ἐάν
ἐάν, ἐάν, if
- if haply, if, regularly folld. by subj.: for its use and for examples, v. εἰ B. ΙΙ, and ἄν (A) B.Ι.1.
- II in Hellenistic and late Greek, = ἄν after relative Pronouns and Conjunctions, as ὃς ἐάν whosoever, LXX Ge. 15.14, PTeb. 107.8 (ii B. C.), Ev.Matt. 5.19, al.; ὅσος ἐάν PPetr. 3p.120 (iii B.C.), Ev.Matt. 18.18; ὅστις ἐάν Ph. 1.220, M.Ant. 9.23; ὅπου ἐάν Ev.Matt. 8.19, etc.; ὅθεν ἐάν Gp. 1.3.3: folld. by ind., LXX 1 Ki. 2.14. [The second syll. of ἐάν is long, S. OC 1407, Ar. V. 228, Sopat. 6.9.]
I en or. cond. (v.
1 c. subj. eventual
ἢν μὲν δὴ τὸ χρηστήριον ἀνέλῃ μιν βασιλέα εἶναι Λυδῶν, τὸν δὲ βασιλεύειν, ἢν δὲ μὴ ...
ἢν θυσίη τις δημοτελὴς ποιῆται, πρώτους ἐπὶ τὸ δεῖπνον ἵζειν τοὺς βασιλέας
ἐὰν δὲ τοὔμπαλιν κραίνῃ θεός
ἐὰν αἱ τοῦδ' ἀραὶ πατρὸς τελῶνται
si las maldiciones de este padre se cumplenμεταρρυθμίζω, ἐὰν ἔχω τι βέλτιον τοῦ παρόντος
(les) corrijo si conozco algún método mejor que el que empleanἐὰν δ' ὑπὲρ μειζόνων ᾖ
si (trata) de cosas muy importantes (el discurso)ἐὰν δὲ μετὰ τοὺς λόγους τούτους βουλεύσωνται ... προσθεῖναι ἢ ἀφελεῖν
ἠὰν (sic) δέ τει σύ θέλῃς ἐμο<ὶ> γράφε
si necesitas algo, escríbeme
• raro c. ind.
ἀλλ' ἱκανὸν ἂν δύναμίν τις ἔχειν μόνον τῆς ἐπ[ι]λογίσεω[ς] φθήσεται
ἐὰν οὖν καὶ τὸ ὅλον καὶ τὸ πᾶν γενητόν ἐστι καὶ φθαρτόν
• tb. c. opt.
ἢν δὲ Κύπριν καλὴν πολιὸς Κρόνος ἀγκαλίσαιτο, δυσγαμίην καὶ δυστοκίην ῥέξουσι γυναιξίν
• geom., introd. un postulado
ἐὰν εὐθεῖα γραμμὴ τμηθῇ, ὡς ἔτυχεν, ...
si se corta al azar una línea recta ...καὶ ἐὰν μεῖζον ἡμισφαιρίου ᾖ τμῆμα
κἂν διαχθῇ τις εἰς τὴν ἕλικα ὡς ἡ ΒΖ
2 c. diversas partíc. y subj. o abs., en correlación
τά τε πηγαῖα ὕδατα, ἐάντε τις ποταμὸς ἐάντε καὶ κρήνη ᾖ
en cuanto a las aguas de manantial, tanto si forman ríos como si son fuentesἤν τε ἐνθάδε ὑπομένωμεν ἤν τε εἰς τὴν ἐκείνων ἰόντες ὑπαντῶμεν αὐτοῖς
tanto si nos quedamos aquí como si vamos a su país para salirles al encuentroἢν μέν ... ἢν δέ ...
κἢν μὲν ἴῃ ὀδμή ... ἢν δὲ μή
ἢν μὲν ... εἰ δὲ μή
ἐὰν δέ τοι ληφθῇ τε καὶ μή
si es capturado como si no lo esἐὰ]ν δὲ μισθι ... ἐὰν [δὲ μ
εἰάν τε βούληται ὑποδέχεσ[θαι εἰάν τε μή
ἐὰν ναί, δεῖ[ξόν μ]οι φυτὸν καὶ ὕδωρ, εἰ δὲ μήγε, πῦρ καὶ σίδηρον
en caso afirmativo, muéstrame una planta y agua, pero si (la respuesta es) no, fuego y hierro
II en interr. indir., c. subj. si, por si, a ver si
εἶμι γὰρ ἐς Σπάρτην ... νόστον πευσόμενος πατρὸς φίλου, ἤν που ἀκούσω
voy a Esparta para enterarme del regreso de mi padre, por si oigo algoβούλει οὖν δεώμεθα τοῦ τὰ τοιαῦτα ἀντιλέγοντος ἀκολουθῆσαι ἡμῖν, ἐάν πως ἡμεῖς ἐκείνῳ ἐνδειξώμεθα ὅτι ...
ἥδ' ἡ κωμῳδία ζητοῦσ' ἦλθ', ἥν που 'πιτύχῃ θεαταῖς οὕτω σοφοῖς
esta comedia viene a ver si se encuentra con un público igual de entendidoταῖσιν φυλλάσι παῖε, ἤν πως πρύμνην ἀνακρούσηται πληγεὶς ταῖς εἰρεσιώναις
ἐλθοῦσ', ἤν με κωλύσῃ θανεῖν
he venido por si logra impedir que yo muera
III heleníst. y tard. confundido c.
1 tras pron. relat. ὃς ἐάν:
τὸ δὲ ἔθνος, ᾧ ἐὰν δουλεύσωσιν, κρινῶ ἐγώ
pero a la nación a la que han de servir, la he de juzgar yoὅσος ἐάν
ὅστις ἐάν
• seguido de ind.
πᾶν, ὃ ἐὰν ἀνέβη ἐν τῇ κρεάγρᾳ, ἐλάμβανεν ἑαυτῷ ὁ ἱερεύς
2 tras un relat.
ἀκολουθήσω σοι ὅπου ἐὰν ἀπέρχῃ
te seguiré adondequiera que vayasβρονταὶ καὶ ἀστραπαὶ ὅθεν ἐὰν γίγνωνται, ἐκεῖθεν τὸν χειμῶνα δηλοῦσιν
3 tras εἰ:
καὶ εἴ τι ἄλλο ἐὰν ἔχω
1) Bedingungspartikel, wann, wenn, in gutem Griech. nur mit dem Konjunktiv. Man sehe über diese Konstruktion, den konjunktiv. conditional., das Genauere s.v. Ἄν oben S. 156 ff. Nicht selten werden Sätze mit ἐάν im conj. cond. Bedingungssätzen mit εἰ im indicat. oder im optat. des Möglichen gegenübergestellt, meist durch μέν und δέ ; hierbei stellt die Attische Prosa den Fall, dessen Eintreten der Redende wünscht, in den konjunkt. conditional. mit ἐάν, den unerwünschten Fall in den optat. des Möglichen oder in den indicat. mit εἰ Der conj. cond. ist nämlich zeitbedingend, er drückt einen festen zeitlichen Zusammenhang zwischen dem Eintreten der Bedingung und der Folge aus, was der optat. des Mögl. und der indicat. nicht tut, worüber oben s.v. Ἄν. Der indicat. und der optat. des Möglichen in Bedingungssätzen sind also weniger anschaulich und lebhaft als der conj. cond.; was man aber wünscht, stellt man sich gern lebhafter vor als was man nicht wünscht. Außerhalb der Attischen Prosa. z.B. bei Herodot., herrscht die hier aufgestellte Regel nicht, wenigstens nicht ohne sehr viele Ausnahmen. Beispiele : Her. 3.36 εἰ μὲν μεταμελήσει τῷ Καμβύσῃ καὶ ἐπιζητήσει τὸν Κροῖσον – λάμψονται ζωάγρια, ἢν δὲ μὴ μεταμάληται μηδὲ ποθῇ μιν, τότε καταχρῆσθαι ; Isocr. 6.107 ἢν μὲν γὰρ ἐθέλωμεν ἀποθνήσκειν ὑπὲρ τῶν δικαίων, εὐδοκιμήσομεν – εἰ δὲ φοβησόμεθα τοὺς κινδύνους ; Dem. 8.77 ἂν παύσησθε ὀλιγωροῦντες ἁπάντων, ἴσως ἂν καὶ νῦν ἔτι βελτίω γένοιτο – εἰ μέντοι καθεδεῖσθε ; vgl. id. 18.176 ; Xen. Cyr. 4.1.15. – Die zeitbedingende Bedeutung des conj. cond. wird neben ἐάν zuweilen noch durch besondere Wörter hervorgehoben, z.B. ἐὰν θᾶττον, sobald wie, Plat. Alc. 1 105a. – Mit dem optativ. findet sich das bedingende ἐάν vor Arist. selten und vielleicht nur in orat. obliqua, s. Hermann zu Viger. p. 291 u. vgl. über die Konstruktion oben s.v. Ἄν S. 163, 172. Nach Arist. wird diese Verbindung häufiger und erscheint auch in orat. rect. in sicheren Stellen ; die sp. Byz. verbinden ἐάν auch mit dem indicat.
2) Fragewort, in der indirekten Frage, ob, nach Verben des Versuchens und Untersuchens, konjunktiv. potential., über welche Konstruktion oben s.v. Ἄν S. 159 ; Plat. Gorg. 452c ; Xen. Mem. 4.4.12 ; auch schon bei Hom. Oefter ist ein Verbum zu ergänzen, εἰ δέ κʼ ἔτι προτέρω παρανήξομαι, ἤν που ἐφεύρω ἠιόνας – δείδω, wenn ich weiter schwimme (um zu sehen), ob ich etwa auffinde, Od. 5.417 ; μηδὲ τοῦτο ἡμῖν ἄρρητον ἔστω, ἐάν πως αἴσθῃ, οὗ εἶ Plat. Alc.I, 122d. – In Vrbdg mit anderen Partikeln merke ἐάν τε – ἐάν τε, sei es daß – oder daß, Plat. Prot. 323b ; ἐάν τε – καί Soph. Ant. 327 ; – ἐάν περ, wenn anders, Tragg., Plat. u. Folgde ; – ἐὰν καί, wenn auch ; καὶ ἐάν, auch wenn, selbst im Fall daß ; – ἐὰν μή, im Fall daß nicht, wo nicht, steht oft elliptisch : ὅτι μὴ τιθέναι νόμον, ἐὰν μὴ τὸν αὐτὸν ἐπὶ πᾶσι τοῖς πολίταις, οἱ κύριοι νόμοι λέγουσι : wie non -nisi, nicht ein Gesetz geben, wenn nicht dasselbe für alle, d.i. nur ein solches, welches für alle gilt, Dem. 24.188 ; u. so bes. bei Sp. = außer.
Bei den LXX. u. im NT steht ἐάν nach relativis für ἄν, z.B. ὅπου ἐὰν ἀπέρχῃ Matth. 8.19. – Die Länge des α in ἐάν, über welche Dindorf zu Ar. Vesp. 228, rührt von dem ι des zu Grunde liegenden εἰ her ; für das Verschwinden dieses ι war die Dehnung des α Ersatz.
Strong 1437
representing something as "under certain circumstances actual or liable to happen," but not so definitely expected as in the case of εἰ c. ind. (Bl., §65, 4; cf. Jo 13:17, I Co 7:36), if haply, if;
1. c. subjc. (cl.);
(a) pres.: Mt 6:22, Lk 10:6, Jo 7:17, Ro 2:25, 26 al.;
(b) aor. (= Lat. fut. pf.): Mt 4:9, 16:26 (cf. ptcp. in Lk 9:25; M, Pr., 230), Mk 3:24, Lk 14:34, Jo 5:43, Ro 7:2, al.; = cl. εἰ, c. opt., Jo 9:22, 11:57, Ac 9:2; as Heb. (LXX).
2. C. indic, (as in late writers, fr. Arist. on; v. WH, App., 171; VD, MGr. 2, App., §77; Deiss., BS, 201f., LAE, 155, 254; M, Pr., 168, 187; Bl., §65, 4);
(a) fut.: Mt 18:19 T, Lk 19:40,
(b) pres.: I Th 3:8 (v. Milligan, in l.).
3. With other particles: ἐ. καί (Bl., §65, 6), Ga 6:1; ἐ. μή (M, Pr., 185, 187; Bl., l.c.), c. subjc. pres., Mt 10:13, I Co 8:8, Ja 2:17, I Jo 3:21; aor., Mt 6:15, Mk 3:27, Jo 3:3, Ro 10:15, Ga 1:8, 2:16 (v. Lft., Ellic., in ll.); ἐ. τε . . . ἐ. τε, [in LXX for
4. = cl. ἄν (q.v.) after relat. pronouns and adverbs (Tdf., Pr., 96; WH, App., 173; M, Pr., 42f.; Bl., §26, 4; Mayser, 152f.; Deiss., BS, 202ff.): ὃς ἐ., Mt 5:19, Mk 6:22, 23 Lk 17:32, I Co 6:18, al.; ὅπου ἐ., Mt 8:19; ὁσάκις ἐ., Re 11:6; οὗ ἐ., I Co 16:6; καθὸ ἐ., II Co 8:12; ὅστις ἐ., Ga 5:10.
- Iif haply, if, followed by subj. (whereas εἰ is foll. by ind. or opt.), Epic εἴ κε, αἴ κε.
- IIin NTest. ἐάν is used just like the adverb ἄν after relative Pronouns and Conjunctions, as ὃς ἐάν whosoever, ὅσος ἐάν, ὅστις ἐάν, ὅπου ἐάν, etc.
-
…πᾶν εἷς μέν τις ὁ βελτίους οἷός τʼ ὢν ποιεῖν ἢ πάνυ ὀλίγοι, οἱ ἱππικοί, οἱ δὲ πολλοὶ ἐάνπερ συνῶσι καὶ χρῶνται ἵπποις, διαφθείρουσιν ; οὐχ οὕτως ἔχει, ὦ Μέλητε, καὶ περὶ ἵππων καὶ τῶν ἄλλων…
Plato, Apology
-
…διδακτοῦ δὲ ὄντος καὶ θεραπευτοῦ τὰ μὲν ἄλλα ἄρα τοὺς ὑεῖς διδάσκονται, ἐφʼ οἷς οὐκ ἔστι θάνατος ἡ ζημία ἐὰν μὴ ἐπίστωνται, ἐφʼ ᾧ δὲ ἥ τε ζημία θάνατος αὐτῶν τοῖς παισὶ καὶ φυγαὶ μὴ μαθοῦσι μηδὲ θεραπευθεῖσιν εἰς…
Plato, Protagoras
-
…ὁσιώτερον, οὐδὲ ἄλλῳ τῶν σῶν οὐδενί, οὔτε ἐκεῖσε ἀφικομένῳ ἄμεινον ἔσται. ἀλλὰ νῦν μὲν ἠδικημένος ἄπει, ἐὰν ἀπίῃς, οὐχ ὑφʼ ἡμῶν τῶν νόμων ἀλλὰ ὑπʼ ἀνθρώπων · ἐὰν δὲ ἐξέλθῃς οὕτως αἰσχρῶς ἀνταδικήσας τε καὶ ἀντικακουργήσας…
Plato, Crito
-
…ἀνθρώπους τοῦ ἀδικεῖν οὐδὲν διαφέρει. ἀληθῆ λέγεις. οὔτε ἄρα ἀνταδικεῖν δεῖ οὔτε κακῶς ποιεῖν οὐδένα ἀνθρώπων, οὐδʼ ἂν ὁτιοῦν πάσχῃ ὑπʼ αὐτῶν. καὶ ὅρα, ὦ Κρίτων, ταῦτα καθομολογῶν, ὅπως μὴ παρὰ δόξαν ὁμολογῇς ·…
Plato, Crito
-
…, τούτων ἐποίησα οἷς πρώτοις ἐνέτυχον. ταῦτα οὖν, ὦ Κέβης, Εὐήνῳ φράζε, καὶ ἐρρῶσθαι καί, ἂν σωφρονῇ, ἐμὲ διώκειν ὡς τάχιστα. ἄπειμι δέ, ὡς ἔοικε, τήμερον · κελεύουσι γὰρ Ἀθηναῖοι. καὶ…
Plato, Phaedo
-
…ὦ Σώκρατες, οὐχ οἷός τʼ ἔσῃ ἡμῖν ἐξελθὼν ζῆν ; τουτὶ δή ἐστι πάντων χαλεπώτατον πεῖσαί τινας ὑμῶν. ἐάντε γὰρ λέγω ὅτι τῷ θεῷ ἀπειθεῖν τοῦτʼ ἐστὶν καὶ διὰ τοῦτʼ ἀδύνατον ἡσυχίαν ἄγειν, οὐ πείσεσθέ μοι ὡς εἰρωνευομένῳ…
Plato, Apology
-
…ἔσται. ἀλλὰ νῦν μὲν ἠδικημένος ἄπει, ἐὰν ἀπίῃς, οὐχ ὑφʼ ἡμῶν τῶν νόμων ἀλλὰ ὑπʼ ἀνθρώπων · ἐὰν δὲ ἐξέλθῃς οὕτως αἰσχρῶς ἀνταδικήσας τε καὶ ἀντικακουργήσας, τὰς σαυτοῦ ὁμολογίας τε καὶ συνθήκας τὰς πρὸς ἡμᾶς παραβὰς καὶ…
Plato, Crito
-
…δὲ περὶ ναυπηγίας, τοὺς ναυπηγούς, καὶ τἆλλα πάντα οὕτως, ὅσα ἡγοῦνται μαθητά τε καὶ διδακτὰ εἶναι · ἐὰν δέ τις ἄλλος ἐπιχειρῇ αὐτοῖς συμβουλεύειν ὃν ἐκεῖνοι μὴ οἴονται δημιουργὸν εἶναι, κἂν πάνυ καλὸς ᾖ καὶ πλούσιος καὶ…
Plato, Protagoras
-
…· παρὰ δὲ δὴ Πρωταγόραν νῦν ἀφικόμενοι ἐγώ τε καὶ σὺ ἀργύριον ἐκείνῳ μισθὸν ἕτοιμοι ἐσόμεθα τελεῖν ὑπὲρ σοῦ, ἂν μὲν ἐξικνῆται τὰ ἡμέτερα χρήματα καὶ τούτοις πείθωμεν αὐτόν, εἰ δὲ μή, καὶ τὰ τῶν φίλων προσαναλίσκοντες .…
Plato, Protagoras
-
…; οὐχ οὕτως ἔχει, ὦ Μέλητε, καὶ περὶ ἵππων καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων ζῴων ; πάντως δήπου, ἐάντε σὺ καὶ Ἄνυτος οὐ φῆτε ἐάντε φῆτε · πολλὴ γὰρ ἄν τις εὐδαιμονία εἴη περὶ τοὺς νέους εἰ εἷς μὲν…
Plato, Apology