Logeion | ἀρύω

ἀρύω (A) [ᾰ], Simon. 45, Att. ἀρύτω [ῠ] Pl. Phdr. 253a; Aeol. part. ἀρυτήμενοι Alc. 47: impf. ἤρῠον Hes. Sc. 301; ἄρυον Hsch.: aor. ἤρῠσα Pherecr. 138, X. Cyr. 1.3.9:—Med., ἀρύτομαι Ar. Nu. 272; ἀρύομαι Aeschin.Socr. 11, AP 9.37 (Tull. Flacc.), etc.: fut. ἀρύσομαι [ῠ] AP 9.230 (Honest.), Luc. DMar. 6.1: aor. ἠρῠσάμην Plu. Curios. 2.516c; opt. ἀρῠσαίμην E. Hipp. 209 (lyr.); inf. ἀρύσασθαι X. Cyr. 1.2.8; part. ἀρῠσάμενος Hdt. 8.137, Ep. ἀρυσσάμενος Hes. Op. 550:—Pass., aor. ἠρύθην, ἀπ-αρῠθείς Alex. 45.6; also ἀρυσθείς Hp. Nat.Puer. 25, Plu. QConv. 2.690b:—

draw water, wine, etc., τοὶ δʼ ἤρυον others drew off the must, Hes. Sc. 301; ἀρυόντεσσιν . . ὕδωρ Simon. 45; ἐκ πιθῶνος ἤρυσαν ἄκρατον Pherecr. l.c.; ἀρύσαντες ἀπʼ αὐτῆς [τῆς φιάλης] τῷ κυάθῳ X. Cyr. 1.3.9; μέλισσαι νέκταρ ἀρύουσιν Lyr.Alex.Adesp. 7.18: metaph., κἂν ἐκ Διὸς ἀρύτωσιν if they draw inspiration from Zeus, Pl. Phdr. 253a.
- II Med., draw water for oneself, ἀρυσσάμενος ποταμῶν ἄπο having drawn water from . ., Hes. Op. 550; σφῷν ἀρύσασθαι Pherecr. 130.5; ἀρύσασθαι ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ X. Cyr. 1.2.8; ἐκ τοῦ κρατῆρος Pl. Criti. 120a: c. acc., ἀρύσασθαι ὑδάτων πῶμα E. Hipp. 209; ἀ. ἐκ τῶν ποταμῶν μέλι καὶ γάλα Pl. Ion 534a: c. gen. partit., ὑδάτων ἀ. πρόχοισι Ar. Nu. 272; ἐς τὸν κόλπον τρὶς ἀρυσάμενος τοῦ ἡλίου having (as it were) drawn the rays of the sun into his bosom, Hdt. 8.137: generally, draw in, τροφῆς καὶ πνεύματος Diog.Bab. ap. Gal. 5.281 [fr. 30]; μαντικῆς Plu. Def.orac. 2.411f; πλοῦτον Id. Caes. 29; καιροῦ καὶ τύχης Eun. Hist. p.256 D.
- - 2 of stars rising from the sea, οἵ τʼ ὠκεανοῦ ἀρύονται ἀστέρες Arat. 746.

ἀρύω (B), only in Lexx., ἀρύει· ἀντὶ τοῦ λέγει, βοᾷ, Hsch.; ἀρύουσαι· λέγουσαι, κελεύουσαι, Id. (Syrac., acc. to EM 134.12):—Med., ἀρύσασθαι· ἐπικαλέσασθαι, Hsch.

I

1 sacar agua o vino para escanciar a otros οἱ γε μὲν ἐτράπεον, τοὶ δ' ἤρυον unos pisaban (la uva), otros sacaban el mosto Hes.Sc.301, σιγήσας ἄρυσαι AP 9.37 (Tull.Flacc.), ἀπ' αὐτῆς (φιάλης) τῷ κυάθῳ X.Cyr.1.3.9, cf. Simon.72b

• c. ac. int. κἀκ πιθῶνος ἤρυσαν ἄκρατον Pherecr.147, νεκταρέης ... ἀμεμφέα βότρυν ὀπώρης Nonn.D.24.229, ἐκ βυθίων λαγόνων ... βεβιημένον ὕδωρ Nonn.Par.Eu.Io.4.15, en v. pas. ἀρυσθὲν τὸ ὕδωρ τοῦ χειμῶνος el agua sacada en invierno Hp.l.c., cf. Plu.2.690b

• en v. med. sacar agua para uno mismo, como explicación al fenómeno de las lluvias ἀὴρ ... ἀρυσσάμενος ποταμῶν ἀπὸ αἰεναόντων Hes.Op.l.c., cf. οἱ τ' ὠκεανοῦ ἀρύονται ἀστέρες las estrellas que surgen del océano (ref. a la llegada de Arturo con el anuncio de las lluvias), Arat.746

• gener. para beber φέρονται δὲ οἴκοθεν ... κώθωνα, ὡς ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ ἀρύσασθαι X.Cyr.1.2.8, διψῶν ... ἠρύσατο τῆς πηγῆς Plu.2.516c, ἀρυσάμενοι ἀγγείῳ Plu.2.690b

• c. ac. int. ἔνθα χερνίβεσσιν ἀρύεται τὸ Μοισᾶν ... ὕδωρ Simon.72a, τὰς θυγατέρας ... πέμπει ὕδωρ τε ἀρυσομένας Luc.DMar.8.1, εἰς στόμα ... χερσὶ ... βαθυνομένῃσιν ἀρύετο πάτριον ὕδωρ Nonn.D.42.93, cf. Hierocl.Facet.96, Pamprepius 3.61, ἀπὸ κρηνῖδος καθαρῶν ὑδάτων πῶμ' ἀρυσαίμαν E.Hipp.209

• c. otros líquidos extraer, sacar ὥσπερ αἱ βάκχαι ἀρύονται ἐκ τῶν ποταμῶν μέλι καὶ γάλα Pl.Io 534a, cf. Aeschin.Socr.11c.

2 libar (μέλισσαι) τὸ γλυκὺ νέκταρ Lyr.Alex.Adesp.7.18, en v. med., fig. ἀρύσῃ Πιερίδων χάριτας libaras la gracia de las Musas, AP 9.230 (Honest.).

II fig. en v. med.

1 coger, atraer hacia sí con gen. ἐς τὸν κόλπον τρὶς ἀρυσάμενος τοῦ ἡλίου metiendo por tres en su regazo el sol (reflejado), Hdt.8.137

• sacar provecho, explotar c. gen. ὃ πρῶτον τροφῆς ... ἀρύεται (el corazón es) el primero que saca provecho del alimento Diog.Bab.Stoic.3.216, ἀρύεσθαι μαντικῆς Plu.2.411f, c. ac. τὸν Γαλατικὸν πλοῦτον ἀρύεσθαι explotar la riqueza de los galos Plu.Caes.29.

2 impetrar c. ac. εὐδοκίαν παρὰ κυρίου Sm.Pr.8.35.
•De Ϝαρύω < *°H^u̯r- ‘agua’, cf. ai. vā́r ‘agua’, toc. A. wär, B war.

sólo en lexicógrafos ἀρύει· ἀντιλέγει. βοᾷ Hsch., ἀρύσασθαι· ἐπικαλέσασθαι Hsch., τὸ ἀρύειν, ὅπερ ἐπὶ τὸ ἐπικαλεῖσθαι ἔταττον, καὶ μάλιστα Συρακούσιοι ... EM 134.126.
•Rel. lat. ōro, arm. uranam, het. aruwai de la raíz *eH₃r- en grado ø, v. ἀρνέομαι.

ἀρύω (f. ύσω, ao. ἤρυσα, pf. ἤρυκα) [ᾰ] (moins att. au prés. que ἀρύτω) puiser : ἀπό τινος, Xén. Cyr. 1, 3, 9, puiser qqe ch. dans un vase, à une source, etc. ; abs. Hés. Sc. 301, fig. ἐκ Διός, Plat. Phædr. 253a (sous la forme ἀρύτω) tirer son inspiration de Zeus ||

Moy.

1 puiser pour soi : ἀπό τινος, Hés. O. 548 ; Xén. Cyr. 1, 2, 8 ; ἔκ τινος, Plat. Ion 534a ; τινος, Hdt. 8, 137, à qqe ch. (à l’eau d’une source, d’un fleuve, etc.) fig. ἀ. πλοῦτον, Plut. Cæs. 29, puiser au trésor ||

2 intr. émerger : Ὠκεανοῦ, Arat. 746, de l’Océan, en parl. des étoiles ||

➳ Ao. pass. seul. en compos. -ηρύθην (part. ἀπαρυθείς, Com. fr. 3, 405). Moy. impf. poét. ἀρυόμην, Nonn. D. 12, 360, 42, 93.

Étym. cf. ἀρύτω.

ἀρύω ¹, fut. ἀρύσω, schöpfen, Wasser herausschöpfen, Hes. Sc. 301 ; auch im med., Op. 548 ; att. Form, Ar. Nub. 273 ; med., ἐκ τοῦ κρατῆρος Plat. Critia.120a ; ἐκ τῶν ποταμῶν μέλι καὶ γάλα ἀρύτονται Ion 534a ; ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ Xen. Cyr. 1.2, 8 ; übertr., ψυχὴν ἀπὸ στηθέων Ap.Rh. 3.1015. Uebh., sich erwerben, μισθόν, πλοῦτον, Sp., wie Plut. Bei Arat. Dios. 14, ὠκεανοῦ ἀρύονται, sie schöpfen sich heraus, tauchen auf aus dem Ozean.

ἀρύω

to draw water or any liquor for others, Hes., Xen.:—Mid. to draw water for oneself, ἀρυσσάμενος ποταμῶν ἄπο having drawn water from the rivers, Hes.; ἀρύσασθαι ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ Xen.; c. acc., ἀρύσασθαι πῶμα Eur.; c. gen. partit., ἀρύτεσθαι Νείλου ὑδάτων to draw of the waters of the Nile, Ar.; ἐς τὸν κόλπον τρὶς ἀρυσάμενος τοῦ ἡλίου having (as it were) drawn the rays of the sun into his bosom, Hdt.

Menu

Word wheel

ἀρύω

Saved

Recent