θρύπτω
θρύπτω, to break in pieces, break small
θρύπτω, aor. 1 ἔθρυψα (ἐν-) Hp. Mul. 1.75:—Pass. and Med., fut. θρυφθήσομαι Arr. An. 4.19.2; θρύψομαι Ar. (v. infr. II.2c), Luc. Symp. 4: aor. 1 ἐθρύφθην Arist. de An. 419b26, (ὑπ-) dub. in AP 5.293.15 (Agath.): aor. 2 ἐτρύφην [ῠ] (δι-) Il. 3.363, ἐθρύβην Dsc. 5.123: pf. τέθρυμμαι Hp. Vict. 2.48: (akin to θραύω):—
- break in pieces, break small, Pl. Cra. 426e, A. Ag. 1595; Νεῖλος βώλακα θ. Theoc. 17.80:—Pass., to be broken small, θρύπτεσθαι κερματιζόμενον ἀνάγκη πᾶν τὸ ὄν Pl. Prm. 165b, cf. AP 12.61; χιόνος τὰ μάλιστα θρυφθησόμενα Arr. l.c.; of dried leguminous seeds, split, Thphr. HP 8.11.3, cf. Sens. 51; of air, to be dispersed, Arist. de An. l.c., Theo Sm. p.50 H.: the literal sense is more common in compds. ἀπο-, διαθρύπτω, etc.
- II metaph. in moral sense, enfeeble, esp. by debauchery and luxury, θ. τὰν ψυχάν Ti.Locr. 103b; corrupt, [τινα] Pl. Lg. 778a, Phld. Mus. p.79K.; θ. τὰς ψυχὰς καὶ τὰ σώματα Jul. Or. 1.10c; [οἱ κόλακες] ἀποκναίουσι τῶν κολακευομένων τὰ ὦτα θρύπτοντες Ph. 1.453; θ. ἑαυτόν,= θρύπτεσθαι (v. infr.), Ael. Ep. 9.
- 2 more freq. in Pass., with fut. Med., to be enervated, unmanned, μαλακίᾳ θρύπτεσθαι X. Smp. 8.8; ἁπαλός τε καὶ τεθρυμμένος Luc. Charid. 4; θρύπτεται ἡ ὄψις is enfeebled, Plu. Fac.lun. 2.936f; οἱ τεθρυμμένοι τὰς ὄψεις weak-sighted people, A.D. Synt. 199.5.
- b wanton, riot, ὅλην ἐκείνην εὐφρόνην ἐθρύπτετο f.l. in [S.]Fr. 1127.9, cf. Luc. Pisc. 31, Anach. 29; display moral weakness, POxy. 471.80 (ii A.D.); ἡδοναῖς ἀνάνδροις θ. Plu. Amat. 2.751b; ἐπὶ τῷ κάλλει Phld. Hom. p.55 O.; ὄμμα θρυπτόμενον a languishing eye, AP 5.286.8 (Agath.).
- c to be coy and prudish, bridle up, esp. when asked a favour, θρύψομαι Ar. Eq. 1163; ὡρᾳζομένη καὶ θρυπτομένη Eup. 358; ἁβρὰ καὶ θ. Charito 5.3; ἐθρύπτετο ὡς οὐκ ἐπιθυμῶν λέγειν Pl. Phdr. 228c, cf. 236c, X. Smp. 8.4; or when one pretends to decline an offer, Plu. Mar. 14, Ant. 12; θρύπτεσθαι πρός τινα give oneself airs to ward him, Id. Flam. 18, Luc. DMeretr. 12.1.
- d grow conceited, τινι in or of a thing, AP 7.218.2 (Antip. Sid.); ἐσθῆτι πολυτελεῖ Ael. VH 1.19, etc.; brag, Hld. 2.10.
θρύπτω (f. θρύψω, ao. ἔθρυψα, pass. fut. θρυφθήσομαι, ao. 1 ἐθρύφθην, ao. 2 réc. ἐθρύβην, pf. τέθρυμμαι)
I
1 briser, broyer, Plat. Crat. 426e ; Thcr. Idyl. 17, 80 ; au pass. Plat. Parm. 165b ; Anth. 12, 61 ; Arr. An. 4, 6 ||
2 fig. amollir, énerver (de sensualité, de débauche) T. Locr. 103b ; d’où au pass. être amolli, énervé, Xén. Conv. 8, 8 ; Plut. Amat. 4 ; Luc. Pisc. 31, Gymn. 29, etc. ; ἁπαλός τε καὶ τεθρυμμένος, Luc. Charid. 4, mou et énervé ; en gén. être affaibli, émoussé : θρύπτεται ἡ ὄψις, Plut. M. 936f, la vue est affaiblie ; fig. faire le fier, tirer vanité de, acc. El. Ep. rust. 9 ; ὄμμα θρυπτόμενον, Anth. 5, 287, œil dédaigneux ||
II Moy. (f. θρύψομαι)
1 vivre dans la mollesse, Plut. M. 751b ; Luc. Pisc. 31, Anach. 29 ||
2 faire le dégoûté, faire des façons, se faire prier (lat. delicias facere) Ar. Eq. 1163 ; ἐθρύπτετο ὡς μὴ ἐπιθυμῶν λέγειν, Plat. Phædr. 228c, il faisait des façons comme s’il ne désirait pas parler ; particul. faire des façons pour décliner une offre, Plut. Mar. 14, Ant. 12 ; joint à ἀκκίζεσθαι ou ὡραΐζεσθαι, Eup. 358 Kock ; 43, 14 Bekker, Anecdota græca, vol. 1 ||
3 p. suite, faire le fier : πρός τινα, Plut. Flam. 11 ; Luc. D. mar. 12, 1, se donner des airs auprès de qqn ; d’où tirer vanité de : τινι, El. V.H. 1, 19 ; Anth. 7, 218, de qqe ch. ; abs. se vanter de, avec l’inf. Hld. 2, 10 ||
➳ Part. prés. fém. dor. θρύπτοισα, T. Locr. 103b ; Hld. l. c. Pass. fut. θρυφθήσομαι, Arr. An. 4, 19, 2 ; ao. 2 inf. θρυβῆναι, Diosc. 5, 141.
Étym. emprunt à un substrat non indo-europ. ; cf. τρύφος, τρυφή.
1. act. breken, verbrijzelen:
2. med.-pass. zich aanstellen:
θρύπτω, (ΘΡΥΦ, vgl. θραύω), fut. θρύψω, aor.2 pass. ἐτρύφην, sehr Sp. (s. διαθρύπτω) auch ἐθρύβην, ἐθρύφθην Arist. an. 2.8, f. ὑποθρύπτω, θρυφθησόμενος Arr. An. 4.6.2 ; – zerreiben, zerbrechen, zermalmen, zerbröckeln ; Νεῖλος ἀναβλύζων διερὰν ὅτε βώλακα θρύπτει Theocr. 17.80 ; θρυπτομένα πέτρα Ep.adesp. 22 (XII.61). Bei Plat. Crat. 426e mit κερματίζειν verbunden, vgl. θρύπτεσθαι κερματιζόμενον ἀνάγκη πᾶν τὸ ὄν Parm. 165b. – Häufiger übertr., bes. in sittlicher Beziehung, aufreiben, schwächen, entkräften, durch Trauer u. bes. durch Weichlichkeit, Ueppigkeit u. andere moralische Einwirkung Leib u. Seele um ihre Kraft u. Festigkeit bringen ; Ggstz ῥώννυμι, Tim.Locr. 103b ; im pass. durch Schwelgerei u. Ueppigkeit verzärtelt, verweichlicht werden, μαλακίᾳ θρυπτόμενος Xen. Symp. 8.8 ; ἁπαλὸς καὶ τεθρυμμένος Luc. Charid. 4 ; χαυνοῦνται γὰρ ταῖς ὑπερβολαῖς τῶν ἐπαίνων καὶ θρύπτονται Plut. educ.lib. 12. – Kraftlos, weichlich sein, Luc. Piscat. 31, gymnas. 29 ; weichlich, üppig leben, schwelgen, Soph. frg. 708 ; θρυπτόμενος ἡδοναῖς ἀνάνδροις Plut. amator. 4. – Schöntun, B.A. 43 ὡραΐζομαι, spröde tun, sich zieren, ἐθρύπτετο ὡς δὴ οὐκ ἐπιθυμῶν λέγειν, er zierte sich, als wollte er nicht sprechen, Plat. Phaedr. 228c ; vgl. Xen. Symp. 8.4, wo es von der sokratischen Ironie gesagt ist, sich verstellen ; Plut. Mar. 14, Ant. 12 ; Luc. θρύπτει ταῦτα – κἀγὼ θρύψομαι πρός σε Lapith. 4 ; σὺ δὲ ἐθρύπτου πρὸς αὐτήν D.Mar. 13.1 ; D.meretr. 12, Gall. 14 ; θρυπτόμενον ὄμμα, verliebtes, schmachtendes Auge, Agath. 21 (V.287); – stolz worauf sein, sich brüsten, χρυσῷ καὶ ἁλουργίδι Antip.Sid. 83 (VII.218); ἐσθῆτι πολυτελεῖ Ael. H.A. 1.19 ; Hel. 4.7, 10.21 ; mit Worten großprahlen, sich rühmen, 2.10 ; πρός τινα, Plut. Flamin. 18 ; vgl. Dorville zu Charit. p. 472. – S. auch τρυφή.
θρύπτω
akin to θραύω
- Ito break in pieces, break small, Plat., Theocr.
- IImetaph., like Lat. frangere, to break, crush, enfeeble: Pass., with fut. mid., to be enfeebled, enervated, unmanned, Xen.; τεθρυμμένος Luc.
- 2in Pass. also, to play the coquet, be coy and prudish, give oneself airs, bridle up, Ar., Xen.; θρύπτεσθαι πρός τινα to give oneself airs toward him, Plut.