activus
actīvus, a, um, adj. [ago].
- Active: philosophia, practical (opp. to contemplativa): philosophia et contemplativa est et activa; spectat simul agitque, Sen. Ep. 95, 10: (opp. to spectativus) thesin a causa sic distinguunt, ut illa sit spectativae partis, haec activae, Quint. 3, 5, 11: (rhetorice) quia maximus ejus usus actu continetur, dicatur activa, id. 2, 18, 5.—
- II In gramm.: verba activa, which designate transitive action (opp. neutra or intransitiva), Charis. p. 138; Diom. p. 326 P. al.—Adv.: actīve, in gramm., actively, like a verb active, Prisc. pp. 794, 799 P.
āctīvus, a, um (ago), I) im Handeln od. im Tun bestehend, tätig, philosophia, d.i. die praktische (Ggstz. contemplativa), Sen.: pars (Ggstz. spectativa), Quint.: elementum (Ggstz. patibile), Lact. – II) eine Tätigkeit bezeichnend, aktiv (Ggstz. passivus), verbum, coniunctio, significatio od. vis, spät. Gramm.
in crescente ad homines luna vitae nobis activae, in reversa vero ad caelos speculativae, typus ostenditur
videbatur abbas ~am vitam magis diligere quam contemplativam
occupatio vite ~e sepe est occasio diminucionis actus diligendi Deum
recognovi ‥ me esse miserum ~um
hic [Nicholaus VI 1447–55 ] fuit ‥ totus ~us
contemplativa cum activa [v. l. contemplacio accione ] gaudia sua miscet
indolis activa placuit, passiva laborum / paupertas, vitii declinativa
resolvit eos virtus activa caloris
dicuntur prime due [qualitates, sc. caliditas et frigiditas ] principaliter ~e, non quia ille tantum agant, quia passive similiter agunt
principium ~um
nulla quantitas et per consequens nullum tempus est de genere ~orum
futuri temporis participia ‥ venientia ‥ ab ~o ‥ et neutro, ut ‘fugiturus, ‥ habiturus’
‘partio’, ‘populo’ ‥ ~o genere non numquam proferuntur; ipsa communis generis verba saepius inveniuntur ‘partior’, ‘populor’
omnis ~a potest converti in passivam
modus significandi ~us est modus sive proprietas vocis ab intellectu sibi concessa, qua mediante vox proprietatem rei significat(
[poematos genus ] dramaticon est vel ~um in quo persone loquentes introducuntur sine poetae interlocutione
āctīvus, (16) a, um (ago), actif, qui consiste dans lʼaction : Sen. Ep. 95, 10 ; Quint. 2, 18, 5 || [gramm.] qui marque lʼaction, actif.