piscina
piscina, a fish-pond
Could not find Piscinam in Logeion dictionaries.
Piscinam Noun: feminine accusative singular of piscina
- I Lit.: piscinarum genera sunt duo, dulcium et salsarum, Varr. R. R. 3, 17, 2; 3, 3, 2; 5; 10; Col. 1, 6, 21; 8, 17: in piscinam rete qui parat, Plaut. Truc. 1, 1, 12 (33); Cic. Par. 5, 2, 38; id. Att. 2, 1, 7.—Esp.,
- 2 Piscina publica, the public fish-pond at the Porta Capena: praetores tribunalia ad Piscinam publicam posuerunt, Liv. 23, 32, 4; cf. Fest. infra, II. A. —
- II Transf. (post-Aug.).
- A A pond for bathing or swimming, whether of warm or cold water; a basin, pool, Plin. Ep. 5, 6, 23: cohaeret calida piscina, ex quā natantes mare aspiciunt, id. ib. 2, 17, 11; Sen. Ep. 86, 5; Suet. Ner. 27; Lampr. Elag. 19; piscinam peto, non licet natare, Mart. 3, 44, 13; Vulg. Cant. 7, 4; id. Johan. 5, 2: piscinae publicae hodieque nomen manet, ipsa non exstat, ad quam et natatum et exercitationis alioqui causā veniebat populus, Fest. p. 213 Müll.—Of a pond where cattle might bathe and drink: piscinae pecoribus instruantur, Col. 1, 5, 2; 1, 6, 21.—
- B A flood-gate, sluice, lock, Plin. 3, 5, 9, § 53.—
- C A cistern, tank, reservoir: piscinae ligneae, Plin. 34, 12, 32, § 123: Probatica piscina, Vulg. Johan. 5, 2.
ibi iij molini de lx s. et quingent’ anguill’, et de ~is mille anguillae
j molinus xix s. et iiij d., et ~a et passagium aquae xiij s. et iiij d.
ibi xx ~ae redd’ xx milia anguillarum
in nemore et plano, aquis et ~is, pratis et pascuis, et in omnibus aliis locis
Johannes B. piscatus est noctanter in alienis ~iis cum rethibus contra assisam
waiour, or stondyng water , ~a
hec pissina, A.a wayir
liberos et quietos et solutos dictos fontes et aquas omnes et castallum sive ~am in qua congregantur aque ‥ dicte civitati ‥ concessi
hec ~a, A.pole
si quis ~am construxit ‥ hoc auctorum diligentia transit ad posteros
oculi ‥ ecclesie sunt ‥ ~is Hesebon comparati quod ad peccatorum maculas abluendas ‥ se offerant
teste ‥ evangelista, in Jerosolimis est ~a quam Probaticam vocat
lex tibi piscina concordat [‥ ] quia quina / hostia piscine seu partes lex tibi quine
[Jesus ] piscina mendas abluens
[Domine ] fulgens sol glorie, piscina splendoris
si ‥ forte accidat quod ‥ aliquid sacramenti cadat de calice, si de corpore est debet sumi, si de sanguine et super pannum ceciderit ‥ debet pannus lavari in ~a
~a decenter secus dextrum altaris cornu ad recentationes et recincerationes demittendas inseratur
si ceciderit aliquid in calicem ante consecracionem ‥ si ‥ sit venenosum aut quod abhominacionem faciat, totum deponatur in ~am
- 1. visvijver, vijver [publica algemeen toegankelijk meer om te baden, gelegen voor de porta Capena in Rome];
- 2. (postklass.) waterreservoir, bassin om te baden.
Vide Concilia Rotomagensia pag. 228.Hanc in piscinam volo projicias, vel in ignem.
Vetus Interpres Alexandri Iatrosophistæ lib. 3. Passion. de Balneo :Piscina dicitur in balneis, in qua piscium nihil sit, cum nihil piscibus simile habeat : videtur tamen a piscibus dicta propter aquam, ubi piscibus vita est.
Et sic stet aliquandiu in solio, ac post modicum descendat inUbi Glossæ MSS. :Piscinam .
Omnes autem aliæ res, quæcumque in controversia nominatæ fuerunt, tam in placitis quam in regardis, in molendinis, in pratis, in pascuis et Piscinis, in grangia, etc.Chron. Farfense apud Murator. tom. 2. part. 2. col. 395 :
Et cuidam viro presbytero concessit res cum Piscinis v. ad linum macerandum in Decano.
- piscis, a fish-pond, C.: publica, the public fish-pond, L.
-
…iugera L prati Caesius inrigaturum facile te arbitrabatur. equidem hoc quod melius intellego adfirmo, mirifica suavitate villam habiturum piscina et salientibus additis, palaestra et silva virdicata. fundum audio te hunc Bovillanum velle retinere. de eo quid…
Cicero, Epistulae ad Quintum fratrem
-
…te signifero ac principe conlocaram senatum deseruerit, nostri autem principes digito se caelum putent attingere si mulli barbati in piscinis sint qui ad manum accedant, alia autem neglegant, nonne tibi satis prodesse videor si perficio ut nolint obesse…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…nihil splendidum, nihil ornatum fuit praeter ipsos, et videat aliquem summis populi beneficiis usum barbatulos mullos exceptantem de piscina et pertractantem et murenarum copia gloriantem, nonne hunc hominem ita servum iudicet, ut ne in familia quidem dignum…
M. Tullius Cicero, Paradoxa stoicorum ad M. Brutum
-
…suam. Crassus verbum nullum contra gratiam. ceteros iam nosti ; qui ita sunt stulti ut amissa re publica piscinas suas fore salvas sperare videantur. unus est qui curet constantia magis et integritate quam, ut mihi videtur ,…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…cum esset in aedibus armarium in quo sciret esse nummorum aliquantum et auri, noctu duos conservos dormientis occidit in piscinamque deiecit ; ipse armari fundum exsecuit et HS ; x ; et auri quinque pondo abstulit uno ex…
Cicero, pro Cluentio
-
…Appia ad Martis mira luvies. Crassipedis ambulatio ablata, horti, tabernae plurimae ; magna vis aquae usque ad piscinam publicam. viget illud Homeri ἤματ ὀπωρινῷ, ὅτε λαβρότατον χέει ὕδωρ Ζεύς, ὅτε δή ῥ ἄνδρεσσι κοτεσσάμενος χαλεπήνῃ…
Cicero, Epistulae ad Quintum fratrem
-
…hoc initio suspicionis orto et aperte insimulato Stratone puer ille conscius pertimuit, rem omnem dominae indicavit ; homines in piscina inventi sunt, Strato in vincula coniectus est, atque etiam in taberna eius nummi, nequaquam omnes, reperiuntur…
Cicero, pro Cluentio
-
…recte. de Arcano Caesaris opus est vel me hercule etiam elegantioris alicuius ; imagines enim istae et palaestra et piscina et Nilus multorum Philotimorum est, non Diphilorum. sed et ipsi ea adibimus et mittemus et mandabimus. de…
Cicero, Epistulae ad Quintum fratrem
-
…si erit nebulo iste cum his dynastis in gratia, non modo de cynico consulari sed ne de istis quidem piscinarum Tritonibus poterit se iactare. non enim poterimus ulla esse invidia spoliati opibus et illa senatoria potentia. sin autem…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…haec abundantia lucis inclusae ut verecundos quosque compellat aliquid se plus putare quam nudos. hinc frigidaria dilatatur, quae piscinas publicis operibus exstructas non impudenter aemularetur. primum tecti apice in conum cacuminato, cum ab angulis quadrifariam concurrentia dorsa…
Sidonius Apollinaris, Epistulae, Books I-VII
PISCI´NA(κολυμβήθρα, δεξαμενὴ) is properly a fish-pond, either of salt water or of fresh; see the passages in Forcellini and the Dictionaries. It denotes also any kind of reservoir, especially those connected with the aqueducts and the baths (AQUAEDUCTUSp. 149 a; BALNEAEp. 275 b, note). Conversely, the Greek κολυμβήθρα was by no means confined to its original meaning of a swimming-bath, but included the various senses of piscina.
Reservoirs were made, as in modern times, by damming up the lower end of a valley. One of the largest and finest was constructed at Agrigentum and is described by Diodorus (Diod. 11.25), though in his time it had ceased to exist; it was seven stadia in circumference, twenty cubits deep, an ornamental sheet of water abounding with fish and swans: he calls it κολυμβήθρα, a good example of this use of the word. The hollow of the hill which this reservoir occupied is still plainly to be distinguished, especially from the Temple of Castor and Pollux (cf. EMISSARIUM).
The Romans, with their unbounded command of water-tight cement, were particularly successful in the excavation of underground reservoirs; and having to deal with the highly calcareous water from the Apennines, they had learnt how to get rid of the sedimentary deposits. In the so-called Sette Sale on the Esquiline, a still existing reservoir attached at first to the Golden House of Nero, afterwards to the Baths of Titus, the water was made to flow through no less than eighteen subdivisions, in as devious a course as possible, so that any sediment it contained might be deposited on the way (Middleton, Anc. Rome in 1885, p. 352).
An unrivalled work of this description is the Piscina Msirabile as it is now called, on the road between Baiae and the promontory of Misenum, and still in perfect preservation. This reservoir is excavated out of the tufa rocks on the seacoast, and was used for watering the fleet in days when the naval head-quarters were at Misenum; it is not mentioned by Pliny or any other Latin writer, but it is referred by Winckelmann with great probability to the time of Augustus, and to Agrippa as its constructor. It is 223 feet long and 83 broad, with a vaulted roof of massive masonry, supported by 48 large cruciform pilasters, arranged in regular lines of 12 each, and forming 5 distinct galleries or conpartments. It is entered at the two extremities by stairs of 40 steps each, one of which has been repaired and made accessible. In the middle of the piscina is a depression or sink, extending nearly from wall to wall, for collecting the sediment from the water. The roof is perforated by square openings, which probably served for ventilating the interior. The walls and pilasters are covered with a calcareous deposit as high as the spring of the arches. It was supplied by the Julian aqueduct from Lake Serino in the Apennines, whose waters have within the last few years been re-introduced into Naples; the traces of the aqueduct entering the piscina may be seen near the entrance.
(Murray's Handbook of Southern Italy, ed. 1883, p. 330; Handbook of Sicily, s. v. Agrigentum; personal observation.)
[W.W](literally, “fish-pond”). (1) (κολυμβήθρα). An artificial pond of either salt or fresh water for keeping fish. (See vivarium.)
(2) (λουτρόν). A pool or basin of water in Roman bath-rooms. See balneae, p. 191.