ἔπειτα

ἔπειτα, Ion. and Dor. ἔπειτε( ν) (q.v.), Adv., (ἐπί, εἶτα):

• • I of mere Sequence, without any notion of cause, thereupon, thereafter, then, freq. from Hom. downwds., as Il. 1.48, 2.169, etc.: when in strong opposition to the former act or state, with past tenses, thereafter, afterwards; with future, hereafter, ἢ πέφατʼ ἢ καὶ ἔ. πεφήσεται Il. 15.140; opp. αὐτίκα νῦν, 23.551; ὃς δʼ ἔπειτʼ ἔφυ, opp. ὅστις πάροιθεν ἦν, A. Ag. 171 (lyr.): in Hom. freq. with other Advs., αὐτίκʼ ἔ. Il. 5.214; αἶψα, ὦκα ἔ., 24.783, 18.527; even ἔνθα . . ἔ. Od. 10.297; δὴ ἔ. 8.378: usu. with reference to a former act, just then, at the time, 1.106; freq. in narrative, πρῶτα μὲν . ., αὐτὰρ ἔ. Il. 16.497; πρῶτον μέν . ., folld. by ἔ. δέ . ., Th. 2.55, Pl. Ap. 18a, etc.; by ἔ. alone, Th. 1.33, etc.; by ἔ. δέ . . ἔ. δέ . . ἔ . . ., X. Cyr. 1.3.14; ἐπεὶ δέ . . ἔ . . . ἔ . . . ἔ. δέ, ib. 8.3.24, al.; πρὶν μέν . ., ἔ. δέ . . S. El. 724; ἔ. γε Pl. Tht. 147c, etc., f.l. in Ar. Th. 556; κἄπειτα, freq. in Trag., S. Aj. 61, 305, etc.
  • • 2 c. Art., τὸ ἔ. what follows, τό τʼ ἔ. καὶ τὸ μέλλον καὶ τὸ πρίν Id. Ant. 611 (lyr.); τά τε πρῶτα, τά τʼ ἔ., ὅσα τʼ ἔμελλε τυχεῖν E. IT 1265 (lyr.); οἱ ἔ. future generations, A. Eu. 672; ὁ ἔ. βίος Pl. Phd. 116a; εἰς τὸν ἔ. χρόνον Id. Phlb. 39e, X. Cyr. 1.5.9, OGI 90.43 (Rosetta, ii B.C.); ἡ ἐς τὸ ἔ. δόξα Th. 2.64; ἐν τῷ ἔ. Pl. Phd. 67d; ἐκ τοῦ ποτὲ εἰς τὸ ἔ. Id. Prm. 152b.
    • 3 like εἶτα, with a finite Verb after a participle, μειδήσασα δʼ ἔ. ἑῷ ἐγκάτθετο κόλπῳ she smiled and then placed it in her bosom, Il. 14.223, cf. 11.730, etc.: freq. in Trag. and Att., A. Th. 267, Eu. 29, Pl. Phd. 82c: so freq. when part. and Verb are opposed, marking surprise or the like, and then, and yet, nevertheless, τὸ μητρὸς αἷμα . . ἐκχέας πέδοι ἔ. δώματʼ οἰκήσει πατρός; A. Eu. 654, cf. 438; χὤταν ἐν κακοῖσί τις ἁλοὺς ἔ. τοῦτο καλλύνειν θέλῃ S. Ant. 496; ὅστις ἀνθρώπου φύσιν βλαστὼν ἔ. μὴ κατʼ ἄνθρωπον φρονῇ Id. Aj. 761; εἰ πτωχὸς ὢν ἔπειτʼ ἐν Ἀθηναίοις λέγειν μέλλω Ar. Ach. 498, cf. Av. 29, Pl. Grg. 519e, Prt. 319d: adversatively, answering μέν, πολλάκις μὲν ὥρμα . ., ἔ . . . διεκωλύετο Id. R. 336b; ἔτι μὲν ἐνεχείρησα . ., ἔ . . . Id. Prt. 310c, etc.; also κἄπειτα after a part., Ar. Nu. 624, Av. 536; cf. εἶτα I.2.
    • 4 in apodosi (never at the beginning of the clause; in Hom. freq. strengthd. by other Particles):
    • • a after a Temporal Conj., then, thereafter, ἐπεὶ δὴ σφαίρῃ πειρήσαντο, ὀρχείσθην δὴ ἔ. when they had done playing at ball, then they danced, Od. 8.378; after ἐπεί, Il. 16.247; ἐπὴν . . δὴ ἔ. Od. 11.121; ὁπότε, Il. 18.545; ὅτε, 3.223; ὡς . . ἄρʼ ἔ. 10.522; ἦμος . . καὶ τότʼ ἔ. 1.478.
      • b after a Conditional Conj., then surely, εἰ δʼ ἐτεὸν δὴ . . ἀγορεύεις, ἐξ ἄρα δή τοι ἔ. θεοὶ φρένας ὤλεσαν if thou speakest sooth, then of a surety have the gods infatuated thee, 7.360, cf. 10.453, Od. 1.290, etc.; so after ἤν, Il. 9.394; also when the apodosis takes the form of a question, εἰ μὲν δὴ ἕταρόν γε κελεύετέ μʼ αὐτὸν ἑλέσθαι, πῶς ἂν ἔ. Ὀδυσῆος λαθοίμην; how can I in such a case? 10.243; when a condition is implied in relat. Pron., ὃν ( = εἴ τινα) μέν κʼ ἐπιεικὲς ἀκουέμεν, οὔ τις ἔ. τόν γʼ εἴσεται 1.547; ὃν ( = εἴ τινα) δέ κʼ ἐγὼν ἀπάνευθε μάχης ἐθέλοντα νοήσω μιμνάζειν, οὔ οἱ ἔ. ἄρκιον ἐσσεῖται 2.392.
  • II of Sequence in thought, i.e. Consequence or Inference, then, therefore, ξεῖνʼ, ἐπεὶ ἂρ δὴ ἔ . . . μενεαίνεις Od. 17.185, cf. Il. 15.49, 18.357; οὐ σύ γʼ ἔ. Τυδέος ἔκγονός ἐσσι 5.812; rarely at the beginning, ἔπειθʼ ἑλοῦ γε θάτερα S. El. 345.
  • • 2 in telling a story, νῆσος ἔ. τις ἔστι now, there is an island, Od. 4.354, cf. 9.116.
    • 3 in Att. freq. to introduce emphatic questions, why then . . ? ἔ. τοῦ δέει; Ar. Pl. 827, cf. Th. 188, Nu. 226; mostly to express surprise, or to sneer, and so forsooth . .? and so really . .? ἔ. οὐκ οἴει φροντίζειν [τοὺς θεοὺς τῶν ἀνθρώπων]; X. Mem. 1.4.11; so κἄπειτα E. Med. 1398 (anap.), Ar. Ach. 126, Av. 963, X. Smp. 4.2; freq. with δῆτα added, ἔ. δῆτα δοῦλος ὢν κόμην ἔχεις; Ar. Av. 911, cf. 1217, Lys. 985, E. Alc. 822.

ἔπειτα, (ἐπὶ-εἶτα), darauf, von Homer an überall, bezeichnet die Reihenfolge, örtlich und übertragen, die Zeitfolge, die logische Folgerung. Vgl. über den Homerischen Gebrauch des Wortes Lehrs Aristarch. ed. 2 p. 151. – Besonders hervorzuheben sind folgende Arten des Gebrauches:
   1) danach, darauf, dann, hinterher, hinfort, die Aufeinanderfolge zweier Handlungen od. Zustände andeutend, Hom. u. d. Folgdn. – Oft in Aufzählungen, πρῶτον μέν, – ἔπειτα δέ, u. oft ohne δέ, zuerst – dann, Il. 6.260 u. A.; Soph. Tr. 615 ; mit δέ, Plat. Prot. 350d, Phaed. 89e. auch mehreremal hinter einander, z.B. Xen. Cyr. 1.3.14. – Bei Hom. wird oft eine andere Partikel, wie αὐτάρ, Il. 5.459, αὐτίκα, 2.322, αἶψα, ὦκα, ἔνθα hinzugesetzt ; πέμπει τʼ ἔπειτα vrbdt Aesch. Ch. 538 ; τοῦ μέν τε σθένος ὦρσεν, ἔπειτα δέ τʼ οὐ προσαμύνει Il. 5.139 ; Pind. P. 1.60 ἄγʼ ἔπ. – Ohne bestimmt ausgesprochene Beziehung auf eine frühere Handlung heißt es Od. 1.106 εὗρε δʼ ἄρα μνηστῆρας ἀγήνορας. οἱ μὲν ἔπειτα πεσσοῖσι – θυμὸν ἔτερπον.
   2) bestimmter bezeichnet ἔπειτα die Folgezeit, wie Soph. τό τʼ ἔπειτα καὶ τὸ μέλλον καὶ τὸ πρίν Ant. 607, die nächste u. die fernere Zukunft ; ὁ ἔπειτα χρόνος Eur. Alc. 242, wie Xen. Cyr. 1.5.9 u. öfter ; οἱ ἔπειτα, die Nachkommen, Aesch. Eum. 642, wie Thuc. 1.10 ; ἡ παραυτίκα λαμπρότης καὶ ἐς τὸ ἔπειτα δόξα 2.64 ; τὸν ἔπειτα βίον Plat. Phaed. 1.16a ; τῶν ἔπειτα ἐσομένων ἕνεκα Tim. 76d ; τοῦ νῦν καὶ τοῦ ἔπειτα Parmen. 152c ; ἡ εἰς τὸ ἔπειτα δόξα, der Ruhm bei der Nachwelt, Thuc. 2.64.
   3) der Begriff des Darauffolgens findet sich auch in einigen Vrbdgn, wo die Satzglieder durch ἔπειτα enger verbunden werden ; im Deutschen entspricht gewöhnlich dann :
      a) nach einem Partizip ; μειδήσασα δʼ ἔπειτα ἑῷ ἐγκάτθετο κόλπῳ, sie lächelte u. dann verbarg sie im Busen, Il. 14.223 ; Διῒ ῥέξαντες – δόρπον ἔπειθʼ ἑλόμεσθα Il. 11.730, als wir geopfert hatten, da nahmen wir dann die Mahlzeit ein ; κἀμῶν ἀκούσασʼ εὐγμάτων ἔπειτα σὺ παιάνισον, höre u. dann –, Aesch. Spt. 249 ; vgl. Eum. 29 ; μισῶ γε μέντοι χὥταν ἐν κακοῖσί τις ἁλοὺς ἔπειτα τοῦτο καλλύνειν θέλῃ Soph. Ant. 492 ; vgl. Aj. 748 ; εἰ βουλόμενος λέγειν, ὅτι χαλεπόν, ἔπειτα ἐνέβαλε τὸ μέν, wenn er das sagen wollte u. dann doch das μέν einschob, Plat. Prot. 343d ; vgl. Gorg. 461e ; ἐκέλευσεν αὐτὸν συνδιαβάντα ἔπειτα οὕτως ἀπαλλάττεσθαι, mit hinüberzugehen u. sich dann so zu entfernen, Xen. An. 7.1.4 ; vgl. 2.5.20. – Aehnlich steht auch ἔπειτα dem Partizip voran, βουλοίμην κεν ἔπειτα – σῆς εὐνῆς ἐπιβάς, δῦναι δόμον Ἄϊδος εἴσω H.h. Ven. 154 ; ἔπειτα πλουτῶν οὐκέθʼ ἥδεται φακῇ Ar. Plut. 1004. Eben so
      b) zur besonderen Hervorhebung des Nachsatzes in Zeitsätzen einer Zeitpartikel des Vordersatzes entsprechend, ἐπειδὴ σφαίρῃ πειρήσαντο, ὠρχείσθην δὴ ἔπειτα, als sie sich im Ballspiel versucht hatten, tanzten sie dann, Od. 8.378 ; vgl. 15.397 ; so mit vorangehendem ἐπεί Il. 16.247, mit ὁπότε 18.545, mit ὡς 10.522, mit ἦμος 1.478 ; gewöhnlich mit δή, δὴ τότε, καὶ τότε verbunden ; – auch in Bedingungssätzen, εἰ δʼ ἐτεὸν δὴ ἀγορεύεις, ἐξ ἄρα δή τοι ἔπειτα θεοὶ φρένας ὤλεσαν, dann betörten dich die Götter, Il. 7.360, vgl. 10.453 ; εἰ δέ κε τεθνηῶτος ἀκούσῃς – νοστήσας δὴ ἔπειτα – κτερεΐξαι Od. 1.290 ; so nach vorangehendem ἤν Il. 9.394 ; nach ἐπήν Od. 11.121. Aehnlich auch ὃν μέν κʼ ἐπιεικὲς ἀκουέμεν, οὔ τις ἔπειτα – τόν γʼ εἴσεται, welchen zu hören billig ist, d.h. wenn einen zu hören billig ist, so wird dann –, Il. 1.547, wie ὃν δέ κʼ ἐγὼν ἀπάνευθε μάχης ἐθέλοντα νοήσω μιμνάζειν, οὔ οἱ ἔπειτα ἄρκιον ἐσσεῖται, wen ich etwa bemerken sollte, dem wird es dann –, 2.392 ; so auch Plat. ἐὰν μὴ ἔλθῃ ταῦτα εἰδὼς παρʼ αὐτόν, αὐτὸς διδάξειν ἔπειτα Gorg. 461b ; – in Concessivsätzen, wo es, wie ὅμως, zwei Handlungen od. Zustände vrbdt, die ihrer Natur nach nicht auf einander folgen, = doch, dennoch, bei alle dem, s. oben unter a); oft bei Ar., z.B. μή μοι φθονήσητʼ εἰ πτωχὸς ὢν ἔπειτʼ ἐν Ἀθηναίοις λέγειν μέλλω Ach. 472, wenn ich, obgleich ich arm bin, doch reden will ; ὅστις γʼ ἀκούσας ὅτι τέθνηκε Πρωτέας ἔπειτʼ ἐρωτᾷς, ἔνδον ἔστʼ ἢ ʼξώπιος Th. 884 ; ἐροῦσιν ὡς μεσσήνιοί τινες εἶναι φάσκοντες ἔπειτʼ ἀτελεῖς εἰσιν Dem. 20.131.
      c) ähnlich in Fragesätzen, denen ein Vordersatz vorausgeht ; εἰ μὲν δὴ ἕταρόν γε κελεύετέ μʼ αὐτὸν ἑλέσθαι, πῶς ἂν ἔπειτʼ Ὀδυσῆος λαθοίμην Il. 10.423, wie könnte ich dann des Odysseus vergessen ? derselbe Fragesatz ohne Vordersatz Od. 1.65, mit Beziehung auf die vorhergehende Rede der Athene ; so, ohne Vordersatz, mit Beziehung auf das Vorhergehende bes. bei den Attikern, Unwillen, Ueberraschung ausdrückend, oft mit ironischer Bitterkeit ; ἔπειτʼ ἀπαιτεῖς τἀργύριον τοιοῦτος ὤν ; u. doch forderst du ? Ar. Nub. 1230 ; vgl. Plut. 1148 ; ἔπειτʼ οὐκ ἀναιδὲς δοκεῖ, Plat. Theaet. 196d ; vgl. Gorg. 466c ; ἔπειτʼ οὐκ οἴει φροντίζειν τοὺς θεοὺς τῶν ἀνθρώπων ; glaubst du denn wirklich ? Xen. Mem. 1.4.11 ; Cyr. 7.5.83 ; auch ἔπειτα δῆτα so verbunden, Eur. Alc. 822 ; ἔπειτʼ ὀμόσασα δῆτʼ ἐπιορκήσω ; Ar. Lys. 914 ; ἔπειτα πῶς οὐκ αὐτὸς ἀπολογεῖ παρών ; Th. 188 ; κἄπειτʼ ἔκτας ; u. doch tötetest du ? Eur. Med. 1398.
   4) wie οὖν, eine Folge aussprechend, demnach, also ; ξεῖνʼ, ἐπεὶ ἂρ δὴ ἔπειτα πόλιν δʼ ἰέναι μενεαίνεις, da du denn also gehen willst, Od. 17.185 ; vgl. Il. 5.811, 15.49, 18.357 ; ἔπειθʼ ἑλοῦ γε θάτερα Soph. El. 345.

ἔπειτα

[ἐπι- 19 + εἶτα, then.]

• • 1

    Then, thereupon, after that: πολλὰ δʼ ἐ. ἠρᾶτο Il. 1.35, ἕζετʼ ἐ. 48. Cf. Il. 1.121, 172, 312, 387, 440, etc.: Od. 1.44, 123, 144, 336, 363, etc.

  • 2

    Then, at that time: ἠέλιος ἐ. νέον προδέβαλλεν ἀρούρας Il. 7.421: = Od. 19.433. Cf. Il. 11.776: Od. 1.106.

  • 3

    Then, next, afterwards: κίκλησκʼ ἐ. Αἴαντε Il. 2.406. Cf. Il. 6.260, Il. 11.176, Il. 16.136, Il. 18.96, Il. 23.755, etc.: ὄφρʼ ἂν ἐ. παῖδες λίπωνται (after me) Od. 3.354, αὐτὰρ ἐ. δώσω . . . Od. 4.590, οὐδέ τις ἄλλος γίγνετʼ ἐ. ἀνέμων (succeeding it) Od. 12.326. Cf. Od. 3.58, Od. 9.203, Od. 15.261, etc.

  • 4

    In a contemplated case, in that case, then: οὐκ ἄν δʼ ἐ. κελοίμην . . . Il. 24.297. Cf. Il. 1.547, Il. 10.243, Il. 16.446, Il. 22.49, etc.: νήποινοί κεν ἐ. ὄλοισθε Od. 1.380, ἦ καὶ ἐ. λευγαλέοι ἐσόμεσθα (if we make the attempt) Od. 2.60. Cf. Od. 16.301, Od. 19.24, Od. 20.209, Od. 23.287, etc.

    Then, therefore, why then: οὐ σύ γʼ ἐ. Tυδέος ἔκγονός ἐσσι Il. 5.812, εὔχεο σύ γʼ ἐ. Κρονίωνι (since you are set on going) Il. 24.290. Cf. Il. 7.360, Il. 9.444, etc.: Od. 7.200, Od. 17.185.

    In virtue of something, therein: ἐ. δὲ πολλὸν ἀάσθη Il. 19.113.

    Resuming and restating, then: ἐπόρουσε . . . τρὶς ἐ. ἐπόρουσεν Il. 5.436. Cf. Il. 20.445, etc.: Od. 3.62, etc.

  • 5

    Stating an alternative: φεύγωμεν, ἤ μιν ἐ. λιτανεύσομεν Il. 24.356. Cf. Il. 6.350, Il. 13.743, Il. 20.120, etc.: Od. 20.63.

    Introducing a statement Od. 4.354, Od. 9.116, Od. 13.106.

  • 6

    Hereafter: ἐ. πεφήσεται Il. 15.140. Cf. Il. 16.498, Il. 20.130, Il. 21.274, Il. 23.246, 551: Od. 9.17, Od. 16.309, Od. 24.432.

  • 7

    In the end, in the result: τῇ καὶ ἐ. τελευτήσεσθαι ἔμελλεν Od. 8.510. Cf. Od. 8.520, Od. 21.24.

    After all: ἔπ ρηξας καὶ ἐ. Il. 18.357. Cf. Od. 21.131.

ἔπειτα, ἔπειτεν

• • a thereafter, afterwards ἑπτὰ δʼ ἔπειτα πυρᾶν νεκρῶν τελεσθέντων εἶπεν O. 6.15 ἄλλαι δὲ δύʼ ἐν Κορίνθου πύλαις ἐγένοντʼ ἔπειτα χάρμαι O. 9.86 ἐς Φᾶσιν δʼ ἔπειτεν ἤλυθον P. 4.211 μάκαρ μὲν ἀνδρῶν μέτα ἔναιεν, ἥρως δʼ ἔπειτα λαοσεβής P. 5.95 ἑξέτης τὸ πρῶτον, ὅλον δʼ ἔπειτʼ ἂν χρόνον N. 3.49 ἀλλʼ οὔτε ματέρʼ ἔπειτα κεδνὰν ἔιδεν Πα. 6. 105. ἐνῆκεν καὶ ἔπειτ[ Παρθ. 2. 61. of strict progression, secondly, next, ὄτρυνον νῦν ἑταίρους, Αἰνέα, πρῶτον μὲν κελαδῆσαι γνῶναί τʼ ἔπειτʼ O. 6.89 ἐρέω ταύταν χάριν, τὰν δʼ ἔπειτʼ ἀνδρῶν μάχας ἐκ παγκρατίου O. 8.58 τράφε λιθίνῳ Ἰάσονʼ ἔνδον τέγει, καὶ ἔπειτεν Ἀσκλαπιόν N. 3.54 “ἐσσί μοι υἱός. τόνδε δʼ ἔπειτα πόσις σπέρμα θνατὸν ματρὶ τεᾷ πελάσαις στάξεν ἥρως” N. 10.80 ἀνὰ δʼ ἔλυσεν μὲν ὀφθαλμόν, ἔπειτα δὲ φωνὰν N. 10.90 ἐπέπεσε μοῖρα. τλάντων δʼ ἔπειτα Pae. 2.65
  • b inferential, then, therefore ἄγʼ ἔπειτʼ Αἴτνας βασιλεῖ φίλιον ἐξεύρωμεν ὕμνον P. 1.60 κώμαζʼ ἔπειτεν ἁδυμελεῖ σὺν ὕμνῳ καὶ Στρεψιάδᾳ I. 7.20 in rhetorical question, “ἔπειτα πλούτου πειρῶν μέγαν ἄλλοθι κλᾶρον ἔχω; Pae. 4.46

ἔπειτα (ἐπί, εἶτα): thereupon, then, in that case; of time or of sequence, often correl. to πρῶτον, Il. 6.260; and joined with αὐτίκα, αἶψα, ὦκα, also ἔνθα δʼ ἔπειτα, Il. 18.450; referring back to what has been stated (or implied), ‘so then,’ ‘accordingly,’ ‘after all,’ Od. 1.65, 106, Od. 3.62; after a part., Il. 14.223, Il. 11.730; freq. introducing - an apodosis emphatically, ‘in that case,’ Od. 1.84, and after temporal clauses, esp. δὴ ἔπειτα, Od. 8.378; τότʼ ἔπειτα.

ἔπειτα ἐπί, εἶτα

• • Imarks sequence, thereupon, Lat. deinde, when strongly opposed to the former act or state, with past tenses, thereafter, afterwards, with future, hereafter, Hom., etc.; in narrative, πρῶτον μέν . ., followed by ἔπειτα δέ . ., Lat. primum . ., deinde . ., Thuc., etc.; πρὶν μὲν . ., ἔπ. δὲ . . Soph.:—with the Article, τὸ ἔπ. what follows, Soph.; οἱ ἔπ. future generations, Aesch.; ὁ ἔπ. βίος Plat.; ἐν τῷ ἔπ. (sc. χρόνῳ) Plat.
  • • 2like εἶτα, with a Verb after a part., μειδήσασα δʼ ἐπ. ἑῷ ἐγκάτθετο κόλπῳ she smiled and then placed it in her bosom, Il.; often to mark surprise or the like, and then, and yet, τὸ μητρὸς αἷμα ἐκχέας ἔπ. δώματʼ οἰκήσεις πατρός; after shedding thy motherʼs blood, wilt thou yet dwell in thy fatherʼs house? Aesch.
    • 3after a Temporal Conjunct. then, thereafter ἐπειδὴ σφαίρῃ πειρήσαντο, ὠρχείσθην δὴ ἔπ. when they had done playing at ball, then they danced, Od.
    • 4after εἰ or ἤν, then surely, εἰ δʼ ἐτεὸν ἀγορεύεις, ἐξ ἄρα δή τοι ἔπ. θεοὶ φρένας ὤλεσαν if thou speakest sooth, then of a surety have the gods infatuated thee, Il.; so when the apodosis is a question, εἰ κελεύετε, πῶς ἂν ἔπειτʼ Ὀδυσῆος λαθοίμην; how can I in such a case? Il.
  • IIof Consequence or Inference, why then, therefore, οὐ σύγʼ ἔπειτα Τύδεος ἔκγονός ἐσσι Il.
  • • 2to begin a story, well then, Od.
    • 3in Attic to introduce emphatic questions, why then . . ? ἔπ. τοῦ δέει; Ar.; to express surprise, and so forsooth? and so really? ἔπειτʼ οὐκ οἴει φροντίζειν τοὺς θεοὺς τῶν ἀνθρώπων; Xen.; ἔπειτα δῆτα δοῦλος ὢν κόμην ἔχεις; Ar.