Numida
Numida, a nomad; esp., a Numidian
- a nomad: Arabia Numidarum, Vitr. 8, 3, 8 ( = Arabia Nomadum, Plin. 5, 16, 15, § 72): Numidas dicimus quos Graeci Νομάδας, sive quod id genus hominum pecoribus negotietur, sive quod herbis, ut pecora aluntur, Paul. ex Fest. p. 173 Müll.—
- II In partic., a Numidian; usually in the plur., Nŭmĭ-dae, ārum, the Numidians, a people of Northern Africa, between Mauritania and the territory of Carthage, in the modern Algiers, Sall. J. 46, 3; 66, 2; 89, 7; Liv. 29, 31; 34; Verg. A. 4, 41; Hor. C. 3, 11, 47.— Enslaved and used in Rome as mounted attendants and messengers, Sen. Ep. 87, 8; 123, 6; Tac. H. 2, 40; Inscr. Orell. 2877: Numidarum columnae, i. e. of Numidian marble, Juv. 7, 182.—In gen. plur.: Numidūm gentes, Mart. 12, 26, 6.—In sing.: Numida, Sall. J. 12, 4.—
- 2 As adj., of or belonging to the Numidians, Numidian: Numidae jaculatores, Liv. 28, 11; Numidae leones, Ov. A. A. 2, 183; Numida dens, i. e. ivory, id. P. 4, 9, 28: ursos figebat Numidas, Juv. 4, 100.—
- 3 A Roman surname: Plotius Numida, Hor. C. 1, 36.—
- B Hence,
- 1 Nŭmĭdĭa, ae, f., the country of Numidia, Mel. 1, 6, 1; Plin. 5, 3, 2, § 22; Sall. J. 8, 1; 13, 2; 16, 5; Col. 3, 12, 6 et saep.— Whence, Nŭmĭdĭānus, a, um, adj, Numidian, Plin. 15, 15, 16, § 55.—
- 2 Nŭmĭ-dĭcus, a, um, adj., Numidian: equi Numidici, Liv. 30, 6: scuta, Sall. J. 94, 1: cedri, Plin. 16, 40, 79, § 216: gallina, Col. 8, 2, 2; called also Numidicae aves, Plin. 10, 48, 67, § 132: marmor, called also Libycum, Poenum, id. 5, 3, 2, § 22; 36, 6, 8, § 49; Sen. Ep. 86, 6: Numidicus, a surname of Q. Caecilius Metellus, bestowed on him for his victory over Jugurtha, Vell. 2, 11, 2; Aur. Vict. Vir. Ill. 62, 1.
Eorum mores et plaustra descripsit Hippocrates lib. de Aere, locis et aquis, sect. 3. Adde Ammianum lib. 31. cap. 6. et Isidorum lib. 9. cap. 2. ubiNumidæ vero Nomades a permutandis pabulis, mapalia sua, hoc est, domus plaustris circumferentes.
- , Νομάς, a nomad; esp., a Numidian, S.—Plur., S., Cs., L., V., H., O.—As adj.: dens, ivory, O.
-
…erant, commeatuque nostros prohiberent. ; Caesar ; certior factus ab Titurio omnem equitatum et levis armaturae Numidas, funditores sagittariosque pontem traducit atque ad eos contendit. Acriter in eo loco pugnatum est. Hostes impeditos nostri…
Julius Caesar, Gallic War
-
…sese diutius sustinere non posse. Eo de media nocte Caesar isdem ducibus usus qui nuntii ab Iccio venerant, Numidas et Cretas sagittarios et funditores Baleares subsidio oppidanis mittit ; quorum adventu et Remis cum spe defensionis studium propugnandi accessit…
Julius Caesar, Gallic War
-
…cum multitudine hostium castra nostra compleri, legiones premi et paene circumventas teneri, calones, equites, funditores, Numidas diversos dissipatosque in omnes partes fugere vidissent, desperatis nostris rebus domum contenderunt Romanos pulsos superatosque, castris impedimentisque eorum…
Julius Caesar, Gallic War
-
…gratia cogitare incipiamus. erant per se magna quae gesserant equites, praesertim cum eorum exiguus numerus cum tanta multitudine Numidarum conferretur. haec tamen ab ipsis inflatius commemorabantur, ut de suis homines laudibus libenter praedicant. multa praeterea spolia…
Julius Caesar, Civil War
-
…at equitatus hostium ab utroque cornu circumire aciem nostram et aversos proterere incipit. cum cohortes ex acie procucurrissent, Numidae integri celeritate impetum nostrorum effugiebant, rursusque ad ordines suos se recipientes circumibant et ab acie excludebant. sic neque…
Julius Caesar, Civil War
-
…conferebantur. huc equitatum mittit, ut diriperet atque haberet loco praedae ; eodemque tempore his rebus subsidio dc equites Numidae ex oppido peditesque cccc mittuntur a Varo, quos auxilii causa rex Iuba paucis diebus ante Uticam miserat. huic…
Julius Caesar, Civil War
-
…plebis legem promulgaverat, qua lege regnum Iubae publicaverat. concurrunt equites inter se ; neque vero primum impetum nostrorum Numidae ferre potuerunt, sed interfectis circiter cxx reliqui se in castra ad oppidum receperunt. interim adventu longarum navium Curio…
Julius Caesar, Civil War
-
…et vi milium passuum intervallo ab Saburra consederat. equites missi nocte iter conficiunt imprudentisque atque inopinantis hostis adgrediuntur. Numidae enim quadam barbara consuetudine nullis ordinibus passim consederant. hos oppressos somno dispersos adorti magnum eorum numerum interficiunt ; multi…
Julius Caesar, Civil War
-
…eius, accusata iniecisse carminibus et veneficiis vaecordiam marito, insons iudicatur. Is demum annus populum Romanum longo adversum Numidam Tacfarinatem bello absolvit. nam priores duces, ubi impetrando triumphalium insigni sufficere res suas crediderant, hostem omittebant ;…
Tacitus, Annales
-
…cupidinem, praeterea opportunitas suae liberorumque aetatis, quae etiam mediocris viros spe praedae transversos agit, ad hoc studia Numidarum in Iugurtham accensa, ex quibus, si talem virum dolis interfecisset, ne qua seditio aut bellum oriretur ,…
Sallust, Jugurtha