frango
frango, to break in pieces, dash to pieces, shiver, shatter, fracture
to demoralize the enemy
frangō, frēgī, frāctus, 3, a.: to break, 1.104; crush, grind, 1.179; dishearten, discourage, 2.13; baffle; weaken, impair, ruin, destroy, 3.53.
frango, frēgi, fractum, 3, v. a. [root in Gr. FPAT, ῥήγνυμι, ῥῆγμα, ῥωγαλέος; Goth. Brikkan; Irish brissim; Germ. brechen; Engl. break; but cf. Fick, Vergl. Wörterb. p. 182, and v. the letter F], to break, break in pieces, dash to pieces, shiver, break in two (cf.: rumpo, diffringo).
- I Lit.: hastas frangit quatitque, Enn. ap. Macr. S. 6, 3 (Ann. v. 435 ed. Vahl.); cf.: aes sonit, franguntur hastae, id. Fragm. ap. Non. 504, 33 (Trag. v. 213 ed. Vahl.): fraxinus frangitur atque abies consternitur alta, is broken, felled, id. ap. Macr. S. 6, 2 (Ann. v. 195 ed. Vahl.): simulacra, Lucr. 6, 419: milvo est quoddam bellum quasi naturale cum corvo: ergo alter alterius ubicumque nactus est ova, frangit, Cic. N. D. 2, 49, 125: anulus aureus fractus et comminatus est, id. Verr. 2, 4, 25, § 56: compluribus navibus fractis, dashed to pieces, Caes. B. G. 4, 29, 3: naves, Hor. A. P. 20: navem is fregit apud Andrum insulam, Ter. And. 222; cf. Auct. Her. 4, 44, 57: domus fracta conjectu lapidum, Cic. Att. 4, 3, 2: janua frangatur, latret canis, Hor. S. 1, 2, 128: patinam, id. ib. 2, 8, 72: lagenam, id. ib. 81: crystallina, Mart. 14, 111: aulas in caput, Plaut. Capt. 1, 1, 21 (89): corpora ad saxum, Verg. A. 3, 625: vindices rerum capitalium laqueo gulam fregere, broke his neck, strangled him, Sall. C. 55, 5: cervices civium Romanorum in carcere, Cic. Verr. 2, 5, 57, § 147; id. Vatin. 11, 26: senile guttur parentis impiā manu, Hor. Epod. 3, 2: cerebrum, Verg. A. 5, 413: brachium, Cic. de Or. 2, 62, 253; cf. coxam, Plin. Ep. 2, 1, 5: crus, Hor. Ep. 1, 17, 59: crura, Cic. Phil. 13, 12, 27; Suet. Aug. 67; id. Tib. 44; Vulg. Johan. 19, 31: cornu in arbore, Ov. F. 5, 121: non ego te, tigris ut aspera Gaetulusve leo, frangere persequor, to tear in pieces, Hor. C. 1, 23, 10; cf.: indomitos ut cum Massyla per arva Armenti reges magno leo fregit hiatu, etc., Stat. Th. 11, 28; Val. Fl. 2, 458; Plin. 8, 40, 61, § 150: nubes in montem actae non franguntur, sed circumfunduntur, Sen. Q. N. 2, 28, 2.—
- B Transf., in gen., to break up small, to grind, bruise, crush (freq. since the Aug. per.): glebam bidentibus, Verg. G. 2, 400; glebas, id. ib. 3, 161: fruges robore saxi, Lucr. 1, 882: farra saxo, Val. Fl. 2, 448: hordeum molis, Plin. 18, 7, 14, § 72: granum dentibus, id. 18, 24, 54, § 196: fabam, id. 19, 3, 15, § 40: glandem (sues), Verg. G. 2, 72: testes homini, Plin. 11, 49, 110, § 263: toros, to press, throw one's self upon, Mart. 2, 59, 3; 4, 8, 6: comam in gradus, to twist, braid, Quint. 1, 6, 44: mare montis ad ejus Radices frangit fluctus, breaks, Lucr. 6, 695; cf.: quam (fortunam) existimo levem et imbecillam ab animo firmo et gravi tamquam fluctum a saxo frangi oportere, Cic. Fam. 9, 16, 6: fluctus (scopulus), Luc. 6, 266: undam, Ov. F. 4, 282: aquas, Quint. 9, 4, 7: amnem nando, Luc. 8, 374; cf. Sil. 3, 457; 8, 555: iter, i. e. turn off from it, Stat. Th. 12, 232.
- II Trop., to break down, subdue, weaken, diminish, violate; to soften, move, touch: quem (Viriathum) C. Laelius praetor ita fregit et comminuit ferocitatemque ejus ita repressit, ut, etc., broke down, subdued, Cic. Off. 2, 11 fin.; cf.: fractam illam et debilitatam vim suam, etc., id. Fam. 1, 9, 2: quem series immensa laborum fregerit, Ov. H. 9, 6: nationes frangere domareque, Cic. Prov. Cons. 13, 33: proeliis calamitatibusque fracti, Caes. B. G. 1, 31, 7: victi sumus igitur, aut, si vinci dignitas non potest, fracti certe et abjecti, Cic. Fam. 4, 7, 2: te ut ulla res frangat? would break, shake thy resolution, id. Cat. 1, 9, 22; cf.: frangi metu, cupiditate, id. Off. 1, 20, 68: fractus ac debilitatus metu, id. de Or. 1, 26, 121: flecti animo atque frangi, id. Sull. 6, 18: frangi animo, id. Phil. 2, 15, 37: dolore, id. Fin. 2, 29, 95: misericordiā, id. Att. 7, 12, 3: pudore, id. Tusc. 2, 21, 48 et simil.; cf. also: aliquem auctoritate, id. ib. 1, 21 fin.: aliquem patientiā, id. Brut. 25, 95: quae (vis) summas frangit infirmatque opes, Poët. ap. Cic. Rab. Post. 10, 28: debilitatur ac frangitur eloquentia, Tac. Dial. 39: mollis illa educatio, quam indulgentiam vocamus, nervos omnes et mentis et corporis frangit, Quint. 1, 2, 6: frangitur vox, id. 11, 3, 20; cf. id. 12, 11, 2: vox Auditur fractos sonitus imitata tubarum, Verg. G. 4, 72: et illa (littera), quae est sexta nostrarum (i. e. F) quoties aliquam consonantem frangit, ut in hoc ipso frangit, multo fit horridior, i. e. weakens, Quint. 12, 10, 29 Spald. (v. the passage in its connection); cf. id. 1, 4, 11: primum divisit ineleganter: duo enim genera quae erant, fecit tria: hoc est non dividere, sed frangere, Cic. Fin. 2, 9, 26; cf.: frangas citius quam corrigas, quae in pravum induruerunt, Quint. 1, 3, 12: bellum proeliis frangere, Cic. Prov. Cons. 13, 32: dignitatem, id. Fam. 9, 16, 6: hunc (pedum dolorem) abstinentiā, sanctitate vicit et fregit, Plin. Ep. 1, 12, 5: ut equorum cursum delicati minutis passibus frangunt, Quint. 9, 4, 113: animos frangi et debilitari molestiā, Cic. Q. Fr. 1, 1, 1, § 2: ingenium (mala), Ov. Tr. 3, 14, 33: sublimia pectora (Venus et vinum), id. F. 1, 301: ego unus contudi et fregi exsultantis praedonis audaciam, Cic. Phil. 13, 13 fin.; cf. id. Fragm. ap. Non. 301, 8 (id. Rep. 3, 36 ed. Mos.): furorem et petulantiam alicujus, id. Pis. 14, 31: libidines, id. Leg. 3, 13, 31: odium iramque (risus), Quint. 6, 3, 9: impetum cogitationis (membranae), id. 10, 3, 31: consilium alicujus, Cic. Fam. 4, 4, 4; cf.: sententiam alicujus, id. ib. 1, 4, 1: foedus, id. Pis. 12, 28; id. Scaur. 42: fidem, id. Rosc. Com. 6, 16: jura pudicitiae, Prop. 4 (5), 5, 28: mandata, Hor. Ep. 1, 13, 19: fas, Grat. Cyneg. 451: morantem diem mero (= breviorem reddere), to shorten, Hor. C. 2, 7, 6: vina, i. e. to weaken, dilute, Mart. 14, 103; Plin. 14, 22, 28, § 138: cum frangerem jam ipse me cogeremque illa ferre toleranter, Cic. Fam. 4, 6, 2: nec animus tantis se laboribus frangeret, neque, etc., id. Arch. 11, 29: ante quam calores aut frigora se fregerunt, diminished, abated, Varr. R. R. 2, 2, 18; cf.: Scaevola paulum quiescet, dum se calor frangat, Cic. de Or. 1, 62, 265: fracti aestus et nondum orta frigora, Cels. 7, 7, 4 fin.; cf.: fluctus se frangit, Sen. Med. 392: glacies se frangit, id. Q. N. 4, 5, 4.
- —Hence, fractus, a, um, P. a., weakened, weak, feeble, faint: jamque adeo fracta est aetas effetaque tellus Vix animalia parva creat, Lucr. 2, 1151: quod me audis fractiorem esse animo, i. e. more disheartened, less courageous, Cic. Att. 11, 12, 4; cf.: spes amplificandae fortunae fractior, id. Lael. 16, 59: in compositione fractus, powerless, feeble, Quint. 12, 10, 12; cf.: quid est tam fractum, tam minutum, tam in ipsa concinnitate puerile? Cic. Brut. 83, 287; and: corruptum et omnibus vitiis fractum dicendi genus, Quint. 10, 1, 125: corrupta oratio maxime comprehensione obscura, compositione fracta consistit, id. 8, 3, 57: effeminata et fracta impudicis modis (musice), id. 1, 10, 31.
frangō, (7) frēgī, frāctum, ĕre, tr., ¶ 1 briser, rompre, fracasser, mettre en pièces : ova Cic. Nat. 2, 125, briser des œufs ; anulum Cic. Verr. 2, 4, 56, rompre un anneau ; domus fracta conjectu lapidum Cic. Att. 4, 3, 2, maison fracassée par une grêle de pierres ; compluribus navibus fractis Cæs. G. 4, 29, 3, plusieurs navires étant brisés ; laqueo gulam frangere Sall. C. 55, 5, briser la gorge avec un lacet, étrangler ; cervices alicujus Cic. Verr. 2, 5, 147, tordre le cou à qqn || glebam Virg. G. 2, 400, briser la terre ; fruges Lucr. 1, 882, broyer le blé, cf. Virg. G. 1, 267 ; Plin. 18, 72 ; glacies se frangit Sen. Nat. 4, 5, 4, la glace se brise || [avec retour sur le sujet] : brachium, coxam, se casser le bras, la cuisse, cf. Cic. de Or. 2, 253 ; Plin. Min. Ep. 2, 1, 5 ; navem fregit apud Andrum Ter. Andr. 222, il a eu son navire brisé près dʼAndros ¶ 2 [métaph.] : a) mettre en pièces : hoc est non dividere, sed frangere Cic. Fin. 2, 26, ce nʼest pas diviser, cʼest émietter ; fracti sonitus tubarum Virg. G. 4, 72, les éclats du son des trompettes ; b) affaiblir, atténuer : consonantium nulla nisi alteram frangit Quint. 1, 4, 11, une consonne nʼaffaiblit quʼune autre consonne [qui suit], cf. Quint. 12, 10, 29 ; calor se frangit Cic. de Or. 1, 265, la chaleur sʼatténue, cf. Varro R. 2, 2, 18 ; c) iter Stat. Th. 10, 183 ; 12, 232, perdre son chemin ¶ 3 [fig.] briser, anéantir : bellum prœliis Cic. Prov. 32, briser (étouffer) une guerre par des combats ; joint à debilitare, cf. Cic. de Or. 1, 121 ; Fam. 1, 9, 2 ; Q. 1, 1, 2, etc. ; consilium alicujus Cic. Fam. 4, 4, 4 ; sententiam alicujus Cic. Fam. 1, 4, 1, briser les projets de qqn, démolir la proposition de qqn ; se laboribus Cic. Arch. 29, se briser (se tuer) dans des labeurs ; fœdus Cic. Domo 66, rompre un traité ; fidem Cic. Com. 16, manquer à sa parole || réduire, dompter : nationes Cic. Prov. 33, réduire des nations ; libidines Cic. Leg. 3, 31, réduire les passions, cf. Cic. Pis. 31 ; Fam. 10, 3, 2 || abattre, décourager : sin te mala rei publicæ frangunt Cic. Fam. 4, 8, 1, mais si les maux de la république tʼabattent ; frangi animo Cic. Phil. 2, 37, être abattu || adoucir, fléchir : fletus fregere virum Liv. 2, 40, 9, les larmes brisèrent son inflexibilité ; te ut ulla res frangat ! Cic. Cat. 1, 22, lʼapparence que rien vienne à bout de toi !
- 1. (in stukken) breken; verbrijzelen, stukslaan, verpletteren [anulum aureum; hastas; corpora ad saxum; cerebrum; alci talos; crus, bracchium een been, arm breken; ianuam openbreken; simulacrum; navem schipbreuk lijden; pontum ruw maken]; — pass. breken, te pletter slaan, barsten: unda frangitur breekt;
- 2. (poët.) (graan, vruchten) malen, fijnstampen [fruges saxo; frumenta];
- 3. (metaf.) (beloftes, trouw e.d.) breken, geweld aandoen, schenden [fidem; mandata in strijd met de opdrachten handelen];
- 4. verzwakken, ontkrachten, verhinderen [alcis vim, nervos mentis; audaciam; se laboribus; sententiam alcis iems. voorstel ondermijnen]; — se frangere en pass. frangi minder worden, afnemen: ➤ calor se frangit; fracti aestus;
- 5. aan banden leggen, bedwingen, overweldigen [nationes; cupiditates; impetum; furorem; se zich beheersen];
- 6. ontmoedigen, vernederen [infamiā]; ➤ animo frangi de moed verliezen; contumelia eum non frangit;
- 7. vermurwen, roeren, bewegen [alqm misericordiā].
frango , is, fregi, fractum, frangere. 3.
打破。壓。弄壞。毀。— cervicem 絞死。— ejus sententiam 駁其意。— eorum vires 壓彼等勢力。— diem mero 磨半日以飲洒。— fidem 失信。Frangi metu 惶而失志。
Suggest a Translation
See an image
打破。壓。弄壞。毀。— cervicem 絞死。— ejus sententiam 駁其意。— eorum vires 壓彼等勢力。— diem mero 磨半日以飲洒。— fidem 失信。Frangi metu 惶而失志。
Suggest a Translation
See an image
frangō frēgi, frāctus, ere
- FRAG-, to break in pieces, dash to pieces, shiver, shatter, fracture: ova: anulus fractus est: navibus fractis, Cs.: navem, suffer shipwreck, T.: Ianua frangatur, H.: corpora Ad saxum, V.: laqueo gulam, strangle, S.: bracchium: Si fractus inlabatur orbis, H.: in arbore cornu, O.: te, tigris ut aspera, tear in pieces, H.: diem mero, shorten, H.—To break up, grind, bruise, crush: glaebam Bidentibus, V.: fruges saxo, V.—To break(of waves): tamquam fluctum a saxo frangi: arcus aquarum Frangitur, O.—Fig., to break down, subdue, overcome, crush, dishearten, weaken, diminish, violate, soften: alqm, ut, etc.: Danaūm fractae vires, V.: quem series inmensa laborum Fregerit, O.: proeliis fracti, Cs.: te ut ulla res frangat?: pudore: alqm patientiā: omnis res mea fracta est, my fortune was lost, H.: res fractae, calamities, V.: Frangimur fatis, V.: frangi aspectu pignorum suorum, Ta.: bellum proeliis: praedonis audaciam: consilium alicuius: doli frangentur inanes, come to naught, V.: foedus: mandata, fail in, H.: dum se calor frangat, subsides.
-
…contendisse ; magnam calamitatem pulsos accepisse, omnem nobilitatem, omnem senatum, omnem equitatum amisisse. Quibus proeliis calamitatibusque fractos, qui et sua virtute et populi Romani hospitio atque amicitia plurimum ante in Gallia potuissent, coactos esse Sequanis…
Julius Caesar, Gallic War
-
…te haec quae vastare iam pridem studes relinquentem usque ad portas prosequantur. quamquam quid loquor te ut ulla res frangat, tu ut umquam te corrigas, tu ut ullam fugam meditere, tu ut ullum exsilium cogites Vtinam tibi…
Cicero, in Catilinam
-
…est. In eum locum postquam demissus est Lentulus, vindices rerum capitalium, quibus praeceptum erat, laqueo gulam fregere. Ita ille patricius ex gente clarissuma Corneliorum, qui consulare imperium Romae habuerat, dignum moribus factisque suis exitium…
Sallust, Catilina
-
…fructus et fortunae perdidisse. sed, cum cogitarem haec mihi tecum et cum quibusdam esse communia, et cum frangerem iam ipse me cogeremque illa ferre toleranter, , habebam quo confugerem, ubi conquiescerem, cuius in sermone et…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…exanimatus sum, ut hoc summum beneficium Q. Maximo debuerim, quod continuo consilium dimiserit, simul ac me fractum ac debilitatum metu viderit. Hic omnes adsensi significare inter sese et conloqui coeperunt ; fuit enim mirificus quidam in…
Cicero, de Oratore
-
…tenebrae, o lutum, o sordes, o paterni generis oblite, materni vix memor ita nescio quid istuc fractum, humile, demissum, sordidum, inferius etiam est quam ut Mediolanensi praecone, avo tuo, dignum esse…
Cicero, in Pisonem
-
…; verum in hoc Planco quod proverbi loco dici solet, perire eum non posse, nisi ei crura fracta essent. fracta sunt et vivit. hoc tamen, ut alia multa, Aquilae referatur acceptum. est etiam…
Cicero, Philippicae
-
…constantia praestantissimo, Q. Metello L. f ., quondam falsam opinionem acceperunt, quem post reditum dictitant fracto animo et demisso fuisse est vero probandum, qui et summa voluntate cesserit et egregia animi alacritate afuerit neque sane…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…in hoc Planco quod proverbi loco dici solet, perire eum non posse, nisi ei crura fracta essent. fracta sunt et vivit. hoc tamen, ut alia multa, Aquilae referatur acceptum. est etiam ibi Decius ,…
Cicero, Philippicae
-
…. quid tam planum videtur quam mare ; e quo etiam aequor illud poetae vocant in aqua remum integrum quasi fractum videmus quid mare nonne caeruleum at eius unda cum est pulsa remis, purpurascit, et quidem aquae tinctum quodam…
M. Tullius Cicero, Academica