About
Menu

Francus

1 Francus [LL] 1 Frank, member of W. Germ. confederacy. b inhabitant of Francia, Frank, Frenchman. c Norman, Anglo-Norman. d Western European. litora quae ‥ ~i et Saxones infestabant Bede HE I 6; ~i multi, Frisones, Galli Asser Alf. 76 (v. 2 dominium 1b); s380 rebellantes Alemannos ~i ‥ superaverunt, unde ‥ Valentinianus lingua Athica ~os, a feritate et duritia atque audacia, primus appellari voluit M. Par. Maj. I 170.  b a705 in extremo ~orum limitis latens angulo exul (Cellanus) Ep. Aldh. 3 (9) (cf. W. Malm. GP V 191); dux Theoderici regis ~orum misit nuntios Eddi 27; in Occidentalium ~orum regionem venit ‥ in flumen quod Signe dicitur Asser Alf. 82; Abbo genere ~us Abbo QG pref. (1); nationes ‥ quae ex adverso latere ~orum seu Gallorum Saxonum ‥ serius signa fidei suscepere Ælnoth Cnut 7; omnis ~us saponarios amat ut stercorarios Devizes f. 39v; ~i a Trojanis duxerunt originem H. Hunt. HA VII 38; dux G., R. comes Normanie, et alii ~i Itin. Ric. I 9; est odium quasi innatum inter ~os et Alemannos M. Par. Maj. V 605; ~orum calliditas, putans eis sub hiis protraccionibus inanibus omnia succedere ad vota G. Hen. V 19 (cf. ib.: Gallorum duplicitas).  c s1071 ~i vastaverunt Keredigiaun Ann. Cambr. 26.  d erant ‥ in Constantinopoli manentes per Manuelis attractum quos ~os appellabant, ex omni fere natione advene Map NC II 18 f. 30. 2 person w. legal status of Frank or Anglo-Norman, freeman, freeholder exempt from feudal obligations. vj servi et xv bordarii et unus ~us habens unam virgatam et dim. (Wilts) DB I 70vb; inter franc’ et villanos xlv car’ (Middx) DB I 127ra; viij homines inter ~os et villanos (Salop) DB I 252vb. 3 French coin, franc. 1375 decem ~os pro suo salario Conc. III 100; 1383 tria milia et quadragintos ~os auri de inimicis nostris Francie colore quorundam tractatuum ‥ recepit (Cl 224 m. 10) RParl III 397; s1385 Coggonem ‥ conduxerant quinque millibus ~orum Wals. HA II 136; s1420 habebit [Katerina] ‥ dotem ad summam xx m. ~orum annuatim Ps.-Elmh. Hen. V 91. 4 (as adj.) French. b Norman, Anglo-Norman. c (as surname). rex ‥ ~us mare nausians ‥ tendit Siciliam Devizes f. 28v.  b a1071 R[adulfo] comiti et omnibus baronibus et vicecomitibus ~is et Anglis Regesta I p. 118; homines de hundredo ~i et Angli (Surrey) DB I 32ra; c1151 David R. Scottorum ‥ omnibus hominibus ‥ ~is, Anglis et Scottis et Gallowidensibus salutem (Ch. Regis) Dryburgh lxix; omnibus amicis suis ~is et Anglicis et Hiberniensibus Robertus Poer salutem Reg. S. Thom. Dublin 20; rex ‥ omnibus fidelibus suis, ~is et Anglis, salutem (Ch. Regis) Elmh. Cant. 360.  c c1135 dimidiam hidam que fuit Hugonis ~i Cart. Osney I 2; 1196 Radulfus ~us tinctor dedit viij s. et debet ij s. ‥ Rad. tinctor ~us, quietus (Gild Roll) Rec. Leic. I 13; 1199 Vill’ ~us, faber Ib. 17. 5 (in var. terms): a (oxalis ~a) round sorrel. b (plastrum ~um) plaster of Paris. a oxalis ~a seu Romana, round sorrel (Gerard Herball II 80. 320) OED s. v. sorrel 1b.  b 1251 (v. discus 4a); 1296 minera pro ~o plastro Cal. IPM III 362. 6 (leg., of person) free, not a serf. b (~us tenens) freeholder; v. et. franctenens. hoc manerium TRE reddebat iiijxx li. et iij et l sextar’ mellis cum omnibus placitis ~orum hominum (Worcs) DB I 175rb; xij bordarii ‥ et xxiiij ~i homines de xl acris terrae (Suff) DB II 311b; de franccis hominibus pro exitibus ‥ xxiij li. RDomin 46.  b 1176 si quis obierit ~us tenens (Assisa Northampt. 4) SelCh 179; fecit rex ‥ ~os tenentes ‥ jurare Fl. Worc. Cont. B 138. 7 held by freehold, appropriate to one of free status: a (of property); b (of tenure). c (maritagium ~um) ‘frank-marriage’. d (~us bancus) free-bench, widow’s dower; v. et. francbancus. a 1095 omnibus Francis et Anglis qui ~as terras tenent de episcopatu de W. salutem Cart. Heming I 79 (= Regesta 387); s1295 Milesente habet ibidem ~am et perpetuam warennam per breve domini regis Ann. Dunstable 402 (cf. ib.: liberam chaciam).  b †910 Chr. Abingd. II 305 (v. feodum 6a); 11‥ carucatam terre ‥ tenendam ‥ in ~am ‥ elemosinam (v. elemosina 3b); c1150 in ~a firma Reg. Malm. I 455 (v. 2 firma 3c); a1154 tenuram teneat per ~um servicium trium marcarum Danelaw 362; c1175 pro ~o servicio tali quale ad virgatam pertinet Reg. Malm. II 396; c1180 (v. dominatio 1a); 1212 abbas ‥ habet in ~a elemosina ‥ x bovatas terre (v. elemosina 3b); 1305 (v. alodium a).  c 1166 W. P. dedit in ~o maritagio quiete cum sorore sua feoda ij militum RBExch 367 (= BBExch I 252).  d 1312 (v. gavelikinda a). 8 (~us plegius, ~um plegium) frankpledge. b frankpledge group. c member of frankpledge group, guarantor of frankpledge. d (usu. w. curia or visus) court attended by frankpledge. V. et. francplegia. W. B. cepit de dicta terra ‥ de ~o plegio, j m. RDomin 2; 1202 Abbas de Rameseia r. c. de c li. pro habenda una carta regis ‥ et pro habendo ~o plegio in curia sua Pipe 136 (cf. Cart. Rams. II 62–3); 1212 inpositum fuit Simoni ‥ quod retinuerat secum Thomam de Hesel’, desicut non fuit sub ~o plegio CurR VI 376.  b 1166 in civitatibus ‥ nullus habeat homines ‥ in sua domo ‥ quos non in manu capiat quod eos habebit coram justitia si requisiti fuerint vel sint sub ~o plegio [SelCh 171: francoplegio] Assize Clar. 10; 1198 R. ‥ fugit pro malo recto et fuid apud R. manens in ~o plegio Hospitalis CurR RC I 159; 1202 quod ~um plegium T. H. levavit clamorem et huthes super ‥ R. P. et si ~um plegium suum summonitum fuit veniendi in wapentacum inde respondendi SelPlCrown 15; 1202 (v. 8d infra); 1221 N. non fuit in ~o plegio (v. ejurare); si ‥ extra ~um plegium fuerit talis in aliqua villa receptatus, erit villata in misericordia nisi talis sit ille qui fugit quod in decenna et ~o plegio esse non debeat, ut magnates, milites, ‥ clericus, liber homo Bracton 124b (cf. Fleta 40); et ad hoc wardemotum debent hii qui non sunt liberi civitates ‥ mitti in ~um plegium MGL I 38; nulla habuit catalla et fuit in ~o plegio ‥, ideo ~us plegius in misericordia Ib. 99.  c 1166 non sit aliquiṡad infra castellum vel extra ‥ qui vetet vicecomites intrare in curiam vel terram suam ad videndos ~os plegios et quod omnes sint sub plegiis et ante vicecomites mittantur sub libero plegio Assize Clar. 9; a1190 precipio ‥ ne ~os suos plegios prior et homines sui alibi annuatim recenseant MonA III 434; 1234 pone in respectum ‥ demandam lv s. et x d. quam facis ‥ H. de Burgo de Seggebroc, ~o plegio, de catallis iiij fugitivorum KR Mem 13 m. 8; 1301 habuit catalla ‥ unde ~us plegius de porta occidentali respondebit et fuit in decenna Willelmi Osberni ~i plegii qui obiit Rec. Leic. I 365; 1378 franciplegii quorum nomina sunt appensa presentant ‥ quod ‥ Ib. II 175.  d 1202 quod visus de ~o plegio [v. l. francco pleggio] de tota terra ‥ abbatis ‥ fiat in curia sua ‥ et si forisfactum aliquod emerserit ‥ de illo franco plegio, volumus quod abbas et monachi illud habeant (Ch. Regis) Cart. Rams. II 63; 1220 debet ballivus ‥ ~um plegium et tenere omnia placita que pertinent ad hundredum et habere omnes exitus CurR IX 339; 1269 ad curiam franciplegii (v. curia 5c); a1270 remisi ‥ fratri meo ‥ visum franciplegii de se et de hominibus suis de toto manerio Cart. Beauchamp 15 (cf. ib.: visum franchiplegii); 1279 cix s. vij d. de visu fransi plegii Ac. Stratton 221; 1284 ad omnia maneria vestra habetis †usum fraschi [l. visum franschi] pleggii Reg. Wint. 676; 1292 concesserunt et dictus dominus de Ansedale ‥ et predicti liberi tenentes ‥ quod singulis annis veniant ‥ ad duas magnas curias abbatis de Burton ‥ et ibi presentabunt, et respondebunt franciplegii de Ansedele pro dezennis suis omnia que ad pacem et coronam domini regis spectant secundum morem et consuetudinem regni Anglie, et amerciabuntur non venientes et pacis transgressiones secundum judicium dicte curie Cart. Burton 59; 1340 curia de visu franciplegii tenta apud Westone CBaron 93; 1392 ad curiam visus franciplegii , 1443 de ‥ visibus francipleg’ (v. curia 5c). 9 exempt from taxation or feudal obligation: a (of person); b (of commodity). c (of borough). a a1160 (v. 1 furca 1j); multos homines de servitio rusticorum ~os fecit [Walterus abbas, ob. 1160] Cart. Rams. II 271; 1313 P. et A. de dictis custumis ‥ liberos et ~os esse debere RGasc IV 1017.  b 1313 vina ‥ vendere et custumare libera et tanquam ~a absque custuma ‥ et exaccione quibuscumque solvendis ‥, prout burgenses Burdeg’ vina sua ibidem vendunt RGasc IV 1017.  c 1199 liberum et ~um burgum RChart 8b. 10 (lapis ~us, petra ~a) freestone. 1176 pro ~a petra ad operationem in Merleberga Pipe 171; 1249 item ‥ quariariis ad ~am petram per duas vices xvj li. Ac. Build. Hen. III 220; 1258 quod faciatis habere ‥ xl lapides ~os in auxilium cujusdam pulputi faciendi ibidem Cl 199; 1259 (v. 2 excidere 2b); 1261 pro ~a petra et calce et aliis empcionibus Ac. Build. Hen. III 414; 1351 carectatam ~e petre ordinate †per fabricam [? l. pro fabrica] dicte ecclesie SessPEssex 108.

Saved

Recent