χανδάνω

χανδάνω, Hp. Mul. 1.78, Ep. impf. χάνδανε (ν) Il. 23.742, Q.S. 12.328: fut. χείσομαι Od. 18.17: aor. ἔχᾰδον Il. 4.24, Ep. χάδον 11.462, inf. χαδεῖν Nic. Th. 956, Ep. and Ion. χαδέειν Il. 14.34, Hp. Genit. 9, part. χαδών Nic. Al. 145: pf. with pres. sense, κέχανδα and plpf. κεχάνδει (κεχόνδει v.l. in Il. 24.192, ἐκεχάνδει Hsch.), v. infr.:—

• Ep. Verb (used once or twice in Ion. Prose, and once in Ar., v. infr.), take in, hold, contain, ἓξ δʼ ἄρα μέτρα χάνδανεν (sc. κρητήρ) Il. 23.742; λέβης τέσσαρα μέτρα κεχανδώς ib. 268; οὐκ ἐδυνήσατο πάσας αἰγιαλὸς νῆας χαδέειν 14.34; οἶκος κεχανδὼς πολλὰ καὶ ἐσθλά Od. 4.96; ὃς [θάλαμος] γλήνεα πολλὰ κεχάνδει Il. 24.192; οὐδὸς ἀμφοτέρους ὅδε χείσεται Od. 18.17; Ἥρῃ δʼ οὐκ ἔχαδε στῆθος χόλον the breast of Hera could not contain her rage (v.l. Ἥρη δʼ . ., Hera could not contain her anger in her breast), Il. 4.24; κρέας ὥς οἱ χεῖρες ἐχάνδανον as much as his hands could hold, Od. 17.344; ὅσον χανδάνει χείρ Hp. Mul. 1.78; [ῥόπαλόν] οἱ ἐχάνδανε χείρ Theoc. 13.57, cf. Lyc. 317, Arat. 697.
• • • 2 in prescriptions, take, Nic. Th. 956, Al. 58, 145.
  • II metaph., to be capable, able, ἤϋσεν ὅσον κεφαλὴ χάδε φωτός Il. 11.462; κεκραξόμεσθά γʼ ὁπόσον ἡ φάρυξ ἂν ἡμῶν χανδάνῃ διʼ ἡμέρας Ar. Ra. 260; κωκύσασα . . ὅσσον ἐχάνδανε μητρὸς ἀνίη AP 7.644 (Bianor); ὅσον χάδον, ὅσσον ἔρεξαν Opp. C. 4.210: c. inf., στόμα χείσεται ἐξονομῆναι τοῦτο prob. for στοναχήσεται in h.Ven. 252. (Cf. Lat. pr(a)e-hendo; root χενδ- in χείσομαι (χενδ-σ-) and κέχονδα (which shd. prob. be restored in Hom.); χα-ν-δ-άνω is formed from ἔχαδον (ἔχṇδον).)

χανδάνω, aor. ἔχαδον, perf. mit Präsensbdtg κέχανδα, fut. χείσομαι, fassen, in sich begreifen, enthalten ; ἓξ μέτρα χάνδανε κρητήρ, er faßte sechs Maß, Il. 23.742 ; λέβης τέσσαρα μέτρα κεχανδώς 23.268 ; οὐκ ἐδυνήσατο πάσας αἰγιαλὸς νῆας χαδέειν, das Gestade konnte nicht alle Schiffe fassen, 14.34 ; οἶκος κεχανδὼς πολλὰ καὶ ἐσθλά Od. 4.96 ; θάλαμος γλήνεα πολλὰ κεχάνδει Il. 24.192 ; οὐδὸς ἀμφοτέρους ὅδε χείσεται, die Schwelle wird Raum für uns Beide haben, Od. 18.17 ; Ἥρῃ οὐκ ἔχαδε στῆθος χόλον, die Brust war ihr zu eng, den Zorn zu fassen, Il. 4.24, 8.461 ; ὥς οἱ ἐχάνδανον, d.i. so viel er mit den Händen fassen konnte, Od. 17.344 ; ἤϋσεν ὅσον κεφαλὴ χάδε φωτός, er schrie so laut der Kopf des Mannes es fassen, aushalten konnte, Il. 11.461 ; vgl. ἀλλὰ μὴν κεκραξόμεσθά γʼ ὁπόσον ἡ φάρυγξ ἂν ἡμῶν χανδάνῃ Ar. Ran. 257 ; mit dem Nebenbegriffe des Prahlens H.h. Ven. 252, nach Wolfs u. Hermanns Emend., οὐκέτι μοι στόμα χείσεται, nicht mehr wird mein Mund sich prahlend öffnen, wo Buttmann χήσεται, als fut. von χάσκω schreiben möchte. Auch sp.D.: ῥόπαλόν οἱ ἐχάνδανε χείρ Theocr. 13.57 ; κωκύσασα ὅσσον ἐχάνδανε μητρὸς ἀνίη Bian. 17 (VII.644); τόσον χάδεν ἀνέρα νῆσος Paul.Sil. 80 (VII.4).

χανδάνω

3 sing. fut. in mid. form χείσεται Od. 18.17.

3 sing. aor. ἔχαδε Il. 4.24, Il. 8.461. χάδε Il. 11.462.

Infin. χαδέειν Il. 14.34.

Acc. sing. masc. pf. pple. κεχανδότα Il. 23.268: Od. 4.96.

3 sing. plupf. κεχάνδει Il. 24.192.

• • 1

    To have or hold in it, contain: θάλαμον, ὃς γλήνεα πολλὰ κεχάνδει Il. 24.192. Cf. Od. 4.96.

  • 2

    To have capacity or afford room for, hold, contain: ἥϋσεν ὅσον κεφαλὴ χάδε φωτός (with as much voice as his head would hold, with his full volume of voice, à pleine tête) Il. 11.462, τέσσαρα μέτρα κεχανδότα (holding . . . ) Il. 23.268. Cf. Il. 14.34, Il. 23.742: ὥς οἱ χεῖρες ἐχάνδανον (as much as they could hold) Od. 17.344. Cf. Od. 18.17.

  • 3

    To repress, keep in, contain: Ἥρῃ οὐκ ἔχαδε στῆθος χόλον (i.e. it burst out) Il. 4.24=Il. 8.461.

χανδάνω

• 1contain ]ος χαδεῖν αφ[ ?fr. 334b. 8.

χανδάνω (root χαδ, cf. pre-hendo), ipf. ἐχάνδανον, χάνδανε, fut. χείσεται, aor. 2 ἔχαδε, χάδε, inf. -έειν, perf. part. κεχανδότα, plup. κεχάνδει: hold, contain, of the capacity of vessels, etc., Il. 23.742, Od. 17.344, Od. 4.96; fig., of capacity of shouting, ὅσον κεφαλή χάδε φωτός, as loud as a manʼs ‘head holds,’ as loud as human voice is capable of shouting, Il. 11.462; fig., also Il. 4.24, Il. 8.461.

χανδάνω Root !χαδ

• • Ito take in, hold, comprise, contain, λέβης τέσσαρα μέτρα κεχανδώς a caldron containing four measures, Il.; οὐκ ἐδυνήσατο πάσας αἰγιαλὸς νῆας χαδέειν the beach could not hold all the ships, Il.; Ἥρηι δʼ οὐκ ἔχαδε στῆθος χόλον the breast of Hera could not contain her rage, Il.; ὡς οἱ χεῖρες ἐχάνδανον as much as his hands could hold, Od.
  • IImetaph. to be capable, ἤυσεν ὅσον κεφαλὴ χάδε Il.; κεκραξόμεσθά γʼ ὁπόσον ἡ φάρυγξ ἂν χανδάνηι Ar.