piscis
piscis, a fish
piscis , is, m.: a fish.
piscis, is, m. [etym. dub.; cf. Angl. -Sax. fisk, Germ. Fisch], a fish.
- I Lit.: ubi lanigerum pecus piscibus pascit, Enn. ap. Paul. ex Fest. s. v. cyprio, p. 59 Müll. (Sat. v. 42 Vahl.); id. ap. Ap. Apol. p. 299 (Heduph. v. 5 Vahl.); Plaut. As. 1, 3, 26 (178); id. Truc. 2, 3, 1 (322): pisces ut saepe minutos magnu' comest, Varr. ap. Non. 81, 11: etsi pisces ut aiunt, ova cum genuerunt, relinquunt, Cic. N. D. 2, 51, 129; Hor. C. 4, 3, 19; Juv. 4, 72.—
- 2 Sing. collect.: pisce vehi quaedam (natarum videntur), Ov. M. 2, 13; Plin. 11, 53, 116, § 281: lacus piscem suggerit, Plin. Ep. 2, 8, 1; so, piscis femina, Ov. A. A. 2, 482.—
- II Transf., as a constellation.
- A Pisces, the Fishes, a constellation consisting of 34 stars. Acc. to the myth, Cupid and Venus, during the war of the Titans, were carried for safety across the Euphrales by fishes, who were on this account placed among the stars, Ov. F. 2, 458; Hyg. Astr. 2, 30; 3, 29; Col. 11, 2, 24; 63; cf. nodus, I. B. 7.—
- B Piscis major, Avien. Arat. 806. Prob. the same constellation, in the southern heavens, which Verg. G. 4, 234, calls Piscis aquosus; cf. Manil. 1, 428.
piscis, is, m. (zu gotisch fisks, ahd. fisc), der Fisch, I) eig.: spinae (Gräten) piscium, Cic. fr.: piscis femina, Ov.: curvus piscis, der Delphin, Sil.: p. multinummus, Varro fr.: pisces minuti, Varro fr.: p. putridus, Sen.: p. apriculus, Apul.: p. aurata, Goldbrassen, Apic.: p. lupus, Meerwolf, Apic.: pisces scorpiones, Apic.: amnici pisces, Solin.: siluri pisces, Solin. – pisces capere, Plaut., Cic. u.a. (u. so hic iaculo pisces, illic capiuntur ab hamis, Ov.): exenterare hunc piscem, Vulg.: mare non sane piscibus pretiosis abundat, Plin. ep. – Sing. kollektiv, Plin. 11, 281. Ov. met. 2, 13: lacus piscem suggerit, Plin. ep. 2, 8, 1. – II) übtr., als Gestirn, pisces, die Fische, Ov. u. Colum.: pisces gemini od. gemelli (einer nach Süden, der andere nach Norden gehend), Ov.: piscis maior, anderes Gestirn am südlichen Himmel, Avien. Arat. 106, auch piscis aquosus, Verg. georg. 4, 234.
sirenae ‥ squamosas ‥ ~ium caudas habent
mare et flumina eorum ~ibus abundabant
~is,fisc
cum omnibus ‥ campis, pascuis, caretisque, captura piscipum [sic ]
neque ‥ unus est sapor omnium ‥ aliter panis, aliter ~is [sapit ]
die Sabati iiij [s. ] in pane, in lignis xx d., ‥ ij d. et ob. in potagio, in pisibus viij d. et ob., in mustardo ‥ j ob.
pissces illos in doleis poni, et eos vivos usque Westmonasterium cariari faciat
pro custuma de vjm ccc de pissibus, videlicet vm de mulvellis et m d de congris, ‥ veniendis ‥ pr’ le m xx d.
hic ~is,a fyche
sunt homines in oriente ‥ qui ‥ crudo ~e et aquarum sunt haustu viventes
ibi habet T. iij salinarios qui reddit per annum iiij s. et ix d. et v summas salis et j summam ~is
si autem ~em in propriis suis quadrigis vel equis attulerint ‥ in fenestris suis liceat eis vendere
ad salvandum pissem suam
idem Willelmus habuit ~em suum, sc. lupos aquaticos, in coquina sua
de vendicione ~is nuper existentis in vivaria manerii de C.
in Germania ‥ ubi abundant beveres ‥ viri etiam magni et religiosi jejuniorum tempore pro ~e vescuntur
percepit ‥ de coquina per diem carnis vj d., per diem ~is iiij d.
neque pissis alicui fratri apponi debet ad tabulas inferiores, quousque presidens de pisse sive de primo ferculo serviatur
pro pane et servisia et carnibus seu pissibus ‥ receptis
in carnibus et pissibus emptis
solut’ xx servientibus infra abbathiam capientibus in diebus ~ium pro eorumsoulsilver per totum annum extra Quadragesimam, iiij li.
dux Suffolchie ‥ probaretur in bello cui esset fidelis, an caro vel pissis
marinis ~ibus per omnia latera satis abundant maritima; flumina ‥ lacusque ‥ fecunda sunt ~ibus ‥ sed desunt eis nobiles illi aliarum regionum et dulcis aque generosi ~es, lucii videlicet, et perchii
quare ~es marini grossiores habent spinas et squamas quam fluviales
capi faciat ‥ ccc lucios, cc bremias ‥ et aliud genus pisscium dulcis aque prout opus fuerit
in ~e recent’ et marin’, xxvij s.
liberi sint et quieti de quibuscunque prisis, chiminagiis, et capcionibus ‥ dentricium, et anguillarum, ac omnium aliorum piscum recencium
~es tam marinos quam aque dulcis
si ~is regius, rumbus vel cetus vel alius hujusmodi comprehenditur ‥ sine brevi computatur
sexaginta et quinque ~es regales vocatiwhalles etgraspreis in portu de Gillyn ‥ ad terram applicuerunt
dexteram alam de crassopisce et frustrum unum de crasso ejusdem ~is et aliud de macro
rex percipit ‥ omnes aves et ~es regales pervenientes in eamdem insulam ‥ preter porpassia et alios ~es intra valorem j d. Turon’
volo ‥ ut ‥ homines sint in pace et in respectu de placito crassi piscis [v. l. pissis ]
quidam ~es sint qui ex una parte habeant formam ~is et ex alia quadrupedis animalis, ut porcus ~is, canis ~is
si invenerit per aquam aliquem piscantem qui album ~em ceperit, debet capere medietatem albi ~is ad opus abbatis et portare apud Glastoniam
cibetur cibis calidis et humidis ‥ ut ‥ ~es lapidosi
in j pelle ~is canini pro operibus stall’, vj d.(
indebitatus ‥ in ‥ una centena et tribus quarteriis centene †pison’ [l. piscium ] voc’haburdine fish
in ccc de(stocfis , xxij s. vj d.; in c de duris ~ibus xxxviij s.
pro portacione x millia allecum et v c ~ium durarum de Abberden usque castrum Berwyci, xxj s. ob.
in ‥ duris ~ibus bonis et pacabilibus, qui Luscreyk’ vulgariter nuncupantur
iiij milia destokfish etscreyfish et alio ~e duro
nec piscem in la Modd’ vel ~em siccum infra domos suas clam vel palam hospitent ad retalliam revendendum
duo centenaria ~ium siccorum vulgariter dictorum(cabillau et duas tonnas ejusdem piscis
naves ‥ ~ibus salitis carcatas
in salso ~e et duro, xiiij d.
in dcc pisc’ sals’ vocat’lyngis emptis
ab osse petroso, quod est medium inter os et petram, sicut conche ~ium
preter hec [sc. flumina ], alia quam plurima ‥ conchelinis sunt et marinis ~ibus ‥ etiam aque dulcis utiliora
hic delatum in tructa ~e cristallino [in edn. ? l. instructa pisside cristallina ] salutare humani generis pignus reconditur
duodecimum ~ium [sc. signum ], ab eadem parte Februarii verticem erigens, finitur in medio Martii
dupliciter rutulat Piscis in tempore Martis
illa ‥ summitas, que vergit ad orientem, primum punctum primi gradus ~ium obtinebit
solus Draco ab Ariete in ~es, a ~ibus in Aquarium, et sic in cetera ferri perhibetur
hanc [sc. Venerem ] perhibent Arabes gemmas generare micantes, / dum peragrat Pisces
cetus invenitur in fine ~ium et in principio Arietis
~is ‥ patientie ‥ ad litus resurrectionis applicans ad Jesum ‥ multo ‥ differentius sapit
ipse [sc. Christus ] est ~ium primus
piscis, (9) is, m. , poisson : Cic. Nat. 2, 129 ; piscis femina Ov. Ars 2, 482, poisson femelle || pl., les Poissons [signe du zodiaque] : Ov. F. 2, 458 ; [sing.] Virg. G. 4, 234.
- 1. vis (ook coll.); metaf. visembleem op een gladiatorenhelm;
- 2. (poët.) (metaf.) meestal plur. Vissen (als sterrenbeeld).
Albas lineas 260. casulas de pallio 30. de purpura 10. de storace 6. de Pisce 1. de plata 15. etc.Ita lib. 3. cap. 3 :
Casulæ... sericæ 3. ex Pisce 1. etc.
Inhibuimus expresseQuo spectant Lit. remiss. ann. 1375. in Reg. 108. Chartoph. reg. ch. 66 :(monialibus monasterii villaris) ne in extremitatibus pelliciarum, puta in manicis et circa collum paraturæ seu ornatus, aliqui fierent de Pisce vel hujusmodi.
Il print à une haie une robe à femme sur rougegoute, qu'il vendi à Aucerre vij. solzTournois. Item a confessé qu'il print un chaperon vert à femme à Peschoires, et le vendi ij. solz Tournois.
De sturgione aliter observetur, quod Rex illum integrum habebit propter privilegium regale.Et cap. 46 :
De balæna vero sufficit si Rex habeat caput, et Regina caudam habeat.
Salva........ prærogativa Piscium regalium, qui capiuntur in mari.Vide Craspiscis.
Duas partes Piscium pendiculorum et rohagium, et ab eodem molendino quicquid aquæ et prati continetur a ripa in ripam.
Ubi judicatum est ut non habeat potestatem ullus piscator piscari in supradictis piscariis, nisi reddiderit per omnem hebdomadam Pisces publicosiii. aut sex minores valentes ipsos tres publicos Pisces.
Umbra a toto illo tractu, qui a Massilia est Neapolim usque, umbrino vocatur, Baionæ borrugat, quasi verrucatus, a verruca quam in mento habet, a Gallis maigue, in Gallia nostra Narbonensi daine, nonnullis peis rei, id est, Piscis regius.Vide Piscis Regalis.
Nautæ pompilum, sacrum Piscem vocant, quod ex pelago deducat naves ad portum usque.
Item deniers deus à Cone, appellez les Poissons de morz, prisiez dix solz Tournois de rente chascun an ; et sont paiez chascun an le jour des brandons.
Item tres lictere in una(Piscide sigillate.
Chevalier, Inv. Archiv. Delphinal. n. 107, an. 1368.)
piscis is, m
- a fish: piscīs ex sententiā Nactus sum, T.: piscibus vivere, Cs.: fons plenissimus piscium: Piscium genus, H.—Collect.: pisce vehi quaedam (natarum videntur), O.—The constellation Pisces: Piscis aquosus, V.—Plur., O.
-
…et ducit remos illic, ubi nuper ararat, ille supra segetes aut mersae culmina villae navigat, hic summa piscem deprendit in ulmo. Figitur in viridi, si fors tulit, ancora prato, aut subiecta terunt curvae vineta…
Ovid, Metamorphoses
-
…caelo. Neu regio foret ulla suis animalibus orba, astra tenent caeleste solum formaeque deorum, cesserunt nitidis habitandae piscibus undae, terra feras cepit, volucres agitabilis aer. Sanctius his animal mentisque capacius altae deerat adhuc et quod…
Ovid, Metamorphoses
-
…diffluit partes multis ingentibus insulis effectis, quarum pars magna a feris barbaris nationibus incolitur, ex quibus sunt qui piscibus atque ovis avium vivere existimantur, multis capitibus in Oceanum influit. Caesar cum ab hoste non amplius passuum XII…
Julius Caesar, Gallic War
-
…civ. dei. et ne vilior sit testis poeta, accipite adsertore Cicerone, in quo honore fuerit hic piscis apud P. Scipionem Africanum illum et Numantinum. Haec sunt in dialogo de fato verba Ciceronis Nam cum esset…
M. Tullius Cicero, De Fato
-
…Isimque numeremus quod si facimus, cur barbarorum deos repudiemus boves igitur et equos, ibis accipitres, aspidas crocodilos pisces, canes lupos faelis, multas praeterea beluas in deorum numerum reponemus. quae si reiciamus, illa quoque unde…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…vero volgi atque imperitorum inscitiam despicere possum, cum ea considero quae dicuntur a Stoicis. sunt enim illa imperitorum piscem Syri venerantur, omne fere genus bestiarum Aegyptii consecraverunt ; iam vero in Graecia multos habent ex hominibus deos ,…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…esculenta. Ranae autem marinae dicuntur obruere sese harena solere et moveri prope aquam, ad quas quasi ad escam pisces cum accesserint confici a ranis atque consumi. Miluo est quoddam bellum quasi naturale cum corvo ; ergo alter alterius…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…duplices communi lumine formas aeternum ex astris cupiens conectere nodum. exin contortis Aries cum cornibus haeret. quem propter Pisces, quorum alter paulum praelabitur ante et magis horriferis aquilonis tangitur auris. Ad pedes Andromedae Perseus describitur, quem…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…se ad Lavernium Scipio unaque Pontius, adlatus est forte Scipioni acupenser, qui admodum raro capitur, sed est piscis, ut ferunt, in primis nobilis. Cum autem Scipio unum et alterum ex iis, qui eum salutatum…
M. Tullius Cicero, De Fato
-
…quoniam eius blanditiis non facile obsistimus, divine enim Plato escam malorum appellat voluptatem quod ea videlicet homines capiantur ut pisces, quamquam immoderatis epulis caret senectus, modicis tamen conviviis delectari potest. C. Duellium M. F .…
M. Tullius Cicero, De Senectute