πέτομαι

πέτομαι, 2 sg. πέτεαι Anacr. 9: impf. ἐπετόμην, Ep. πετ- Il. 5.366, etc.: fut. πετήσομαι Ar. Pax 77, cf. 1126 (ἀπο-); shortd. πτήσομαι (ἐκ-) Id. V. 208, and always in early Prose, (ἀνα-) Pl. Lg. 905a, al., Aeschin. 3.209, (ἐπι-) Hdt. 7.15 (mostly in compds., but πτήσεσθαι in later Prose, Lib. Or. 2.27): aor. ἐπτόμην, inf. πτέσθαι S. OT 17; elsewh. in compds., (ἐπι-) Il. 4.126, (ἀν-) Antipho Fr. 58, etc.; freq. also ἐπτάμην, Il. 13.592, E. Hel. 18, (παρ-) Semon. 13, (ἐς-) Hdt. 9.100; Ep. 3 sg. πτάτο Il. 23.880, inf. πτάσθαι (δια-) E. Med. 1, part. πτάμενος Il. 5.282, 22.362, etc. (in codd. of Pl. forms of ἐπτόμην in compds. predominate over those from ἐπτάμην; δι-έπτατο is found in codd. of Ar. V. 1086, ἐκ-πτόμενος folld. by κατ-έπτατο Id. Av. 788 sq.; ἀν-επτάμαν is prob. in S. Aj. 693 (lyr.), προσ-έπτατο ib. 382); subj. πτῆται for πτᾶται, Il. 15.170: also aor. of act. form ἔπτην, ἔπτης, IG 14.2550, Luc. Trag. 218, ἔπτη Batr. 208, Nonn. D. 2.223, al., Anacreont. 22.3; opt. πταίης AP 5.151 (Mel.); part. πτᾶσα h.Cer. 398, Hdn.Gr. 1.532; elsewh. only in compds., (δι-) IG 3.1386, (ἐξ-) Hes. Op. 98, (ἀν-) S. Ant. 1307, E. Med. 440, (προσ-) A. Pr. 115, (ὑπερ-) S. Ant. 113 (Trag. only in lyr.): pf. πέπτηκα only as a coinage in Choerob. in Theod. 2.79, elsewh. πεπότημαι (v. ποτάομαι): aor. Pass. ἐπετάσθην Arist. HA 624b6 (εἰς-), LXX Ps. 17(18).10, Ho. 9.11 (ἐξ-), Sotion p.186 W., D.S. 4.77 (ἐξ-): fut. Pass. πετασθήσομαι LXX Hb. 1.8.—The only pres. in Hom. and Att. Prose is πέτομαι; πέταμαι is used by Sapph. Supp. 10.8, Simon. 30, Pi. P. 8.90, N. 6.48, E. Ion 90 (anap.), AP 11.208 (Lucill.), and in later Prose, as Arist. IA 709b10, HA 609a14 (περι-), cf. Moer. p.311 P.; noted as archaic by Luc. Pseudol. 29: aor. imper. πέτασσαι Anacreont. 14.2; ἵπταμαι (q. v.) is first found in late writers, Mosch. 3.43, Babr. 65.4, etc. (mostly in compds., cf. ἐξίπταμαι; ἀφίπτατο in E. IA 1608 is spurious), and is censured by Luc. Lex. 25, Sol. 7:—

• fly, of birds, Il. 12.207, 13.62, Od. 2.147, etc.; of bees, gnats, etc., Il. 2.89, Hdt. 2.95; of a departing spirit, ψυχὴ ἐκ ῥεθέων πταμένη Ἄϊδόσδε βεβήκει Il. 22.362; ἐκ μελέων θυμὸς πτάτο 23.880: metaph., of young children, οὐδέπω μακρὰν πτέσθαι σθένοντες S. OT 17; also of arrows, javelins, etc., Il. 20.99, etc.; ὀλοοίτροχος . . ἀναθρῴσκων π. 13.140 (but ἐκ χειρῶν ἔπτατʼ ἐρετμά, τεύχεα fell suddenly . ., Od. 12.203, 24.534); of any quick motion, dart, rush, of men, Il. 13.755, 22.143, etc.; of horses, μάστιξεν δʼ ἐλάαν, τὼ δʼ οὐκ ἀέκοντε πετέσθην 5.366, cf. 768, etc.; of chariots, Hes. Sc. 308; of dancers, E. Cyc. 71 (lyr.); πέτον fly! i.e. make haste! Ar. Lys. 321; ἔχρην πετομένας ἥκειν πάλαι ib. 55; πολλοὶ ἥξουσι πετόμενοι Pl. R. 567d, cf. 467d; πέτονται . . ἐπὶ ταῦτʼ ἄκλητοι, of parasites, Antiph. 229.
• • II metaph. and proverbial usages:—to be on the wing, flutter, of uncertain hopes, ἐξ ἐλπίδος π. Pi. P. 8.90; π. ἐλπίσιν S. OT 487 (lyr.); of fickle natures, πέτει τε καὶ φρονῶν οὐδὲν φρονεῖς E. Ba. 332; ἐφʼ ἕτερον π. Ar. Ec. 899; ὄρνις πετόμενος a bird ever on the wing, Id. Av. 169; πετόμενόν τινα διώκεις ‘you are chasing a butterfly’, Pl. Euthphr. 4a, cf. Arist. Metaph. 1009b38; of fame, fly abroad, πέταται τηλόθεν ὄνυμʼ αὐτῶν Pi. N. 6.48.
  • • 2 c. dat., πτάμενος νοήματι flying in mind, Id. Fr. 122.4. (Cf. πίπτω, Skt. pátati ‘fly’, ‘fall’, Lat. prae-pes, etc.)

πέτομαι, fut. πετήσομαι, poet., sowohl bei Hom. als bei Ar. Pax 77, 1126, in Prosa gew. πτήσομαι, aor. ἐπτόμην, πτέσθαι, p. auch ἐπτάμην, πτάσθαι, conj. πτῆται, Il. 15.170, u. bei ep. D. ἔπτην, πτῆναι, πτάς (ἐξέπτη Hes. O. 98), in sp. Prosa auch ἐπετάσθην, in derselben Bdtg, Arist. H.A. 9.40 Luc. rhet.praec. 6, perf. πέπτηκα, nur bei Gramm. gebräuchlich, wie πεπότημαι (s. ποτάομαι). Erst nachhomerisch ist das praes. ἵπταμαι, was sich einzeln bei Attikern findet, u. πέταμαι, nebst πετάομαι (s. oben); die strengeren Atticisten erklären πέτομαι allein für gut attisch, vgl. Porson zur Eur. Med. 1, Hermann zu Eur. Ion 90 u. Lobeck zu Phryn. 325;
fliegen, eigtl. mit πετάννυμι zusammenhangend, seine Flügel ausbreiten, um zu fliegen ; zunächst
   a) von Vögeln, Il. 3.5, Od. 2.147, u. andern geflügelten Tieren, wie von Wespen, 16.265, Bienen, 2.89, u. damit verglichen vom Geiste, ὠκὺς δʼ ἐκ μελέων θυμὸς πτάτο, Il. 23.880, Sp. – Aber auch
   b) von jeder schnellen schwebenden Bewegung durch die Luft hin, bes. von geworfenen, geschleuderten Körpern, von einem Steine, ὕψι τʼ ἀναθρῴσκων πέτεται, Il. 18.140. τοῦ γʼ ἰθὺς βέλος πέτεται, 20.99 ; τῶνδʼ ἄρα δεισάντων ἐκ χειρῶν ἔπτατʼ ἐρετμά, Od. 12.203, vgl. 24.533 ; u. sonst bei D.
   c) von Menschen u. Tieren, wie bei uns, ἐπέτοντο θοὰς ἐπὶ νῆας, Il. 10.514 u. öfter ; πέτοντο κονίοντες πεδίοιο, 23.372, u. öfter in der Vrbdg τὼ δʼ οὐκ ἄκοντε πετέσθην ; u. so von Göttern, wie Il. 24.345, πέτετο κρατὺς Ἀργειφόντης, ohne daß an wirkliche Flügel des Gottes zu denken ist, obwohl Ar. Av. 573 scherzhaft von Hermes sagt πέτεται θεὸς ὢν πτέρυγάς τε φορεῖ ff., wie von der Iris 1199 ; Soph. bezeichnet das kindliche Alter οἱ μὲν οὐδέπω μακρὰν πτέσθαι σθένοντες, O.R. 17, u. sagt übertr. πέτομαι δʼ ἐλπίσι, 487 (vgl. ἐξ ἐλπίδος πέταται Pind. P. 8.90); πετόμαν Βάκχαις σὺν λευκόποσι, Eur. Cycl. 71 ; ἐφʼ ἕτερον ἂν πέτοιτο, von einem unbeständigen Liebhaber, Ar. Eccl. 899 ; πέτου, eile, fliege, Lys. 321 ; πετόμενόν τινα διώκεις, Plat. Euthyphr. 4b, u. öfter, u. Sp.

πέτομαι

[cf. πίπτω.]

3 sing. aor. ἔπτατο Il. 5.99, Il. 13.587, 592, Il. 16.469 : Od. 10.163, Od. 11.208, Od. 12.203, Od. 15.531, Od. 19.454, Od. 24.534. πτάτο Il. 23.880.

3 sing. subj. πτῆται (app. for πτάεται) Il. 15.170.

Pple. fem. πταμένη Il. 5.282, Il. 16.856, Il. 22.362.

(ἀπο-, δια-, εἰσ-, ἐπι-, ὑπερ-)

To fly.

• • 1

    Of winged creatures : βοτρυδὸν [μέλισσαι] πέτονται Il. 2.89, κλαγγῇ γέρανοι πέτονται Il. 3.5. Cf. Il. 12.207 (flew off), Il. 13.62, Il. 16.265 : Od. 2.147, 148, Od. 15.531.

  • 2

    Of the flight through the air of divine horses Il. 5.366 = Il. 8.45, Il. 5.768.

    Of gods Il. 15.150.

    Of the flight of Poseidon’s horses on the water Il. 13.29.

    Of rapid motion of mortal horses Il. 10.530, Il. 15.684, Il. 16.149, Il. 23.381, etc. : Od. 3.484 = 494 = Od. 15.192.

  • 3

    Of the flight of the soul of men, etc., from the body : ψυχὴ ἐκ ῥεθέων πταμένη Il. 16.856 = Il. 22.362. Cf. Il. 23.880, Il. 16.469 : = Od. 10.163 = Od. 19.454.

  • 4

    Of rapid motion of men : ἐμμεμαὼς ἰθὺς πέτετο Il. 22.143. Cf. Il. 13.755, Il. 21.247, Il. 22.198, Il. 24.345 : = Od. 5.49, Od. 8.122.

    Sim. : τρίς μοι ἐκ χειρῶν ἔπτατο [μητρὸς ψυχή] Od. 11.208.

  • 5

    Of an arrow or a thrown spear : διὰ δʼ ἔπτατʼ ὀϊστός Il. 5.99, τῆς διαπρὸ αἰχμὴ πταμένη 282. Cf. Il. 13.587, 592, Il. 20.99.

    Sim. of a καλαῦροψ Od. 23.846.

  • 6

    Of other inanimate things : [ὀλοοίτροχος] πέτεται Il. 13.140. Cf. Il. 15.170 : Od. 12.203, Od. 24.534.

πέτομαι , aor. ἔπτατο, subj. πτῆται, part. πταμένη: fly, of birds and insects; then often fig., of gods and men running, horses, missiles, snow and hail, Il. 5.99, Il. 15.170; the oars ‘fly’ from the hands of the rowers as they drop them, Od. 12.203; at death the life ‘flies’ from the body, Il. 23.880, Il. 16.469.

πέτομαι πτάς as if from ἵπτημι

• • Ito fly, of birds, bees, gnats, etc., Hom., etc.:—then, of arrows, stones, javelins, etc., Il.: also of any quick motion, to fly along, dart, rush, of men, Il., etc.
  • IImetaph. to be on the wing, flutter, Lat. volitare, of uncertain hopes, Pind., Soph.; of fickle natures, Eur.; ὄρνις πετόμενος a bird ever on the wing, Ar.; πετόμενόν τινα διώκεις you are chasing a butterfly" Plat.