tergum
tergum, the back
BWL
all the enemies turned their backs (to flee)
Frieze-Dennison Vergil
Could not find Terga in Logeion dictionaries.
Terga Noun: neuter accusative plural, Noun: neuter nominative plural, Noun: neuter vocative plural of tergum
- I Lit.
- α Form tergum: dabitur pol supplicium mihi de tergo vestre, Plaut. As. 2, 4, 75 (481): vae illis virgis miseris quae hodie in tergo morientur meo, id. Capt. 3, 4, 117 (649): manibus ad tergum rejectis, Asin. ap. Cic. Fam. 10, 32, 3: boum terga, id. N. D. 2, 63, 159; cf. tergo poenae pendere Ter. Heaut. 728: tergo ac capite puniri, Liv. 3, 55, 14.—Of cranes eaeque in tergo praevolantium Colla reponunt, Cic. N. D. 2 49, 125. — Of the dolphin, Ov. F. 2, 113.— Of the crocodile: ejus terga cataphracta, Amm.22, 15, 16.—
- β Form tergus: aurea quam molli tergore vexit ovis, Prop. 2, 26 (3, 21), 6: ut equa facilem sui tergoris ascensum praebeat, Col. 6, 37, 10.—
- II Transf.
- A The back or hinder part, the back, rear,
- 1 Esp. in the phrases terga vertere or dare, to turn the back, pregn., for to take to flight, to flee: omnes hostes terga verterunt; neque prius fugere destiterunt, quam, etc., Caes. B. G. 1, 53; so, terga vertere, id. ib. 3, 19; 3, 21; id. B. C. 3, 63; and even of a single person: terga vertit, Sen. Ep. 22, 7: qui plures simul terga dederant, etc., Liv. 22, 29, 5: terga dare, id. 36, 38, 4: inter duas acies Etrusci, cum in vicem his atque illis terga darent, id. 2, 51, 9; Ov. M. 13, 224: terga fugae praebere, id. ib. 10, 706: terga praestare (fugae), Tac. Agr. 37; Juv. 15, 75. — Trop. jam felicior aetas Terga dedit, tremuloque gradu venit aegra senectus, Ov. M. 14, 143.—
- 2 In gen.: inflexo mox dare terga genu, i.e. yield to the burden, Prop. 3, 9 (4, 8), 6: praebere Phoebo terga, to sun itself, Ov. M. 4, 715: concurrit ex insidiis versisque in Lucretium Etruscis terga caedit, the rear, Liv. 2, 11, 9; Flor. 4, 12, 7: terga Parthorum dicam, the flight, Ov. A. A. 1, 209: terga collis, Liv. 25, 15, 12; cf.: terga vincentium, Tac. Agr. 37: summi plena jam margine libri Scriptus et in tergo necdum finitus Orestes, written on the back, Juv. 1, 6: retro atque a tergo, behind one, Cic. Div. 1, 24, 49; cf.: a tergo, a fronte, a lateribus tenebitur, id. Phil. 3, 13, 32: ut a tergo Milonem adorirentur, behind, id. Mil. 10, 29; 21, 56; id. Verr. 2, 5, 38, § 98: tumultum hostilem a tergo accepit, Sall. J. 58, 4; Caes. B. G. 7, 87; Curt. 3, 1, 19; 3, 8, 27; 8, 5, 1: post tergum hostium legionem ostenderunt, Caes. B. G. 7, 62: ne nostros post tergum adorirentur, id. B. C. 3, 44: Germani post tergum clamore audito, id. B. G. 4, 15: post tergum hostem relinquere, id. ib. 4, 22: qui jam post terga reliquit Sexaginta annos, has left behind him, has passed, Juv. 13, 16: omnia jam diutino bello exhausta post tergum sunt, Curt. 4, 14, 11: omnia, quae post tergum erant, strata, id. 3, 10, 7: tot amnibus montibusque post tergum objectis, id. 4, 13, 7.—
- B The back of any thing spread out horizontally, as land or water, i. e. the surface (poet.): proscisso quae suscitat aequore terga, Verg. G. 1, 97: crassa, id. ib. 2, 236: amnis, Ov. P. 1, 2, 82; Claud. B. G. 338; Luc. 5, 564; 9, 341.—
- C (Pars pro toto.) The body of an animal (poet.).
- α Form tergum: (serpens) Squamea convolvens sublato pectore terga, Verg. G. 3, 426; so of a serpent, id. A. 2, 208; Petr. 89, 1, 43; of Cerberus, Verg. A. 6, 422: horrentia centum Terga suum, i.e. a hundred head of swine, id. ib. 1, 635: nigrantis terga juvencos, id. ib. 6, 243: perpetui tergo bovis, id. ib. 8, 183.—
- β Form tergus: resecat de tergore (suis) partem, of a chine of bacon, Ov. M. 8, 649: diviso tergore (juvenci), Phaedr. 2, 1, 11: squalenti tergore serpens, Sil. 3, 209.—
- D The covering of the back, the skin, hide, leather, etc. (in this signif. tergus freq. occurs; syn.: pellis, corium).
- α Form tergum: taurino quantum possent circumdare tergo, ox-hide, Verg. A. 1, 368: ferre novae nares taurorum terga recusant, Ov. A. A. 2, 655.—
- β Form tergus: tergora deripiunt costis et viscera nudant, Verg. A. 1, 211; so Cels. 7, 25, 1; 8, 1 med.: durissimum dorso tergus, Plin. 8, 10, 10, § 30; cf. id. 9, 35, 53, § 105; Col. 7, 4 fin.—
- 2 Transf., a thing made of hide or leather.
- α Form tergum: venti bovis inclusi tergo, i. e. in a bag made of a bull’s hide, Ov. M. 14, 225; 15, 305: et feriunt molles taurea terga manus, i.e. tymbals, id. F. 4, 342; so id. ib. 4, 212: Idae terga, Stat. Th. 8, 221: pulsant terga, id. Achill. 2, 154: rupit Terga novena boum, i. e. the nine thicknesses of bull’s hide, Ov. M. 12, 97: tergum Sulmonis, Verg. A. 9, 412; 10, 482; 10, 718; hence even: per linea terga (scuti), id. ib. 10, 784 (v. the passage in connection): duroque intendere bracchia tergo, i. e. cestus, id. ib. 5, 403; so id. ib. 5, 419.—
- β Form tergus: gestasset laevā taurorum tergora septem, a shield covered with seven layers of hide, Ov. M. 13, 347: Martis tergus Geticum, Mart. 7, 2, 2.
si in ~o nupserit, penitere debet quasi ille qui cum animalibus
~a hominum sunt tantum, singulariter ~um; tergus quadrupedum, pluraliter facit tergora, id est coria
strinxit eam manicis, secat ac per terga flagellis
flavo crine in ~a soluto
dux ‥ maximum bellatorem aurea lorica indutum in ~o ense percussit
~um i. dorsum, et tergus, -oris, est corium dorsi, sed unum pro alio ponitur quia proprie ~a sunt hominum, tergora brutorum animalium, unde versus “terga viri proprie dicuntur, tergora capre” et suple aliorum brutorum
a bakke , dorsum ‥ ~um hominum, tergus animalium
~a pro scuto fugantibus dantur
Brocmail ad primum hostium adventum cum suis ~a vertens
dux in proelio plus eum militem diligit qui post fugam reversus hostem fortiter premit quam illum qui numquam ~a praebuit
quia multorum auxilio tutius laborem militiae sustinet quam si solus contra plurimos stare incipiat vel, quod absit, fugiendo ~a ostendat persequentibus se
pagani ‥ ~a in fugam verterunt
antequam in manus veniretur ~a ostendit
dux ‥ prospiciens multam partem adverse stationis ‥ insequi ~a suorum fugientibus occurrit
[Julius Caesar ] qui bis ~a Britannis ostenderat
~a, fuga
[belua ] ~o serrato et saevis armata dentibus
equus niger et superbum hinniens videbatur, uncis ferreis per totum ~um protuberantibus
spumantis equi ~um premere
corium nigrum ‥ octo ~a, precium x s.
pro xij terg’ degrys , prec’ terg’ vj s.
per plana maris ~a
flatus violentia ~a maris verrebat
saevissimis hostibus scapularum ~a pro scutorum umbonibus segniter praebeamus
margine circumquaque tam ex parte carnis quam ex parte ~i existente libera
respice in ~o
de ‥ una cathedra cum ~o corrii, A.one chere with a backe of lether
relictis post ~um mundialibus tenebris
sicut et in nostro, id est, in Brittanico mari refrenandae navi post ~um molaria saxa subiungere solent
tabulae ‥ in angulis jubentur erigi post ~um tabernaculi
milites quatuor cursu rapidissimo post ~a secuti sunt
non respiciens post ~um, nec ad dexteram, neque ad sinistram(
Deumque et Ecclesiam ejus atque ordinem meum post ~a rejiciens
curro post ~um Jesu vocans atque vociferans
unum pallium a ~o portant, et nuditatem patris neque intuentur
ex iis quae exterius a ~o gerebant, intolerabili maerore me vulneraverunt
feda tempestas ventorum nubiumque a ~o glomeratur
revertens eundem [denarium ] post se volantem a ~o suscepit
Lodowicus ‥ fugit a ~o Johannis regis; sicque uterque exercitus ignominiosa dilapsus fuga, uterque alterque alterum a ~o salutavit
festinandum est: instatur a ~o
ad ~um pre timore respicientes, montem ‥ a nubibus expoliatum viderunt(
[Brittania ] a ~o ‥ Orcadas insulas habet
Galaad mons ad ~um Foenicis et Arabiae collibus Libani copulatus extenditur
targa [l. ~a ],the hanches
- 1. rug, poët. vaak plur. [boum; tauri]; ➤ telum per medium pectus penetravit ad -um; -um (of -a) (con)vertere, -a fugae praebere of praestare vluchten; -a dare alci vluchten voor iem.; -a Phoebo praebere zonnebaden; -o poenas pendere; -o ac capite puniri; in -um achterwaarts; a -o van achteren, in de rug; a -o, a fronte, a lateribus; tumultum hostilem a -o accepit; post -um in de rug, achter zich; post -um hostem relinquere; montibus post -um obiectis; sexaginta annos post -um relinquere;
- 2. (metaf.) rug-, achterkant [collis];
- 3. (poët.; postklass.) oppervlakte (bv. van een rivier, zee, veld) [amnis; maris]; ook aarden heuveltje tussen de voren; ➤ terga crassa;
- 4. (poët.) (meton.) (a) lichaam, lijf (van dieren); ➤ ~ Cerberi; -a squamea (v. slangen); (b) huid, vel, leer [ferarum; leonis];
- 5. (poët.; postklass.) uit huid of leer gemaakt voorwerp, ihb.: (a) overtrek [clipei]; (b) leren schild; (c) slang; (d) tamboerijn.
背後。脊骨。皮革。蛇身。猪肥肉。盖。皮牌。皮袋。鼓。— collis 山後。— aquae 水面。— arvorum 田面。Post — vel a tergo 自後邊。Tergo puniri 受鞭。Terga. plur. n. 逃跑之人。Terga vertere vel dare 逃。Dare terga 敗力脱馱。Terga supinare 仰臥。
Suggest a Translation
See an image
Dictus Petrus defunctum Johannem super vultum seu in labiis percussit de Tergo manus suæ.
● parte posteriore, dorso; ad terga collis Liv dietro il colle
● corpo (di un animale) Virg
● cute, pelle.
- TRAG-, the back: manibus ad tergum reiectis: tergo poenas pendere, T.: tergo ac capite puniri, L.: recurvum (of the dolphin), O.—The back part, reverse, hinder part, rear: Praebere Phoebo terga, to sun itself, O.: Terga Parthorum dicam, the flight, O.: terga vincentium, Ta.: libri in tergo necdum finitus Orestes, written on the back, Iu.—In phrase, a tergo or post tergum, behind, in the rear: a tergo, fronte, lateribus tenebitur: ut a tergo Milonem adorirentur, behind: tumultum hostilem a tergo accepit, S.: post tergum hostium legionem ostenderunt, Cs.: qui iam post terga reliquit Sexaginta annos, has passed, Iu.: tot amnibus montibusque post tergum obiectis, Cu.—With verto or do, to turn the back, turn back, take flight, run away, flee, retreat: omnes hostes terga verterunt, Cs.: qui plures simul terga dederant, etc., L.: terga fugae praebere, O.: terga praestare (fugae), Ta.—The back, surface: proscisso quae suscitat aequore terga, V.: amnis, O.—Of an animal, the body: (serpens) Squamea convolvens sublato pectore terga, V.: horrentia centum Terga suum, i. e. head of swine, V.: perpetuo tergo bovis, V.—The covering of the back, skin, hide, leather: Taurino quantum possent circumdare tergo, ox-hide, V.: venti bovis inclusi tergo, i. e. in a bag of bull's hide, O.: Et feriunt molles taurea terga manūs, i. e. tymbals, O.: rupit Terga novena boum, i. e. the nine thicknesses of bull's hide, O.: per linea terga (scuti), V.
-
…qui inter aciem versabantur, tertiam aciem laborantibus nostris subsidio misit. Ita proelium restitutum est, atque omnes hostes terga verterunt nec prius fugere destiterunt quam ad flumen Rhenum milia passuum ex eo loco circiter L pervenerunt. Ibi perpauci…
Julius Caesar, Gallic War
-
…virgo est hic spe celer, illa timore. Qui tamen insequitur pennis adiutus Amoris, ocior est requiemque negat tergoque fugacis inminet et crinem sparsum cervicibus adflat. Viribus absumptis expalluit illa citaeque victa labore fugae spectans Peneidas undas fer…
Ovid, Metamorphoses
-
…sese halitus atris faucibus effundens supera ad convexa ferebat unde locum Grai dixerunt nomine Aornon. quattuor hic primum nigrantis terga iuvencos constituit, frontique invergit vina sacerdos ; et summas carpens media inter cornua saetas ignibus imponit sacris, libamina…
Vergil, Aeneid
-
…, mitissima, rebus. Mota dea est sortemque dedit Discedite templo et velate caput cinctasque resolvite vestes ossaque post tergum magnae iactate parentis. Obstipuere diu, rumpitque silentia voce Pyrrha prior iussisque deae parere recusat, detque sibi veniam…
Ovid, Metamorphoses
-
…nefas oracula suadent. Magna parens terra est, lapides in corpore terrae ossa reor dici ; iacere hos post terga iubemur. Coniugis augurio quamquam Titania mota est, spes tamen in dubio est adeo caelestibus ambo diffidunt monitis .…
Ovid, Metamorphoses
-
…in venando quid significat aliud nisi se ad hominum commoditates esse generatos. quid de bubus loquar ; quorum ipsa terga declarant non esse se ad onus accipiendum figurata, cervices autem natae ad iugum, tum vires umerorum et latitudines…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…Engonasin vocitant, genibus quia nixa feratur. hic illa eximio posita est fulgore Corona. Atque haec quidem a tergo, propter caput autem Anguitenens, quem claro perhibent Ophiuchum nomine Graii. hic pressu duplici palmarum continet Anguem ,…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…esset tale monstrum, et deum respondisse vastitatem esse Italiae praecepisseque, ut pergeret protinus, quid retro atque a tergo fieret ne laboraret. Apud Agathoclem scriptum in historia est Hamilcarem Karthaginiensem, cum oppugnaret Syracusas, visum esse audire…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…mittuntur. contenditur proelio, et, quod prius in tumulum Afraniani venerant, nostri repelluntur atque aliis submissis subsidiis terga vertere seque ad signa legionum recipere coguntur. Genus erat pugnae militum illorum, ut magno impetu primo procurrerent ,…
Julius Caesar, Civil War
-
…subus essent non ab imbribus nominatae. Minorem autem Septentrionem Cepheus passis palmis post terga subsequitur ; namque ipsum ad tergum Cynosurae vertitur Arcti. Hunc antecedit obscura specie stellarum Cassiepia. Hanc autem inlustri versatur corpore propter Andromeda aufugiens aspectu…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum