πρός

πρός, Prep., expressing direction,

• on the side of, in the direction of, hence c. gen., dat., and acc., from, at, to: Ep. also προτί and ποτί, in Hom. usually c. acc., more rarely c. dat., and each only once c. gen., Il. 11.831, 22.198:—dialectal forms: Dor. ποτί (q. v.) and ποί, but Cret. πορτί Leg.Gort. 5.44, etc., Argive προτ( ί) Schwyzer 84.3 (found at Tylisus, V B.C.), restored in Mnemos. 57.208 (Argos, vi B.C.), and in Alcm. 30; Arc., Cypr. πός SIG 306.11 (Tegea, iv B.C.), Inscr.Cypr. 135.19H., also sts. in Asia Minor in compds., v. ποσάγω, ποσφέρω; Aeol. πρός Sapph. 69 (προσ-), 109, Alc. 20 (s. v.l.); πρές Jo.Gramm. Comp. 3.10; Pamphylian περτ (ί) Schwyzer 686.7, 686a4. (With προτί, πρός cf. Skt. práti ‘towards, near to, against, back, etc.’, Slav. protivǔ, Lett. pret ‘against’, Lat. pretium: ποτί (q. v.) and πός are not cogn.) A. WITH GEN., πρός refers to that from which something comes:
• • I of Place, from, ἵκετο ἠὲ π. ἠοίων ἦ ἑσπερίων ἀνθρώπων Od. 8.29; τὸν π. Σάρδεων ἤλεκτρον S. Ant. 1037 (v.l.).
  • • 2 on the side of, towards, νήσοισι πρὸς Ἤλιδος towards Elis, Od. 21.347; π. ἁλός, π. Θύμβρης, Il. 10.428, 430; εἶναι π. θαλάσσης Hdt. 2.154; ἱδρῦσθαι π. τοῦ Ἑλλησπόντου Id. 8.120; ἐστρατοπεδεύοντο π. Ὀλύνθου Th. 1.62, etc.; φυλακαὶ π. Αἰθιόπων, π. Ἀραβίων, π. Διβύης, on the frontier towards the Ethiopians, etc., Hdt. 2.30: freq. with words denoting the points of the compass, δύω θύραι εἰσίν, αἱ μὲν π. βορέαο, αἱ δʼ αὖ π. νότου one on the north side, the other on the south side, Od. 13.110; οἰκέουσι π. νότου ἀνέμου Hdt. 3.101; π. ἄρκτου τε καὶ βορέω ἀνέμου κατοικημένοι ib. 102; π. μεσαμβρίης ib. 107; π. τοῦ Τμώλου τετραμμένον τῆς πόλιος (in such phrases the acc. is more common) Id. 1.84; π. Πλαταιῶν Th. 3.21; π. Νεμέας Id. 5.59; ἀπὸ τῆσδε τῆς ὁδοῦ τὸ π. τοῦ λιμένος ἅπαν everything on the harbour-ward side of this road, IG 1(2).892: combined with π. c. acc., π. ἠῶ τε καὶ τοῦ Τανάϊδος Hdt. 4.122; τὸν μέν π. βορέω ἑστεῶτα, τὸν δὲ π. νότον Id. 2.121, cf. 4.17.
    • 3 before, in presence of, μάρτυροι ἔστων π. τε θεῶν μακάρων π. τε θνητῶν ἀνθρώπων Il. 1.339; οὐδʼ ἐπιορκήσω π. δαίμονος 19.188; ποίτοῦ Ἀπόλλωνος . . ὑπίσχομαι prob. in IG 2(2).1126.7 (Amphict. Delph., iv B. C.); ὑποσχομένους πρὸς τοῦ Διός ib. 1237.16: hence,
    • • b in the eyes of, ἄδικον οὐδὲν οὔτε π. θεῶν οὔτε π. ἀνθρώπων Th. 1.71, cf. X. An. 1.6.6, etc.; ὅσιος π. θεῶν Lex ap. And. 1.97; κατειπάτω . . ἁγνῶς π. τοῦ θεοῦ if he wishes to be pure in the sight of the god, SIG 986.9, cf. 17 (Chios, v/iv B. C.); ὁ γὰρ καιρὸς π. ἀνθρώπων βραχὺ μέτρον ἔχει Pi. P. 4.286.
    • 4 in supplication or adjuration, before, and so, in the name of, σε . . γουνάζομαι . . π. τʼ ἀλόχου καὶ πατρός Od. 11.67; π. θεῶν πατρῴων S. Ant. 839 (lyr.), etc.; ἱκετεύω, ἀντιβολῶ π. παίδων, π. γυναικῶν, etc., D. 28.20, etc.: the verb is freq. omitted with π. θεῶν or τῶν θεῶν, E. Hec. 551, S. OT 1037, Ar. V. 760; π. τοῦ Διός Id. Av. 130: less freq. with other words, π. τῆς ἑστίας E. Fr. 953.39; π. Χαρίτων Luc. Hist.Conscr. 14; μὴ π. γενείου S. El. 1208; μὴ π. ξενίας τᾶς σᾶς Id. OC 515 (lyr.): sts. in questions, π. θεῶν, τίς οὕτως εὐήθης ἐστίν; in heavenʼs name, D. 1.15; π. τῆς Ἀθηνᾶς . . ; Din. 1.45; ἆρʼ οὖν, ὦ π. Διός, . . ; Pl. R. 459a, cf. Ap. 26e: sts. in Trag. with the pron. σε between prep. and case, π. νύν σε πατρὸς π. τε μητρός . . ἱκνοῦμαι S. Ph. 468; μὴ π. σε γονάτων E. Med. 324.
    • 5 of origin or descent, from, on the side of, γένος ἐξ Ἁλικαρνησσοῦ τὰ π. πατρός by the fatherʼs side, Hdt. 7.99; Ἀθηναῖον . . καὶ τὰ π. πατρὸς καὶ τὰ π. μητρός D. 57.17, cf. Isoc. 3.42, SIG 1015.7 (Halic.); πρόγονοι ἢ π. ἀνδρῶν ἢ γυναικῶν in the male or female line, Pl. Tht. 173d; ὁ πατὴρ π. μὲν ἀνδρῶν ἦν τῶν Εὐπατριδῶν Isoc. 16.25; οἱ συγγενεῖς τοῦ πατρὸς καὶ π. ἀνδρῶν καὶ π. γυναικῶν D. 57.23; οἱ π. αἵματος blood-relations, S. Aj. 1305; ἢ φίλων τις ἢ π. αἵματος φύσιν Id. El. 1125.
  • II of effects proceeding from what cause soever:
  • • 1 from, at the hand of, with Verbs of having, receiving, etc., ὡς ἂν . . τιμὴν καὶ κῦδος ἄρηαι π. πάντων Δαναῶν Il. 16.85, cf. 1.160, etc.; τιμὴν π. Ζηνὸς ἔχοντες Od. 11.302; δίδοι οἱ . . χάριν ποτʼ ἀστῶν καὶ ποτὶ ξείνων Pi. O. 7.90; ἄνθεα τιμῆς πρὸς θνητῶν ἀνελέσθαι Emp. 4.7; φυλακῆς π. δήμου κυρῆσαι Hdt. 1.59; τυχεῖν τινος π. θεῶν A. Th. 550, cf. S. Aj. 527; λαχὼν π. δαιμόνων ὄλβον Pi. N. 9.45; κακόν τι π. θεῶν ἢ π. ἀνθρώπων λαβεῖν Hdt. 2.139, etc.; μανθάνειν π. ἀστῶν S. OC 13: with passive Verbs, προτὶ Ἀχιλλῆος δεδιδάχθαι to have been taught by . ., Il. 11.831, cf. S. OT 357; ἄριστα πεποίηται . . πρὸς Τρώων Il. 6.57; αἴσχεʼ ἀκούω π. Τρώων ib. 525, cf. Heraclit. 79; ταῦτα . . π. τούτου κλύειν S. OT 429; οὐ λέγεται π. οὐδαμῶν Hdt. 1.47; ἀτιμάζεσθαι, τετιμῆσθαι π. τινῶν, ib. 61, 2.75; also λόγου οὐδενὸς γίνεσθαι π. τινῶν Id. 1.120; παθεῖν τι π. τινός at the hand of, ib. 73; π. ἀλλήλοιν θανεῖν E. Ph. 1269, cf. S. OT 1237; π. τῆς τύχης ὄλωλεν ib. 949; τὸ ποιεύμενον π. τῶν Λακεδαιμονίων Hdt. 7.209; αἰτηθέντες π. τινὸς χρήματα Id. 8.111; ἱμέρου βέλει π. σοῦ τέθαλπται A. Pr. 650: with an Adj. or Subst., τιμήεσσα π. πόσιος Od. 18.162; ἐπίφθονος π. τῶν πλεόνων ἀνθρώπων Hdt. 7.139; ἔρημος π. φίλων S. Ant. 919; ἀπαθὴς π. ἀστῶν Pi. P. 4.297; πειθὼ π. τινός S. El. 562; π. Τρώων . . κλέος εἶναι Il. 22.514; ἄρκεσις π. ἀνδρός, δόξα π. ἀνθρώπων, S. OC 73, E. Heracl. 624 (lyr.); ἐλίπετο ἀθάνατον μνήμην π. Ἑλλησποντίων Hdt. 4.144: with an Adv., οἶμαι γὰρ ἂν οὐκ ἀχαρίστως μοι ἔχειν οὔτε π. ὑμῶν οὔτε π. τῆς Ἑλλάδος I shall meet with no ingratitude at your hands, X. An. 2.3.18, cf. Pl. R. 463d.
    • 2 of things, π. τίνος ποτʼ αἰτίας [τέθνηκεν]; from of by what cause? S. OT 1236; π. ἀμπλακημάτων by or by reason of . ., Id. Ant. 51.
  • III of dependence or close connexion: hence,
  • • 1 dependent on one, under oneʼs protection, π. Διός εἰσι ξεῖνοί τε πτωχοί τε Od. 6.207, 14.57; δικασπόλοι, οἵ τε θέμιστας π. Διὸς εἰρύαται by commission from him, Il. 1.239; π. ἄλλης ἱστὸν ὑφαίνοις at the bidding of another, 6.456.
    • 2 on oneʼs side, in oneʼs favour, Hdt. 1.75, 124, S. OT 1434, Tr. 479, etc.; π. τῶν ἐχόντων . . τὸν νόμον τίθης E. Alc. 57.
  • IV of that which is derivable from: hence, agreeable to, becoming, like, τὰ τοιαῦτα ἔργα οὐ π. τοῦ ἅπαντος ἀνδρὸς νενόμικα γίνεσθαι, ἀλλὰ π. ψυχῆς τε ἀγαθῆς καὶ ῥώμης ἀνδρηΐης Hdt. 7.153, cf. 5.12; ἦ κάρτα π. γυναικὸς αἴρεσθαι κέαρ ʼtis very like a woman, A. Ag. 592, cf. 1636; οὐ π. ἰατροῦ σοφοῦ θρηνεῖν ἐπῳδάς S. Aj. 581, cf. Ar. V. 369, E. Hel. 950, etc.; π. σοῦ ἐστι Id. HF 585, etc.; οὐκ ἦν π. τοῦ Κύρου τρόπου X. An. 1.2.11, etc.: of qualities, etc., π. δυσσεβείας A. Ch. 704; π. δίκης οὐδὲν τρέμων agreeably to justice, S. OT 1014, cf. El. 1211; οὐ π. τῆς ὑμετέρας δόξης Th. 3.59; ἐάν τι ἡμῖν π. λόγου ᾖ if it be at all to our purpose, Pl. Grg. 459c; εἰ τόδε π. τρόπου λέγω correctly, Id. R. 470c; but π. τρόπου τι ὠνεῖσθαι buy at a reasonable price, Thphr. Char. 30.12; τὰ γενήματα π. ἐλάσσονος τιμᾶς πωλῶν IG 5(2).515.14 (Lycosura); π. ἀγαθοῦ, π. κακοῦ τινί ἐστι or γίγνεται, it is to oneʼs advantage or otherwise, Arist. Mu. 397a30, Arr. An. 7.16.5, Hld. 7.12; π. ἀτιμίας λαβεῖν τι to take a thing as an insult, regard it so, Plu. Cic. 13; π. δέους λαβεῖν τι Id. Flam. 7; λαβεῖν τι π. ὀργῆς (v.l. ὀργήν) J. AJ 8.1.3; μοι π. εὐκλείας γένοιτο ib. 18.7.7; τῷ δήμῳ π. αἰσχύνης ἂν ἦν, π. ὀνείδους ἂν ἦν τῇ πόλει, Lib. Decl. 43.27, 28.
• B WITH DAT., it expresses proximity, hard by, near, at, ποτὶ γαίῃ Od. 8.190, 11.423; ποτὶ γούνασι Il. 5.408; ποτὶ δρυσίν among the oaks, 14.398 (nisi leg. περί) ; πρὸς ἄκμονι χαλκεύειν Pi. P. 1.86; ποτὶ γραμμᾷ στᾶσαί τινα ib. 9.118; ἄγκυραν ποτὶ ναΐ κρημνάντων ib. 4.24; δῆσαί τινα πρὸς φάραγγι A. Pr. 15; νεὼς καμούσης ποντίῳ π. κύματι Id. Th. 210; π. μέσῃ ἀγορᾷ S. Tr. 371; π. Ἀργείων στρατῷ Id. Aj. 95; π. πέδῳ κεῖται Id. OT 180 (lyr.); θακεῖν π. ναοῖς ib. 20, cf. A. Eu. 855; π. ἡλίου ναίουσι πηγαῖς Id. Pr. 808; π. τῇ γῇ ναυμαχεῖν Th. 7.34; ἐς μάχην καθίστασθαι π. (v.l. ὑπʼ) αὐτῇ τῇ πόλει Id. 2.79; τεῖχος π. τῇ θαλάσσῃ Id. 3.105; αἱ π. θαλάττῃ πόλεις X. HG 4.8.1; τὸ π. Αἰγίνῃ στράτευμα off Aegina, Th. 1.105; Λίβυες οἱ π. Αἰγύπτῳ bordering on . ., ib. 104; τὸ π. ποσί that which is close to the feet, before one, S. OT 130, etc.; θρηνεῖν ἐπῳδὰς π . . . πήματι over it, Id. Aj. 582; αἱ π. τῇ βάσει γωνίαι the angles at the base, Euc. 1.5, al.; τὴν π. τῷ . . ιερῷ κρήνην IG 2(2).338.13, cf. SIG 1040.15 (Piraeus, iv B. C.), al.
• • • 2 before, in the presence of, π. τοῖς θεσμοθέταις, π. τῷ διαιτητῇ λέγειν, D. 20.98, 39.22; ὅσα π. τοῖς κριταῖς γέγονεν Id. 21.18; π. διαιτητῇ φεύγειν Id. 22.28.
    • 3 with Verbs denoting motion towards a place, upon, against, ποτὶ δὲ σκῆπτρον βάλε γαίῃ Il. 1.245, Od. 2.80; με βάλῃ . . ποτὶ πέτρῃ 5.415, cf. 7.279, 9.284; νῆας ποτὶ σπιλάδεσσιν ἔαξαν 3.298, cf. 5.401; λιαζόμενον ποτὶ γαίῃ sinking on the ground, Il. 20.420; ἴσχοντες πρὸς ταῖς πόλεσι Th. 7.35.
    • 4 sts. with a notion of clinging closely, προτὶ οἷ λάβε clasped to him, Il. 20.418; προτὶ οἷ εἷλε 21.507; πρὸς ἀλλήλῃσιν ἔχονται Od. 5.329; προσπεπλασμένας . . π. ὄρεσι Hdt. 3.111; π. δμῳαῖσι κλίνομαι fall into the arms of . ., S. Ant. 1189; π. τινί close to, Men. Epit. 204.
  • II to express close engagement, at the point of, π. αὐτῷ γʼ εἰμὶ τῷ δεινῷ λέγειν S. OT 1169; engaged in or about, π. τῷ εἰρημένῳ λόγῳ ἦν Pl. Phd. 84c, cf. Phdr. 249c, 249d; ἂν π. τῷ σκοπεῖν . . γένησθε D. 18.176; ἀεὶ π. ᾧ εἴη ἔργῳ, τοῦτο ἔπραττεν X. HG 4.8.22; διατρίβειν or σχολάζειν π. τινί, Epicr. 11.3 (anap.), Arist. Pol. 1308b36 (but π. ταῦτα ἐσχόλασα X. Mem. 3.6.6); ὅλος εἶναι π. τῷ λήμματι D. 19.127; π. τῇ ἀνάγκῃ ταύτῃ γίγνεσθαι Aeschin. 1.74; τὴν διάνοιαν, τὴν γνώμην ἔχειν π. τινί, Pl. R. 500b, Aeschin. 3.192; κατατάξαι αὐτὸν π. γράμμασιν, i.e. give him a post as clerk, PCair.Zen. 342.3 (iii B. C.); ὁ π. τοῖς γράμμασι τεταγμένος Plb. 15.27.7, cf. 5.54.7, D.S. 2.29, 3.22; ἐπιμελητὴς π. τῇ εἰκασίᾳ τοῦ σησάμου PTeb. 713.2, cf. 709.1 (ii B. C.).
  • III to express union or addition, once in Hom., ἄασάν μʼ ἕταροί τε κακοὶ π. τοῖσί τε ὕπνος and besides them sleep, Od. 10.68; π. τοῖς παροῦσιν ἄλλα in addition to, A. Pr. 323, cf. Pers. 531, Xenoph. 8.3. Emp. 59.3; ἄλλους π. ἑαυτῷ Th. 1.90; π. ταῖς ἡμετέραις [τριήρεσι] Id. 6.90; δέκα μῆνας π. ἄλλοις πέντε S. Tr. 45; τρίτος . . π. δέκʼ ἄλλαισιν γοναῖς A. Pr. 774; κυβερνήτης π. τῇ σκυτοτομίᾳ in addition to his trade of leather-cutter, Pl. R. 397e: freq. with neut. Adjs., π. τῷ νέῳ ἁπαλός besides his youth, Id. Smp. 195c, cf. Tht. 185e; π. τῷ βλαβερῷ καὶ ἀηδέστατον Id. Phdr. 240b; π. τούτοισι besides this, Hdt. 2.51, cf. A. Pers. 237 (troch.), etc.; rarely in sg., π. τούτῳ Hdt. 1.31, 41; π. τοῖς ἄλλοις besides all the rest, Th. 2.61, etc.:—cf. the Advb. usage, infr. D.
• C WITH ACCUS., it expresses motion or direction towards an object:
• • I of Place, towards, to, with Verbs of Motion, ἰέναι π. Ὄλυμπον Il. 1.420; ἰέναι π. δώματα, etc., Od. 2.288, etc.; ἰέναι π. ἠῶ τʼ ἠέλιόν τε Il. 12.239; φέρειν προτὶ ἄστυ, ἄγειν προτὶ Ἴλιον, etc., 13.538, 657, etc.; ἄγεσθαι πρὸς οἶκον, ἐρύεσθαι ποτὶ Ἴλιον, 9.147, 18.174; ὠθεῖν, δίεσθαι προτὶ ἄστυ, 16.45, 15.681, etc.; ῥίπτασκε ποτὶ νέφεα Od. 8.374; βαλεῖν ποτὶ πέτρας 12.71; κυλινδόμενα προτὶ χέρσον 9.147; ἀπῆλθε πρὸς ἑαυτόν returned to his home, LXX Nu. 24.25; κληθῆναι π. τὸ δεῖπνον (rarer than ἐπὶ δεῖπνον) Plu. Cat.Ma. 3.
  • • 2 with Verbs implying previous motion, upon, against, π. τεῖχος, π. κίονα ἐρείσας, Il. 22.112, Od. 8.66; ἅρματα . . ἔκλιναν π. ἐνώπια Il. 8.435; ἔγχος ἔστησε π. κίονα Od. 1.127; ποτὶ τοῖχον ἀρηρότες 2.342; ποτὶ βωμὸν ἵζεσθαι 22.334; πρὸς γοῦνα καθέζετό τινος 18.395; π. ἄλλοτʼ ἄλλον πημονὴ προσιζάνει A. Pr. 278; τὰ πολλὰ πατρὸς π. τάφον κτερίσματα S. El. 931; χῶρον π. αὐτὸν τόνδʼ dub. in Id. Ph. 23; later, ἔστη π. τὸν στῦλον LXX 4 Ki. 23.3; ὁ ὄχλος π. τὴν θάλασσαν ἐπὶ τῆς γῆς ἦσαν Ev.Marc. 4.1; π. ὑμᾶς παραμενῶ with you, 1 Ep.Cor. 16.6; ἐκήδευσαν τὸν . . πατέρα . . π. τοὺς λοιποὺς συγγενεῖς beside, Supp.Epigr. 6.106 (Cotiaeum).
    • • b of addition, ποὶ τὰν στάλαν ποιγραψάνσθω τάδε SIG 56.46 (Argos, v B. C.); ἵππον προσετίθει πρὸς τοὔνομα Ar. Nu. 63, cf. Hdt. 6.125, X. HG 1.5.6, Pl. Phlb. 33c, Arist. Rh. 1359b28; προσεδαπάνησε π. τὸ μερισθὲν αὐτῷ εἰς τὸ ἔλαιον ἐκ τῶν ἰδίων over and above the sum allotted to him, IG 2(2).1227.9; προσετέθη π. τὸν λαὸν αὐτοῦ was gathered to his people, LXX Ge. 49.33.
    • 3 with Verbs of seeing, looking, etc., towards, ἰδεῖν π. τινά Od. 12.244, al.; ὁρᾶν, ἀποβλέπειν π. τι or τινά, A. Supp. 725, Ar. Ach. 291, etc.; ἀνταυγεῖ π. Ὄλυμπον Emp. 44; στάντε ποτὶ πνοιήν so as to face it, Il. 11.622 (similarly, πέτονται πρὸς τὸ πνεῦμα against the wind, Arist. HA 597a32); κλαίεσκε π. οὐρανόν cried to heaven, Il. 8.364: freq. of points of the compass, π. ζόφον κεῖσθαι lie towards the West, Od. 9.26; ναίειν π. ἠῶ τʼ ἠέλιόν τε 13.240; στάντα π. πρώτην ἕω S. OC 477; so in Prose, π. ἠῶ τε καὶ ἡλίου ἀνατολάς Hdt. 1.201, cf. 4.40; π. βορέην τε καὶ νότον Id. 2.149; also ἀκτὴ π. Τυρσηνίην τετραμμένη τῆς Σικελίης Id. 6.22 (v. supr. A. I.2); π. ἥλιον facing the sun, and so, in the sunlight, Ar. V. 772; so π. λύχνον by lamplight, Id. Pax 692, Jul. Ep. 4; π. τὸ λύχνον Hippon. 22 Diehl, cf. Arist. Mete. 375a27; πὸτ τὸ πῦρ Ar. Ach. 751; πρὸς τὸ πῦρ Pl. R. 372d, cf. Arist. Pr. 870a21; π. φῶς in open day, S. El. 640; but, by torch-light, Plu. Apophth. Lac. 2.237a.
    • 4 in hostile sense, against, π. Τρῶας μάχεαι Il. 17.471; ἐστρατόωνθʼ . . π. τείχεα Θήβης 4.378; π. δαίμονα against his will, 17.98; βεβλήκει π. στῆθος 4.108; γούνατʼ ἐπήδα π. ῥόον ἀΐσσοντος 21.303; χρὴ π. θεὸν οὐκ ἐρίζειν Pi. P. 2.88; π. τοὐμὸν σπέρμα χωρήσαντα S. Tr. 304; ἐπιέναι π. τινάς Th. 2.65; ὅσα ἔπραξαν οἱ Ἕλληνες π. τε ἀλλήλους καὶ τὸν βάρβαρον Id. 1.118; ἀγωνίζεσθαι π. τινά Pl. R. 579c; ἀντιτάττεσθαι π. πόλιν X. Cyr. 3.1.18: also in argument, in reply to, ταῦτα π. τὸν Πιττακὸν εἴρηται Pl. Prt. 345c; and so in the titles of judicial speeches, πρός τινα in reply to, less strong than κατά τινος against or in accusation, D. 20 tit., etc.; μήτε π. ἐμὲ μήτε κατʼ ἐμοῦ δίκην εἶναι Is. 11.34.
    • 5 without any hostile sense, π. ἀλλήλους ἔπεα πτερόεντʼ ἀγόρευον Il. 3.155,cf. 5.274, 11.403, 17.200; π. ξεῖνον φάσθαι ἔπος ἠδʼ ἐπακοῦσαι Od. 17.584; λέγειν, εἰπεῖν, φράζειν π. τινά, Hdt. 1.8, 90, Ar. V. 335, Nu. 359; ἀπαγγεῖλαι π. τινάς A. Ch. 267; μνησθῆναι π. τινά Lys. 1.19, etc.; ἀμείψασθαι π. τινά Hdt. 8.60 codd.; ἀποκρίνεσθαι π. τινάς Ar. Ach. 632, Th. 5.42; ὤμοσε δὲ π. ἔμʼ αὐτόν he swore to me, Od. 14.331: π. sts. governs the reflex. pron., διαλογίζεσθαι π. ὑμᾶς αὐτούς Is. 7.45; ἀναμνήσθητε, ἐνθυμήθητε π. ὑμᾶς αὐτούς, Isoc. 6.52, 15.60; π. ἐμαυτὸν . . ἐλογιζόμην Pl. Ap. 21d; μινύρεσθαι, ἄδειν π. ἑαυτόν, Ar. Ec. 880, 931; ἐπικωκύω . . αὐτὴ π. αὑτήν S. El. 285.
    • • b π. σφέας ἔχειν δοκέουσι, i.e. they think they are pregnant, Hp. Nat.Puer. 30.
    • 6 of various kinds of intercourse or reciprocal action, π . . . Διομήδεα τεύχεʼ ἄμειβεν changed arms with Diomedes, Il. 6.235; ὅσα . . ξυμβόλαια . . ἦν τοῖς ἰδιώταις π. τοὺς ἰδιώτας ἢ ἰδιώτῃ π. τὸ κοινόν IG 1(2).116.19; σπονδάς, συνθήκας ποιεῖσθαι π. τινά, Th. 4.15, Plb. 1.17.6; ξυγχωρεῖν π. τινάς Th. 2.59; γίγνεται ὁμολογία π. τινάς Id. 7.82, cf. Hdt. 1.61; π. τινὰς ξυμμαχίαν ποιεῖς θαι Th. 5.22; π. ἀλλήλους ἡσυχίαν εἶχον καὶ π. τοὺς ἄλλους . . εἰρήνην ἦγον Isoc. 7.51; π. ἀλλήλους ἔχθραι τε καὶ στέργηθρα A. Pr. 491; also σαίνειν ποτὶ πάντας Pi. P. 2.82, cf. O. 4.6; παίζειν πρός τινας E. HF 952, etc.; ἀφροδισιάζειν π. τινά X. Mem. 1.3.14; ἀγαθὸς γίγνεσθαι π. τινά Th. 1.86; εὐσεβὴς π. τινὰς πέλειν A. Supp. 340; διαλέγεσθαι π. τινά converse with . ., X. Mem. 1.6.1, Aeschin. 2.38,40, 3.219; κοινοῦσθαι π. τινάς Pl. Lg. 930c; π. τοὺς οἰκέτας ἀνακοινοῦσθαι περὶ τῶν μεγίστων Thphr. Char. 4.2; διαλογίζεσθαι π. τινά balance accounts with . ., D. 52.3, cf. SIG 241.127 (Delph., iv B. C.); ἃ ἔχει διελόμενος π. τὸν ἀδελφόν IG 12(7).55.8 (Amorgos, iv/iii B. C.), cf. D. 47.34.
    • • b in phrases of the form ἡ π. τινὰ εὔνοια (ἔχθρα, etc.), π. sts. means towards, as ἡ π. αὑτοὺς φιλία the affection of their wives towards or for them, X. Cyr. 3.1.39; ἡ π. ὑμᾶς ἔχθρα Id. HG 3.5.10; ἡ ἀπέχθεια ἡ π. τοὺς πλουσίους Arist. Pol. 1305a23; τὴν π. τοὺς τετελευτηκότας εὔνοιαν ὑπάρχουσαν D. 18.314, cf. SIG 352.13 (Ephesus, iv/iii B. C.), al.; φυσικαὶ τοκέων στοργαὶ π. τέκνα ποθεινά IG 12(5).305.13 (Paros): but sts. at the hands of, ἡ π. τὸ θεῖον εὐμένεια the favour of the gods, Th. 5.105; φθόνος τοῖς ζῶσι π. τὸ ἀντίπαλον jealousy is incurred by the living at the hands of their rivals, Id. 2.45; τὴν ἀπέχθειαν τὴν π. Θηβαίους . . τῇ πόλει γενέσθαι the hostility incurred by Athens at the hands of the Thebans, D. 18.36, cf. 6.3, 19.85; τῇ φιλίᾳ τῇ π. τὸν τετελευτηκότα the friendship with (not ‘affection for’) the deceased, Is. 1.17, cf. Pl. Ap. 21c, 28a, Isoc. 15.101, 19.50, Lycurg. 135, Din. 1.19, etc.; τίνος ὄντος ἐμοὶ π. ὑμᾶς ἐγκλήματος; Lys. 10.23, cf. 16.10; τιμώμενος . . διὰ τὴν π. ὑμᾶς πίστιν Din. 3.12, cf. Lys. 12.67, D. 20.25; τῷ φόβῳ τῷ π. ὑμᾶς the fear inspired by you, Id. 25.93; τῇ π. Ῥωμαίους εὐνοία his popularity with the Romans, Plb. 23.7.5.
    • 7 of legal or other business transacted before a magistrate, witness, etc., τάδε ὁ σύλλογος ἐβουλεύσατο . . π. μνήμονας SIG 45.8 (Halic., v B. C.), cf. IG 7.15.1 (Megara, ii B. C.); γράφεσθαι αὐτὸν κλοπῆς . . π. τοὺς ἐπιμελητάς ib. 12.65.46; ἀτέλειαν εἶναι αὐτῷ καὶ δίκας π. τὸν πολέμαρχον ib. 153.7; λόγον διδόντων τῶν . . χρημάτων . . π. τοὺς λογιστάς ib. 91.27; before a jury, ἔστι δὲ τούτοις μὲν π. ὑμᾶς ἁγών, ὑμῖν δὲ π. ἅπασαν τὴν πόλιν Lys. 26.14; ἀντιδικῆσαι τῷ παιδὶ . . π. ὑμᾶς Is. 11.19 codd. (dub.); before a witness to whom an appeal for corroboration is made, Id. 3.25; ὀμόσαντες πὸ (τ) τὸν θεόν Schwyzer 418.11 (Elis); φέρρεν αὐτὸν πὸ (τ) τὸν Δία in the eyes of Zeus, ib. 415.7 (ibid.); λαχεῖν πρὸς τὸν ἄρχοντα, γράφεσθαι π. τοὺς θεσμοθέτας, D. 43.15, Lex ib. 21.47, cf. Arist. Ath. 56.6; τοῖς ἐμπόροις εἶναι τὰς δίκας π. τοὺς θεσμοθέτας D. 33.1; θέντων τὰ . . ποτήρια . . π. Πολύχαρμον having pawned the cups with P., IPE 12.32A15 (Olbia, iii B. C.); also διαβάλλειν τινὰ π. τοὺς πολλούς X. Mem. 1.2.31, cf. D. 7.33.
  • II of Time, towards or near a certain time, at or about, ποτὶ ἕσπερα Od. 17.191; ποτὶἕσπερον Hes. Op. 552; πρὸς ἑσπέραν Pl. R. 328a; ἐπεὶ π. ἑσπέραν ἦν X. HG 4.3.22; π. ἡμέραν Id. An. 4.5.21; π. ὄρθρον Ar. Lys. 1089; ποτʼ ὄρθρον (nisi leg. πότορθρον) Theoc. 5.126, Erinn. in PSI 9.1090.48 + 8 (p.xii); πρὸς ἕω Ar. Ec. 312; π.ἀῶ ἐγρέσθαι, π. ἡμέραν ἐξεγρέσθαι, Theoc. 18.55, Pl. Smp. 223c; π. γῆρας, π. τὸ γῆρας, in old age, E. Med. 592, Pl. Lg. 653a; π. εὐάνθεμον φυάν in the bloom of life, Pi. O. 1.67; μέχρις ὅτου π. γυναῖκας ὦσι, i.e. of marriageable age, IG 2(2).1368.41: later, π. τὸ παρόν for the moment, Luc. Ep.Sat. 28, etc.; v. infr. III.5.
  • III of Relation between two objects,
  • • 1 in reference to, in respect of, touching, τὰ π. τὸν πόλεμον military matters, equipments, etc., Th. 2.17, etc.; τὰ π. τὸν βασιλέα our relations to the King, D. 14.2; τὰ π. βασιλέα πράγματα the negotiations with the King, Th. 1.128; τὰ π. τοὺς θεούς our relations, i.e. duties, to the gods, S. Ph. 1441; μέτεστι π. τὰ ἴδια διάφορα πᾶσι τὸ ἴσον . . ἐλευθέρως δὲ τὰ π. τὸ κοινὸν πολιτεύομεν Th. 2.37; οὐδὲν διοίσει π. τὸ γενέσθαι . . in respect of . ., Arist. APr. 24a25, cf. Pl. Phd. 111b; ἕτερος λόγος, οὐ π. ἐμέ that is another matter, and does not concern me, D. 18.44, cf. 21,60, Isoc. 4.12; τῶν φορέτρων ὄντων π. ἐμέ freightage shall be my concern, i.e. borne by me, PAmh. 91.18 (ii A. D.); π. τοῦτον ἦν ἡ τῶν διαφόρων πρᾶξις LXX 2 Ma. 4.28; ἐὰν . . βοᾷ καὶ σχετλιάζῃ μηδὲν π. τὸ πρᾶγμα, nihil ad rem, D. 40.61; οὐδὲν π. τὸν Διόνυσον Prov. ap. Plb. 39.2.3, Suid.; οὐδὲν αὐτῷ π. τὴν πόλιν ἐστίν he owes no reckoning to the State, D. 21.44; λόγος ἐστὶν ἐμοὶ π. Ἀθηναίους Philonid. 1 D.; π. Ἰάσονά ἐστιν αὐτῷ περὶ τῆς τιμῆς PHamb. 27.8 (iii B. C.), cf. PCair.Zen. 150.18 (iii B. C.); ἔσται αὐτῷ π. τὸν Θεόν (sc. ὁ λόγος) he shall have to reckon with God, Supp.Epigr. 6.188, cf. 194, al. (Eumenia); without αὐτῷ, ib. 236 (Phrygia); ἔσται π. τὴν Τριάδαν MAMA 1.168, cf. Supp.Epigr. 6.302 (Laodicea Combusta); ἕξει π. τὸν Θεόν ib. 300, al. (ibid.); ἕξει π. τὴν ἐωνίαν κρίσιν ib. 4.733 (Eukhaita), cf. 6.841 (Cyprus); π. πολλοὺς ἔχων ἀγωνιστάς Suid. s.v. ὅσα μῦς ἐν πίσσῃ, cf. 2 Ep.Cor. 5.12: with Advbs., ἀσφαλῶς ἔχειν π. τι X. Mem. 1.3.14, etc.; [τὸ or τὰ] πρός τι, the relative term or terms, Arist. Cat. 1b25, 6a36, al.; τὸ π. τι, Pythag. name for two, Theol.Ar. 8; π. ἡμᾶς relatively to us, opp. ἁπλῶς, Arist. APo. 72a1; ὀρθὸς πρός or ποτί c. acc., perpendicular to, Archim. Sph.Cyl. 2.3, Spir. 20; ἁ ΔΖ ποτὶ τὰν ΑΔ ἀμβλεῖαν ποιεῖ γωνίαν ib. 16.
    • 2 in reference to, in consequence of, πρὸς τοῦτο τὸ κήρυγμα Hdt. 3.52, cf. 4.161; π. τὴν φήμην in view of . ., Id. 3.153, cf. Th. 8.39; χαλεπαίνειν π. τι Id. 2.59; ἀθύμως ἔχειν π. τι X. HG 4.5.4, etc.: with neut. Pron., π. τί; wherefore? to what end? S. OT 766, 1027, etc.; π. οὐδέν for nothing, in vain, Id. Aj. 1018; π. οὐδὲν ἀναγκαῖον unnecessarily, Sch. Il. 9.23; π. ταῦτα therefore, this being so, Hdt. 5.9, 40, A. Pr. 915, 992, S. OT 426, etc.; cf. οὗτος C.VIII.1b.
    • 3 in reference to or for a purpose, ἕστηκεν . . μῆλα π. σφαγάς A. Ag. 1057; χρήσιμος, ἱκανὸς π. τι, Pl. Grg. 474d, Prt. 322b; ὡς π. τί χρείας; S. OT 1174, cf. OC 71, Tr. 1182; ἕτοιμος π. τι X. Mem. 4.5.12; ἱκανῶς ὡς π. τὴν παροῦσαν χρείαν Arist. Cael. 269b21; ἢν ἀρήγειν φαίνηται π. τὴν σύμπασαν νοῦσον Hp. Acut. 60; ποιεῖ π. ἐπιλημπτικούς is efficacious for cases of epilepsy, Dsc. 1.6; ἐθέλοντες τὰ π. τὴν νοῦσον ἡδέα μᾶλλον ἢ τὰ π. τὴν ὑγιείην προσδέχεσθαι Hp. de Arte 7.
    • • b with a view to or for a future time, ὅπως . . γράμματα δῷ π. ἢν ἂν ἡμέραν ἑκάτεροι παραγίνωνται SIG 679.62 (Senatus consultum, ii B. C.); θαυμάζεται τὰ Περικλέους ἔργα π. πολὺν χρόνον ἐν ὀλίγῳ γενόμενα Plu. Per. 13.
      • c = πρός B. II, ἐγίνετο π. ἀναζογήν Plb. 3.92.8; ὄντων π. τὸ κωλύειν Id. 1.26.3, cf. 1.29.3, al., Plu. Nic. 5.
    • 4 in proportion or relation to, in comparison with, κοῖός τις δοκέοι ἀνὴρ εἶναι π. τὸν πατέρα Κῦρον Hdt. 3.34; ἔργα λόγου μέζω π. πᾶσαν χώρην Id. 2.35; π. πάντας τοὺς ἄλλους Id. 3.94, 8.44; πολλὴν ἂν οἶμαι ἀπιστίαν τῆς δυνάμεως . . π. τὸ κλέος αὐτῶν εἶναι Th. 1.10, cf. Pi. O. 2.88, Pl. Prt. 327d, 328c, Phd. 102c, etc.; π. τὰς μεγίστας καὶ ἐλαχίστας ναῦς τὸ μέσον σκοπεῖν the mean between . ., Th. 1.10; τὸ κάλλιστον τῶν ἔργων π. τὸ αἴσχιστον συμβαλεῖν Lycurg. 68; ἓν π. ἓν συμβάλλειν Hdt. 4.50; also ἔχεις π. τὰ ἔτη μέλαιναν τὴν τρίχα Thphr. Char. 2.3; ἐνδεεστέρως ἢ π. τὴν ἐξουσίαν Th. 4.39: also of mathematical ratio, οἷος ὁ πρῶτος (sc. ὅρος) ποτὶ τὸν δεύτερον, καὶ ὁ δεύτερος ποτὶ τὸν τρίτον Archyt. 2, cf. Philol. 11, Pl. Ti. 36b, Arist. Rh. 1409a4, al., Euc. 5 Def. 4, etc.; πρὸς παρεὸν . . μῆτις ἀέξεται ἀνθρώποισι in proportion to the existing (physical development), Emp. 106: also of price, value, πωλεῖσθαι δὶς π. ἀργύριον sells twice against or relatively to silver, i.e. for twice its weight in silver, Thphr. HP 9.6.4; πωλεῖται ὁ σταθμὸς αὐτοῦ π. διπλοῦν ἀργύριον Dsc. 1.19; [ἡ μαργαρῖτις λίθος] πωλεῖται . . π. χρυσίον for its weight in gold, Androsthenes ap. Ath. 3.93b: metaph., π. ἀρετήν Pl. Phd. 69a; ὅπως π. τὰς τιμὰς τῶν κριθῶν τὰ ἄλφιτα πωλήσουσι on the basis of the price of barley, Arist. Ath. 51.3; ἐξέστω αὐτοῦ ἀπογραφὴ τῆς οὐσίας π. τοῦτο τὸ ἀργύριον Ἀθηναίων τῷ βουλομένῳ property equal in value to this silver, IG 2(2).1013.14, cf. PHib. 1.32.9 (iii B. C.), IG 5(1).1390.78 (Andania, i B. C.); τῶν ἐγγύων τῶν ἐγγυωμένων π. [αὐτὰ] τὰ κτήματα SIG 364.42 (Ephesus, iii B. C.); θέντων τὰ ποτήρια π. χρυσοῦς ἑκατόν IPE 12.32A16 (Olbia, iii B. C.); τοὺς ἀπαγομένους εἰς φυλακὴν π. τὰ χρέα imprisoned for debt, Plb. 38.11.10, cf. 1.72.5, 5.27.4, 5, 7, 5.108.1, PTeb. 707.9 (ii B. C.); τοὺς π. καταδίκας ἐκπεπτωκότας Plb. 25.3.1, cf. SIG 742.31 (Ephesus, i B. C.); ἐγδίδομεν τὸ ἔργον . . π. χαλκόν IG 7.3073.6 (Lebad., ii B. C.), cf. PSI 5.356.7 (iii B. C.), PTeb. 825 (a). 16 (ii B. C.), Sammelb. 5106.3 (ii B. C.); οἷον π. ἀργύριον τὴν δόξαν τὰς ψυχὰς ἀποδιδόμενοι Jul. Or. 1.42b; π. ἅλας ἠγορασμένος, i.e. ‘dirt cheap’, Men. 828 (also π. ἅλα δειπνεῖν καὶ κύαμον, i.e. dine frugally, take pot-luck, Plu. QConv. 2.684f); so ἡδονὰς π. ἡδονὰς . . καταλλάττεσθαι Pl. Phd. 69a; of measurements of time by the flow from the clepsydra, π. ἕνδεκα ἀμφορέας ἐν διαμεμετρημένῃ τῇ ἡμέρᾳ κρίνομαι Aeschin. 2.126, cf. Arist. Ath. 67.2, 3, 69.2; λεγέσθω τᾶς δίκας ὁ μὲν πρᾶτος λόγος ἑκατέροις ποτὶ χόας δεκαοκτώ SIG 953.17 (Calymna, ii B. C.); λεξάντων πρὸς τὴν τήρησιν τοῦ ὕδατος ib. 683.60 (Olympia, ii B. C.); π. κλεψύδραν Eub.p.182 K., Epin. 2; π. κλεψύδρας Arist. Po. 1451a8; π. ὀλίγον ὕδωρ ἀναγκαζόμενος λέγειν D. 41.30; hence later, π. ὀλίγον for a short time, ἐπανεῖναι π. ὀλίγον τὴν πολιορκίαν J. BJ 5.9.1, cf. Alex.Aphr. in Top. 560.2, Hld. 2.19, POxy 67.14 (iv A.D.), Orib. Fr. 116, Gp. 4.15.8; π.ὀλίγον καιρόν, χρόνον, Antyll. ap. Orib. 9.24.26, Paul.Aeg. Prooem.; π. ὀλίγον ἐστὶ τὸ ζῆν Poet. in Mus.Script. p.452 von Jan; μήτηρ δʼ ἦν π. μικρόν Sammelb. 7288.4 (Ptolemaic); π. βραχύ Jul. Or. 1.47b (but π. βραχὺ παρηβηκυίας (by) a little past their best, Gp. 4.15.3); π. βραχὺν καιρόν Iamb. Protr. 21.καʹ; π. τὸ ἀκαρές Porph. Gaur. 3.3; π. μίαν ἢ δευτέραν ἡμέραν Dsc. 2.101, cf. Sor. 1.56; π. δύο ἡμέρας ἐκοίμησα ἐκεῖ BGU 775.8 (ii A. D.); π. μόνην τὴν ἐνεστῶσαν ἡμέραν Sammelb. 7399 (ii A.D.), cf. M.Ant. 12.4; προστιμάσθω π. χρόνον μὴ εἰσελθεῖν ὅσον ἂν δόξῃ IG 2(2).1368.89.
    • 5 in or by reference to, according to, in view of, π. τὸ παρεὸν βουλεύεσθαι Hdt. 1.20, cf. 113, Th. 6.46, 47, IG 2(2).1.20, etc.; π. τὴν παροῦσαν ἀρρωστίαν Th. 7.47; ἵνα π. τὸν ὑπάρχοντα καιρὸν ἕκαστα θεωρῆτε D. 18.17, cf. 314, etc.; εἴ τι δεῖ τεκμαίρεσθαι π. τὸν ἄλλον τρόπον Id. 27.22; τοῖς π. ὑμᾶς ζῶσι those who live with your interests in view, Id. 19.226; ἐλευθέρου τὸ μὴ π. ἄλλον ζῆν Arist. Rh. 1367a32; π. τοῦτον πάντʼ ἐσκόπουν, π. τοῦτον ἐποιοῦντο τὴν εἰρήνην D. 19.63; τὸ παιδεύεσθαι π. τὰς πολιτείας suitably to them, Arist. Pol. 1310a14; ὁρῶ . . ἅπαντας π. τὴν παροῦσαν δύναμιν τῶν δικαίων ἀξιουμένους according to their power, D. 15.28; π. τὰς τύχας γὰρ τὰς φρένας κεκτήμεθα according to . ., E. Hipp. 701; πὸς τὰς συνθέσις in accordance with the agreements, IG 5(2).343.41,60 (Orchom. Arc.); τὸν δικαστὰν ὀμνύντα κρῖναι πορτὶ τὰ μωλιόμενα having regard to the pleadings, Leg.Gort. 5.44, cf. 9.30; αἱ ἀρχαὶ . . πρὸς τὰ κατεσκευασμένα σύμβολα σηκώματα ποιησάμεναι after making weights and measures in accordance with, or by reference to, the established standards, IG 2(2).1013.7; π. τὰ στάθμια τὰ ἐν τῷ ἀργυροκοπίῳ as measured by the weights in the mint, ib. 30, cf. PAmh. 43.10 (ii B. C.); [Σόλων] ἐποίησε σταθμὰ π. τὸ νόμισμα made (trade-) weights on the basis of (i.e. proportional to) the coinage, Arist. Ath. 10.2; ὀρθὸν π. τὸν διαβήτην IG 2(2).1668.9, cf. 95,7.3073.108 (Lebad., ii B. C.); π. τὸ δικαιότατον in accordance with the most just principle, D.C. Fr. 104.6.
    • 6 with the accompaniment of musical instruments, π. κάλαμον Pi. O. 10(11).84; π. αὐλόν or τὸν αὐλόν, E. Alc. 346, X. Smp. 6.3, etc.; π. λύραν . . ᾄδειν SIG 662.13 (Delos, ii B. C.); π. ῥυθμὸν ἐμβαίνειν to step in time, D.S. 5.34.
    • 7 πρός c.acc. freq. periphr. for Adv., π. βίαν, = βιαίως, under compulsion, νῦν χρὴ . . τινα π. βίαν πώνην Alc. 20 (s.v.l.); π. βίαν ἐπίνομεν Ar. Ach. 73; τὸ π. βίαν πίνειν ἴσον πέφυκε τῷ διψῆν κακόν S. Fr. 735; ἥκω . . π. βίαν under compulsion, Critias 16.10 D.; by force, forcibly, A. Pr. 210, 355, etc.; οὐ π. βίαν τινός not forced by any one, Id. Eu. 5 (but also, in spite of any one, S. OC 657); π. τὸ βίαιον A. Ag. 130 (lyr.); π. τὸ καρτερόν Id. Pr. 214; π. ἀλκήν, π. ἀνάγκαν, Id. Th. 498, Pers. 569 (lyr.); οὐ διαχωρέεει [ἡ γαστὴρ] εἰ μὴ π. ἀνάγκην Hp. Prog. 8, 19; π. ἰσχύος κράτος S. Ph. 594; π. ἡδονὴν εἶναί τινι A. Pr. 494; π. ἡδονὴν λέγειν, δημηγορεῖν, so as to please, Th. 2.65, S. El. 921, D. 4.38, cf. E. Med. 773; οἱ πάντα π. ἡδονὴν ἐπαινοῦντες Arist. EN 1126b13; ἅπαντα π. ἡδ. ζητεῖν D. 1.15, cf. 18.4; λούσασθαι τὸ σῶμα π. ἡδ. as much or little as one likes, Hp. Mul. 2.133; πίνειν π. ἡδ. Pl. Smp. 176e; π. τὸ τερπνόν calculated to delight, Th. 2.53; π. χάριν so as to gratify, μήτε π. ἔχθραν ποιεῖσθαι λόγον μήτε π. χ. D. 8.1, cf. S. OT 1152; π. χάριν δημηγορεῖν D. 3.3, etc.: c. gen. rei, π. χάριν τινός for the sake of, π. χ. βορᾶς S. Ant. 30, cf. Ph. 1156 (lyr.); π. ἰσχύος χ. by means of, E. Med. 538; π. ὀργήν with anger, angrily, S. El. 369, Th. 2.65, D. 53.16 (v.l.); π. ὀργὴν ἐλθεῖν τινι Id. 39.23, etc.; π. τὸ λιπαρές importunately, S. OC 1119; π. εὐσέβειαν Id. El. 464; π. καιρόν seasonably, Id. Aj. 38, etc.; π. φύσιν Id. Tr. 308; π. εὐτέλειαν cheaply, Antiph. 226.2; π. μέρος in due proportion, D. 36.32; π. ὀλίγον μέρος Gp. 2.15.1; τέτραπτο π. ἰθύ οἱ straight towards him, Il. 14.403; π. ὀρθὰς (sc. γωνίας ( . . τῇ AEB at right angles to, Arist. Mete. 373a14, cf. Euc. 1.11, Archim. Sph.Cyl. 1.3; π. ὀρθὴν τέμνουσα Arist. Mete. 363b2; π. ἀχθηδόνα, π. ἀπέχθειαν, Luc. Tox. 9, Hist.Conscr. 38; γυνὴ π. ἀλήθειαν οὖσα in truth a woman, a very woman, Ath. 15.687a, cf. Luc. JTr. 48, Alex. 61: c. Sup., π. τὰ μέγιστα in the highest degree, Hdt. 8.20.
    • 8 of Numbers. up to, about, Plb. 16.7.5, etc.: cf. πρόσπου.
• D ABS. AS ADV., besides, over and above; in Hom. always π. δέ or ποτὶ δέ, Il. 5.307, 10.108, al., cf. Hdt. 1.71, etc.; π. δὲ καί ib. 164, 207; π. δὲ ἔτι Id. 3.74; καὶ π. Id. 7.154, 184, prob. in A. Ch. 301, etc.; καὶ π. γε E. Hel. 110, Pl. R. 328a, 466e; καὶ . . γε π. A. Pr. 73; καὶ δὴ π. Hdt. 5.67; freq. at the end of a second clause, τάδε λέγω, δράσω τε π. E. Or. 622; ἀλογία . ., καὶ ἀμαθία γε π. Pl. Men. 90e, cf. E. Ph. 610; ἐνενήκοντα καὶ μικρόν τι π. D. 4.28, cf. 22.60.
• E IN COMPOS.,
• • I motion towards, as προσάγω, προσέρχομαι, etc.
  • II addition, besides, as προσκτάομαι, προσδίδωμι, προστίθημι, etc.
  • III a being on, at, by, or beside: hence, a remaining beside, and metaph. connexion and engagement with anything, as πρόσειμι, προσγίγνομαι, etc.
  • F REMARKS,
  • • 1 in poetry πρός sts. stands after its case and before an attribute, ποίμνας βουστάσεις τε π. πατρός A. Pr. 653, cf. Th. 185, S. OT 178 (lyr.), E. Or. 94; ἄστυ πότι (or ποτὶ) σφέτερον Il. 17.419, cf. Pi. O. 4.5.
    • 2 in Hom. it is freq. separated from its Verb by tmesis.
    • 3 sts. (in violation of the rule given by A.D. Synt. 127.8, Pron. 42.5) followed by an enclit. Pron., πρός με S. Aj. 292, Ar. Pl. 1055, D. 18.14 (v.l.), Men. 978, Pk. 77, Com.Adesp. 15.25 D., 22.68 D., etc.

πρός, dor. u. poet. ποτί u. προτί (nur in wenigen Zusammensetzungen wird ι elidiert, s. ποτί), kretische Form durch Buchstabenumstellung war πορτί, Greg.Cor. p. 238 ; – zu,
adverb., ohne Casus, noch dazu, oben drein, außerdem ; am häufigsten πρὸς δέ, Hom. oft, wie θλάσσε δέ οἱ κοτύλην, πρὸς δʼ ἄμφω ῥῆξε τένοντε, Il. 5.307 ; ἅπερ τελεῖται, πρὸς δʼ ἃ βούλομαι λέγω, Aesch. Prom. 931 ; Her. 1.71, 2.119, 3.135, 5.20 u. sonst (auch in attischer Prosa nicht selten); πρὸς γάρ, 3.91 ; καὶ πρὸς πιέζει χρημάτων ἀχηνία, Aesch. Ch. 299 ; ὄλωλα καὶ πρός γʼ ἐξελαύνομαι χθονός, Eur. Med. 704, vgl. Or. 621, Hel. 962 ; καὶ πρὸς οὐκ αἰτοῦμαι οὐδέν, Ar. Eq. 576 ; κἄγωγε πρός, Ran. 416, vgl. Plut. 1001 ; καὶ πρός, Her. 6.125 u. oft bei den Attikern ; πρὸς δὲ καί, Thuc. 3.58, Xen. Hell. 6.7.3, Cyr. 6.4.8, πρὸς δʼ ἔτι, Her. 3.74 ; Xen. An. 3.2.2 ; πρὸς δὲ καί, Plat. Prot. 321d ; καὶ πρός γε, Rep. I.328a. Soph. 234a ; καὶ ἐλεεινόν γε πρός, Gorg. 469b ; vgl, noch Porson Eur. Phoen. 629, Reisig comm. crit. Soph. O.C. 809 p. 308. Vgl. auch προσέτι.
Als Präposition mit dem gen., dat. u. accus.
I. Mit dem gen., von her, den Gegenstand bezeichnend, von dessen Seite her Etwas kommt, oder von dem Etwas ausgeht;
1) örtlich, die Richtung oder Bewegung von einem Orte her bezeichnend, ἀλώμενος ἵκετʼ ἐμὸν δῶ, ἠὲ πρὸς ἠοίων ἢ ἑσπερίων ἀνθρώπων, Od. 8.29 ; auch bei Verbis der Ruhe, so daß aber bei der Ortsbestimmung immer an ein Ausgehen von derselben zu denken ist, wie Thuc. 3.21 sagt τὸ τεῖχος εἶχε δύο τοὺς περιβόλους πρός τε Πλαταιέων καὶ εἴ τις ἔξωθεν ἀπʼ Ἀθηνῶν ἐπίοι, von Platää her ; 4.31 verbindet er ἔκ τε τοῦ πελάγους καὶ πρὸς τοῦ λιμένος. So schon Hom., πρὸς μὲν ἁλὸς Κᾶρες, πρὸς Θύμβρης δʼ ἔλαχον Λύκιοι, Il. 10.428 ; νῆσοι πρὸς Ἤλιδος, in der Nähe von Elis, wenn man von Elis kommt, Od. 21.347 ; am häufigsten bei Bestimmungen der Himmelsgegenden, von Norden, von Westen her, wo uns geläufiger ist »gegen Norden« zu sagen, αἱ μὲν (θύραι) πρὸς Βορέαο καταιβαταὶ ἀνθρώποισιν, αἱ δʼ αὖ πρὸς Νότου εἰσὶ θεώτεραι, Od. 13.110, 111, πρὸς δύνοντος ἡλίου, Aesch. Suppl. 252 ; πρὸς νότου ἀνέμου, Her. 3.101, 102 ; πρὸς μεσαμβρίης Ἀραβίη ἐστί, ib. 107 ; sogar χωρίον πρὸς τοῦ Τμώλου τετραμμένον, 1.84 ; τὰ πρὸς νότου, Plat. Critia. 112c ; τὸ ὑποζύγια ἔχοντες πρὸς τοῦ ποταμοῦ, auf der Seite des Flusses, Xen. An. 2.2.4, vgl. 4.3.26. So sagt auch Soph. ἐμπολᾶτε τὸν πρὸς Σάρδεων ἤλεκτρον, Ant. 1024, der von Sardes herkommt. Da aber auch die Griechen so πρός c. accus. brauchten, die Richtung wohin bezeichnend, so verbindet Her. τὸν μὲν πρὸς βορέω ἑστεῶτα, τὸν δὲ πρὸς νότον, 2.121, vgl. 4.17, 122. In Stellen, wie Il. 15.669, φόως γένετʼ ἀμφοτέρωθεν, ἠμὲν πρὸς νηῶν, u. 22.198, αὐτὸς δὲ ποτὶ πτόλιος πέτετʼ αἰετός, übersetzt man hinwärts, aber in der ersten Stelle wird schon durch ἀμφοτέρωθεν die Auffassung »von den Schiffen her« angedeutet. Einfach durch an kann es öfters übersetzt werden, εἰσὶ οὗτοι οἱ χῶροι πρὸς θαλάσσης, Her. 2.154, vgl. 5.15, 8.120 ; Πελλήνη πρὸς Σικυῶνος, 1.145 ; auch φυλακαὶ κατέστασαν πρὸς Αἰθιόπων Ἀραβίων, 2.30, sie standen von der Seite. der Araber her, d.h. vor, gegenüber, also eigtl. von feindlicher Seite her. – Daher
2) von Personen,
   a) auf Jemandes Seite stehen, d.h. von seiner Partei sein, für Einen sein, πρὸς τῶν κρατούντων δʼ ἐσμέν, οἱ δʼ ἡσσωμένων, Aesch. Spt. 498 ; ἐπειδὴ Ζεὺς πρὸς ἡμῶν ἐστιν, für uns ist, Eur. Rhes. 320. auch πρὸς τῶν ἐχόντων, Φοῖβε, τὸν νόμον τίθης, d.i. zu Gunsten der Reichen, Alc. 58 ; πρός τινος λέγειν, Ar. Vesp. 647 ; Κροῖσος ἐλπίσας πρὸς ἑωυτοῦ τὸν χρησμὸν εἶναι, daß das Orakel für ihn sei, Her. 1.75 ; τὸ ἐν στενῷ ναυμαχέειν πρὸς ἡμέων ἐστί, 8.60.2, ist zu unserm Vorteil ; dah. γενέσθαι πρός τινος, Einem beitreten, 7.22, ἀποστάντες ἀπʼ ἐκείνου καὶ γενόμενοι πρὸς σέο, 1.124 ; ὅ ἐστι πρὸς τῶν ἠδικηκότων μᾶλλον, Thuc. 3.38 ; Καλλίας μοι δοκεῖ μάλα πρὸς Πρωταγόρου εἶναι, Plat. Prot. 336d ; daher πρὸς λόγου εἶναι, zum Zwecke dienlich sein, Gorg. 459c ; πρὸς ἐμοῦ δικαίως τὴν ψῆφον ἔθεσθε, zu meinen Gunsten, Dem. 39.40 ; κἂν μέν τι ᾖ πρὸς τῶν ἐχθρῶν κατὰ τῆς πόλεως ἐν τοῖς ὅρκοις, 17.18, Folgde, vgl. οὐ κατʼ αὐτοῦ, πρὸς αὐτοῦ δὲ νομίσας εἶναι τὰ συμβαίνοντα, Pol. 3.104.2 ; – τὰ πρὸς σφῷν, so viel wie das Eurige, Soph. O.R. 668.
   b) von Einem ausgehend, zunächst von Einem erlangen, erhalten, vernehmen ; ἔχειν τιμὴν πρὸς Διός, Od. 11.302, Ehre von Seiten des Zeus erlangen, haben, die Zeus gewährt ; ὡς ἄν μοι τιμὴν μεγάλην καὶ κῦδος ἄρηαι πρὸς πάντων Δαναῶν, Il. 16.84, vgl. 22.514 ; wie ἄρνυσθαί τι πρός τινος, 1.160 ; εἰ γὰρ τύχοιεν ὧν φρονοῦσι πρὸς θεῶν, wenn sie von den Göttern erlangen, die Götter ihnen gewähren, Aesch. Spt. 532 ; ähnlich ὅπη μέλλει τις οἴσεσθαι δάκρυ πρὸς τῶν, κλυόντων, Prom. 642 ; τὰς ἡδονὰς πρὸς σοῦ λαβοῦσα ἐκτησάμην, Soph. El. 1295, vgl. Tr. 330 ; ἵνα κακόν τι πρὸς θεῶν ἢ πρὸς ἀνθρώπων λάβοι, Her. 2.139, vgl. 152 ; ἀκούειν τι πρός τινος, von Einem, aus seinem Munde hören, Il. 6.525, Her. 7.153 ; μανθάνειν πρός τινος, Soph. Phil. 959, O.C. 13, ὅπως πρὸς σοῦ τι κερδάναιμι, Tr. 190.
   c) dann bei solchen Verbis, die einen leidenden Zustand, eine Einwirkung eines Andern andeuten, bes. bei πάσχω, οἷα πρὸς θεῶν πάσχω θεός, Aesch. Prom. 92 ; Ch. 413, Eum. 100, Soph. Phil. 1343 ; Her. 1.73, 3.65, 74 ; κακῶς κλύουσα πρὸς σέθεν, Soph. El. 514, durch deine Veranlassung in schlimmem Rufe stehen ; oft θανεῖν πρός τινος, Aesch. Eum. 597, Soph. O.R. 592 u. öfter, Eur. Or. 1632 ; πρὸς ἀλλήλοιν θανεῖν, Einer durch den Andern umkommen, Valcken Phoen. 1275. Auffallend braucht Soph. sogar zwei Präpositionen, πρὸς τῶν θανόντων μηδενὸς θανεῖν ὕπο, Trach. 1150. so auch ὤλετο πρὸς χειρὸς ἕθεν, Aesch. Suppl. 64, Soph. Ant. 51 ; ποίας ὄλλυμαι πρὸς αἰτίας, aus welchem Grunde, durch welche Schuld, Eur. Andr. 1126 ; vgl. Soph. O.R. 1236, – πρὸς ὧν ἐκπίπτει κράτους, Aesch. Prom. 950, 998 ; Soph. Ant. 675 u. A. – Dader auch geradezu bei Passivis statt ὑπό, bei Tragg., πρὸς τοῦ τύραννα σκῆπτρα συληθήσεται ; αὐτὸς πρὸς αὑτοῦ κενοφρόνων βουλευμάτων, Aesch. Prom. 762, von wem wird der Raub ausgehen ? πρὸς ἄτης θηραθεῖσαι, 1074 ; πρὸς ἀνδρὸς δʼ ἀνὴρ ὑπὸ δορὶ καίνεται, Spt. 329 ; πρὸς φίλου ἔφθισο, 954, u. oft ; τῶν ἐμῶν τητώμενος πρὸς τοῦ κακίστου, Soph. Phil. 384 ; γελώμενος πρὸς σοῦ, 1012 ; πρὸς ὑμῶν λειφθήσομαι, 1060, πρὸς τοῦ διδαχθείς, O.R. 359 : so διδάσκεσθαι πρός τινος Il. 11.831, von Einem belehrt werden, wie μανθάνω, u. sonst ; woran sich auch reiht αὐτὴ πρὸς αὑτῆς τέθνηκε, Tr. 1122 ; αὐτὸς πρὸς αὑτοῦ, sc. αἱμάσσεται, Ant. 1162. Aber πρὸς ἀνδρὸς ἢ τέκνων φοβουμένη, Soph. Tr. 149, ist = in Ansehung ; – πρὸς ἀνδρὸς ἠδικημένη, Eur. Med. 26 ; nicht selten λέγεσθαι πρός τινος, von Einem erwähnt werden, Her. 3.115 ; οὐ λέγεται πρὸς οὐδαμῶν, 4.47 ; τετιμῆσθαι, ἀτιμάζεσθαι, περιϋβρίζεσθαι πρός τινος, geehrt oder beschimpft werden von Einem, 2.75, 5.20, 1.61, 2.152 ; auch λόγου οὐδενὸς γιγνόμεθα πρὸς Περσέων, 1.221 ; τὸ ποιεύμενον πρὸς Λακεδαιμονίων, das von den Lazedämoniern Getane, 7.209 ; u. daher auch ἐλείπετο ἀθάνατον μνήμην πρὸς Ἑλλησποντίων, 4.144, wo wir übersetzen »ein Andenken bei den Hellespontiern hinterlassen«, eigentlich das von den Hell. ausgehende Andenken. – Auch bei subst. u. adj. findet sich diese Vrbdg, ἔρημος πρὸς φίλων, verlassen von Seiten der Freunde, Soph. Ant. 910 ; βαρείαις πρὸς θεῶν δυσπραξίαις, 746, die von Seiten der Götter verhängt sind ; δόλος πρὸς κασιγνήτου, Eur. Phoen. 365 ; ἔπαινος πρὸς ἀνθρώπων τε καὶ θεῶν, Lob von Seiten der Menschen und Götter, Plat. Legg. II.663a ; γνώμη ἐπίφθονος πρὸς τῶν πλεύνων, die von der Mehrzahl ungünstig betrachtet, gehaßt wird, Her. 7.139. Vgl. noch τίς πρὸς ἀνδρὸς μὴ βλέποντος ἄρκεσις, Soph. O.C. 73 ; οὐδʼ οἶδα τέρψιν οὐδʼ ἐπίψογον φάτιν ἄλλου πρὸς ἀνδρός, Aesch. Ag. 598.
   d) dah. auf Jemandes Veranlassung, Geheiß, Befehl, nach Jemandes Auftrag, πρὸς Διός, προς θεῶν, von Zeusʼ wegen, nach der Götter Willen ; Il. 1.239 οἵ τε θέμιστας πρὸς Διὸς εἰρύαται, u. πρὸς Τρώων, auf der Troer Geheiß. 6.57, πρὸς ἄλλης ἱστὸν ὑφαίνοις, auf einer Fremden Geheiß, 6.456 ; οὔκουν τάδʼ ἔσται πρὸς θεῶν, Aesch. Spt. 199 ; Suppl. 992 ; – πρὸς Διός εἰσι ξεῖνοί τε πτωχοί τε, die Fremden stehen unter Zeusʼ Schutz, Od. 6.207, 14.57. – Hiermit kann man zusammenstellen ὅτι δικαιότατον καὶ πρὸς θεῶν καὶ πρὸς ἀνθρώπων, was das Gerechteste bei ihnen ist, von Seiten der Götter als das Gerechteste angesehen wird, Xen. An. 1.6.6 ; ὃς πρὸς θεῶν ἀσεβής, 2.5.20 ; vgl. δρᾶν οὐδὲν ἄδικον οὔτε πρὸς θεῶν οὔτε πρὸς ἀνθρώπων, nach dem Urteile der Götter und Menschen, Thuc. 1.71.
   e) im eigentlichen Sinne, von Einem herstammend, πρὸς πατρός, πρὸς μητρός, von des Vaters, der Mutter Seite, πάππος ὁ πρὸς πατρὸς ἢ μητρός, Plat. Legg. IX.856d ; Ἀθηναῖον ὄντα καὶ τὰ πρὸς πατρὸς καὶ τὰ πρὸς μητρός, Dem. 57.17, u. öfter bei den Rednern ; dah. οἱ πρὸς αἵματος, die Blutsverwandten, Soph. El. 1297. – Vgl. noch, wo es mehr umschreibend ist, δύο μὲν τὰ πρὸς ἡμῶν ἀνθρώπεια, δύο δʼ αὖ τὰ πρὸς θεῶν θεῖα, Plat. Soph. 266 a.
3) Bei Beschwörungen, bei, μάρτυροι πρὸς θεῶν, πρὸς ἀνθρώπων, Zeugen bei den Göttern, den Menschen, Il. 1.339 ; ἐπιορκεῖν πρὸς δαίμονος, bei einer Gottheit falsch schwören, 19.188 ; bes. wird es bei beteuernden Bitten u. Beschwörungen zu dem Gegenstande gesetzt, bei welchem man Einen beschwört, bei, um willen, wobei die Götter, od. was sonst beschworen wird, als die, von deren Seite der Eid bewacht wird, anzusehen sind, πρός τʼ ἀλόχου καὶ πατρός, Od. 11.67, 13.324 ; μὴ πρὸς ἀραίου Διὸς ἔλθῃς, μὴ πρὸς ξενίας ἀνοίξῃς, Soph. Phil. 1167, O.C. 517 ; u. häufig πρὸς θεῶν, Ar. u. sonst ; πρὸς τῆς δεξιᾶς, τῶν κρεῶν, Thesm. 936, Pax 374 ; der gen. ist zu ergänzen bei Soph. Phil. 469, πρός τʼ εἴ τί σοι κατʼ οἶκόν ἐστι προσφιλές, vgl. O.C. 250, u. wird häufig von der Präposition durch σέ und andere Wörter getrennt, πρὸς νύν σε πατρός τε μητρὸς ἱκέτης ἱκνοῦμαι, Phil. 466 ; πρὸς νῦν σε κρηνῶν, O.C. 1335 ; u. mit Auslassung des Verbums, μὴ πρός σε γούνων, μὴ πρός σε θεῶν, um der Götter willen nicht, vgl. Valcken Eur. Phoen. 1659, Porson Eur. Med. 325, Jacobs AP p. 359.
4) Uebtr. wird es auch zur Bezeichnung des Angemessenen, Gebührenden, Geziemenden gebraucht, τὸ γὰρ δολῶσαι πρὸς γυναικὸς ἦν σαφῶς, Aesch. Ag. 1619, es war etwas von der Frau Ausgehendes, was von dem Charakter der Frau herrührt, ihr angemessen ist, von Frauenart, vgl. πρὸς δυσσεβείας ἦν ἐμοὶ τόδʼ ἐν φρεσίν, Ch. 693 ; οὐ πρὸς σοφοῦ ἰατροῦ θρηνεῖν, Soph. Aj. 579, vgl. 312, es ist nicht des weisen Arztes Art, der weise Arzt muß nicht ; σοφοῦ πρὸς ἀνδρός, Ar. Thesm. 177, Ran. 541 ; πρὸς ἀνδρὸς οὐδὲν ὑγιές ἐστιν εἰργασμένου, Plut. 355 ; u. in Prosa, οὐ πρὸς τοῦ ἅπαντος ἀνδρός, ἀλλὰ πρὸς ψυχῆς τε ἀγαθῆς καὶ ῥώμης ἀνδρηΐης, nicht nach der Art, nicht Sache eines jeden Mannes, sondern eines wackern Gemütes und männlicher Kraft, Her. 7.153 ; οὔτε Περσικὰ ἦν τὰ ποιεύμενα, οὔτε πρὸς τῶν ἐξ Ἀσίης οὐδαμῶν, noch in der Art irgendwelcher Asiaten, 5.12 ; πρὸς σοῦ ἐστι, es kommt dir zu, gebührt dir, ziemt dir, vgl. Valcken Schol. Eur. Phoen. 1686 ; πρὸς δίκης, dem Rechte gemäß, = δικαίως, Soph. O.R. 1014, El. 1203 ; οὐκ ἦν πρὸς τοῦ Κύρου τρόπου, es lag nicht in seinem Charakter, Xen. An. 1.2.11 ; ἄτοπα λέγεις καὶ οὐδαμῶς πρὸς σοῦ, Mem. 2.3.15 ; – πρὸς ὀνείδους, ἀτιμίας, αἰσχύνης u. dgl. ποιεῖσθαι, λαβεῖν τι, Etwas als Schimpf annehmen, ansehen, Plut. Cic. 13, Flamin. 7 u. sonst, s. Lobeck Phryn. 10 ; S.Emp. adv. math. 7.12 vrbdt διὰ τὸ ἀνωφελὲς καὶ πρὸς κακοῦ τοῖς φιλοσοφοῦσιν ὑπάρχειν.
II. Mit dem dat. bezeichnet es den Gegenstand, an dessen Seite, bei dem Etwas ist, oder zu dem Etwas hinzukommt;
1) örtlich, bei, an, neben ; mit Verbis der Ruhe, oder mit dem Nebenbegriff der Bewegung nach einem Orte hin, aber immer mit dem Gedanken einer darauf folgenden Ruhe an dem Orte verbunden ; βάλλειν ποτὶ γαίῃ, ποτὶ πέτρῃ, gegen die Erde, an den Felsen werfen, so daß es daran liegen od. hangen bleibt, Il. 1.245, 22.64, Od. 5.415, 7.279, 11.423 ; χεῖρας ποτὶ γούνασι μητρὸς βάλλειν, die Arme gegen die Knie der Mutter flehend ausstrecken, 6.310, vgl. 3.298, 5.401 ; λαβεῖν προτὶ οἷ, an sich raffen, an sich nehmen, Il. 20.418 ; ἑλεῖν προτὶ οἷ, an sich ziehen, 21.507, Od. 24.347 ; πρὸς ἀλλήλῃσιν ἔχεσθαι, sich fest an einander halten, an einander hangen, 5.329, 433 ; πασσάλευε πρὸς πέτραις, Aesch. Prom. 56, vgl. 4, 15 ; πρὸς ἡλίου ναίουσι πηγαῖς, 810 ; πρὸς βωμῷ σφαγείς, Eum. 295 ; πρὸς πύλαις πεπτωκέναι, Spt. 444 ; auch φόβος γὰρ ἤδη πρὸς πύλαις κομπάζεται, 482 ; νεὼς καμούσης ποντίῳ πρὸς κύματι, gegen die Wogen, 192 ; πρὸς πέδῳ κεῖται, Soph. O.R. 181 ; ὡς ὁ Λάϊος κατασφαγείη πρὸς τριπλαῖς ἁμαξιτοῖς, O.R. 730, πρὸς σοὶ κατασταθέντες, O.C. 1270 ; πρὸς οὔρεσι, Her. 3.111 ; τὸ πρὸς ποσί, Soph. O.R. 130 ; γήρως ἐσχάτοις πρὸς τέρμασιν, Eur. Andr. 1082 ; πρὸς αὐτῷ γʼ εἰμὶ τῷ δεινῷ λέγειν, Soph. O.R. 1169 ; – πρὸς τοῖς ὤμοις εἶναι, an den Schultern sein, daran passen, Xen. Cyr. 1.6.31. – Daher auch vor, πρὸς τοῖς θεσμοθέταις ἔλεγε, Dem. 20.98 ; πρὸς διαιτητῇ φεύγειν, 22.18, vor dem Schiedsrichter verklagt sein ; ὅσα ἐν τῷ δήμῳ γέγονεν ἢ πρὸς τοῖς κριταῖς ἐν τῷ θεάτρῳ, 21.18. – Dah.
2) von Beschäftigungen, bei denen man verweilt, πρός τινι γίγνεσθαι, sich angelegentlich mit Etwas beschäftigen, eifrig dabei sein, πρὸς τῷ θείῳ γιγνόμενοι, Plat. Phaedr. 249d ; τῷ πρὸς τοῖς οὖσι τὴν διάνοιαν ἔχοντι, Rep. VI.500b ; vgl. πρὸς τούτοις προσέχῃς, Ar. Nub. 1008 ; γίγνεσθαι πρὸς τοῖς πράγμασι, Dem. 8.11 ; πρὸς τῷ σκοπεῖν, 18.176 ; Folgde, wie Pol. πρὸς τῷ ναυμαχεῖν ὄντες, 1.50.1, 5.79.1 ; S.Emp. adv.log. 2.192 sagt vom Feuer πρὸς μὲν κηρῷ τήκει, πρὸς δὲ πηλῷ πήσσει, πρὸς δὲ ξύλῳ καίει.
3) Selten von der Zeit, πρὸς ἑσπέρᾳ, am Abend, Ar. Vesp. 1123.
4) wie πρὸς τοῖς πεζοῖς γενέσθαι, Xen. Cyr. 1.4.23, »zu den Fußsoldaten gekommen sein« bedeutet, so wird oft durch πρός ein Hinzukommen zu etwas Vorhandenem ausgedrückt, außer, πρὸς τοῖσδε μέντοι πῦρ ἐγώ σφιν ὤπασα, Aesch. Prom. 252, außerdem noch gab ich ihnen das Feuer ; ἄασάν μʼ ἕταροί τε κακοὶ πρὸς τοῖσί τε ὕπνος, und außer ihnen noch, Od. 10.68 ; vgl. Aesch. πρὸς τοῖς παροῦσι δʼ ἄλλα προσλαβεῖν θέλεις, Prom. 321 ; τί πρὸς τούτοισιν ἄλλο ; Pers. 233 ; μῶν πάρεστε πρὸς κακοῖσι πέμποντες κακόν, Soph. Phil. 1250 ; πρὸς ἐκείνοισιν τί φής, O.R. 1233 ; oft πρὸς τούτοις, außerdem, überdies, Her. 1.32, 3.65, 9.110 ; auch πρὸς τούτῳ, 1.41 ; ἡγοῦνται τὸν τοιοῦτον πρὸς τοῖς ἄλλοις καὶ πανοῦργον εἶναι, Plat. Prot. 317b ; ψυχὴ ἂν εἴη πρὸς τῷ ἀθάνατος εἶναι καὶ ἀνώλεθρος, Phaed. 106c ; πρὸς τοῖς αὑτοῦ καὶ τὰ τῶν ἄλλων προσαναλίσκειν, Dem. 40.58. – So auch bei Zahlen, τρίτος γε γένναν πρὸς δέκʼ ἄλλαισιν γοναῖς, Aesch. Prom. 776 ; ἡ πρώτη πρὸς τοῖς εἴκοσιν, die einundzwanzigste, Ath. VI.261a ; ἔτη τρία πρὸς τοῖς τριάκοντα, dreiunddreißig, DS. 1.58.
III. Mit dem accus. bezeichnet es den Gegenstand, nach dessen Seite hin, auf den zu Etwas gerichtet ist, nach, auf – zu, hin, gen ;
1) örtlich ; Hom. u. Folgde ; auch von den Himmelsgegenden, πρὸς Ἡῶ τʼ Ἠέλιόν τε, πρὸς ζόφον, Il. 12.239, Od. 9.26, 13.240 ; u. so in Prosa gew. πρὸς ἠῶ, μεσημβρίαν, ἑσπέραν, ἄρκτον, gegen Morgen, Mittag, Abend, Mitternacht ; doch auch πρὸς ἠῶ τε καὶ ἡλίου ἀνατολάς, πρὸς ἠῶ τε καὶ ἥλιον ἀνίσχοντα, Her. 1.201, 4.40 ; vgl. Aesch. ἡλίου πρὸς ἀνατολὰς στρέψασα σαυτήν, Prom. 709 ; Ag. 1153 ; πρὸς βορῆν τε καὶ νότον, Her. 2.140 (vgl. auch I.1); κλαίειν πρὸς οὐρανόν, die Stimme gen Himmel erheben, zum Himmel schreien, Il. 8.364 ; ἀκτὴ τῆς Σικελίης πρὸς Τυρσηνίην τετραμμένη, dahin gerichtet, d.i. gegenüber, Her. 6.22. – Bes. bei Verbis der Bewegung, sowohl die bloße Richtung, als das zu erreichende Ziel ausdrückend ; ποῖ ποτʼ ἤγαγές με ; πρὸς ποίαν στέγην ; Aesch. Ag. 1057 ; πλεῖς ὡς πρὸς οἶκον, nach Hause hin, Soph. Phil. 58, u. so τοῦ πρὸς Ἴλιον στόλου, 247 ; u. ähnlich ἀφικόμενος πρὸς τὴν Τεγεᾶτιν, Thuc. 5.65, bis an das Gebiet von Tegea hin ; διασωθῆναι βουλόμεθα πρὸς τὴν Ἑλλάδα, Xen. An. 5.4.5, nach Hellas hin, worin freilich schon die Erreichung des Ziels mit ausgedrückt ist ; vgl. πρὸς ἤπειρον σεσῶσθαι τήνδε, Aesch. Pers. 723 ; πρὶν ἂν πρὸς Καύκασον μόλῃς, ehe du dahin gekommen sein wirst, Prom. 721 ; ἔστʼ ἂν ἐξίκῃ πρὸς Γοργόνεια πεδία, 795 ; πρὸς οἶκον οὐκέθʼ ἵκετο, Soph. O.R. 115, wie ἐλπίς τις αὐτὸν πρὸς δόμους ἥξειν πάλιν, Aesch. Ag. 665 ; auch übertr., πρὸς τέλος γόων ἀφίκοντο, Soph. O.C. 1617 ; πεσεῖν πρὸς οὖδας, Eur. Hec. 405. In Prosa überall, auch διεκρίθησαν πρός τε Ἀθηναίους καὶ Λακεδαιμονίους οἱ Ἕλληνες, Thuc. 1.18, sie traten ihnen bei. – Bes. im feindlichen Sinne, wider, gegen, πρὸς Τρῶας μάχεσθαι, gegen die Troer kämpfen, Il. 17.471 ; πρὸς κρείσσονας ἀντιφερίζειν, Hes. O. 212 ; πρὸς κόλπον, πρὸς στῆθος βάλλειν, gegen die Brust werfen, treffen, Hom. oft, ἐλαύνειν πρός τι, Il. 4.108, 6.467, 15.250 ; auch φέρεσθαι πρός τι, darauf losfahren, dagegen anstürmen, πρὸς κέντρα κῶλον ἐκτενεῖς, μὴ λάκτιζε, Aesch. Prom. 323, Ag. 1607 ; ξὺν δὲ γενοῦ πρὸς ἐχθρούς, Ch. 453 ; auch τὰ παθήματα κεῖνα πρὸς αὐτὸν ἐπέβη, das Leiden brach auf ihn ein, Soph. Phil. 193, wie ἦ σε λανθάνει πρὸς τοὺς φίλους στείχοντα τῶν ἐχθρῶν κακά, Ant. 10 ; πρὸς δαίμονα, gegen die Gottheit, gegen den Willen des Gottes, dem Gotte zum Trotz, Il. 17.98, 104 ; μάχη Μήδων πρὸς Ἀθηναίους, Thuc. 1.18, u. sonst in Prosa, wie ἰέναι πρὸς τοὺς πολεμίους, Xen. An. 2.6.10, διαφέρεσθαι, στασιάζειν πρός τινα, 5.9.29, 7.6.15 ; ἡ πρὸς αὐτὸν ἐπιβουλή, 1.1.8 ; διαγωνίζεσθαι πρὸς τοὺς πολεμίους, Cyr. 1.6.26 ; ταῦτα πάντα πρὸς τὸν Πίττακον εἴρηται, ist gegen den Pittakus gesprochen, Plat. Prot. 345c ; κινδύνους ὅσους ἐκινδύνευσα πρός τε χειμῶνας καὶ πρὸς πολεμίους, Dem. 50.21. – Daher in den Aufschriften gerichtlicher Anklagereden, in Privatklagen, wie das lat. adversus, Wolf Dem. Lept. p. CLII ; anders κατά. – Selten auch bei Verbis der Ruhe, wo immer an die vorhergegangene Bewegung zu denken ist, σκόλοπες γὰρ ἐν αὐτῇ ὀξέες ἑστᾶσιν, ποτὶ δʼ αὐτοὺς τεῖχος Ἀχαιῶν, Il. 12.64, gegen sie ist die Mauer errichtet, ἔοικα θρηνεῖν ζῶσα πρὸς τύμβον μάτην, Aezeh. Ch. 913, vgl. 891 ; vgl. τὰ πολλὰ πατρὸς πρὸς τάφον κτερίσματα, die auf das Grab gebracht werden, Soph. El. 919 ; πρὸς δεξιὰν αὐτοῦ στάς, nachdem er auf die rechte Seite getreten, Eur. Or. 474 ; vgl. πρὸς ἑσπέρους τόπους ἕστηκε, Aesch. Prom. 348 ; ἑστῶσα πρὸς τὸν ἥλιον, Ar. Eccl. 64 ; Vesp. 804, so auch in Prosa, πρὸς τὸ ἱερὰ παρεῖναι, Xen. Cyr. 3.3.84 u. öfter.
2) Eine Richtung liegt auch in λέγειν πρός τινα, zu Einem sprechen, nicht in feindlichem Sinne, gegen ; so bei εἰπεῖν, ἐννέπειν, φάσθαι, μυθήσασθαι ; sehr geläufig bei Hom.; ἀγορεύειν πρὸς ἀλλήλους, zu einander sprechen ; auch ὀμόσαι πρός τινα, Einem schwören, einem Anwesenden einen Schwur leisten, Od. 14.331, 19.288. So Tragg. u. in Prosa  : πρὸς εἰδότας λέγω, Aesch. Ag. 1375 ; πρὸς φρονοῦντας ἐννέπεις, Suppl. 201 ; τί λέγεις πρὸς ἄνδρʼ ὑπόπταν ; Soph. Phil. 136 ; τί δῆτα λέξομεν πρὸς τόνδʼ ἔπος ; O.R. 1419 ; auch bei ἀπαγγέλλειν, Aesch. Ch. 265, wie ἀγγέλλειν πρός τινα, Xen. An. 1.7.13 u. sonst ; ἐπιδείκνυσθαι πρὸς ἅπαντας, Plat. Phaedr. 232a. – Auch von andern freundlichen Beziehungen ; σπονδὰς ποιεῖσθαι πρός τινα, Thuc. 4.15 ; φιλοτιμεῖσθαι, Plat. Phaedr. 234a ; πρὸς ὑμᾶς εὐσεβὴς πέλω, gegen euch, Aesch. Suppl. 335 ; σοὶ δʼ ὁμιλία πρὸς τόνδε πιστή, Soph. Phil. 71 ; πρός τινα ἔχειν τὴν γνώμην, Xen. An. 2.5.29, φρονεῖν τὰ πρὸς σέ, 7.7.30 ; τὰ Κύρου οὕτως ἔχει πρὸς ἡμᾶς, ὥσπερ τὰ ἡμέτερα πρὸς ἐκεῖνον, 1.3.9, das Verhältnis des Kyros zu uns ist dasselbe wie ; dah. οὐδὲν ἐμοὶ πρὸς ἐκείνους, ich stehe in keinem Verhältnis zu ihnen, ich habe mit ihnen Nichts zu schaffen, Isocr. 4.12. – Dieselbe Verbindung liegt auch dem γράφεσθαι πρὸς τοὺς θεσμοθέτας, Dem. 21.47, zu Grunde, »vor oder bei den Thesmotheten anklagen, belangen« ; πρὸς διαιτητὴν ἐξῆν αὐτῷ λαχεῖν, 22.28 ; τὰς δίκας εἶναι περὶ τούτων πρὸς τοὺς ἄρχοντας, 43.71, im Gesetz, es war der Offizielle Ausdruck für diesen Fall ; ähnlich ist auch μαρτυρῆσαι πρὸς τοὺς δικαστάς, Plut. Arist. 25. – Daher πρὸς ἡμᾶς αὐτοὺς διαλογισώμεθα, wir wollen bei uns selbst überlegen, Plat. Soph. 231c, wie Aesch. τά τʼ ἄλλα πρὸς πόλιν τε καὶ θεοὺς βουλευσόμεσθα, Ag. 818, wo es freilich auch allgemeiner genommen werden kann : was sich auf die Stadt bezieht.
3) von der Zeit, gegen, ποτὶ ἕσπερα, gegen Abend, Od. 17.191 ; πρὸς ὄρθρον, Ar. Lys. 1089 ; πρὸς ἕω, Eccl. 312 ; πρὸς ἑσπέραν, Plat. Polit. 328a ; πρὸς ἡμέραν, gegen Tagesanbruch, Xen. An. 4.5.21 ; Plat. Symp. 223c. – Auch bei Zahlen, gegen, ungefähr, πρὸς ἑβδομήκοντα, Pol. 16.7.5 ; bes. Sp., vgl. Lobeck Phryn. p. 410.
4) Uebertr. von der Richtung oder Beziehung, die ein Gegenstand auf den andern hat, in Beziehung, in Hinsicht, in Rücksicht auf Etwas ;
   a) sehen auf Etwas, πρὸς πρᾶγμʼ ὁρώσας, Aesch. Suppl. 706 ; πρὸς ἔπος κλύειν, auf das Wort hören, Ch. 408 ; φιλεῖ γὰρ πρὸς τὰ χρηστὰ πᾶς ὁρᾶν, Soph. El. 960 ; πρός σʼ ἀποσκοποῦσα, O.R. 746, vgl. O.C. 280 ; μὴ θαυμάζω πρὸς τὸ λιπαρές, in Rücksicht auf, d.i. über Etwas sich wundern, 1121 ; auch εἰ φοβεῖ πρὸς τοῦτο, Tr. 1201 ; ἀθυμεῖν πρός τι, Xen. An. 7.1.9 ; eben so ὁ πρὸς Λακεδαιμονίους φόβος, die auf die Lazedämonier bezügliche Furcht, Dem. 16.10 ; οὐδὲν γὰρ ἡγοῦμαι τούτων εἶναι πρὸς ἐμέ, 18.60 ; οὐδὲν αὐτῷ πρὸς τὴν πόλιν ἐστίν, 21.44, wie πρὸς τὸν δῆμον τούτων οὐδέν ἐστι, Nichts von dem hat auf das Volk Bezug, geht das Volk an, Pol. 6.13.7 ; οὐ νομίζω τοῦτο εἶναι πρὸς ἐμέ, 24.10.11 ; vgl. Isocr. 4.12 ; u. so in dem sprichwörtlichen οὐδὲν πρὸς Διόνυσον. – Daher
   b) sehr gewöhnlich πρὸς ταῦτα, in Beziehung darauf, was das anbetrifft, πρὸς ταῦτα νῦν θαρσῶν καθήσθω, Aesch. Prom. 917 ; πρὸς ταῦτα μίμνε, Suppl. 515 ; oft Soph. u. in Prosa, wie Her. 5.9 ; πρὸς τὰ πυνθάνομαι κατεργάσασθαι Τηλίνην ἔργον τοσοῦτον, was das anbetrifft, daß ich höre, daß Telines so etwas Großes getan hat, 7.153, was auch übersetzt werden kann »dem zu Folge, was ich vernehme« ; πρὸς ταῦτα βουλεύεσθαι, ἀποκρίνασθαι, hierauf, hierüber beratschlagen, antworten, Xen. An. 1.3.19, 5.7.8, u. so bes. häufig in Umschreibungen, εὐσεβεῖν τὰ πρὸς θεούς, in Beziehung auf die Götter, in Rücksicht auf das Verhältnis gegen die Götter, in seinen Pflichten gegen die Götter fromm sein, Soph. Phil. 1427 ; κακοὺς ὄντας πρὸς αἰχμήν, O.C. 1291 ; τὰ πρὸς τοὺς θεοὺς εὐσεβῶς, Dem. 3.26 ; τὰ πρὸς πόλιν πῶς ἔχεις, Eur. Or. 427 ; τὰ πρὸς τὸν πόλεμον, Alles, was sich auf den Krieg bezieht, Xen. An. 4.3.10 ; u. so geradezu für Adverbia, z.B. πρὸς βίαν = βιαίως, mit Gewalt, wider Willen, Aesch. Eum. 5 u. oft bei Folgdn, πρὸς βίαν τινός, invito aliquo, πρὸς ἀνάγκην, mit Zwang, notgedrungen, Aesch. Pers. 561 u. A.; πρὸς ἀλκήν, Aesch. Suppl. 812 ; πρὸς καιρόν, zur rechten Zeit, Soph. Phil. 1263, Aj. 38 ; πρὸς ἡδονήν, mit Vergnügen, gern ; πρὸς ἰσχύος κράτος, Phil. 594 ; πρὸς ὀργήν, El. 361 ; πρὸς φύσιν, Tr. 307 ; πρὸς χάριν, Ant. 30 (vgl. auch 6); πρὸς ἰθύ, gerade darauf los, Il. 14.403 ; πρὸς τὸ καρτερόν = καρτερῶς, πρὸς τὸ βίαιον = βιαίως, Jacobs Ach.Tat. p. 695 ; πρὸς τὰ μέγιστα, aufs Aeußerste, im höchsten Grade, Her. 8.20, πρὸς πάντα, in Allem, Xen. Cyr. 3.3.20 ; πρὸς ἐμὴν χεῖρα, mir zur Hand, d.i. in Bereitschaft, um sogleich Gebrauch davon zu machen, Hermann Soph. Phil. 148.
5) Diese Beziehung oder dies Verhältnis wird besonders in Vergleichungen hervorgehoben, wo πρός bedeutet im Vergleich mit, gegen etwas Anderes gehalten, λῆρός ἐστι τἄλλα πρὸς Κινησίαν, ist Posse, dummes Zeug, im Vergleich mit Kinesias, Ar. Lys. 860, wie Xen. An. 7.7.41 ; κοῖός τις δοκέοι ἀνὴρ εἶναι πρὸς τὸν πατέρα, Her. 3.34, gegen den Vater gehalten, mit ihm verglichen ; ἄπιστον τὸ πλῆθος λέγεται ἀπολέσθαι ὡς πρὸς τὸ μέγεθος τῆς πόλεως, im Vergleich mit der Größe der Stadt, Thuc. 3.113 ; ὁ ἔλεγχος οὐδενὸς ἄξιός ἐστι πρὸς τὴν ἀλήθειαν, Plat. Gorg. 471e ; οὕτως ὀλιγωροῦσι τοῦ δοκεῖν ἐπιεικεῖς εἶναι καὶ παντελῶς τἄλλα πάρεργα πρὸς τὸ λαμβάνειν νομίζουσι, sie halten Alles im Vergleich mit dem Gewinn für Nebendinge, Dem. 51.17 ; vgl. μηδενὸς ἄλλου φροντίζοντες πρὸς τὸ μὴ δοῦναι, 54.42, Folgde, ἐν χρόνοις παμμήκεσι πρὸς τὴν ἡμετέραν ζωήν, Arist. Meteor. 1.14 ; συμβάλλειν πρός τι, womit vergleichen ; οὐδὲν ὡς πρὸς Τίμωνα, Luc. Tim. 42. Vgl. noch ἔργα λόγου μέζω πρὸς πᾶσαν χώρην, im Vergleich mit jedem Lande, gegen jedes Land gehalten, Her. 2.35 ; u. so auch Ἀθηναῖοι πρὸς τοὺς ἄλλους συμμάχους παρεχόμενοι νῆας ὀγδώκοντα καὶ ἑκατόν, 8.44, wie 3.94, mit allen andern Bundesgenossen verglichen, worin zugleich liegt »vor allen andern« ; vgl. noch Dem. Lept. 31 ; auch sonst bei Komparat., οἱ φαυλότεροι τῶν ἀνθρώπων πρὸς τοὺς ξυνετωτέρους ἄμεινον οἰκοῦσι τὰς πόλεις, Thuc. 3.37 ; πρὸς γὰρ ἀνθρώπους ἡμᾶς πένητας καὶ ἀδυνάτους ἔχων ἀναλίσκειν τῶν ἀλλοτρίων πολὺ περίεστιν, Dem. 44.28 ; u. so bei κρίνω, πρὸς τὰ παρʼ ἡμῖν κάλλη κρίνεσθαι οὐδʼ ὁπωστιοῦν ἄξια, mit den Schönheiten bei euch zu vergleichen, darnach zu beurteilen, Plat. Phaed. 110a ; πρὸς τὸ τελευταῖον ἐκβὰν ἕκαστον τῶν προυπαρξάντων ὡς τὰ πολλὰ κρίνεται, Dem. 1.1. – Woran sich die Bedeutung gemäß, nach reiht, τόλμησόν ποτε πρὸς τὰς παρούσας πημονὰς ὀρθῶς φρονεῖν, Aesch. Prom. 1002, d.i. wie es das gegenwärtige Leiden erfordert, πρὸς ὧντὴν ὄψιν τὸν γάμον τοῦτον ἔσπευσα, dem Gesicht zufolge, Her. 1.38, wie πρὸς ταύτην τὴν φήμην, 3.153, πρὸς τοῦτο τὸ κήρυγμα, zufolge dieses Heroldrufes, 3.52 ; πρὸς τὴν παροῦσαν ἀρρωστίαν, der gegenwärtigen Schwäche entsprechend, wie diese es mit sich brachte, Thuc. 7.47. ἐβουλεύοντο πρὸς τὴν παροῦσαν συμφοράν, u. πρὸς τὸ παρόν, den gegenwärtigen Umständen entsprechend, nach den gegenwärtigen Umständen ; vgl. noch πρὸς τὰς τύχας γὰρ τὰς φρένας κεκτήμεθα, Eur. Hipp. 708 ; πρὸς τὴν ἀξίαν, nach Gebühr, Xen. Cyr. 8.4.29 ; ὁρῶ γὰρ ἅπαντας πρὸς τὴν παροῦσαν δύναμιν καὶ τῶν δικαίων ἀξιούμενοι, Dem. 15.28 ; εἴ τι δεῖ τεκμαίρεσθαι πρὸς τὸν ἄλλον αὐτοῦ τρόπον καὶ τὴν ἀναίδειαν, 27.22 ; πρὸς τὰ ἔργα τάττειν τὰς τιμάς, nach den Taten, nach dem Verdienst die Ehren erteilen ; πρὸς τὰ πάτρια ἔθη ζῆν, S.Emp. pyrrh. 1.17. – Auch ἔπαινον θαυμάσιον ἔχοντες πρὸς ὠφέλειαν, in Folge des Nutzens, d.i. wegen des Nutzens, Plat. Symp. 177b ; πρὸς ταῦτα, darum, Apol. 30b (vgl. 7).
6) in Begleitung von, zu, πρὸς αὐλόν, zur Flöte, unter Flötenbegleitung, Eur. Alc. 347, Archil. frg. 26 ; πρὸς αὐλὸν ὀρχεῖσθαι, Xen. An. 5.9.5 ; u. Sp.; auch πρὸς τὴν σελήνην, beim Mondlicht.
7) Wie Hes. vrbdt αἰδώς τοι πρὸς ἀνολβίην, θάρσος δὲ πρὸς ὄλβον., O. 317. so wird oft durch πρός τι der Zweck angedeutet, um dessen willen man Etwas tut, die Anwendung, die man von Etwas macht, zu, ὅπως γένοισθε πρὸς χρέος τόδε, Aesch. Spt. 20 ; πρὸς τί μενοῦμεν πράσσειν ; Soph. Phil. 825 ; ὡς πρὸς τί χρείας ; O.R. 1174 ; u. oft πρὸς τί ; weswegen ? wozu ? z.B. πρὸς τί τοῦτο τοὔπος ἱστορεῖς ; 1144 ; πρὸς οὐδέν, zu Nichts, Aj. 1018 ; u. wo die ursprüngliche Bedeutung der Richtung noch mehr hervortritt, πρὸς ἄριστον καταλύειν, Xen. An. 1.10.19, πόροι πρὸς τὸ πολεμεῖν, 2.5.20, πρὸς ταῦτα, deswegen, dazu, daher, Her. 5.9, 88, 7.163 u. sonst, wie in attischer Prosa. Eben so auch πρὸς ἡδονήν, zum Vergnügen, zur Lust, Aesch. Prom. 492, Ag. 278 ; οὐ πρὸς ἡδονὴν λέγω τάδε, Soph. El. 909 ; u. oft in Prosa, wie ἅπαντα πρὸς ἡδονὴν ζητεῖν, Dem. 1.15 ; λέγειν πρὸς τὸ βέλτιστον, zum Besten reden, Plat. Alc.I, 105d ; πρὸς χάριν δημηγορεῖν, Dem. 3.3, wie πρὸς χάριν ὁμιλεῖν τινι, Isocr. 2.4. Mehr umschreibend οὐ τὰ πρὸς διαλύσεις πράττειν, ἀλλὰ πρὸς τὸν πόλεμον, Pol. 5.29.4, u. ä. öfter.
8) τεύχεα ἀμείβειν πρός τινα, Il. 6.235, ist eigtl. = die Rüstung an Einen vertauschen, so daß sie von Einem auf den Andern übergeht ; aber es wird auch verbunden ἡδονὰς πρὸς ἡδονάς, λύπας πρὸς λύπας καταλλάττεσθαι καὶ μείζω πρὸς ἐλάττω ὥσπερ νομίσματα, Plat. Phaed. 69a, für das gewöhnliche τί τινος, Lust gegen Lust eintauschen ; πρὸς ἅλας ἠγορασμένος, Men. b. Zenob. 2.12.
Zuweilen folgt auf πρός ein enklitisches Pronomen, πρός με, vgl. Ar. Plut. 1055 u. Buttmann Ausf. gr. Gramm. II p. 413.
Seinem Casus nachgestellt scheint πρός nie zu sein.
In der Zusammensetzung bedeutet es:
1) Bewegung oder Richtung auf Etwas zu, an, zu, gegen, hinwärts, προσέρχομαι, προσάγω u. ä.
2) ein Hinzukommen, Häufung, Vermehrung, dazu, obendrein, überdies, προσαδικέω, προσαιτέω.
3) ein Daran-, Daneben-, Dabeisein, an, bei, neben, sich damit beschäftigen, πρόσειμι u. ä.
4) angemessen, προσθύμιος.

πρός

[cf. προτί, ποτί.]

• I

  Adv.

• • 1

    For, to equip, something: πρὸς δʼ ἄρα πηδάλιον ποιήσατο Od. 5.255.

  • 2

    Besides, in addition, too: πρὸς δʼ ἄμφω ῥῆξε τένοντε Il. 5.307. Cf. Il. 12.102, Il. 13.678, Il. 22.59: Od. 14.415, Od. 16.291, Od. 19.10, Od. 20.41.

• II

  Prep.

• • 1

    With dat.

  • • a

      Making contact with, upon, against: πρὸς περόνῃ καταμύξατο χεῖρα Il. 5.425: πρὸς ἀλλήλῃσιν ἔχονται Od. 5.329. Cf. Od. 5.434.

      With locative: ὡς ὅτε πρὸς κοτυληδονόφιν λάϊγγες ἔχονται Od. 5.433.

      In pregnant sense: πέτρῃς πρὸς μεγάλῃσι βαλόν Od. 7.279. Cf. Od. 9.284, 459.

    • b

      In reference to position, in the direction of, towards: τέτραπτο πρὸς ἰθύ οἱ Il. 14.403.

    • c

      Besides, in addition to: πρὸς τοῖσί τε ὕπνος Od. 10.68.

  • 2

    With acc.

  • • a

      To, towards, in the direction of: εἶμʼ αὐτὴ πρὸς Ὄλυμπον Il. 1.420. Cf. Il. 1.609, Il. 2.310, Il. 5.398, Il. 6.41, Il. 8.74, Il. 15.58, etc.: Od. 2.258, 298, Od. 7.131, Od. 9.315, Od. 10.278, etc.

      In hostile sense, against: ἐστρατόωντο πρὸς τείχεα Θήβης Il. 4.378. Cf. Il. 12.332, Il. 17.471.

      Sim.: πρὸς ῥόον ἀΐσσοντος Il. 21.303.

      Indicating arrival at a point: πρὸς τεῖχος ἀφικάνει Il. 6.388. Cf. Od. 19.458, etc.

      In opposition to, against the will of: πρὸς δαίμονα φωτὶ μάχεσθαι Il. 17.98. Cf. Il. 17.104.

    • b

      In reference to speech or directing the voice, to: καί με πρὸς μῦθον ἔειπεν Il. 2.59. Cf. Il. 2.156, Il. 3.155, Il. 5.274, Il. 8.364, etc.: Od. 4.803, Od. 5.298, Od. 10.34, etc.

      Sim. in reference to swearing: ὤμοσε πρὸς ἔμʼ αὐτόν Od. 14.331, Od. 19.288.

      In reference to conversation, with: πρὸς ἀλλήλους ἐνέποντες Il. 11.643. Cf. Od. 23.301.

      In reference to the sight, to, towards: παπταίνοντι πρὸς πέτρην Od. 12.233. Cf. Od. 13.29, etc.

    • c

      In reference to the direction in which action takes place, towards, against: πρὸς κῦμα χανών Od. 12.350. Cf. Od. 17.237.

    • d

      In reference to wounding or striking a part of the body, in: βεβλήκει πρὸς στῆθος Il. 4.108. Cf. Il. 11.144, Il. 21.424, etc.: Od. 9.301, etc.

    • e

      In reference to placing or leaning against something: ἅρματʼ ἔκλιναν πρὸς ἐνώπια Il. 8.435:=Od. 4.42. Cf. Il. 22.112, Il. 23.171, etc.: Od. 1.127, Od. 22.120, etc.

      Sim.: Ἀμφινόμου πρὸς γοῦνα καθέζετο (sat down leaning against ...) Od. 18.395. Cf. Od. 23.90.

    • f

      In reference to position, in the direction of, towards: πρὸς Τρῶας τετραμμένοι Il. 5.605. Cf. Od. 9.26, Od. 13.240, etc.–

    • g

      In reference to exchanging things with a person: ὃς πρὸς Διομήδεα τεύχεʼ ἄμειβεν Il. 6.235.

  • 3

    With genit.

  • • a

      In reference to position or to the taking place of some phenomenon, in the direction of, towards: πρὸς ἁλὸς κᾶρες ...πρὸς θύμβρης δʼ ἔλαχον λύκιοι Il. 10.428, φόως γένετʼ ἠμὲν πρὸς νηῶν καὶ πολέμοιο Il. 15.670. Cf. Od. 13.110, 111, Od. 21.347.

    • b

      In reference to coming from a specified quarter: ἀλώμενος ἵκετʼ ἐμὸν δῶ, ἠὲ πρὸς ἠοίων ἦ ἑσπερίων ἀνθρώπων Od. 8.29.

      Sim.: πρὸς Διός εἰσι ξεῖνοι Od. 6.207, Od. 14.57.

    • c

      At the hands of, from, by: τιμὴν ἀρνύμενοι πρὸς Τρώων Il. 1.160, ἦ σοι ἄριστα πεποίηται πρὸς Τρώων; Il. 6.57. Cf. Il. 6.525, Il. 16.85, etc.: Od. 11.302, Od. 18.162.

      By the commission of: οἵ τε θέμιστας πρὸς Διὸς εἰρύαται Il. 1.239.

    • d

      Before the face of: οὐδʼ ἐπιορκήσω πρὸς δαίμονος Il. 19.188. Cf. Il. 1.339, 340.

      In entreaty, in the name of, by: νῦν σε πρὸς πατρὸς γουνάζομαι Od. 13.324. Cf. Od. 11.67.– At the bidding of: πρός κʼ ἄλλης ἱστὸν ὑφαίνοις Il. 6.456.

πρός (cf. ποτί.)

• 1 prep. c. acc.
• • a to, toward πρὸς ἐσχατιὰν Θήρων ἀρεταῖσιν ἱκάνων ἅπτεται Ἡρακλέος σταλᾶν O. 3.43 πρὸς Πιτάναν δεῖ σάμερον ἐλθεῖν O. 6.28 κοίλαν πρὸς ἄγυιαν θνᾳσκόντων (v. l. ἐς) O. 9.34 “Νείλοιο πρὸς πῖον τέμενος Κρονίδα” P. 4.56 “ἐλθόντας πρὸς Αἰήτα θαλάμους” P. 4.160 ἔβαν Ἴρασα πρὸς πόλιν P. 9.106 ὅσαις δὲ βροτὸν ἔθνος ἀγλαίαις ἁπτόμεσθα, περαίνει πρὸς ἔσχατον πλόον P. 10.28 θυμέ, τίνα πρὸς ἀλλοδαπὰν ἄκραν ἐμὸν πλόον παραμείβεαι N. 3.26 κατέδρακεν Ἡρακλέος ὀλβίαν πρὸς αὐλάν N. 4.24 βουβόται τόθι πρῶνες ἔξοχοι κατάκεινται πρὸς Ἰόνιον πόρον N. 4.53 Γαδείρων τὸ πρὸς ζόφον οὐ περατόν lying to the west N. 4.69 ἀνὰ δʼ ἱστία τεῖνον πρὸς ζυγὸν καρχασίου up to N. 5.51 πρὸς ἄκρον ἀρετᾶς ἦλθον N. 6.23 πρὸς Ἴλου πόλιν N. 7.30 ᾤχετο δὲ πρὸς θεόν N. 7.40 (ἀρετά) ἀερθεῖσʼ πρὸς ὑγρὸν αἰθέρα N. 8.41 ἀλλʼ ἐπέρα ποτὶ μὲν Φᾶσιν θερείαις, ἐν δὲ χειμῶνι πλέων Νείλου πρὸς ἀκτάν I. 2.42 πάντες ἴσᾳ νέομεν ψευδῆ πρὸς ἀκτάν fr. 124. 7. πρὸς Ὄλυμπον Θρ. 7. 15. irregular position: πρὸς δʼ ἑταῖροι καρτερὸν ἄνδρα φίλας ὤρεγον χεῖρας P. 4.239
  • b against
  • • α γέρονθʼ ὅτι Πρίαμον πρὸς ἑρκεῖον ἤναρε βωμὸν ἐπενθορόντα Pae. 6.114 τέλος δʼ ἀείραις πρὸς στιβαρὰς ἐπάραξε πλευράς fr. 111. 4. “δοιὰ βοῶν θερμὰ πρὸς ἀνθρακιὰν στέψαν” (Schr.: δʼ εἰς codd., valde corrupti) fr. 168. 2.
    • β in opposition, answer to: against ἄκραντα γαρύετον Διὸς πρὸς ὄρνιχα θεῖον O. 2.88 χλιδῶσα δὲ μολπὰ πρὸς κάλαμον ἀντιάξει μελέων O. 10.84 χρὴ δὲ πρὸς θεὸν οὐκ ἐρίζειν P. 2.88 μὴ πρὸς ἅπαντας ἀναρρῆξαι τὸν ἀχρεῖον λόγον fr. 180. 1.
  • c towards (the time of), about πρὸς εὐάνθεμον δʼ ὅτε φυὰν O. 1.67 τὸν δὲ σύγκοιτον γλυκὺν παῦρον ἐπὶ γλεφάροις ὕπνον ἀναλίσκοισα ῥέποντα πρὸς ἀῶ P. 9.25 τελέθει πρὸς γῆρας αἰὼν ἡμέρα N. 9.44
  • d of mental direction, to πρὸς ἡσυχίαν φιλόπολιν τετραμμένον O. 4.16 ὄφρα ἵκωμαι πρὸς ἀνδρῶν καὶ γένος O. 6.24 “τραχεῖαν ἑρπόντων πρὸς ἔπιβδαν” P. 4.140 θυμὸν ἐκδόσθαι πρὸς ἥβαν P. 4.295 πρὸς εὐφροσύναν τρέψαι γλυκεῖαν ἦτορ I. 3.10 πτάμεναι νοήματι πρὸς Ἀφροδίταν (Wil.: ποτʼ τὰν codd.) fr. 122. 5.
  • e with a view to, with the object of ἀμφʼ ἀρεταῖσι πόνος δαπάνα τε μάρναται πρὸς ἔργον κινδύνῳ κεκαλυμμένον O. 5.15 ἄνεται δὲ πρὸς χάριν εὐσεβίας ἀνδρῶν λιταῖς O. 8.8 ἐρεθίζομαι πρὸς ἀυτὰ[ν] I am provoked to song fr. 140b. 14.
  • f in respect of, in ὕπατος ἀμφὶ τοκεῦσιν ἔμμεν πρὸς ἀρετάν P. 6.42 ἀγαπατὰ δὲ καιροῦ μὴ πλαναθέντα πρὸς ἔργον ἕκαστον τῶν ἀρειόνων ἐρώτων ἐπικρατεῖν δύνασθαι N. 8.4
  • g by reference to, according to τῶν νῦν δὲ καὶ Θρασύβουλος πατρῴαν μάλιστα πρὸς στάθμαν ἔβα P. 6.45
• 2 c. gen. a. of pers., at the hands of, from, by χρὴ πρὸς μακάρων τυγχάνοντʼ εὖ πασχέμεν P. 3.103 δυσθρόου φωνᾶς ἀνακρινόμενον ποινὰ τίς ἔσται πρὸς θεῶν P. 4.63 ἀπαθὴς δʼ αὐτὸς πρὸς ἀστῶν P. 4.297 ἴστω λαχὼν πρὸς δαιμόνων θαυμαστὸν ὄλβον N. 9.45 καὶ Κλεωναίων πρὸς ἀνδρῶν τετράκις N. 10.42 τετίματαί τε πρὸς ἀθανάτων φίλος I. 4.59 πρὸς δʼ Ἀφροδίτας ἀτιμασθεὶς fr. 123. 6. ἥροες ἁγνοὶ πρὸς ἀνθρώπων καλέονται fr. 133. 6.
• • b in the eyes of ὁ γὰρ καιρὸς πρὸς ἀνθρώπων βραχὺ μέτρον ἔχει P. 4.286
  • c by in prayers, invocations. πρὸς Ὀλυμπίου Διός σε, χρυσέα κλυτόμαντι Πυθοῖ, λίσσομαι με δέξαι Pae. 6.1 ἀλλά σε πρὸς Διός, ἱπποσόα θοάς, ἱκετεύω Pae. 9.7
  • d under the force of, in the face of πένθος δὲ πίτνει βαρὺ κρεσσόνων πρὸς ἀγαθῶν O. 2.24
  • e from τᾶς δὲ Θεοξένου ἀκτῖνας πρὸς ὄσσων μαρμαρυζοίσας δρακείς (Kaibel: ἀκτῖνας ὄσσων, ἀκτῖνας προσώπων codd.) fr. 123. 2.
• 3 c. dat., on at ἀψευδεῖ δὲ πρὸς ἄκμονι χάλκευε γλῶσσαν P. 1.86 [πρὸς τέρμασιν (coni. Boeckh: ἐν codd.) P. 9.114] ἐσχατιαῖς ἤδη πρὸς ὄλβου βάλλετʼ ἄγκυραν (v. l. ἐσχατιὰς) I. 6.12
• 4 in tmesis. πρὸς ὄμμα βαλὼν χερὶ[ (v. προσβάλλω) Pae. 15.6

πρός : I. adv., thereto, in addition; πρὸς δʼ ἄρα πηδάλιον ποιήσατο, ‘to it,’ ‘for it,’ Od. 5.255; ποτὶ δʼ αὖ καὶ ἐγείρομεν ἄλλους, besides, Il. 10.108; with a specifying case of a subst. in the same clause, ποτὶ δὲ σκῆπτρον βάλε γαίῃ (local gen.), threw it to (‘down,’ we should say) on the ground, Il. 1.245.—II. prep., (1) w. gen., with reference to motion either toward or from some direction, (ἵκετο) ἠὲ πρὸς ἠοίων ἢ ἑσπερίων ἀνθρώπων, ‘from,’ Od. 8.29; προτὶ πτόλιος πέτετʼ ἀεί, ‘toward,’ Il. 22.198; as of origin, source, ἀκούειν τι πρός τινος, Il. 6.525; hence to denote mastery, authority, διδάσκεσθαι πρός τινος, Il. 11.831; πρὸς ἄλλης ὑφαίνειν, ‘at the command of,’ Il. 6.456; πρὸς Διός εἰσι ξεῖνοι, ‘under the protection of,’ Od. 6.207; ‘in the eyes of,’ ‘before,’ ‘by,’ in oaths and entreaties, Il. 1.399, Il. 19.188, Od. 13.324.—(2) w. dat., to, at, on, besides, Od. 10.68.—(3) w. acc., to, toward, at, upon, with verbs of motion, and very freq. w. verbs of saying, so ὀμνύναι πρός τινα, Od. 14.331; of hostile action, μάχεσθαι πρὸς Τρῶας, with, against, Il. 17.471; πρὸς ῥόον, up stream, Il. 21.303; fig., πρὸς δαίμονα, Il. 17.98, 104.—Of time, ποτὶ ἕσπερα, ‘towards evening,’ Od. 17.191.

πρός

• prep. with gen., implying motion from a place; with dat., abiding at a place; with acc., motion to a place
• AWITH GEN.,
• • Iof Place, from, from forth, Hom., Soph.
  • • 2on the side or quarter of, νήσοισι πρὸς Ἤλιδος islands looking (as it were) from Elis, i. e. towards Elis, Od.; πρὸς τοῦ Ἑλλησπόντου ἵδρυται μᾶλλον ἢ τοῦ Στρύμονος lies more towards (i. e. nearer) the Hellespont than the Strymon, Hdt.; ἐστρατοπεδεύοντο πρὸς Ὀλύνθου Thuc., etc.:—often with words denoting the points of the compass, δύω θύραι εἰσίν, αἱ μὲν πρὸς βορέαο, αἱ δʼ αὖ πρὸς νότου one looking north wards, the other south wards, Od.; so, οἰκέουσι πρὸς νότου ἀνέμου Hdt., etc.
    • 3before, in presence of, in the eyes of, πρός τε θεῶν μακάρων πρός τε θνητῶν ἀνθρώπων Il.: ἄδικον οὔτε πρὸς θεῶν οὔτε πρὸς ἀνθρώπων Thuc.
    • 4in supplication, adjuration, protestation, oaths, before, by, Lat. per, γουνάζομαί σε πρός τʼ ἀλόχου καὶ πατρός Od.; ἐπιορκεῖν πρὸς δαίμονος to forswear oneself by the god, Il.; πρὸς θεῶν Attic:—the Trag. sometimes insert the pron. σε between the prep. and its case, as in Lat. per te omnes deos oro, πρός νύν σε πατρὸς πρός τε μητρὸς ἱκνοῦμαι Soph.; μὴ πρός σε γούνων Eur.
    • 5of origin or descent, from, on the side of τὰ πρὸς πατρός by the fatherʼs side, Hdt.; Ἀθηναῖον καὶ τὰ πρὸς πατρὸς καὶ τὰ πρὸς μητρός Dem.; πρὸς αἵματος blood-relations, Soph.
  • IIproceeding from some cause, from, at the hand of, τιμὴν πρὸς Ζηνὸς ἔχοντες Od.; τυγχάνειν τινὸς πρὸς θεῶν Aesch.:—so with all Passive Verbs, προτὶ Ἀχιλλῆος δεδιδάχθαι to be taught by Achilles, Il.; τὸ ποιεύμενον πρὸς Λακεδαιμονίων Hdt., etc.:— by means or agency of, πρὸς ἀλλήλοιν θανεῖν Eur.:—also of things, πρὸς τίνος ποτʼ αἰτίας τέθνηκεν; from or by what cause? Soph.
  • IIIof dependence or close connexion; and so,
  • • 1dependent on one, under oneʼs protection, πρὸς Διός εἰσι ξεῖνοι Od.; πρὸς ἄλλης ἱστὸν ὑφαίνειν to weave a web at the beck of another woman, Il.
    • 2on oneʼs side, in oneʼs favour, πρὸς σοῦ Soph.; πρὸς τῶν ἐχόντων τὸν νόμον τίθης Eur.
    • 3with, by, μνήμην πρός τινος λείπεσθαι Hdt.
  • IVfitting, suitable, οὐ πρὸς τοῦ ἅπαντος ἀνδρός, not befitting every man, Hdt.; ἦ κάρτα πρὸς γυναικός ἐστιν ʼtis very like a woman, Aesch.; οὐ πρὸς ἰατροῦ σοφοῦ θρηνεῖν Soph.:—also of qualities, πρὸς δίκης agreeable to justice, Soph.; οὐ πρὸς τῆς ὑμετέρας δόξης Thuc.
• BWITH DAT., hard by, near, at, on, in, ποτὶ γαίῃ Od.; ποτὶ δρυσίν among the oaks, Il.; ἄγκυραν ποτὶ ναῒ κρημνάντων Il.; πρὸς μέσῃ ἀγορᾷ Soph.; πρὸς τῇ γῇ ναυμαχεῖν Thuc.; αἱ πρὸς θαλάττῃ πόλεις Xen.; τὰ πρὸς ποσί that which is close to the feet, before one, Soph.
• • • 2before, in the presence of, πρὸς τοῖς θεσμοθέταις λέγειν Dem.
    • 3with Verbs denoting motion, followed by rest in or by a place, upon, against, ποτὶ δὲ σκῆπτρον βάλε γαίῃ Hom.; βάλλειν τινὰ πρὸς πέτρῃ Od.
    • 4with a notion of clinging closely, πρὸς ἀλλήλῃσιν ἔχεσθαι Od.; προσπεπλασμένας πρὸς οὔρεσι Hdt.; so, to express close employment, in, upon, πρὸς αὐτῷ γʼ εἰμὶ τῷ δεινῷ λέγειν Soph.; εἶναι or γίγνεσθαι πρός τινι to be employed in or on a thing, Plat.; ὅλον εἶναι πρός τινι Dem.
  • IIin addition to, besides, πρὸς τοῖς παροῦσιν ἄλλα Aesch.; δέκα μῆνας πρὸς ἄλλοις πέντε Soph.; πρὸς τῇ σκυτοτομίᾳ in addition to his trade of leather-cutter, Plat.; πρὸς τούτοις besides this, Lat. praeterea, Hdt., etc.; πρὸς τοῖς ἄλλοις besides all the rest, Thuc.
• CWITH ACCUS.,
• • Iof Place, towards, to, Lat. versus, ἰέναι πρὸς Ὄλυμπον Il.; πρὸς ἠῶτʼ ἠέλιόν τε, ποτὶ ζόφον Il.
  • • 2with Verbs implying previous motion, upon, against, ἑστάναι πρὸς κίονα Od.; ποτὶ τοῖχον ἀρηρότες, ποτὶ βωμὸν ἵζεσθαι Od.; ἑστάναι πρὸς σφαγάς to stand ready for slaughter, Aesch.
    • 3with Verbs of seeing, etc., towards, ἰδεῖν πρός τινα Od.; so, στῆναι ποτὶ πνοιήν to stand so as to face it, Il.; κλαίειν πρὸς οὐρανόν to cry to heaven, Il.:—of points of the compass, πρὸς ζόφον κεῖσθαι to lie towards the West, Od.; ναίειν πρὸς Ἠῶ τʼ Ἠέλιόν τε Od.; πρὸς ἑσπέραν, ἄρκτον towards the West, etc.
    • 4in hostile sense, against, πρὸς Τρῶας μάχεσθαι Il.; πρὸς θεὸν ἐρίζειν Pind.; χωρεῖν πρός τινα Soph.;—in speeches, πρός τινα in reply to, Lat. adversus, less strong than κατά τινος against, Lat. in, Dem.
    • 5without any hostile sense, ἀγορεύειν, εἰπεῖν πρός τινα to address oneself to him, Il.; ἀμείβεσθαι πρός τινα Hdt.; also of communing with oneself, εἶπε πρὸς ὃν μεγαλήτορα θυμόν, προτὶ ὃν μυθήσατο θυμόν Il.:—of all sorts of intercourse, ὀμόσαι πρός τινα to take an oath to him, Od.; σπονδάς, συνθήκας ποιεῖσθαι πρός τινα Thuc.; ἡ πρός τινα ξυμμαχία Thuc.; ἡ πρός τινα φιλία, πίστις Xen., etc.; but also, πρός τινα ἔχθρα, ἀπιστία, μῖσος, πόλεμος Aesch., Xen., etc.
    • 6of transactions, πρὸς Τυδείδην τεύχεʼ ἄμειβεν changed arms with Tydeides, Il.: of matters brought before a magistrate, λαγχάνειν πρὸς τὸν ἄρχοντα, γράφεσθαι πρὸς τοὺς θεσμοθέτας ap. Dem.
    • 7εἶναι πρός τι to be engaged in . ., Plut.
  • IIof Time, towards or near, at or about, ποτὶ ἕσπερα at even, Od.; ἐπεὶ πρὸς ἑσπέραν ἦν Xen.; πρὸς ἠῶ Theocr.; πρὸς γῆρας for or in old age, Eur.
  • IIIof Relation between two objects,
  • • 1in reference to, in respect of, touching, τὰ πρὸς τὸν πόλεμον, i. e. military matters, Thuc.; τὰ πρὸς τὸν βασιλέα our relations to the King, Dem.; τὰ πρὸς τοὺς θεούς our duties to the gods, Soph.; ὁ λόγος οὐδὲν πρὸς ἐμέ is nothing to me, concerns me not, Dem.; οὐδὲν αὐτῷ πρὸς τὴν πόλιν ἐστίν he has nothing to do with it, Dem.:—often with Advs., ἀσφαλῶς ἔχειν πρός τι Xen.
    • 2in reference to, in consequence of, πρὸς τοῦτο τὸ κήρυγμα Hdt.; ἀθύμως ἔχειν πρός τι Xen.:—often with neut. Pron., πρὸς τί; wherefore? to what end? Soph.; πρὸς οὐδέν for nothing, in vain, Soph.; πρὸς ταῦτα therefore, this being so, Hdt., Attic
    • 3for a purpose, ὡς πρός τι χρείας; Soph.; ἕτοιμος πρός τι Xen.
    • 4in proportion or relation to, in comparison of, κοῖός τις ἀνὴρ δοκέοι εἶναι πρὸς τὸν πατέρα Hdt.; implying Superiority, πρὸς πάντας τοὺς ἄλλους, Lat. prae aliis omnibus, Hdt.; πρὸς τὰς μεγίστας καὶ ἐλαχίστας ναῦς τὸ μέσον σκοπεῖν the mean between the largest and smallest ships, Thuc.
    • 5in reference to, according to, πρὸς τὸ παρεὸν βουλεύεσθαι Hdt.; πρὸς τὴν δύναμιν according to oneʼs power, Dem.; πρὸς τὰς τύχας agreeably to oneʼs fortunes, Eur.
    • 6in accompaniment to musical instruments, πρὸς κάλαμον Pind.; πρὸς αὐλόν or τὸν αὐλόν Eur.
    • 7often merely periphr. for adv., as πρὸς βίαν βιαίως, by force, forcibly, Aesch.; πρὸς τὸ καρτερόν Aesch.; πρὸς ἰσχύος κράτος Soph.:— πρὸς ἡδονὴν λέγειν, δημηγορεῖν so as to please, Thuc.; πρὸς τὸ τερπνόν calculated to delight, Thuc.; πρὸς χάριν so as to gratify, Dem.;—and c. gen. rei, πρὸς χάριν τινός, like χάριν alone, Lat. gratia, for the sake of, πρὸς χ. βορᾶς Soph.; πρὸς ἰσχύος χ. by means of, Eur.; also, πρὸς ὀργήν with anger, angrily, Soph., etc.; πρὸς τὸ λιπαρές importunately, Soph.; πρὸς καιρόν seasonably, Soph.
• DABSOL. AS ADV., = πρός B. II, besides, over and above, πρὸς δέ or ποτὶ δέ Il., Hdt., etc.; πρὸς δὲ καί, πρὸς δὲ ἔτι, καὶ πρός Hdt., etc.; καὶ πρός γε Eur.; καὶ δὴ πρός Hdt.
• EIN COMPOS., it expresses
• • Imotion towards, προσάγω, προσέρχομαι.
  • IIaddition, besides, προσκτάομαι, προστίθημι.
  • IIIconnexion and engagement with anything, as πρόσειμι, προσγίγνομαι.