aqua
aqua, water
Thales said that water was the first principle of substances
- I.A Water, in its most gen. signif. (as an element, rainwater, river-water, sea-water, etc.; in class. Lat. often plur. to denote several streams, springs, in one place or region, and com. plur. in Vulg. O. T. after the Hebrew): aër, aqua, terra, vapores, Quo pacto fiant, Lucr. 1, 567: SI. AQVA. PLVVIA. NOCET, Fragm. of the XII. Tab. ap. Dig. 40, 7, 21; cf. Dirks. Transl. p. 486; so also of titles in the Digg. 39, 3; cf. ib. 43, 20: pluvialis, rain-water, Ov. M. 8, 335, and Sen. Q. N. 3, 1; so, aquae pluviae, Cic. Mur. 9, 22; Plin. 2, 103, 106, § 233; Quint. 10, 1, 109 (and pluviae absol., Cic. Att. 15, 16, B; Lucr. 6, 519; Verg. G. 1, 92; Ov. F. 2, 71; Plin. 2, 106, 110, § 227); so, caelestes aquae, Hor. Ep. 2, 1, 135; Liv. 4, 30, 7; 5, 12, 2; Plin. 17, 2, 2, § 14; so, aquae de nubibus, Vulg. 2 Reg. 22, 12: aquae nivis, snow-water, ib. Job, 9, 30: fluvialis, river-water, Col. 6, 22; so, aqua fluminis, Vulg. Jer. 2, 18: aquaï fons, Lucr. 5, 602: fons aquae, Vulg. Gen. 24, 13: fontes aquarum, ib. Joel, 1, 20: flumen aquae, Verg. A. 11, 495: fluvius aquae, Vulg. Apoc. 22, 1: rivus aquae, Verg. E. 8, 87: rivi aquarum, Vulg. Isa. 32, 2: torrens aquae, ib. Macc. 5, 40; and plur., ib. Jer. 31, 9: dulcis, fresh-water, Fr. eau douce, Lucr. 6, 890: fons aquae dulcis, Cic. Verr. 4, 118; and plur.: aquae dulces, Verg. G. 4, 61; id. A. 1, 167: marina, sea-water (v. also salsus, amarus), Cic. Att. 1, 16; so, aquae maris, Vulg. Gen. 1, 22; ib. Exod. 15, 19: dulcis et amara aqua, ib. Jac. 3, 11: perennis, never-failing, Liv. 1, 21; and plur.: quo in summo (loco) est aequata agri planities et aquae perennes, Cic. Verr. 4, 107: aqua profluens, running-water, id. Off. 1, 16, 52; so, currentes aquae, Vulg. Isa. 30, 25; so, aqua viva, living-water, Varr. L. L. 5, 26, 35; Vulg. Gen. 26, 19; and plur.: aquae vivae, ib. Num. 19, 17; and in a spiritual sense: aqua viva, ib. Joan. 4, 10; so, vitae, ib. Apoc. 22, 17: aquae viventes, ib. Lev. 14, 5: stagna aquae, standing-water, Prop. 4, 17, 2; and plur., Vulg. Psa. 106, 35; so, stativae aquae, Varr. ap. Non. p. 217, 2: aquae de puteis, well-water, Vulg. Num. 20, 17: aqua de cisternā, cisternwater, ib. 2 Reg. 23, 16; so, aqua cisternae, ib. Isa. 36, 16: aquae pessimae, ib. 4 Reg. 2, 19: aqua recens, Verg. A. 6, 636: turbida, Vulg. Jer. 2, 18: crassa, ib. 2 Macc. 1, 20: munda, ib. Heb. 10, 22: purissima, ib. Ezech. 34, 18: aquae calidae, warm-water, ib. Gen. 36, 24; and absol.: calida, Cato R. R. 156, 3; Plin. 25, 7, 38, § 77; Tac. G. 22; and contr.: calda, Col. 6, 13; Plin. 23, 4, 41, § 83: aqua fervens, boiling-water: aliquem aquā ferventi perfundere, Cic. Verr. 1, 67: aqua frigida, cold-water, Plaut. Cist. 1, 1, 37 (37); Vulg. Prov. 25, 23; ib. Matt. 10, 42; and absol.: frigida, Cels. 1, 5; Plin. Ep. 3, 5, 11; Quint. 5, 11, 31: aqua decocta, water boiled and then cooled with ice or snow, Mart. 14, 116; and absol.: decocta, Juv. 5, 50; Suet. Ner. 48 al.—
- B Particular phrases.
- 1 Praebere aquam, to invite to a feast, to entertain (with ref. to the use of water at table for washing and drinking), Hor. S. 1, 4, 88 (cf. id. ib. 2, 2, 69).—
- 2 Aquam aspergere alicui, to give new life or courage, to animate, refresh, revive (the fig. taken from sprinkling one who is in a swoon): ah, adspersisti aquam! Jam rediit animus, Plaut. Truc. 2, 4, 15 (366).—
- 3 Aqua et ignis, to express the most common necessaries of life: non aquā, non igni, ut aiunt, locis pluribus utimur quam amicitiā, Cic. Lael. 6, 22.—Hence aquā et igni interdicere alicui, to deny intercourse or familiarity with one, to exclude from civil society, to banish, Cic. Phil. 1, 9; so the bride, on the day of marriage, received from the bridegroom aqua et ignis, as a symbol of their union: aquā et igni tam interdici solet damnatis quam accipiunt nuptae, videlicet quia hae duae res humanam vitam maxime continent, Paul. ex Fest. p. 3 Müll. (this custom is differently explained in Varr. L. L. 5, 9, 18): aquam et terram petere, of an enemy (like γῆν καὶ ὕδωρ αἰτεῖν), to demand submission, Liv. 35, 17: aquam ipsos (hostes) terramque poscentium, ut neque fontium haustum nec solitos cibos relinquerent deditis, Curt. 3, 10, 8.— Provv.
- a Ex uno puteo similior numquam potis Aqua aquaï sumi quam haec est atque ista hospita, you can't find two peas more like, Plaut. Mil. 2, 6, 70 (550) sq.—
- b In aquā scribere = καθʼ ὕδατος γράφειν, to write in water, of something transient, useless: cupido quod dicit amanti, In vento et rapidā scribere oportet aquā, Cat. 70, 4 (cf. Keats’ epitaph on himself: here lies one whose name was writ in water; and the Germ., etwas hinter die Feueresse schreiben).—
- II Water, in a more restricted sense.
- A The sea: coge, ut ad aquam tibi frumentum Ennenses metiantur, on the sea-coast, Cic. Verr. 2, 3, 83: laborum quos ego sum terrā, quos ego passus aquā, Ov. P. 2, 7, 30: findite remigio aquas! id. F. 3, 586.—Trop.: Venimus in portum ... Naviget hinc aliā jam mihi linter aquā, in other waters let my bark now sail (cf. Milton in the Lycidas: To-morrow to fresh woods and pastures new), Ov. F. 2, 864.—
- B = la. cus, a lake: Albanae aquae deductio, Cic. Div. 1, 44 fin.—
- C A stream, a river. in Tuscae gurgite mersus aquae, i. e. Albula, Ov. F. 4, 48: alii in aquam caeci ruebant, Liv. 1, 27: sonitus multarum aquarum, of many streams, Vulg. Isa. 17, 12; ib. Apoc. 1, 15; 19, 6: lignum, quod plantatum est secus decursus aquarum, along the watercourses, ib. Psa. 1, 3.—
- D Rain: cornix augur aquae, Hor. C. 3, 17, 12: deūm genitor effusis aethera siccat aquis, Ov. F. 3, 286: multā terra madescit aquā, id. ib. 6, 198: aquae magnae bis eo anno fuerunt, heavy rains, a flood, inundation, Liv. 24, 9; 38, 28.—
- E In the plur., medicinal springs, waters, baths.
- 1 In gen.: ad aquas venire, Cic. Planc. 27, 65; id. Fam. 16, 24, 2: aquae caldae, Varr. L. L. 9, 69, p. 219 Müll.: aquae calidae, Plin. 2, 103, 106, § 227: aquae medicatae, Sen. Q. N. 3, 25: aquae Salutiferae, Mart. 5, 1.—Hence,
- 2 As prop. noun, Waters. Some of the most important were.
- a Ăquae Ăpollĭnāres, in Etruria, prob. the Phoebi vada of Mart. 6, 42, 7, now Bagni di Stigliano, Tab. Peut.—
- b Ăquae Aurēlĭae, in the Black Forest in Germany, now Baden-Baden, Inscr.—
- c Ăquae Baiae, in Campania, Prop. 1, 11, 30; earlier called Ăquae Cūmānae, Liv. 41, 16.—
- d Ăquae Călĭdae,
- α In Britain, now Bath; also called Ăquae Sōlis, Itin Anton.—
- β In Zeugitana on the Gulf of Carthage, now Hammam Gurbos, Liv. 30, 24, 9; Tab. Peut.—
- γ In Gallia, now Vichy on the Allier, Tab. Theod.—
- e Ăquae Cĭcĕrōnĭānae, at Cicero's villa at Puteoli, Plin. 31, 2, 3, § 6.—
- f Ăquae Mattĭăcae, among the Mattiaci in Germany, now Wiesbaden, Amm.29, 4, also called Fontes Mattĭăci in Plin. 31, 2, 17, § 20.—
- g Ăquae Sextĭae, near Massilia, once a famous watering-place, now Aix, Liv. Epit 61; Vell. 1, 15; Plin. 3, 4, 5, § 36.—
- h Ăquae Tauri or Tauri Thermae, in Etruria, now Bagni di Ferrata, Plin. 3, 5, 8, § 52. V. Smith, Dict. Geog., s. v. Aquae.—
- F The water in the water-clock. From the use of this clock in regulating the length of speeches, etc. (cf. clepsydra), arose the tropical phrases,
- α Aquam dare, to give the advocate time for speaking, Plin. Ep. 6, 2, 7.—
- β Aquam perdere, to spend time unprofitably, to waste it, Quint. 11, 3, 52.—
- γ Aqua haeret, the water stops, i.e. I am at a loss, Cic. Off. 3, 33, 117: in hac causā mihi aqua haeret, id. ad Q. Fr. 2, 7.—
- G Aqua intercus, the water under the skin of a dropsical person; hence, as med. t., the dropsy, Plaut. Men. 5, 4, 3 (891): medicamentum ad aquam intercutem dare, Cic. Off. 3, 24, 92: decessit morbo aquae intercutis, Suet. Ner. 5; cf. Cels. 2, 8.—Trop.: aquam in animo habere intercutem, Lucil. ap. Non. p. 37, 3.—
- III Aqua, the name of a constellation, Gr. Ὕδωρ: hae tenues stellae perhibentur nomine Aquāī, Cic. Arat. 179 (as translation of τοὺς πάντας καλέουσιν Ὕδωρ); v. Orell. ad h. l.
in cumulum salsarum fluxus aquarum / concrevit
ultimam vitae aetatem pane cibario et frigida ~a sustentat
estate ‥ ~a marina salsior est quam hieme
~e salse diligenti depuratione dulces redduntur
cisterna non habet ~am perpetuam nec ~am vivam
emit smeltes ‥ et alios pisces ~e rescentis
pisces ~e †dulce
per ~as salsas vel recentes
propter destruccionem molendini ‥ per tempestatem aquarum
~am ipsi [Angli ] nonbibunt, nisi qui ob devocionis et penitencie zelum aliquando ab aliis abstinent
homo quatuor elementis constat, id est igne, aere, ~a et terra
omne corpus visibile quattuor partibus constare ‥ ex igne videlicet, aere, terra et ~a
non dubito omnem hanc mundi molem ‥ constare ex terra et ~a et aere et igne
Elge undique est ~is ac paludibus circumdata
mariscem pertinentem ad aridam et ad ~ae ripam
manerium suum de A. ‥ cum omnibus suis pertinentibus, in bosco et piano, ~is et ~arum decursibus
fecit quandam domum super ~am regis
totam terram quae jacebat trans ~am quae De vocatur
totam decimam ‥ de his piscatoriis ~is de H.
adolescens ‥ ad molendinum ‥ ~e tractu perlatus
ibidem sunt tria molendina ad ~am
~a Thamisie tota pertinet de rivo ad rivum ad civitatem usque ad Newe Were
per mediam †atr [MS: aquam ] de Wheye
alio capite abuttante super ~am currentem
jus ~e ducende
cum ~is refluentibus in eisdem molendinariis
juxta ripam cujusdam ~e periculose ‥ et profunde(
sur une river qe feust mal a passer
pro decima de ‥ temporalibus infra ~as [] Tyne & Tees
~am Thamisie modo guerrino de cetero intrare magis timeant(
rex ‥ venit ‥ ad Strogoyl ‥ et posuit se in ~am cum ‥ valde paucis
ballivus ~e maritime de Bristoll’
turres inter quas ~a influit et refluit
tenemento ‥ in Gravesende ‥ situato inter ‥ regiam stratam ‥ et bassam ~am Thamisie
pertinet ad istum mariscum et terram una ~a pro averiis ‥ adaquandis
didicit se ~a baptismatis non esse regeneratum
licet illud baptisma vetus ‥ in ~a fuerit
Domine Deus ‥, qui baptismum in ~a fieri jussisti(
num ‥ liceat in cocta ~a ‥ aliquem baptizare
terra sancte ecclesie fundata est super ~as baptismales
~a lustrationis non tantum fuit significativa delationis culpe, sed spiritus etiam
baptizatur aqua; set aquam baptizat
Christus ‥ ~am et sanguinem ‥ affluere ‥ permisit, ~am in lavacrum, sanguinem in redempcionem
~a benedicta fiat, in eisdem fanis aspergatur(
~a benedicta domus suas aspergent quotiens voluerint qui habitent in eis
aecclesiae ‥ ~a exorcizata aspergantur
monachi ‥ benedicte ~e aspergine prestigias inimici effugarunt
~a lustrali, quam benedictam vocant, aspergat
~a benedicta est visibilis forma significativa invisibilis gratie, quia significat interiorem ablutionem
sunt et alii ‥ qui ‥ nec ~a nec exorcismis arcentur
in qualibet ecclesia [sit ] ‥ unum vas ad ~am benedictam
volumus ut scolares ferant ~am benedictam per villas rurales si sint qui postulent et indigeant
dabunt beneficium ~e benedicte clerico pauperi scolari
Henricus ‥, quum venit ad ecclesiam, perturbat divinum officium, ‥ recusat ~am benedictam
lavacrum pro ~a benedicta
sanctum crisma et oleum, ~am Gregorianam
si quis judicium ferri vel ~e vadiaverit [(AS: ], accedat ‥ ad presbiterum qui debet sanctificare eumgif hwa ordales weddige
si ~a sit [], calefiat donec excitetur ad bullitum gif hit ponne wæter sy
concedimus ‥ monachis ‥ omnes regias libertates, murdrum, ‥ ~am et ignem(
si aliquis fuerit captus, qui fuerit saisitus de ‥ latrocinio, ‥ eat ad ~am(
debet x m. soca de A. pro homine quem posuerunt ad ~am sine serviente regis
de catallis fugitivorum et eorum qui perierunt ad ~am
si ‥ retatus fuerit, quamvis ad ~am mundus fuerit, ‥ a regno exeat(
judicio ~e adjudicatus est, ne quoquo modo evadere posset
adverte ‥ hic usualiter nuncupari ‥ judicia ‥ leges candentis ferri vel ~e
tenetur se purgare accusatus [de mahemio ] per Dei judicium, sc. per calidum ferrum vel per ~am, ‥ per ~am si fuerit rusticus
purgent se ~a et igne
purgent se masculi per ~am
abbas dominus eorum ‥ fecit eos ire ad ~am in curia sua
hec ~a, A.sorow, ‥ lernyng, ‥ folke : ‘est aqua qua fruimur doctrina, dolor, populusque’
a sorow , ‥ mesticia, ~a, ‥techynge , doctrina, ~a, ‥pepille , ~a, gens, ‥ populus
Saladinus ‥ fecit templum Domini ~a rosata ‥ lavari(
utrum [sacramentum ] ‥ in clareto ‥ vel ~a vinata confici valeat, questio est
~a †vitis
intingatur in ~a sanguinis draconis
~a ordei, i. ptisana
embrocatio dicitur cum membrum ponitur in ~a calida sive simplici sive decoccionis herbarum
stemento, i. pura ~a fabarum
unam †vergentam zinzibiris facti cum ~a limonis(
unum puff argenti pro ~a rosarum spargenda
~e vite, i. de distillacione vini vel ~e ardentis
alembicum, i. vas distillatorium in quo fit ~a rosacea et ~a ardens et hujusmodi
magistro W. Cook pro ~a ardente
terantur simul cum ~a vite, cujus proprium est dissolvere omnes res alias
alii accipiunt 4 elementa, que vocantur ~a vite et humor aereus et virtus ignea et calx
~a vite gubernat et dealbat omne corpus, vertens totum in suum colorem; ille namque fumus albus est
~a vite simplex fit de vino forti per viam distillacionis in alembico cum lignis salicis vel serpentaria
in precio ‥ trium lagenarum ~e vite, precii lagene iiij s.
in reparacione ‥ stillatorii pro ~a vite stillanda
~a vite simplex hoc modo debet fieri: accipe vinum electum ‥ et pone in olla et claude os olle ‥(
utuntur pro panchresto medicamine ignito quodam vino ‥ quod communiter ~a vitae dicitur
riga cum ~a fetida
~a foetida est ~a mercurii
metallorum ~a, ut ferri, arsenici, vitrioli, calcis et virideramini, corodit et frangit calibem(
solvitur in spiritum, id est in ~am mineralem
~a philosophorum, ex qua viva fiunt elementa
~a philosophica nominatur quibusdam acetum sublimatum, aliis vinum circulatum, aliis ~a perennis
virtus mercurii cum ~a viscosa fumum sulphureum commiscens vivum efficit argentum
quidam [liquores ] ex venis terre hauriuntur ut ~a salmantina, †vitrosa [l. nitrosa ], aluminosa
~a salmatina est de sale facta
ex potatione ~e solis [] purissimi ‘potable gold’
calcem ~is alkali et aliis ~is acutis purifica
jubeo ~am vivam coagulare, corpore suo miscere et coquere quousque exsiccetur
quando crudum est, vocatur argentum †virum [l. vivum ], ~a permanens, plumbum, sputum lune, stannum ‥
~a permanens ‥ dicitur etiam ~a coelestina et mercurius philosophorum
~a nigra fit de calce viva et auripigmento rubeo simul in ~a temperatis
funde desuper ~e fortis vel ~e maris ‥ lib. viij
recipe libram unam salis petre et tantundem vitrioli Romani et extrahe ~am fortem ‥ et dissolve eum [mercurium ] in illa ~a forti super cineres calidos in amphora vitri clausa
~a fortis est quae ex acribus et corrosivis ‥ violentis ignibus distillatur ‥
➳ gén. arch. aquāī Pl. ; Lucr. 1, 283, etc. ; Virg. En. 7, 464 || aqüæ (tris.) Lucr. 6, 552 ; aqüai (4 syll.) Lucr. 6, 1072.
- 1. water; ➤ ~ pluvia, pluvialis, caelestis regenwater; ~ viva stromend water; ~ putealis bronwater, putwater; uitdr.: -ā et igni interdicere alci of -ā et igni alqm arcere iem. verbannen; -am praebere aan tafel uitnodigen, onthalen; -am terramque petere (of poscere) ab alqo onderwerping eisen; ~ haeret daar hapert het;
- 2. v. water(plas) (a) zee; ➤ ad -am aan de kust; (b) meer (= lacus); (c) rivier; ➤ secundā -ā stroomafwaarts;
- 3. plur. -ae magnae (of ingentes) hoog water, overstroming;
- 4. regen; ➤ agmen -arum stortbui;
- 5. plur. (a) bron; (b) geneeskrachtige bron, badplaats [calidae]; als plaatsnaam: Aquae Sextiae, nu Aix-en-Provence;
- 6. waterleiding; ➤ -am in urbem ducere;
- 7. (poët.) tranen; ➤ illius ex oculis multa cadebat ~;
- 8. Aqua (deel v.h. sterrenbeeld Aquarius).
水。— viva 流出之水。活水。— benedicta 聖水。— intercus 蠱服。— haeret 難言。 Aquam perdit 徒勞。Aqua et igni interdictus 充軍者。— coelestis 雨水。Aquam et terram petere 下戰書。Aquam aspergere 加胆于人。— egelida 凉水。— ferraria 淬鉄之水。Aquam a pumice postulare 緣木求魚。Aquam servam bibere 當奴。
Suggest a Translation
See an image
Concedimus eisdem Monachis ut habeant in tota parochia Becci omnes regias libertates, murdrum, mortem hominis, plagam, mehaim, sanguinem, Aquam, et ignem : sed et latronem in Becci parochia captum undecumque fuerit.Charta Henrici II. ex Archivo ejusdem Monasterii :
Hæc omnia concessi cum murdro, et morte hominis, et plaga, et mahaim, et sanguine, et Aqua, et igne, et cum omnibus regiis libertatibus et consuetudinibus ad me pertinentibus.
le Roy, editam tom. 1. Hist. Paris. a Lobinello promulgatæ.
Ultra Aquam de Severnda versus Walliam.Idem tom. 8. pag. 439 :
Constituimus ipsum Admirallum nostrum flotæ navium ab ore Aquæ Thamisiæ versus partes Boreales, etc.Ibidem pag. 551 :
In partibus Pykardiæ, ab Aqua de Summe usque ad Aquam de Gravelyng, etc.Et pag. 271 :
Aquam Thamisiæ modo guerrino in cætero intrare magis timeant et evitent.
Sicut Aqua currit, quæ vocatur Serrona.
Locus... duas Aquas, sive duos alveos habeat.Idem :
Duas Aquas vivas.
Aliquando sumitur pro succo, ut Aqua absinthii, i. succus absinthii. Infra :
Aqua casei vel lactis, serum.Adde Joannem de Garlandia in Synonymis Chymicis.
Si ab Aquis peccare desistimus.Lib. de Baptismo :
Deinde Dominus post Aquam segregatus in desertum.Eodem libro :
Felix sacramentum Aquæ nostræ.S. Hieronym. Epist. 73. cap. 3 :
Aquarum laudes et baptismi prædicemus.Passio SS. Perpetuæ et Felicitatis :
Et mihi Spiritus dictavit aliud petendum ab Aqua nisi sufferentiam carnis.Id est, post perceptum baptisma. Sed in ipsis quoque Scripturis SS. quotiescumque
De cervis dare consueverunt domino nostro regi... de nodo Aquarum usque ad renes.Leg. prorsus
Similiter decimam do, et Aquam de Criolio octo diebus ante festivitatem S. Michaelis et ipsa nocte festivitatis ejusdem, Aquam de eo eidem abbatiæ do : similiter ante festum translationis S. Benedicti, Aquam de Criolio concedo eidem ecclesiæ quatuor diebus, et ipsa nocte festi Aquam de eo.Vide infra Aquaticum.
Est Aqua doctrina, populus, dolor, unda marina.
Lequel Frobert conseilloit à icelle femme qu'elle beust de la rue ou de l'Eau ardente, et que c'estoit la chose au monde qui plustost la feroit affouler d'enfant... Aussi lui voult faire boire de l'eaue d'escabieuse, ce qu'elle ne voult consentir.
Hic constituit Aquam Aspersionis cum sale benedici in habitaculis hominum.Micrologus cap. 46. et Honorius August. lib. 3. cap. 27 :
Alexander Papa quintus a B. Petro constituit, ut sal et Aqua Benedicerentur, ad conspergendum populum, et habitacula eorum, quod et nos in omni Dominica juxta Canones sequimur.Ex his facile est emendare Scriptorem Vitæ S. Guthlaci cap. 40 :
Illa etiam partem glutinam salis a sancto Guthlaco ante consecratam arripiens in Aquam apertoriam levi rasura mittebat.Legendum enim
aspersoriamnemo non videt.
opertoriam, Mabillonius dubitat quî legendum sit, sed retinendum esse
Apertoriam, hoc est, quæ aperiat oculos, ex sequentibus verbis manifestum est. Sic se habent :
Ipsam denique Aquam cum intra palpebras cæci guttatim stillaret, mirabile dictu ! ad primum tactum primæ guttæ, detrusis cæcitatis nubibus oculis infusum lumen redditum est.
Aqua benedictaet ejus apud Christianos usu ac virtutibus congessere Durandus lib. 4. Ration. cap. 5. Marsilius Columna in Hydragiologia, Baronius ann. 57. n. 106. et sqq. ann. 132. n. 4. Franciscus Turrianus lib. 3. pro Epistolis Pontific. cap. 9. lib. 5. cap. 4. Bosquetus Episcopus Monspelliensis ad Epist. Innocentii III. PP. et alii.
Fuisse a majoribus ab initio instituta intuitu caritatis, ut ex eorum proventibus pauperes Clerici exhiberentur in Scholis, ibidem taliter proficerent, ut aptiores et magis idonei fierent ad Majora.Mox addit eadem Synodus :
Statuimus, quod in Ecclesiis quoque a Scholis civitatis, vel Castrorum Diœcesis ultra 10. non distantibus milliaria, Aquæ Benedictæ beneficia solis Scholaribus assignentur.Deinde jubentur Presbyteri Parochiales Clericos magis idoneos ad ejusmodi beneficium præficere,
qui sciant et valeant in divinis officiis sibi congrue deservire, et suis mandatis obtemperare :quibus si parochiani subtrahere velint eleemosynas consuetas, ad ipsas erogandas moveri vel compelli debent. Ex quibus colligitur, hic agi de
Parochiarum, uti vocamus,
Clericis, qui etiamnum in aliquot Galliæ Provinciis statim post peractam majorem Missam,
Aquam Benedictamin Parochianorum domos deferunt eaque familiam universam aspergunt, brevi facta ad id oratione. Agunt præterea de ejusmodi Aquæ benedictæ beneficiis Statuta Alexandri Episcopi Coventriensis ann. 1237 :
Sed quia plerique Scholares carent necessariis, quorum scientia multi per gratiam Dei poterunt ædificari, volumus, ut Scholares ferant Aquam Benedictam per villas rurales, si sint qui postulent et indigeant.Statuta Ægidii Episcopi Sarisberiensis ann. 1256 :
Personæ, vel Vicarii, dabunt Beneficium Aquæ Benedictæ Clerico pauperi scholari, ita quod veniat omnibus solennibus diebus ad Ecclesiam serviendum, de qua habet dictum beneficium.Charta J. Cantuariensis Archiep. in Monastico Anglic. tom. 3. pag. 229 :
Volumus insuper ibidem esse duos Clericos Scholasticos per parochianorum, de quorum habeant vivere eleemosynis, industriam eligendos, qui Aquam Benedictam circumferant in Parochia et Capella diebus dominicis et festivis, in divinis ministrantes officiis, et profestis diebus disciplinis scholasticis indulgentes.Huc etiam videtur spectare Charta Leonardi Episcopi Cæsenatis ann. 1175. apud Ughellum tom. 2. pag. 460 :
Id est, plebem integram S. Victoris, qui vocatur in Valle, cum titulis et Capellis, nec non et oblationibus, et decimationibus et Aqua Sancta, et unctionibus vivorum et mortuorum, etc.Occurrit rursum infra, et in alia Charta ibid. pag. 469. ubi per
aquam sanctamnude, intelliguntur obventiones ex
aqua benedicta, qua non modo populum, sed et domus ipsas aspergi ab antiquo obtinuit, uti diximus.
Consecratio Fontis et Aquæ per domos spargendæ, apud Riculfum Suessionensem Episcopum in Constitut. cap. 5.
Concessit prior Bernardus dari Aquam benedictamCharta Henr. reg. Angl. ann. circ. 1160. inter Instr. tom. 11. Gall. Christ. col. 114 :(pro capella) quam domina Eustachia faciebat in parochia S. Leobini, et divinum servitium fieri in ea, eo tonore ut nihil parrochiale unquam ibi haberetur.
Quare mandoQuod præstitit idem archiepiscopus, ut patet ex ejusdem Literis ibid. :vobis (archiep. Rotomag.) quod si episcopus Abrincensis eis Aquam benedictam ad opus illarum ecclesiarum dare noluerit, vos ipse eis illam dare : ne ecclesiæ castelli mei, quod noviter firmavi, sine officio divino remaneant.
Sciat dilectio tua(episcopum Abrinc. alloquitur) nos prece domini nostri regis Henrici et ex jure auctoritatis nostræ metropolitanæ, dedisse Aquam benedictam dilecto filio nostro Roberto abbati S. Michaelis de periculo maris ad capellam de Ponte-Ursonis, et licentiam divina celebrandi in eadem capella, quoniam tu semel, et secundo et tertio requisitus, Aquam benedictam ei dare noluisti.
Incontinant que la messe fut ditte, ainsi que le prestre donnoit de l'eau bénite au peuple à l'issue de la messe, etc.Quod apud Germanos etiam nunc viget.
die Dominico cum psallentio circumire Ecclesiam suam una cum populo, et Aquam Benedictam secum ferre, uti præcipitur in Capit. Caroli M. lib. 5. cap. 220.
Porro in appositione Aquæ, sive frigidæ, sive Calidæ, sive Tepidæ, in altaris sacrificio suam, si velint consuetudinem Græci sequantur, etc.Consulendus omnino in hanc rem vir doctissimus Jacobus Goarus ad Euchologium Græcorum pag. 148. Vide præterea Nomocanonem seu Pœnitentialem Græc. tom. 1. Monumentor. Eccl. Græc. cap. 130. et 436.
Aqua imbrialis offerenda, quam vulgo Cisterninam vocant.
le Baillifin Dictionario Spagyrico,
Benedicta, quia in illius benedictione
Exorcizanturdæmones, jubenturque, ut ab ea recedant. Sacramentarium Gregorii M. ex Bibl. Ecclesiæ Belvacensis :
Oratio Aquæ Exorcizatæ in domo. Exorcizo te creatura Aquæ in nomine Dei Patris omnipotentis, et in nomine Jesu Christi Filii ejus Domini nostri, ut fias Aqua Exorcizata ad effugandam omnem potestatem inimici.Gordianus Monachus in Vita S. Placidi Mart. cap. 58 :
Rogavit... ut totius Monasterii ambitum Aqua Exorcizata respergeret.Braulio Cæsaraugust. in Vita S. Æmiliani cap. 24 :
Salem Exorcizat, et Aquæ commiscet more Ecclesiastico, ac domum ipsam aspergere cœpit.Marbodus Diac. in Vita S. Licinii Episcop. Andegav.
Exorcizatis Aquis lavat infirmum, et ad sacrarum manuum tactum dicto citius lepra disparuit.Adde Capitul. Theodori Cantuariensis cap. 80. et Vitam S. Petri Cavensis n. 21. Odonem Cluniacensem lib. 2. de Vita S. Geraldi cap. 21. 26. Librum Miracul. S. Winoci cap. 22. etc.
Finiatur letania. Deinde surgat episcopus, benedicat aquam, cum sale, cinere et vino fiat Aqua Gregoriana.Lit. Guillel. de Brocia archiep. Bituric. circa ann. 1325. ex schedis D.
Le Beuf:
Vos autem unum quilibet in solidum reconciliare possitis cum Aqua Gregoriana vobis unum cuilibet committimus vices nostras.
pausatæopponitur. Chartul. Casaur. fol. 51. v° :
Cum insula, et cum introitu et exitu suo, et cum Aqua levata et pausata, etc.
Ego Guarnerius Rusus et Joannes filius meus vendimus S. Ursino et canonicis ejusdem ecclesiæ alodum nostrum ; et habet has terminationes ex una parte Aqua lostra et tres ulmos, etc.
le Baillifin Dictionario Spagyrico.
Solent nonnulli aquæ benedictæ, dum ea in festis populo aspergitur, odoriferam Aquam, et quam Muscatam dicimus, permiscere : quem usum... tolli volumus.
Bouquetinter Probat. tom. 1. Jur. publ. Franc. pag. 393 :
Insuper soumarium cum capistro concedant, quem, si domini voluerint, ipsi ad primam navalem Aquam usque perducant.
Aqua Apertoria. Vide Aqua Benedicta.
le Baillifin Dictionario Spagyrico.
Secousse. Lit. ann. 1358. tom. 8. Ordinat. reg. Franc. pag. 92 :
De una conglutinatura in duabus pellibus pergameni cum Aqua picis, una post aliam.
Rosacea, Gall.
Pro duobus flasconibus pro Aqua Rosalia ad opus dominæ Dalphinæ... 9. gross.
D. Jonathas Concordiensis Episcopus et D. Aldemarius Xantonensis Episcopus fecerunt Aquam Sanctam cum aqua et sale, et iverunt per tres vices deforis Ecclesiam, etc.Mox :
Fecerunt Aquam Benedictam cum sale, cinere, et vino, et sanctificaverunt altaria, etc.Vide Puricellum in Basilica Ambrosiana pag. 1155.
Fratres Aquis se Sanctificatis perfundant. Sanctificatum elementum,apud Petrum Cluniac. lib. 1. de Miracul. cap. 7.
cœlesti, lubricata et permanenti, de quibus suo loco)
le Baillifin Dictionario Spagyrico.
Aquam sordidam et stercora.
Habeantur muscipulæ Aqua vitis balneatæ, et postea ligetur eis funiculus sulfure unctus, et accendatur funiculus, etc.Occurrit præterea apud Barelet. Serm. 1. in Dom. 1. Quadrag.
Sub se Aquam Vivam habens.Seneca lib. 3. Nat. quæst :
Non cœlestem esse, nec collectitium humorem, sed, quod dici solet, Vivam Aquam.Hoc sensu vero
vivam aquamdici observat Cujacius, quo Virgilio
vivum saxum, vivum flumen, vivus lacuset
viva terra, id est, naturalis.
Deo ac S. Mariæ Sanctoque Victori martyri...(donationem faciunt aquæductus, qui vocatur Welna, cum omnibus fontibus in eamdem aquam descendentibus, omnemque terram) per quam itura est ex Apprehensione ipsius Aquæ, quæ est ad Ecclesiam Sancti Melnæ, et omnem piscationem ipsius aquæ, usque ad descensum ejus in mare.
Aquæ Apprehensio, nequaquam fons est seu caput fluminis ; sed Locus ubi hauritur aqua, qui Provincialibus
Martelierodicitur, aut saltem, id quo derivatur aqua.
tempore Paschali fieri solebant, ne quia homines vigilaverunt in Quadragesima, in his sanctis diebus dormire velint.
formænon raro dicuntur, ubi de aquæductibus.
aRosa pag. 63 :
Qui mutaverit Aquam foradizam pectet LX solidos : et totum istum sit cum vozeiro.
Hunc tu Dominum ora donec exores, ut vellera nostra, quæ in Aqua Refectionis manibus tuis lavit, etc.
Si autem aliquando, quod absit, antiquo hoste instigante in prædicto loco vel parochia tale quid acciderit, pro quo reconciliatio necessaria fuerit, tibi legitimisque successoribus tuis, vice nostra, accepta Aqua Sanctificationis et reconciliationis ut ea reconcilies, religioni vestræ annuimus et impertimus.
- 3 AC-, water: aquae pluviae, rain-water: gelida: pluvialis, O.: aquae fons: deterrima, most unwholesome, H.: perennis, L.: fervens, boiling: in aquam ruere, into the river, L.: aquae ductus, an aqueduct: aquae iter, the right of way for water: medicamentum ad aquam intercutem, against dropsy. — Esp., in phrases: qui praebet aquam, the host, H.: unctam convivis praebere aquam, greasy water, H.: aqua et ignis, i. e. the necessarie of life; hence, alicui aquā et igni interdici, to be excluded from civil society, be banished. — Meton., the sea: ad aquam, on the coast: naviget aliā linter aquā, i. e. treat other themes, O.— A brook. ad aquam, Cs.—Rain: cornix augur aquae, H.: aquae magnae bis eo anno fuerunt, L.—Plur, waters, a watering-place, baths: ad aquas venire, i. e. to Baiae.—A water-clock: ex aquā mensurae, measures(of time) by the water-clock, Cs.—Prov.: aqua haeret, i. e. there is a hitch, I am at a loss.
-
…venis atque in visceribus rei publicae. Vt saepe homines aegri morbo gravi, cum aestu febrique iactantur, si aquam gelidam biberunt, primo relevari videntur, deinde multo gravius vehementiusque adflictantur, sic hic morbus qui est in re…
Cicero, in Catilinam
-
…et cane quod quaevis nosse puella velit quid si non esset facilis tibi copia nunc tu insanus medio flumine quaeris aquam. necdum etiam palles, vero nec tangeris igni haec est venturi prima favilla mali. tum magis Armenias cupies…
Propertius, Elegies
-
…non si se Iuppiter ipse petat. dicit sed mulier cupido quod dicit amanti in vento et rapida scribere oportet aqua. Si cui iure bono sacer alarum obstitit hircus, aut si quem merito tarda podagra secat, Aemulus iste…
Catullus, Carmina
-
…declivia ripis, quae, diversa locis, partim sorbentur ab ipsa, in mare perveniunt partim campoque recepta liberioris aquae pro ripis litora pulsant. Iussit et extendi campos, subsidere valles, fronde tegi silvas, lapidosos surgere montes…
Ovid, Metamorphoses
-
…largis imbribus auget montibus ex altis magnus decursus aquai fragmina coniciens silvarum arbustaque tota, nec validi possunt pontes venientis aquai vim subitam tolerare ita magno turbidus imbri molibus incurrit validis cum viribus amnis, dat sonitu magno stragem volvitque sub…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…ab arvis, terra ferax, dum terra fuit, sed tempore in illo pars maris et latus subitarum campus aquarum. Mons ibi verticibus petit arduus astra duobus, nomine Parnasus, superantque cacumina nubes. Hic ubi Deucalion nam…
Ovid, Metamorphoses
-
…Denique fluctifrago suspensae in litore vestis uvescunt, eaedem dispansae in sole serescunt. at neque quo pacto persederit umor aquai visumst nec rursum quo pacto fugerit aestu. in parvas igitur partis dispergitur umor, quas oculi nulla possunt ratione…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…ignibus hostis sustulit e nostris, Cynthia, carminibus atque utinam mage te remis confisa minutis parvula Lucrina cumba moretur aqua, aut teneat clausam tenui Teuthrantis in unda alternae facilis cedere lympha manu, quam vacet alterius blandos audire susurros…
Propertius, Elegies
-
…quae denique nubila caeli verrunt ac subito vexantia turbine raptant, nec ratione fluunt alia stragemque propagant et cum mollis aquae fertur natura repente flumine abundanti, quam largis imbribus auget montibus ex altis magnus decursus aquai fragmina coniciens silvarum arbustaque…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…qua tulit impetus illos, in mare deducunt fessas erroribus undas. Inachus unus abest imoque reconditus antro fletibus auget aquas natamque miserrimus Io luget ut amissam. Nescit, vitane fruatur, an sit apud manes ; sed quam non…
Ovid, Metamorphoses
See Aquae Ductus.