτνας ἐν μελαμφύλλοις δέδεται κορυφαῖς
se encuentra aherrojado entre las cimas de oscura floresta del Etna ref. a Tifónἐν δημοσίῳ δεσμῷ δεθεὶς ὑπὸ τῶν νομοφυλάκων
• c. prep. y ac. de rel.
δεδέσθαι δ' ἐν ποδοκάκκῃ ἡμέρας πέντε τὸν πόδα
y quede aprisionado su pie en el cepo durante cinco días
• tb. de anim. ser apresado
ἔγχελυς ... δέδεται δὲ καὶ ἱεμένη περ ἀλύξαι
3 vendar
ὠτειλήν
ἐν νάρθηξι δῆσαι
entablillarκράατα δησάμενοι
con la cabeza vendada
4 en v. med. c. valor refl. atarse, sujetarse el calzado, calzarse, ponerse
ποσσὶ δ' ὑπὸ λιπαροῖσιν ἐδήσατο καλὰ πέδιλα
ἐδήσατο ταρσὰ κοθόρνοις
• en perf. llevar atado, tener atado
περὶ δὲ κνήμῃσι ... κνημῖδας ... δέδετο
II no de animados
1 atar, anudar, ligar
ἐπ' ἄκρῳ δῆσε χρύσειον καλὸν ζυγόν
en el extremo ató un bello yugo áureoχαλινοὺς δὲ καὶ στόμια ... ἐκ πασσάλων δέουσι
ξύλον ... κρεμάσαι χρὴ ἔνθεν καὶ ἔνθεν, σειρῇ δήσαντα
hay que colgar un madero atándolo en los dos extremos con una cuerdaπλοκάμους ... δήσατε κισσῷ
στεφάνους ἔπλεξεν ... ἄνθεα δήσας
ἱμάντα δεδεμένον εἰς τὸ πανάριον
• náut. amarrar, echar amarras
πρυμνήσια ... ἀκτῇσι
ἐπὶ χθονὶ πείσματ' ἔδησαν
αἱ μὲν ... ἔντοσθεν λιμένος ... δέδεντο πλησίαι
de navesσχεδίας ... πρὸς αὑτὰς ... δεδεμένας
2 liar, ligar
(δράγματα) ἄλλα ... ἀμαλλοδετῆρες ἐν ἐλλεδανοῖσι δέοντο
otras (brazadas de mies) las iban liando los gavilladores en hacesδόνακες γὰρ ἐπ' ἀλλήλους δεθέντες
οἱ σπόνδυλοι ... δέδενται πρὸς ἀλλήλοις δεσμῷ μυξώδει καὶ νευρώδει
• envolver, liar
κισσὸν ... δήσας ἐς ὀθόνιον
ἱστία ... ἀμφ' ἱμᾶσιν ἔδησαν
(λίθος) ἀμφὶ ... νεφροῖσι δεθείς
III sin noción de atadura
1 ligar, trabar un continuo
ὀπὸς γάλα λευκὸν ... ἔδησε
2 arq. ensamblar, unir, sujetar elementos arquitectónicos
ἄξονας
τ]οὺς ἁρμοὺς ... δῆσαι καὶ γομφῶσ[αι
οἰκοδόμεε γέφυραν, δέουσα τοὺς λίθους σιδήρῳ τε καὶ μολύβδῳ
τὸ πλατὺ τεῖχος ἀσφάλτῳ δήσασα
λίθοι ... σιδήρῳ πρὸς ἀλλήλους τὰ ἔξωθεν καὶ μολύβδῳ δεδεμένοι
πλίνθον ὀπτὴν διπλῆν ἐν γύψῳ δεδεμένην
τοὺς θριγκοὺς τοὺς ἐπὶ ταύτας (στήλας) τιθεμένους δεδεμένους κατὰ κεφαλήν
las piedras de la cornisa colocadas sobre estas (estelas), unidas por su parte superiorτὸ δεσμῶν ἄνευ περὶ τὰς θύρας δεδέσθαι;
• fig. en v. pas.
οὐ συμπεφυκὼς δεδήσομαι ὥσπερ οἱ ἱπποκένταυροι
no estaré unido por nacimiento (a mi caballo) como los hipocentauros
3 ref. a objetos de forma redonda, siempre en v. pas. c. dat. instrum. o loc. estar rodeado, ceñido por
δέδεντο δὲ δαίδαλα πάντα (Ὠκεανῷ)
toda la decoración estaba rodeada (por el Océano) representado en torno al escudo
• frec. en part. rodeado por, ceñido por
στλεγγίς ἁλ[ύσ]ε[ι] δεδεμένη
σφραγιδί δ]ύο χρυσίι δεδεμέν
σ]φραγὶ[ς] ἀρ[γ]υρίῳ δε[δε]μένη· σφραγῖδες λίθιναι ἄδεσμοι
un sello engastado en anillo de plata, sellos de piedra sin engastarσφραγὶς μαράγδου δεδεμένη σειρᾷ χρυσῇ
ἠθμὸς ἀπὸ κρατῆρος ... ἐγ ξύλῳ δεδεμένος
un colador de cratera ... ensamblado en un aro de madera
IV usos fig.
1 ligar, embotar, inmovilizar, privar de actividad partes del cuerpo, frec. en conjuros mág.
δῆσον, κατάδησον τὰ ν[εῦ]ρα, τὰ μέλη, τὸν νοῦν ...
ἔδησα τὴν γλῶτταν καὶ τὴν ψυχὴν καὶ τὰς χεῖρας
• en v. med.-pas.
γλῶσσα δέ οἱ δέδεται
δέδεται γὰρ ἡ διάνοια
la mente queda embotada por los razonamientos sofísticosφωνὴ δ' ἐδέθη καὶ χείλεα καλά
por la muerteσολοικίζον τὸ στόμα μου δέδεται
mi boca se paraliza cometiendo solecismos
• frec. c. dat. agente o instrum.
δέδεται γὰρ ἀναιδεῖ ἐλπίδι γυῖα
pues nuestros miembros están atados por una esperanza despiadada
• tb. de cosas
δεθέντα κατὰ τὰς ἐμβολὰς ... τὰ ... σκάφη
las naves inmovilizadas en el choque
• medic. constreñir, inmovilizar
ἡ φλεγμονὴ δήσασα ἔχει τὸ ἄρθρον
la inflamación mantiene la articulación constreñidaαἱ γένυες ἐδέδεντο
2 encadenar, aprisionar a pers.
αὐτοὺς δήσας τῇ περὶ ἀρετὴν ἐπιθυμίᾳ
encadenándolos al deseo de la virtudἢν ἐσίδῃς, καίεις· ἢν δὲ θίγῃς, δέδεκας
si miras, (me) quemas, si tocas (me) tienes encadenadoνικώμενοι γὰρ ἄνδρες ἀγρυξίᾳ δέδενται
λύπᾳ ... εὐναία δέδεται ψυχά
por el dolor (su) alma está encadenada al lechoγυνὴ τῷ ἀνδρὶ δέδεται νόμῳ
• c. doble ac.
τῶ μιν ἀμηχανίη δῆσεν φρένας
ἄλγεϊ ... δέδεσαι φρένα
• tb. c. n. abstr.
κέρδει καὶ σοφία δέδεται
incluso la sabiduría se deja apresar por las gananciasὁ λόγος τοῦ θεοῦ οὐ δέδεται
la palabra de Dios no está encadenada e.e. es libre
• op. λύειν o comp. de éste ref. al que goza de poder para «atar y desatar» Eu.Matt.16.19,
οὐδὲν ἄρα οὕτως βεβαίως δεδήσεται ... ὃ μὴ οἷόν τ' ἔσται λῦσαι τῷ Διονύσῳ
nada estará tan fuertemente atado que no le sea posible a Dioniso desatarlo
• part. pas. τὸ δεθέν lo atado, lo ligado, e.e. lo compuesto
τὸ ... δεθὲν πᾶν λυτόν
todo lo que está compuesto es corruptible
3 retener, mantener lejos de c. gen.
ὅς τίς μ' ἀθανάτων ... ἔδησε κελεύθου
cuál de los inmortales ... me ha apartado del camino
• impedir, poner trabas
τὸ ‘δοῦν τὸ ἰόν’
lo que pone trabas a la marcha como falsa etim. de δημιώδης
•Pres. tem. de *deHi̯1-, que da lugar a ai. dā́ti ‘atar’, alb. duai ‘gavilla’.
A formas pers.
I v. act.
1 faltar, carecer de, estar privado de c. gen.
ἐμεῖο δὲ δῆσε ἀρῆς ἀλκτῆρα γενέσθαι
(le) falté yo para defenderle de la muerte en la guerra
• excep. en v. med.
ταὶ μεγάλαι ... ἀλκαὶ σκότον πολὺν ὕμνων ἔχοντι δεόμεναι
los grandes actos de valor, privados de himnos, quedan en la oscuridad profunda
• en part. c. numerales, faltando, a falta de
παλ]α[στ]ς δεό[ν]τν τεττάρμ ποδ[ν
de cuatro pies menos un palmoμικροῦ δέοντα τέτταρα τάλαντα
• esp. expresando numerales acabados en 8 o 9
ἀ]νδράσιν ἑνὸς δέσι τριά[κοντα
veintinueve hombresδυῶν δέοντα τεσσεράκοντα
πεντήκοντα δυοῖν δέοντα ἔτη
cuarenta y ocho añosἑνὸς δέον εἰκοστὸν ἔτος
el décimo noveno añoοὐ πλείους μιᾶς δεουσῶν ἑξήκοντα ... τομῶν
δυοῖν δεούσαις εἴκοσι ναυσίν
• excep. en v. med.
ἀργύρ] εἴϙ[ο]σιν μνέα[ς ἡμι]μνήι δεομένας
diecinueve minas y media
• abs.
παραλίαν ... πεντακοσίων (σταδίων) δέουσαν
una costa casi de 50 (estadios)
• c. el part. en gen. abs.
τροφαλίδας ... μιᾶς δεούσης εἴκοσιν
diecinueve quesosπόλεις δυοῖν δέουσαι ἑξήκοντα ρξʹ
cincuenta y ocho ciudadesἑξήκοντα μὲν ἑνὸς δέοντα ... ἔτη
2 c. un adj. de cantidad en gen. e inf., frec. en át. πολλοῦ δέω me falta mucho para, estoy muy lejos de
πολλοῦ δέω ἐγὼ ὑπὲρ ἐμαυτοῦ ἀπολογεῖσθαι
πολλοῦ δεῖς τὸ εἶδος ἀγνοεῖν τοῦ παιδός
estás muy lejos de desconocer al chico por su belleza, e.d., es difícil que no lo conozcas por su bellezaμικροῦ ἔδεον ... ἐν χερσὶ ... εἶναι
les faltó poco para estar en sus manosτοσούτου δέουσιν μιμεῖσθαι
están tan lejos de imitarαὐτὸς ... βραχυτάτου ἐδέησε τρωθῆναι
παντὸς δεῖ τοιοῦτος εἶναι
le falta todo para ser de tal índole, e.e. no es así en absoluto
• excep. en v. med.
τὸ σκέλος ... πολλοῦ δεῖται ψαύειν τῆς γῆς
• tb. c. ac. adv.
τοσοῦτον δέω ... εἰδέναι
estoy tan lejos de saberἡ διάμειψις τῶν ὅπλων ... ὀλίγον ἐδέησεν ἀνατρέψαι τὰ πράγματα
el intercambio de armamento ... estuvo a punto de hacer cambiar la situación
• c. giro prep. de ac.
παρὰ μικρὸν ἐδέησα ... ἀποθανεῖν
me faltó poco para morir
• tb. sin adj.
ἐδέησα κινδύνῳ περιπεσεῖν
estuve a punto de caer en un peligro
• abs. πολλοῦ γε δέω me falta mucho e.e. no pienso hacerlo de ningún modo, ni mucho menos equivaliendo a una neg. fuerte, Pl.Phdr.228a, D.5.24, Luc.Pseudol.2,
τοῦ παντὸς δέω
II v. med.-pas.
1 necesitar, estar necesitado de, desear
a) c. gen. gener. de cosa o abstr.
χρημάτων
τῶν οὐ δεῖται πόλις
ῥώμης
ἰυγμῶν ... συμφορά
δεῖται γὰρ ὁ θεὸς ... οὐδενός
pues un dios no tiene necesidad de nadaτῆς τροφῆς
διδασκάλου
<ὅταν δὲ μὴ ἀλγῶμεν> οὐκέτι τῆς ἡδονῆς δεόμεθα
• en sentencias
σῶμα νοσῶδες μικρᾶς ῥοπῆς ἔξωθεν δεῖται προσλαβέσθαι πρὸς τὸ κάμνειν
un cuerpo débil necesita una mínima influencia externa para inclinarse hacia la enfermedad
• excep. en v. act. c. suj. de cosa o abstr.
τό γ' αἴνιγμα ... μαντείας ἔδει
παραδείγματος ... τὸ παράδειγμα αὐτὸ δεδέηκεν
el propio ejemplo precisa de un ejemplo
b) c. inf. concert.
πυθέσθαι δεόμενος
μάντευμα κρυπτὸν δεομένη Φοίβου μαθεῖν
necesitando obtener de Febo un oráculo secretoτὰ πράττεσθαι δεόμενα
las cosas que necesitan ser hechas
c) c. inf. no concert.
εἰ μὲν γὰρ μηδὲν δέονται χρηστοὺς αὐτοὺς εἶναι
si no necesitan que ellos (sus hijos) sean virtuosos en nada
d) abs., en part. necesitado
κάρτα δεόμενος
muy necesitadoκαὶ γὰρ φίλος ὤν μοι τυγχάνει καὶ δεόμενος
pues es mi amigo incluso en la necesidadοἱ δεόμενοι
ὁ πρὸς τοὺς δεομένους οἶκτος
2 pedir, suplicar frec. c. gen. (raro ac.) de pers. o dioses y ac. (raro gen.) de cosas o abstr.:
a) sólo c. gen. de pers.
δεηθεὶς ὑμῶν
habiéndoos hecho una peticiónπαντὸς ἐδεῖτο θεοῦ
b) c. gen. de cosa y de pers.
ἔτοιμοι ἦσαν τῶν ἐδέετο σφέων
estaban dispuestos a lo que se pedía de ellos
c) c. ac. de cosa o abstr.
ξύμφορα δέονται
δεόμενοι ἡμῶν τὴν χάριν
• frec. c. pron. neutr. en ac.
τοῦτο ὑμῶν δέομαι
esto es lo que os pidoὅσσα ἐδεῖ[τ]ο ὁ δᾶμος ... ὑπηρέτηκε πάντα
• tb. c. ac. int. hacer una petición
τὸ δέημα ... ὃ δεῖταί μου
δέομαι δ' ὑμῶν ... δικαίαν δέησιν
d) c. inf. concert.
σεο δέομαι μὴ δέεσθαι ἀνόμων
τὸ ... Πάνακτον ἐδέοντο Βοιωτοὺς <ὁρᾶν> ὅπως παραδώσουσι Λακεδαιμονίοις
rogaron a los beocios que miraran cómo entregar Panacto a los lacedemoniosἡ Ἑλλὰς ὅλη δεῖταί σου φυλάξαι σῶμα σοφίης
δεδέηται ὑμῶν ἡ στρατιὰ συναναπρᾶξαι τὸν μισθόν
ἂν δέ μου μὴ δέητ'... καταμένειν
si no me suplica que me quedeτούτου ἐδεήθημεν ἐπίκουρον γενέσθαι Χλόης
pedimos a éste que se conviertiera en protector de Cloeκαθάπερ ἰατροῦ δέοιντο ἂν παῖδες ... αὐτὸν θεραπεύειν ... ἑαυτούς
δεηθεὶς οὖν πολλὰ ὑπὸ τῆς μητρὸς ... εἰς Κόπτον αὐτὸν μετενεγκεῖν
• c. ac. de pers. e inf. no concert.
ἐδεήθην ἐμαυτῷ ... συνοικίσαι τὸν θεῖον
he rogado a mi tío que (ella) pueda vivir conmigo
e) c. conj.
δεηθέντες ... ἑκάστων ὥστε ψηφίσασθαι τὸν πόλεμον
ἐδέετο αὐτοῦ ὅκως ...
ἐδέοντο τοῦ Ἀρισταγόρεω, εἴ κως αὐτοῖσι παράσχοι δύναμίν τινα
pidieron a Aristágoras si podía proporcionarles alguna ayudaδέομαι οὖν ἵνα ποιήσῃς τὴν εὐχήν
f) c. giro prep.
δεησόμενος τούτων περὶ τῆς ἑαυτοῦ σωτηρίας
para suplicarles por su propia vidaδεησομένους ὑπὲρ ἡμῶν
ἐὰν ... δεηθῶσιν ἐναντίον σοῦ
δεόμενοι εἰς τὸ ἰδεῖν ὑμῶν τὸ πρόσωπον
g) abs.
εἰ δέοινθ' οἱ καιροί
si las circunstancias lo exigíanδέομαι
lo ruego, lo pido
• subst. ὁ δεόμενος el solicitante Isoc.Ep.8.9, cf. IG 7.2858.3 (III a.C.)
• plu. los clientes
B impers.
I 3a pers. sg. en v. act. y menos frec. en v. med.
1 c. compl. nominal hay necesidad de, se necesita, hace falta
a) c. gen.
ἡβῶντος δὲ δεῖ
φωνῆς δεῖ μόνον
sólo (le) falta la voz (para ser humana) a una estatua hecha por Dédaloπρῶτον μὲν οὖν πάντων δεῖ φύσιος
τοῦ πλεῦνος αἰεὶ ἔδεε
δεῖ δὲ χρημάτων
παρίσχειν πλίνθους γαΐνας ὁποσσᾶν κα δῆι εἰς τὸ ἐργαστήριον
proporcionar ladrillos de barro cuantos sean necesarios para el taller
• en v. med. mismo sent.
σοφῆς δεῖται φρενός
se precisa una mente sabia
• tb. c. inf.
μακροῦ λόγου δεῖ ταῦτ' ἐπεξελθεῖν
b) c. gen. y dat. de pers.
ὅτῳ δὲ καὶ δεῖ φαρμάκων παιωνίων
• tb. en v. med.
δεῖται οὖν σοι ... τῆς αὐτῆς ἐρωτήσεως
c) c. gen. de cosa o abstr. y ac. de pers.
ψευδωνύμως σε δαίμονες Προμηθέα καλοῦσιν· αὐτόν γάρ σε δεῖ προμηθίας
mal te llaman los dioses Prometeo, pues a ti mismo te falta previsiónοὐ πόνου πολλοῦ με δεῖ
no me falta mucho esfuerzo
d) c. gen. y ac. neutr.
τί δεῖ τῆς ἀρετῆς;
¿qué necesidad hay de la virtud?
• c. dat.
σοὶ ... παίδων τί δεῖ;
• esp. en la neg. οὐδὲν δεῖ c. gen. no hay necesidad de
οὐδὲν αὐτοῦ (κεραυνοῦ) δεῖ
οὐδὲν ἂν δέοι ... πολλοῦ ἀργυρίου
οὐδὲν ἂν τῆς ὑμετέρας κρίσεως ἔδει
vuestro juicio no sería en nada necesario
• tb. c. dat.
οὐδὲν οὖν αὐτῶν ἔτι σοι δεῖ πρὸς ἐμέ
no estás obligado a nada de ese tenor respecto a mí
e) c. ac. neutr.
λέγοιτ' ἂν εἴ τι δεῖ
ἤν τι δέῃ
μετὰ δὲ μαλθακόν τι δεῖ προσθετόν
πρῶτον μὲν τοῦτο δεῖ
• tb. c. dat.
ἓν δεῖ μόνον μοι
una sola cosa me hace faltaεἴ τι δέοι τῷ χορῷ
f) en los giros tipo πολλοῦ δεῖ c. inf. (cf. πολλοῦ δὲ δεῖ οὕτως ἔχειν
τοὺς Πλαταιᾶς ... ἐλαχίστου ἐδέησε διαφθεῖραι (τὸ πῦρ)
faltó muy poco para que (el fuego) consumiese a los plateenses
• tb. c. el adj. en ac.
ἐπειδὰν ὀλίγον πάνυ δέῃ διαπεπρίσθαι
cuando falte muy poco para estar totalmente serradoτοῦτ' ἐξεργάσασθαι μικρὸν ἐδέησε
τοσοῦτον <δ'> ἐδέησε τοῦ κινεῖν
• p. ext.
ὃ μικρᾶς ῥοπῆς ἐδέησε γενέσθαι
lo cual faltó poquísimo para que sucediera
• abs. πολλοῦ δεῖ falta mucho, e.e. ni mucho menos, ni pensarlo equivaliendo a una neg. fuerte
πολλοῦ γε δεῖ
πολλοῦ γε καὶ δεῖ
ἀλλὰ πολλοῦ, μᾶλλον δὲ τοῦ παντὸς δεῖ
dista mucho de ser así, es más, no lo es en absoluto
• en inf. adv. μικροῦ δεῖν a poco faltar, casi
μικροῦ δεῖν τρία τάλαντα
casi tres talentosἡ μὲν πόλις ... πρὸς τοιοῦτον ἄγγελμα μικροῦ δεῖν ἔκφρων γενομένη
la ciudad, casi enloquecida por un anuncio talὀλίγου δεῖν
πολλοῦ γε δεῖν
ni mucho menos, ni pensarlo
• c. neg.
οὐ ... μικροῦ δεῖν
de ningún modo, ni por asomo
2 c. compl. verbal hay que, hay obligación de, se debe, es preciso
a) c. inf.
δεῖ φροντίδα μὴ κατέχειν
es preciso no mantener las preocupacionesδεῖ κάρτα θύειν
τί ταῦτα πενθεῖν δεῖ;
πάντων προειδότων ὅτι δεήσει κινδυνεύειν
τοὺς δὲ φακοὺς ἑψῆσαι δεήσει
• en v. med.
τήν μευ γλάσσαν ἐκτεμεῖν δεῖται
b) c. dat. e inf.
θεοῖσι προσβαλεῖν χθονὶ ἄλλην δεήσει γαῖαν
les será preciso a los dioses añadir otra tierra a la nuestraἐπεὶ δέ οἱ ἔδεε κακῶς γενέσθαι
οἱ κιθαρῳδοί, ὁκόταν δέῃ αὐτοῖς μακροφωνεῖν
los citaredos, cuando tienen que hacer llegar lejos su vozτί δεῖ ποιῆσαί σοι;
• en v. med.
βραχέ' ἐμοὶ δεῖσθαι φράσαι
c) c. inf. impl.
hέπεσθαι hοπυῖ κα δέται
seguir(lo) a donde sea precisoσιγᾶν θ' ὅπου δεῖ
ἀλλ' ἐν σκότῳ τὸ λοιπὸν οὓς μὲν οὐκ ἔδει ὀψοίατο
μὴ πεῖθ' ἃ μὴ δεῖ
no trates de convencerme de lo que es preciso que no (me convenzas)εἰ δέ που δέῃ
ὡς δεῖ
como es debidoκἂν δέῃ, τροχάζω
• tb. c. dat.
ἀπῆσθ' ἵν' οὔ σ' ἔδει
te habías ido donde no debías
d) c. or. de inf. c. suj. en ac., a veces entendida como suj.
τί δὲ δεῖ πολεμιζέμεναι ... Ἀργείους;
¿por qué es preciso que luchen los argivos?ἐμὲ δεῖ κελαδεῖν, ἐμὲ δεῖ παταγεῖν
οἴκοι μένειν δεῖ τὸν καλῶς εὐδαίμονα
ἔδεε ἢ αὐτὸν ἀπολωλέναι ἢ Κανδαύληα
δεῖ τι γενέσθαι
es preciso que suceda algoδεῖ γὰρ πάντας ὑπὸ φθιμένοις ζωοὺς καταβῆναι
es preciso que todos los vivos desciendan entre los muertosδεῖ φθάνειν τὸν ἥλιον
• c. el inf. sobreentendido
τούτοισι μέν νυν οὐ φθονῶ· τί γάρ με δεῖ;
a éstos no los envidio; ¿por qué tendría (que hacerlo)?
• en v. med.
ἀπελθεῖν με δεῖται
e) c. ac. y una or. introducida por ὅπως:
δεῖ σ' ὅπως ... δείξεις
es preciso que tú muestres
• para la expresión οἴομαι δεῖν c. inf. v. s.u.
II part. act. neutr. δέον
1 c. compl. nominal en gen. habiendo necesidad de, haciendo falta
τἀργυρίου νυνὶ δέον
ahora que hace falta dinero
2 c. compl. verbal siendo necesario, obligado, preciso
a) c. inf.
ᾄδειν
ἐκτίνειν
στρατηγὸν ἕτερον αἱρεῖσθαι
ἀποδύρεσθαι
εἰς Κόρινθον ἐλθεῖν
διατρίβομεν ... πάλαι δέον ἐκκλησιάζειν
perdemos el tiempo, cuando debíamos haber abierto la asamblea hace tiempoὡς αὐτίκα δεῆσον διώκειν
κατὰ πόλιν τὸ βουλευτικὸν ἀναπληρῶσαι δεῆσαν
• c. dat. de pers.
δέον σοὶ ... παραδοῦναι
• gen. abs.
οὐ δέοντος
b) c. inf. impl. o sobreentendido
οὐκ ἀπήντα δέον
no compareció aunque tenía obligación de hacerlo
• frec. en neg. οὐ δέον no debiendo, sin hacer falta, sin necesidad Pl.R.527b,
ἀδελφεοκτόνος τε οὐδὲν δέον γέγονα
μὴ δέον
μηδὲν δέον
• gen. abs. δέοντος siendo necesario, debiendo Corn.ND 15;
c) c. inf. y suj. en ac.
ὀρχεῖσθαι ... δέον αὐτούς
estando obligados a danzarπράττει τις κακά, ... οὐ δέον αὐτὸν πράττειν
ὡς φῶς οὐ δέον ὁρᾶν αὐτά
como si la luz del día no debiera verlo
• tb. en gen. abs.
δέοντος
3 tard. δέον (ἐστί) por δεῖ es preciso, hay que, se debe c. or. de inf.
σιτίων δέον ἀπέχεσθαι
hay que abstenerse de comerἀλλὰ δέον <θεὸν> ἱκετεύειν
ἔφη δεῖν βουλεύεσθαι τί δέον ἐστὶ πράττειν
καὶ περὶ τῆς χώρας αὐτῶν δέον ἐστὶν εἰπεῖν
δέον ἐστὶν καὶ πρέπον μνημονεύειν ἀδελφῶν
δέον ἂν εἴη ... ἐπὶ βραχὺ ... τόπον ἐφάψασθαι τῆς οἰκουμένης
δέον ἂν εἴη μεγίστην ἡμᾶς ποιεῖσθαι πρόνοιαν
C part. act. como adj. o subst.
I act. δέων, -ουσα, -ον
1 adj. obligado, debido, de donde apropiado, oportuno
δέοντα μαθήματα
estudios obligatoriosἡ δέουσα ὁδός
el camino apropiado
• esp. c. subst. de tiempo
ἐν τῷ δέοντι χρόνῳ
εἰς τ[ὸ]ν καιρὸν τὸν δέοντα
πρὸς τὸν δέοντα καιρόν
πρὸ τοῦ δέοντος καιροῦ
2 neutr. subst. τὸ δέον, τὰ δέοντα lo necesario, lo debido de donde lo apropiado, lo oportuno
a) sg.
ἔχει χάριν ὑπὸ γνώμας ἐσορᾶν τὸ δέον
posee la gracia de discernir el deber con ayuda de la razónἔμελλε τοῦ δέοντος σφαλήσεσθαι
τὸ δέον ἔγνω
• en fórmulas epistolares
εἰ ἔρρωσθε, τὸ δέον ἂν εἴη
si os encontráis bien, es como debe serἢν δὲ ἐμμένῃ τὰ σιτία ἐν τῇ κοιλίῃ πλείονα τοῦ δέοντος χρόνον
ποιεῖ δὲ ἡ ἐπίδεσις ἡ τοιαύτη πάντα τἀναντία τοῦ δέοντος
νεώτεροι τοῦ δέοντος
φιλοτιμότερος τοῦ δέοντος
διὰ τὴν τοῦ τοιούτου βίου σφοδροτέραν τοῦ δέοντος ἐπιθυμίαν
• tras un adv.
μήτε πλέον μήτ' ἔλασσον τοῦ δέοντος
ni más ni menos de lo precisoμᾶλλον τοῦ δέοντος
θᾶττον τοῦ δέοντος
πλεονάκις τοῦ δεόντος
πλέον ... τοῦ δέοντος καταπολεμήσας
si hubiera atacado con más violencia de la apropiadaἐθρασύνεσθε πέρα τοῦ δέοντος
ἐπὶ μακρότερον τοῦ δέοντος
• frec. en giros prep.
πρὸ τοῦ δέοντος
antes de lo debidoτοῦ δέοντος ὕστερον
demasiado tardeκατὰ τὸ δέον
como es debidoπαρὰ τὸ δέον
contra lo debido e.e. contra la ley
• c. un sent. temporal puntual ἐν (τῷ) δέοντι (sc. καιρῷ) en el momento adecuado, a tiempo, oportunamente
οὐκ ἦλθες ἐν δέοντι δέξασθαι δόμοις
ἀρήξατ'· ἐν δέοντι γάρ
¡sálvalos!; es el momento
• en caso de necesidad, en una emergencia
ταύτῃσί τε ἐχρᾶτο ἐν τῷ δέοντι
• local en el sitio preciso o adecuado
τοῦ στομάχου ... ἐν τῷ δέοντι κειμένου
ἐν οὐ δέοντι θηρώμενοι δόξαν
b) esp. ἐς (τὸ) δέον en el momento adecuado, oportunamente
ἐς δέον πάρεσθ' ὅδε Κρέων
εἰς δέον λέγειν
• modal en la forma apropiada
εἶχε δὲ οὐκ εἰς τὸ δέον
no estaba como debía
• cuando sea necesario, en caso de necesidad
ὥστε ἐς τὸ δέον οὐκ ἂν ἔχοιεν αὐτοῖσι (τοῖσι τόξοισι) χρᾶσθαι
ὁτιοῦν ἐς δέον ἔπραξε
χίλια καὶ πεντακόσια τάλαντ' ἀνηλώκαμεν εἰς οὐδὲν δέον
hemos gastado mil quinientos talentos sin ser necesarioεἰς τὸ δέον ἀνάλωσα
ὥσπερ Περικλέης ἐς τὸ δέον ἀπώλεσα
c) plu.
ᾧ τὰ δέοντα πάρεστι
εἴπερ τι μέλλει τῶν δεόντων ποιήσειν
τὰ δέοντα μάλιστ' εἰπεῖν
οὐδὲν τῶν δεόντων πράττοντες
τὰ δέοντα ποιῆσαι
κἀκείνοις μὲν τὰ δέοντα ἐπέστειλα
τὰ δέοντα πάντα καὶ τὸν ἱ]ματισμὸν καὶ τὰ ἄλλα ὅσα καθήκει γυναικὶ γαμετῇ
εἰς δέοντα ἀναλωθῆναι
gastar en las cosas necesariasσυνέλεξαν τὰ δέοντα διπλᾶ
recogieron el doble de lo necesarioἡμῖν μᾶλλον ἔσται τὰ δέοντα
• como segundo término de comparación tras un adj.
πλείω τῶν δεόντων
II med.-pas. neutr. subst. τὸ δεόμενον lo necesario, lo apropiado
οἰκοδομῆσαι ... τὰ δεόμενα
παντὶ τῷ δεομένῳ παραβοηθεῖν
•De *deus-, cf.
1. binden, vastbinden:
2. boeien, gevangen nemen:
3. bevestigen, een verbinding maken:
1. act. missen, nodig hebben, met gen.:
2. med.-pass.
a. behoefte hebben aan, nodig hebben,
b. (iets van iem.) verlangen, (iem. om iets) verzoeken, met gen. van pers. en acc. van zaak:
3. onpers. act., zelden med.
a. het is nodig, het moet
i.
ii. ptc. als subst. of adj.
iii. ptc. als acc. abs.:
b. met gen. er is behoefte aan, meestal act.:
Bedeutung und Konstruktion: absolut, Il. 1.134 αὐτὰρ ἔμʼ αὔτως ἧσθαι δευόμενον, entbehrend ; Il. 22.492 δευόμενος δέ τʼ ἄνεισι πάις ἐς πατρὸς ἑταίρους, Mangel leidend ; Il. 20.122 μηδέ τι θυμῷ δευέσθω, er soll sich nicht verlassen fühlen ; δεύεσθαί τινος einer Sache oder Person entbehren, Il. 2.128 πολλαί κεν δεκάδες δευοίατο οἰνοχόοιο ; Od. 1.254 ἦ δὴ πολλὸν ἀποιχομένου Ὀδυσῆος δεύῃ ; Il. 4.48 οὐ γάρ μοί ποτε ῃωμὸς ἐδεύετο δαιτὸς ἐΐσης, λοιβῆς τε κνίσης τε ; Od. 19.425 δαίνυνιʼ, οὐδέ τι θυμὸς ἐδεύετο δαιτὸς ἐΐσης ; Od. 4.264 πόσιν οὔ τευ δευόμενον, οὔτʼ ἂρ φρένας οὔτε τι εἶδος ; Il. 3.294 καὶ τοὺς (ἄρνας) μὲν κατέθηκεν ἐπὶ χθονὸς ἀσπαίροντας, θυμοῦ δευομένους· ἀπὸ γὰρ μένος εἵλετο χαλκός, der Lebenskraft ermangelnd, sterbend, vgl. Apollon. Lex.Homer. p. 57.34 ; δεύεσθαί τινος Einem nachstehn, Il. 23.484 ἄλλα τε πάντα δεύεαι Ἀργείων, auch in allen andern Stücken stehst du den Argivern nach ; δεύεσθαί τινος in etwas nachstehn, zurückstehn, Il. 17.142 Ἕκτορ εἶδος ἄριστε, μάχης ἄρα πολλὸν ἐδεύεο, im Kampfe standest du sehr zurück, das εο in ἐδεύεο mit Synizese zu lesen ; so hat man auch Il. 13.310 erklärt, ἐπεὶ οὔ ποθι ἔλπομαι οὕτως δεύεσθαι πολέμοιο καρηκομόωντας Ἀχαιούς, Apollon. Lex.Homer. p. 58.1. – Vgl. die Homerischen Kompos. ἐπιδεύομαι und ἐπιδευής.
Folgende : 1) Activum: παραδείγματος αὐτὸ τὸ παράδειγμα δεδέηκεν, der Beweis bedarf selbt des Beweises. Plat. Polit. 277d ; ἡ βουλὴ δεῖ διακρινοῦντος Lach. 184c. – Gew.
a) πολλοῦ, ὀλίγου δέω, es fehlt viel, wenig daran, daß ich, c. inf., z.B. πολλοῦ δεῖς τὸ εἶδος ἀγνοεῖν τοῦ παιδός, es fehlt viel daran, daß du nicht kennen solltest, Plat. Lys. 204e ; vgl. Theaet. 167b ; ὥστε θολλοῦ δέω μὴ οὐ δύο γε φεύγειν Euthyd. 297c ; πολλοῦ μοι δοκῶ δεῖν τὸ ὑμέτερα ἔχειν Xen. An. 7.6.18 ; οὐ πολλοῦ δέοντας ἴσους τὸ πλάτος καὶ τὸ μῆκος εἶναι, beinahe eben so dick wie lang, 5.4.32 ; auch absol., als nachdrückliche Veineinung, πολλοῦ γε δέω, Plat. Phaedr. 228a, wie Dem. 20.58, ich bin weit entfernt, d.i. durchaus nicht ; τοῦ παντὸς δέω, Aesch. Prom. 1008 ; τοσούτου δέουσιν ἐλεεῖν ὥστε μᾶλλον, wie tantum abest, Isocr. 4.168 ; vgl. 14.18 u. 11.5, wo vor Bekker τοσούτῳ stand. Seltener steht auch der acc., τοσοῦτον δέω εἰδέναι Plat. Menon. 71a ; Luc. Icarom. 5 ; ὀλίγον, μικρὸν δέω τοῦ ποιεῖν, Plut. Pyrrh. 17, 30, öfter. – An Vrbdgen, wie μικροῦ δέοντα τέτταρα τάλαντα, beinahe vier Talente, woran wenig fehlt, Dem. 27.35, reihen sich Ausdrücke für die Zahlen 18.19.28.29 u. ä.; δυοῖν δέοντα τεσσαράκοντα, Her. 1.14. Bes. Att., ἑνὸς δέον εἰκοστὸν ἔτος, das zwanzigste Jahr weniger eins, d.i. das neunzehnte, Thuc. 8.6, 25 ; πεντήκοντα δυοῖν δέοντα ἔτη, d.i. 48 Jahre, 2.1 ; μιᾶς δέουσι ἑξήκοντα, Plat. Legg. V.738a ; Sp. brauchen gen. abs., ἑξήκοντα ἑνὸς δέοντος ἔτη, Plut. Pomp. 79 ; DL. 5.27.
b) das imperson. δεῖ, conj. δέῃ, auch δῇ, s. Meineke III.293, es bedarf, ist nötig ; mit acc. c. inf., Pind. Ol. 6.28 ; Her. bes. von Schicksalbestimmungen, οὐ γὰρ ἔδει Ναξίους ἀπολέσθαι, sie sollten nicht untergehen, 5.33 ; vgl. 6.64, 9.109 ; u. mit dem Zusatz κατὰ τὸ θεοπρόπιον, 8.53 ; δεῖ γενέσθαι τι, Thuc. 5.26. Seltener findet eine Attraktion statt. ἡγούμην αὐτὸς περιεῖναι δεῖν αὐτῶν, καὶ μεγαλοψυχότερος φαίνεσθαι Dem. 19.235 ; vgl. 44.28 u. Lobeck Phryn. 754 ; selten auch steht der dat., δεῖ ἐπισάξαι τὸν ἵππον Πέρσῃ ἀνδρί Xen. An. 3.4.35 ; vgl. Oec. 7.20 ; Soph. O.C. 721 ; Eur. Hipp. 945 ; Plat. Rep. X.608c.; Soph. vbdt auch δεῖ σʼ ὅπως δείξεις Aj. 553 ; bgl. Phil. 54. – Ohne Inf., εἴ τι δέοι u. ἐ ἀν τι δέῃ, wenn es nötig sein sollte, Xen. oft. – Gew. mit dem gen. der Sache, δεῖ τινος, es bedarf einer Bache, es ist etwas nötig, es tut Not, εὐβουλίης δεῖ Soph. Ant. 1083 ; ἀγαθοῦ δημτουργοῦ δεῖ Plat. Conv. 187c, der sogar vbdt σφόδρα ἡμῖν δεῖ ἄκρων εἶναι τῶν ἀρχόντων Rep. V.459b ; οὐδὲν ἔτι αὐτῶν δεῖ Thuc. 5.55 ; Xen. An. 5.1.10. Die Person, welche etwas nötig hat, steht gew. im dat., ἔδει γὰρ δὴ συμμαχίης τινός οἱ μεγάλης Her. 5.38, wo pleonast ἐξευρεθῆναι zugesetzt ist ; ἓν δεῖ μόνον μοι Eur. Suppl. 594 ; τέχνης δεῖ τῷ μέλλοντι δρᾶν Plat. Soph. 255a ; δεῖ μοι τῆς αὐτῆς ἐρωτήσεως Men. 79c. Selten im accus., αὐτὸν σε δεῖ Προμηθέως Aesch. Ag. 840 ; ποίας με δεῖ φροντίδος Soph. El. 602 ; vgl. Eur. Rhes. 837 ; u. spätere Prosaiker, nach Arist. Pol. 7.13.
c) an a) schließt sich πολλοῦ, ὀλίγου δεῖ, es fehlt viel, wenig, worauf acc. c. inf. folgt, πολλοῦ γε δεῖ οὕτως ἔχειν Plat. Prot. 341d ; ἐδέησεν ἐλαχίστου αὐτοὺς διαφθεῖραι (τὸ πῦρ), es fehlte sehr wenig daran, daß das Feuer sie vernichtete, Thuc. 2.77 ; daher πολλοῦ γε καὶ δεῖ, zu nachdrücklicher Verneinung am Ende des Satzes, weit gefehlt, Dem. 18.300 u. sonst ; absol. πολλοῦ, ὀλίγοὺ δεῖν, so daß viel, wenig fehlt, Plat. Apol. 22a, Legg. XII.998d ; ὀλίγου δεῖν φορήματι ἀλλὰ προσθήματι ἐοίκασι, beinahe, Xen. Mem. 3.10.13 ; so μικροῦ δεῖν, Isocr. 4.144 ; ἵνʼ εἰδῆτε πολλοῦ δεῖν ἄξιον ὄντα, daß viel fehlt, daß er bei weitem nicht würdig ist, Dem. 23.7.
2) Deponens: perf. δεδέημαι Xen. An. 7.7.14 ; nötighaben, bedürfen, entbehren, τινός ; sp.D., wie Ap.Rh. 1.968 ; sehr gew. Her. u. Att. Auch οὐδὲν ἐμοῦ δέονται, Plat. Theaet. 151b, u. öfter ; εἴ τι ἄλλο ἡ τῆς οὐσίας δέοιο Symp. 218c ; ἢν δέ τι δέωνται τοῦ βασιλέως, in irgendeiner Sache, Thuc. 8.37 ; οἱ δεόμενοι, die Bedürftigen, Isocr. 6.67, wie οἱ μάλιστα βίου δ. 4.35 ; vgl. Her. 8.59 ; so absol., τὸ δεῖσθαι, Xen. An. 2.6.13. Dah. = begehren, wünschen, τινός, Her. 9.35, u. Folgde oft ; c. inf., Her. 2.173 ; δέομαι αὐτὸ τοῦτο μαθεῖν Plat, Phaed. 73b, u. sonst ; bitten, Πολυκράτεος πέμψαι ἑαυτῷ στρατόν Her. 3.44 ; τῶν ἱερέων πάντα διελθεῖν Plat. Tim. 23d, u. sonst ; auch mit dem acc. c. inf., ἐδεήθη Δαρείου ἕνα αὐτῷ παῖδα καταλειφθῆναι Her. 4.84 ; δέομαι ὑμῶν τούτοις τὸν νοῦν προσέχοντας ἀναμιμνήσκισθαι Andoc. 1.37 ; aber auch ἐδέοντο Κύρου ὡς προθυμοτάτου γενέσθαι Xen. Hell. 1.5.2. – Mit folgd. ὥστε, Thuc. 1.119 ; ὅπως, Plut. Ant. 84 ; τοῦτο ὑμῶν δέομαι δίκαιον Plat. Apol. 18a ; ὅπερ ἐδεόμεθά σου Symp. 173e ; σύμφορα δέονται Thuc. 1.32 ; wie δονατά Plat. Prot. 335 ; δίκαια καὶ μέτρια Dem. 58.2 ; vgl. Xen. Cyr. 1.4.1 ; An. 7.2.34 ; ἐδεήθῆ ἐμοῦ τινα ἰσχυρὰν δέησιν Aesch. 2.43 ; δέῃμα, ὃ δεῖταί μου σφόδρα Ar. Ach. 1059 ; τινὸς παρά τινος, Luc. u. a.Sp. Auffallend ist ἐδέοντο Βοιωτοὺς ὅπως παραδῶσι Thuc. 5.36, wo Krüger ᾐτοῦντο vermutet.
3 sing. pa. iterative mid. δησάσκετο Il. 24.15.
3 sing. plupf. pass. δέδετο Il. 5.387, Il. 23.866: Od. 15.232, Od. 24.229.
3 pl. δέδεντο Il. 10.475: Od. 9.443, Od. 10.92. (ἐκ-, ἐν-, ἐπι-, κατα-, συν-.)
- 1
To tie or secure in its place, fasten: δῆσε ζυγόν Il. 5.730. Cf. Il. 24.190, 267: Od. 2.425 = Od. 15.290.
In mid. Od. 8.37.
- 2
To tie into a bundle, bind together.
In mid.: δράγματα δέοντο Il. 18.553.
- 3
To tie or attach by a cord, a strap, etc.: ἐκ δίφροιο ἔδησεν [Ἕκτορα] Il. 22.398, ποδός (by the foot) Il. 23.854. Cf. Il. 23.866: Od. 9.443.
In mid. Il. 24.15.
To tie round (with a fastening).
In mid.,
[πόδα] δησάμενος τελαμῶνι Il. 17.290.
- 4
To moor (a ship) Od. 10.92.
- 5
To tie or secure (a rope): πρυμνήσια Il. 1.436. Cf. Il. 24.273: Od. 10.96, Od. 15.498.
In mid. Od. 8.26: Od. 2.430.
- 6
To tie or secure (a person’s feet, etc.): πόδας καὶ χεῖρας Od. 21.454. Cf. Od. 21.30: Od. 22.189.
- 7
To bind or secure (a person), put (him) in bonds: δῆσαν κρατερῷ ἐνὶ δεσμῷ Il. 5.386. Cf. Il. 1.406, Il. 2.231, Il. 5.387, Il. 10.443: Od. 8.352, Od. 9.99, Od. 12.50, 161, 178, 196, Od. 15.232.
Fig.: ἡμέτερον μένος Il. 14.73: κελεύθου με (hinders from . . . ) Od. 4.380 = 469. Cf. Od. 14.61.
To halter or secure (a horse or an ox) Od. 8.544, Il. 10.475, Il. 13.572.
- 8
To bind up (a wound) Od. 19.457.
- 9
In mid., to tie on to one’s person: ἐδήσατο πέδιλα Il. 24.340, Il. 2.44 = Il. 10.22 = 132 = Il. 14.186: = Od. 2.4 = Od. 4.309 = Od. 20.126, Od. 1.96, Od. 5.44, Od. 15.550, Od. 16.155, Od. 17.2.
Sim. in pass.: περὶ κνήμῃσι κνημῖδας δέδετο (had them bound about his legs) Od. 24.229.
- 1
- 1bind, fasten οἷον Αἴτνας ἐν μελαμφύλλοις δέδεται (sc. Τυφώς) κορυφαῖς καὶ πέδῳ i. e. under Etna P. 1.27 βοέους δήσαις ἀνάγκᾳ ἔντεσιν αὐχένας P. 4.234 χεῖρας ἱμάντι δεθεὶς (Tricl.: ἱμαντωθείς codd.) N. 6.35 οἱ μὲν κατωκάρα δεσμοῖσι δέδενται fr. 161. met., ἀλλὰ κέρδει καὶ σοφία δέδεται P. 3.54 τίς δὲ κίνδυνος κρατεροῖς ἀδάμαντος δῆσεν ἅλοις; P. 4.71 δέδεται γὰρ ἀναιδεῖ ἐλπίδι γυῖα N. 11.45 νικώμενοι γὰρ ἄνδρες ἀγρυξίᾳ δέδενται fr. 229. dub. ]δεῖ δεσμὸς[ (at fort. ἀεὶ legendum) Παρθ. 1. 3.
Strong 1210
to tie, bind, fasten;
(1) c. acc. rei, seq. εἰς δεσμάς, Mt 13:30; of an ass, Mt 21:2, Mk 11:2, 4 Lk 19:30.
(2) c. acc. pers., of swathing a dead body, ὀθονίοις, Jo 19:40; δεδομένος τ. πόδας . . . κειρίαις (Bl., §34, 6; Kühner 3, iii, 125), Jo 11:44; of binding with chains, ἀγγέλους, Re 9:14; a demoniac, πέδαις κ. ἁλύσεσι, Mk 5:3, 4; captives, Mt 12:29, 14:3 22:13 27:2, Mk 3:27, 6:17 15:1, 7, Jo 18:12, 24, Ac 9:2, 14, 21, 21:11, 13 22:5, 29 24:27, Col 4:3, Re 20:2; ἁλύσεσι, Ac 12:6, 21:33. Metaph., ὁ λόγος τ. Θεοῦ, II Ti 2:9; of Satan binding by disease (MM, s.v.), Lk 13:16; of constraint or obligation, Ac 20:22; of the marriage bond,
to want, miss; mid., δέομαι, q.v.
1
ζʹ κλῶνας ἐλαίας ἄρας τ[οὺ]ς μὲν ἓξ δῆσον οὐρὰν καὶ κεφαλήν
toma siete ramas de olivo y ata seis de ellas de extremo a extremo
ποιή<σας> τοὺς καλάμους, δήσας αὐτοὺς ἐφ' ἓν νεύροις φοίνικος
al preparar las cañas, átalas haciendo un manojo con fibras de palmera
ἔξωθεν δῆσον (τὸ δέρμα ἐλάφιον) δέρματι βούρδωνος
ata por fuera la piel de ciervo con piel de mulo
1.a
φόρει (τὸν χάρτην) περὶ τὸν ἀριστερὸν βραχίονα λίνῳ δήσας
lleva el rollo de papiro atándotelo alrededor del brazo con una tira de lino
δήσας (τὸν χάρτην) ἅμματι φοινικίνῳ
ata el rollo de papiro con una cinta purpúrea
δήσας (τὴν πλάκαν) σπάρτῳ
ata la lámina con un cordón
1.b
βαλὼν ἔσωθεν τοῦ ῥάκους αἴζωον βοτάνην, ἑλίξας δῆσον ζʹ λιναρίοις ἀνουβιακοῖς
pon dentro del jirón planta siempreviva, envuélvela y átala con siete hilos de lino de Anubis
δήσας (τὸ φυλακτήριον) νεύροις τοῦ αὐτοῦ ζώου περίαψαι
ata el amuleto con nervios del mismo animal y cuélgatelo
τὴν δὲ μύλην τοῦ ὄνου δήσας ἀργύρῳ ... περίεχε ἀεί
ata el diente de asno con plata y llévalos siempre
1.c
δήσας δέ τινα πανδέτην ἔγκλεισον εἰς οἶκον, καὶ ἔξω στὰς λέ[γε] τὸν λόγον ἑξάκ[ι]ς ἢ ἑπτάκις οὕτως
ata a alguien totalmente seguro, enciérralo en una habitación y mientras tú en pie desde fuera di la fórmula seis o siete veces así
1.d
ἐξαρτήσας αὐτοῦ (τοῦ καλάμου) θριξὶ ἵππου ἄρσενος κάνθαρον τὸν ταυρόμορφον κατὰ τὸ μέσον δεδεμένον
cuelga de la caña con crines de caballo macho un escarabajo, el que tiene forma de toro, atado por el centro
2
ἔδησα δεσμοῖς τοῖς Κρόνου τὸν σὸν πόλον
he atado tu polo con las cadenas de Cronos
δέννω σέ, σκορπίε Ἀρτεμισίας, τριακόσια δεκαπέντε
yo te ato, escorpión de Artemisia, trescientas quince veces
ἔδησα γὰρ αὐτῆς τὸν ἐγκέφαλον
pues he atado su cerebro
δῆσον, κατάδησον τὰ ν[εῦ]ρα, τὰ μέλη, τὸν νοῦν
ata, ata completamente los nervios, los miembros, la mente
ἐλθ[έ], ... ὁ λύσας τοὺς δεδημένους ἐν τῷ σκ[ότει
ven, el que liberó a los que estaban atados en la oscuridad
- Ito bind, tie, fetter, δεσμῶι τινα δῆσαι Il., etc.:—c. acc. only, to bind, put in bonds, Od., Attic
- 2metaph. to bind, enchain, γλῶσσα δέ οἱ δέδεται Theogn.; ψυχὰ δέδεται λύπηι Eur.
- 3c. gen. to let or stop one from a thing, ἔδησε κελεύθου Od.
- IIMid. to bind, tie, put on oneself (cf. ὑποδέω), ποσσὶ δʼ ὑπαὶ ἐδήσατο πέδιλα tied them on his feet, Il.; and in Pass., περὶ κνήμηισι κνημῖδας δέδετο he had greaves bound round his legs, Od.
- Ito lack, miss, stand in need of a person or thing, c. gen., Il., Xen.:— πολλοῦ δέω I want much, i. e. am far from, c. inf., πολλοῦ δέω ἀπολογεῖσθαι I am far from defending myself, Plat.; μικροῦ ἔδεον εἶναι Xen.; and absol., πολλοῦ γε δέω far from it, Plat.; τοῦ παντὸς δέω Aesch.; v. δεῖ II:—so in partic., δυοῖν δέοντα τεσσεράκοντα forty lacking two, thirty-eight, Hdt.; ἑνὸς δέον εἰκοστὸν ἔτος the 20th year save one, the 19th, Thuc.
- IIas Dep. δέομαι: fut. δεήσομαι: aor1 ἐδεήθην:
- 1to be in want or need, κάρτα δεόμενος Hdt.:— to stand in need of a person or thing, c. gen., Hdt., Soph.; οὐδὲν δέομαί τινος I have no need of him, Thuc.: c. inf., τοῦτο ἔτι δέομαι μαθεῖν Plat.
- 2to ask for a thing from a person, c. dupl. gen. rei et pers., Hdt., Thuc.; also, τοῦτο δέομαι ὑμῶν Plat.; and c. acc. cogn., δέημα or δέησιν δεῖσθαί τινος Ar., etc., rarely with gen. pers. only, δεηθεὶς ὑμῶν having begged a favour of you, Dem.:—c. gen. pers. et inf. to beg a person to do, Hdt., Plat. The Aeolic form δεύω (v. δεύω 2) shows that the *root of this word was δεϝ.
-
…καὶ τί με δεῖ ζῆν ἐν δεσμωτηρίῳ, δουλεύοντα τῇ ἀεὶ καθισταμένῃ ἀρχῇ, τοῖς ἕνδεκα ; ἀλλὰ χρημάτων καὶ δεδέσθαι ἕως ἂν ἐκτείσω ; ἀλλὰ ταὐτόν μοί ἐστιν ὅπερ νυνδὴ ἔλεγον · οὐ γὰρ ἔστι μοι χρήματα ὁπόθεν ἐκτείσω .…
Plato, Apology
-
…γυμνὸν ἑστηκότα. ἐγὼ δʼ, ὦ ἄνδρες, πατάξας καταβάλλω αὐτόν, καὶ τὼ χεῖρε περιαγαγὼν εἰς τοὔπισθεν καὶ δήσας ἠρώτων διὰ τί ὑβρίζει εἰς τὴν οἰκίαν τὴν ἐμὴν εἰσιών. κἀκεῖνος ἀδικεῖν μὲν ὡμολόγει, ἠντεβόλει δὲ καὶ ἱκέτευε…
Lysias, Speeches
-
…ἢ πείθειν ἢ ποιεῖν ἃ ἂν κελεύῃ, καὶ πάσχειν ἐάν τι προστάττῃ παθεῖν ἡσυχίαν ἄγοντα, ἐάντε τύπτεσθαι ἐάντε δεῖσθαι, ἐάντε εἰς πόλεμον ἄγῃ τρωθησόμενον ἢ ἀποθανούμενον, ποιητέον ταῦτα, καὶ τὸ δίκαιον οὕτως ἔχει, καὶ οὐχὶ…
Plato, Crito
-
…ἐξ ἀνδρῶν χαλέπʼ ἄλγεʼ ἐπʼ ἀλλήλοισι τιθέντες. τλῆ μὲν Ἄρης ὅτε μιν Ὦτος κρατερός τʼ Ἐφιάλτης παῖδες Ἀλωῆος, δῆσαν κρατερῷ ἐνὶ δεσμῷ · χαλκέῳ δʼ ἐν κεράμῳ δέδετο τρισκαίδεκα μῆνας · καί νύ κεν ἔνθʼ ἀπόλοιτο Ἄρης ἆτος πολέμοιο…
Homer, Iliad
-
…, πρόπαρ Ἑσπερίδων λιγυφώνων, ἑστηὼς κεφαλῇ τε καὶ ἀκαμάτῃσι χέρεσσιν · ταύτην γάρ οἱ μοῖραν ἐδάσσατο μητίετα Ζεύς. δῆσε δʼ ἀλυκτοπέδῃσι Προμηθέα ποικιλόβουλον δεσμοῖς ἀργαλέοισι μέσον διὰ κίονʼ ἐλάσσας · καί οἱ ἐπʼ αἰετὸν ὦρσε τανύπτερον · αὐτὰρ ὅ…
Hesiod, Theogony
-
…μὲν Ἄρης ὅτε μιν Ὦτος κρατερός τʼ Ἐφιάλτης παῖδες Ἀλωῆος, δῆσαν κρατερῷ ἐνὶ δεσμῷ · χαλκέῳ δʼ ἐν κεράμῳ δέδετο τρισκαίδεκα μῆνας · καί νύ κεν ἔνθʼ ἀπόλοιτο Ἄρης ἆτος πολέμοιο, εἰ μὴ μητρυιὴ περικαλλὴς Ἠερίβοια Ἑρμέᾳ ἐξήγγειλεν ·…
Homer, Iliad
-
…πέλασαν προτόνοισιν ὑφέντες καρπαλίμως, τὴν δʼ εἰς ὅρμον προέρεσσαν ἐρετμοῖς. ἐκ δʼ εὐνὰς ἔβαλον, κατὰ δὲ πρυμνήσιʼ ἔδησαν · ἐκ δὲ καὶ αὐτοὶ βαῖνον ἐπὶ ῥηγμῖνι θαλάσσης, ἐκ δʼ ἑκατόμβην βῆσαν ἑκηβόλῳ Ἀπόλλωνι · ἐκ δὲ Χρυσηῒς…
Homer, Iliad
-
…πέμπον ἐπασσυτέρας, κατὰ δʼ ἐσκίασαν βελέεσσι Τιτῆνας, καὶ τοὺς μὲν ὑπὸ χθονὸς εὐρυοδείης πέμψαν καὶ δεσμοῖσιν ἐν ἀργαλέοισιν ἔδησαν νικήσαντες χερσὶν ὑπερθύμους περ ἐόντας, τόσσον ἔνερθʼ ὑπὸ γῆς, ὅσον οὐρανός ἐστʼ ἀπὸ γαίης · τόσσον γάρ τʼ…
Hesiod, Theogony
-
…. δύο δʼ ἀργίποδας κριοὺς ἀνελὼν τοῦ μὲν κεφαλὴν καὶ γλῶσσαν ἄκραν ῥιπτεῖ θερίσας, τὸν δʼ ὀρθὸν ἄνω κίονι δήσας μέγαν ἱπποδέτην ῥυτῆρα λαβὼν παίει λιγυρᾷ μάστιγι διπλῇ, κακὰ δεννάζων ῥήμαθʼ, ἃ δαίμων κοὐδεὶς ἀνδρῶν ἐδίδαξεν. ὥρα…
Sophocles, Ajax
-
…ἐξ Ἑλλησπόντου αὐτὸν ἔχειν χρήματα ὄντα τοῦ δήμου · κατηγόρει δὲ καὶ περὶ τῆς στρατηγίας. καὶ ἔδοξε τῷ δικαστηρίῳ δῆσαι τὸν Ἐρασινίδην. μετὰ δὲ ταῦτα ἐν τῇ βουλῇ διηγοῦντο οἱ στρατηγοὶ περί τε τῆς ναυμαχίας καὶ τοῦ μεγέθους τοῦ…
Xenophon, Hellenica